Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
210<br />
Markaþúfan á Biskupsbrekku, úr henni bein lína í Þrasaborgir, þaðan sjónhending í norðurendann á<br />
Driftinni, þaðan um Hamarsselshellir, Stóra Dímon, Eldborgir og þaðan sjónhending í norðasta<br />
Kálfstind. Þaðan fram með fjallgarðinum fram í syðra Litlubarmshorn og þaðan sjónhending í áðurnefnda<br />
þúfu í Biskupsbrekku.<br />
Þetta landsvæði sem nefnt er „spilda úr afréttarlandi Laugarvatns“ í fasteignabók sýslumannsembættisins<br />
á Selfossi er til meðferðar hér. Þetta svæði hefur verið nýtt sem hluti afréttar án þess<br />
þó að hafa verið formlega lagt til afréttar skv. l. nr. 42/1969.<br />
Kröfugerð íslenska ríkisins gerir ráð fyrir að þjóðlendulínan liggi um landsvæði þetta, sjá nánar<br />
í kafla 3.1.1. Í málatilbúnaði íslenska ríkisins er því haldið fram að sá hluti afréttarins sem keyptur<br />
var úr Laugarvatni sé ekki allur fullkomin eign hreppsins. Kröfulínan miðist við mörk á milli<br />
heimalands Laugarvatns og útlendis eða afréttarlands jarðarinnar.<br />
Af hálfu hreppsins er þess krafist að viðurkennt verði að landsvæði þetta sé fullkomið<br />
eignarland. Vísað er til afsals frá 17. nóvember 1917 en með því hafi hreppurinn eignast hluta af<br />
jörðinni Laugarvatni í Laugardal. Þannig hafi afréttarland Grímsnesinga við Skjaldbreið verið tengt<br />
heimalöndum jarða í hreppnum. Á þessum tíma hafi Laugardalur tilheyrt Grímsneshreppi en þegar<br />
afréttarlandi var skipt við stofnun Laugardalshrepps hafi þessi hluti Laugarvatnsjarðarinnar komið<br />
í hlut Grímsneshrepps. Landamerkjabréf fyrir jörðina hafi verið gert 12. maí 1890 og sé það að<br />
mestu leyti í samræmi við lögfestu fyrir jörðina frá 1669 sem byggist á vitnisburði Magnúsar<br />
Brandssonar frá 1618.<br />
Í máli nr. 3/<strong>2000</strong>, Laugardalshreppur, eru rakin sjónarmið aðila um jörðina Laugarvatn eins og<br />
henni er lýst í áðurnefndu landamerkjabréfi frá 1890, heimildir um merki hennar og sögu að öðru<br />
leyti. Samhengis vegna snýst sú umfjöllun einnig um „spildu úr afréttarlandi Laugarvatns“, fram til 1917<br />
þegar það er selt frá jörðinni enda er saga svæðisins fram til þess samofin sögu jarðarinnar að öðru leyti.<br />
Komist er að þeirri niðurstöðu í máli nr. 3/<strong>2000</strong> að það land jarðarinnar, sem þar er til meðferðar,<br />
sé eignarland. Að teknu tilliti til sögu jarðarinnar eftir 1917 og þeirra sjónarmiða sem aðilar hafa<br />
fram að færa í þessu máli telur óbyggðanefnd að þær ályktanir nefndarinnar sem fram koma í kafla<br />
11.1. í máli nr. 3/<strong>2000</strong> eigi einnig við um þann hluta Laugarvatns sem hér er til meðferðar, þ.e. land<br />
það sem Grímsneshreppur keypti 1917.<br />
Af hálfu íslenska ríkisins hefur ekki verið sýnt fram á að landspilda sú úr Laugarvatni, sem<br />
Grímsneshreppur keypti árið 1917, sé þjóðlenda. Rannsókn óbyggðanefndar leiðir einnig til þeirrar<br />
niðurstöðu að þar sé um eignarland að ræða, án þess þó að tekin sé afstaða til þess hver fari með<br />
þau eignarréttindi eða hver séu mörk milli eignarlanda, sbr. 7. gr. laga nr. 58/1998.<br />
Það er því niðurstaða óbyggðanefndar, sbr. einnig umfjöllun í kafla 10.6., að sá hluti lands<br />
Laugarvatns, sem er til meðferðar í þessu máli, teljist ekki til þjóðlendu í skilningi 1. gr., sbr. einnig<br />
a-lið 7. gr., laga nr. 58/1998.<br />
12. LANDSVIRKJUN<br />
Í máli þessu gerir Landsvirkjun kröfur vegna Hrauneyjafosslínu, fyrirhugaðrar Sultartangalínu 3 og<br />
mælistöðva sem fyrirtækið kveðst eiga í hreppnum. Þá gerir fyrirtækið einnig kröfur vegna vatnsmiðlunar<br />
í Þingvallavatni og vegna Steingrímsstöðvar í landi jarðarinnar Kaldárhöfða. Hér á eftir<br />
verður í fyrstu vikið að því hvað felst í þeim heimildum sem Landsvirkjun byggir kröfur sínar á og<br />
því næst tekin til úrlausnar einstök mannvirki sem kröfur eru gerðar um.<br />
12.1. Almennt<br />
Fyrir óbyggðanefnd liggur að kveða á um og skera úr um réttindi Landsvirkjunar á grundvelli III.