You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
200<br />
Samkvæmt því sem hér hefur verið rakið eru mörk þess hluta hins upphaflega Grímsnesafréttar<br />
sem er sunnan og suðaustan við makaskiptalandið frá 1896 svo sem hér segir:<br />
Mörk Gjábakka og afréttarins eru um línu sem dregin er með stefnu úr Dímon í Stórueldborg; þaðan<br />
í landsuðurshorn á Hrafnabjörgum, þaðan beint í útnorðurhorn sama fjalls; síðan í vörðu á Hlíðarstíg.<br />
Mörk Þingvallakirkjulands og afréttarins eru eftir norðureggjum Hrafnabjarga, og úr Hrafnabjörgum<br />
yfir tvo hnúka beint á Tröllatind, úr Tröllatind sjónhending í suðvesturhorn Tindaskaga, síðan eftir<br />
Tindaskaga endilöngum til norðausturenda hans, þaðan í austurrætur fjallsins Skjaldbreiðs og svo<br />
kringum það norður fyrir meðfram rótum þess allt þar til kemur að mörkum við Laugardalsafrétt.<br />
Mörk Grímsnesafréttar og Laugardalsafréttar eru um línu sem dregin er úr Sköflungi í Skefilfjöll og<br />
loks að mörkum við Laugarvatn, í stefnu á Hrútafjöll. Mörk Grímsnesafréttar og Laugarvatnsjarðarinnar<br />
eru um línu sem dregin er úr Eldborgum og að skiptalínunni frá 1920 milli Kálfstinda og Skífilfjallahorns,<br />
í stefnu á háan hnúk á norðan- og austanverðri Hrossadalsbrún.<br />
Þá verður næst fjallað um þann hluta hins upphaflega Grímsnesafréttar sem á mörk að makaskiptalandinu<br />
til suðurs. Þar liggja að norðan Þórisjökull og Langjökull. Að austan er Laugardalsafréttur<br />
og að vestan er annars vegar landspilda norðan við land Þingvallakirkju innan hreppamarka<br />
Grímsnes- og Grafningshrepps og hins vegar land í Borgarfjarðarsveit.<br />
Verða fyrst könnuð mörk landspildu þeirrar, norðan Þingvallakirkjulands, sem er til meðferðar<br />
í máli nr. 1/<strong>2000</strong>. Forsaga þessa er sú að við skiptingu Þingvallakirkjulands 1896, vegna makaskipta<br />
Þingvallaprests og Grímsneshrepps, er miðað við stefnulínu eftir því endilöngu, frá Gatfelli<br />
og norður í Hrúðurkarla en þeir liggja utan við land Þingvallakirkju. Með því að gefa þessari línu<br />
sjálfstætt gildi eftir að Þingvallakirkjulandi sleppir afmarkast þríhyrnt svæði í Grímsneshreppi sem<br />
liggur að Borgarfirði ofan við Þingvallakirkjuland. Ákvæði 2. gr. fjallskilasamþykktarinnar miðar<br />
við makaskiptalínuna. Þennan skika vilja jarðeigendur í Þingvallahreppi kalla Þingvallaafrétt, sbr.<br />
mál nr. 1/<strong>2000</strong>, en Grímsnesingar telja hann ekki til afréttar síns. Er þetta ástæða þess að um hann<br />
er fjallað í máli nr. 1/<strong>2000</strong>, Þingvallahreppur. Þar sem makaskiptalínan sker markalínuna við Borgarfjörð,<br />
þ.e. stefna úr ósi Brunnavatns í suðvesturhorn Þórisjökuls, er hornmark. Loks eru suðurmörk<br />
skikans jafnframt norðurmörk Þingvallakirkjulands.<br />
Því næst tekur við landsvæði í Borgarfjarðarsveit, þ.e. afréttur Lundarreykjadalshrepps en mörk<br />
þessi eru jafnframt vesturmörk þess svæðis sem óbyggðanefnd tók til meðferðar með tilkynningu,<br />
dags. 1. mars 1999, sbr. kafla 2.3. Lýsing á austurmörkum þessa afréttar í ritinu „Byggðir Borgarfjarðar<br />
III“ er í samræmi við það sem þar kemur fram, svohljóðandi:<br />
Að austan Þórisjökull (Geitlandsjökull) og úr suðvesturhorni hans (nálægt eða þar, sem forn varða<br />
stendur á fjallsbrúninni) stefna í ós Brunnavatns, þar sem Reyðarlækur fellur úr vatninu.<br />
Norðurmörk þess svæðis sem hér er til umfjöllunar eru frá vörðu við suðvesturhorn Þórisjökuls<br />
í hábungu Þórisjökuls, þaðan að jökulrönd Geitlandsjökuls með stefnu á hábungu Geitlandsjökuls<br />
og loks með jökulröndinni að Klakki í Langjökli, sbr. kafla 2.3. Á milli Þórisjökuls og Geitlandsjökuls<br />
er Þórisdalur. Mörkum Grímsnesafréttar til norðurs er fyrst lýst í framangreindri fundargerð<br />
frá 1920 þar sem miðað er við „svartan hnjúk vestan í Langjökli inn af Jökulkróknum“. Samkvæmt<br />
afréttarlýsingu í Sunnlenskum byggðum og fjallskilareglugerð 1996 er hér um að ræða Klakk enda<br />
er hann beina stefnu frá Langafelli um há-Sköflungahálsinn.<br />
Fyrsta lýsing á norðurmörkum að vestanverðu er í yfirlýsingu oddvita frá 1975 þar sem dregin<br />
er lína í vestasta Hrúðurkarl, sbr. viðmiðun úr makaskiptasamningi Þingvallaprests og Grímsneshrepps<br />
1896. Lýsingar hreppstjóra gera ráð fyrir því sama en Böðvar Magnússon dregur mörk í<br />
Fanntófell sem er norðvestan við Hrúðurkarla. Ekki verður séð að það eigi við rök að styðjast.