SKÐRSLA ÌBYGGžANEFNDAR - Óbyggðanefnd
SKÐRSLA ÌBYGGžANEFNDAR - Óbyggðanefnd
SKÐRSLA ÌBYGGžANEFNDAR - Óbyggðanefnd
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
58<br />
og Hofsness og fjörumörk milli Stúfs og Hofsfjöru og einnig að því er snerti fjörumörk milli Staðarfjöru<br />
og Kóngsvíkurfjöru.<br />
Nákvæm landamerkjalýsing Hofs er í lögfestu sem undirrituð var að Hofi 7. apríl 1851 og<br />
upplesin fyrir manntalsþingsrétti 7. maí á sama stað:<br />
Við undirskrifaðir lögfestum hér í dag eignarjörð okkar Hof liggjandi i Hofshrepp og Austur-<br />
Skaftafells sísslu, að þeim hluta er við eigum af nefndri jörð, eða höfum eptir géfinni fullmagt, umráð<br />
um. Lögfestum við nefnda jörð með öllum ítökum og hlunnindum, akra og töður, eingjar og skóga<br />
vötn og veiðistaði, og allar þær landsnitjar, er því landi eigu að filgia til þessara ummerkja: að innan<br />
eður til móts við Sandfell, eru morkinn:<br />
sjónhendíng úr Rótafjalli þar sem það ber hædst i hólinn i Miðjökli og þaðann sömu stefnu að<br />
fjörumáli því er síðar verður tiltekið í skjali þessu; að austann ráða jöklar austureptir frá Rotafjalli að<br />
upptökum Gljúfursár enn síðann ræður hún mörkum framm í gljúfurskjapt enn úr gljúfurskjaptinum á<br />
nefndri á er stefnann á mörkonum við Hamarenda og þaðann sömu stefnu til sjáfar.<br />
Að sunnann eður á þá hlið er að sjó veit, eru mörkinn: að austan útað Ingólfshöfða, að Borgarklett beri<br />
í Selaklett, sem standa upp af Höfðavík 1 firir austan Ingólfshöfða, en vestureptir eru mörkin frá<br />
Borgarklett að nefndann klett beri fremst í Fossnúp á Síðu, heldur þessari stefnu áfram til að afmarka<br />
landið á þá hlið er veit til sjáfar, þartil að stefnan á mörkonum milli Sandfells og Hofs kross skéra<br />
þessa stefnulínu frá Borgarklett í Fossnúp. Innann þessara ofanskrifaðra Hofs landamerkja liggur<br />
Hofsness land og eins Eirarhorni Kirkjuland sem lagðist til Hofs kirkju þegar Eirarhorn lagðist í eiði.<br />
Það af Leirum sem verður uppaf Hofs og Tángafjörum þá á báðum fjöru endum, hvörrar þeirra firir<br />
sig, er tekin frá sjó bein stefna í norður, uppað landamerkjum þeim er ofar seigir að séu á Hofs landi<br />
á þá hlið er til sjáfar veit filgir fjörunum, hvörjar báðar fjörur að filgja Hofi. Tángafjara er Kirkju eign<br />
enn Hofs fjara filgir Hofslandi.<br />
Enn fremur lögfestum við eptirskrifuð ítök sem Hofsjörðu eiga að fílgja; first einn fjórðapart af grasnít<br />
í Ingólfshöfða; anað, eiðijörðin Fjall, sem liggur á Breiðamerkursandi austann Kvískerja land,<br />
lögfestum við nefnda jörð með öllum nitjum til fjalls og fjöru, er fjarann talinn 9 c [hundruð] firir<br />
Fjallsfít, og loksins lögfestum við hálfa eiðijörðina Breiðumörk með tilheirandi fjöru veiðistöðum og<br />
öllum landsnitjum, liggur jörð þessi firir austann Fjallsland, austur að Fellslandi í Suðursveit, vestann<br />
Jökulsá á Breiðamerkursandi þar sem hún nú fellur úr Jökli. 2<br />
Í lok lögfestunnar var þeim öllum stefnt fyrir fimmtardóm sem vildu mótmæla þessari lögfestu:<br />
„Við leggjum eirninn hérmeð fimtarstefnu, við þá er móti þessari lögfestu kinni vilja mæla, hér að<br />
Hofi, hvörja við látum hér í dag þínglesa, öllum viðkomendum til þóknanlegrar vitundar.“ 3 Þegar<br />
lögfestan var þinglesin mánuði síðar mælti enginn henni í mót, en 24. júlí svöruðu eigendur Fells<br />
með nýrri lögfestu þar sem þeir andmæltu „ínytjum“ Hofsmanna innan tilgreindra ummerkja<br />
jarðarinnar Fells. Þessi deila var til lykta leidd með samkomulagi árið 1854 og er gerð nánari grein<br />
fyrir henni í kafla 6.10. um Breiðármörk.<br />
Í Jarðatali Johnsens 1847 er dýrleiki Hofs sagður vera 21 hundrað. Þá var Litlahof komið í eyði,<br />
og einnig eru nefndar eyðihjáleigurnar Fjall og Breiðumörk með tilvísun í jarðamatið 1805. 4 Í<br />
1 útaf hér næst á eftir yfirstrikað.<br />
2 Skjal nr. 2 (16). Undirstrikanir í frumriti.<br />
3 Skjal nr. 2 (16).<br />
4 Jarðatal 1847, s. 5-6. Í jarðamatinu 1804-1805 eru nafngreindir sjö leiguliðar á jörðinni auk landeigandans (skjal nr. 2<br />
(44)).