RASPRAVE o nacionalnom identitetu - Institut za istoriju Sarajevo
RASPRAVE o nacionalnom identitetu - Institut za istoriju Sarajevo
RASPRAVE o nacionalnom identitetu - Institut za istoriju Sarajevo
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
SEDAMNAESTA I DVADESETA SJEDNICACKSKBiH I DISKUSIJE O NACIONALNOM PITANJU<br />
Intenziviranje diskusije o međunacionanim odnosima u uslovima reforme,<br />
samo je na drugačiji način izražen odnos društva i njegovih snaga prema stepenu<br />
razvoja društvenih odnosa i socijalizma i ona, kao i intenziviranje borbe<br />
<strong>za</strong> samoupravljanje i socijalističke odnose u društvu, predstavlja nužnost da se<br />
na ovoj etapi našeg razvoja, daju ocjene o suštini međunacionalnih odnosa, da<br />
bi programska politika Save<strong>za</strong> komunista koju <strong>za</strong>stupa bila djelotvorna i politički<br />
efikasna”. Naglašava se kako je u pitanju i razrada politike obračuna sa<br />
snagama koje su koristile slabosti ili pogreške komunističkog pokreta <strong>za</strong> vlastite<br />
aktivnosti. Navodi se kako su se neki komunisti pitali <strong>za</strong>što tolike diskusije<br />
o međunacionalnim odnosima kada je “bratstvo i jedinstvo naša tekovina”,<br />
“kada to radni ljudi ne osjećaju” i slično. Veli se da je to krivi pravac razumijevanja<br />
društvene stvarnosti, jer on sugerira kako problemi u međunacionalnim<br />
odnosima ne postoje nego da se oni izmišljaju u političkim vrhovima i među<br />
inteligencijom. Ističe se kako je bilo pojava nacionalizma i šovinizma, te su se<br />
komunisti suprotstavili tim nacionalističkim pojavama (istupanje političkih<br />
funkcionera poslije Četvrtog plenuma, članci o međunacionalnim odnosima<br />
objavljeni u “Odjeku”, diskusije o jeziku i slično), ali se u tim nastojanjima<br />
nije dovoljno ušlo u prave izvore ispoljavanja nacionalizma. 4 Ipak, naglašava<br />
se kako su “etatističko-birokratski korijeni nacionalizma i njihovo ispoljavanje<br />
najopasniji vid nacionalizma danas”, a oni se u Bosni i Hercegovini ispoljavaju<br />
na slijedeći način:<br />
“u tendencijama republičkog i lokalnog <strong>za</strong>čaurivanja, u sputavanju integracionih<br />
procesa i saradnje sa drugim; u olakom izražavanju shvatanja da<br />
smo mi eksploatisani od drugih, u nevjerici u opšti plan našeg razvoja i odnosa<br />
razvijeni i nerazvijeni; u <strong>za</strong>klanjanju <strong>za</strong> republički interes, u nepovjerenju<br />
prema drugim republikama, u pojednostavljenim shvatanjima da je BiH<br />
<strong>za</strong>ostala zbog toga što nije nacionalna Republika itd.; u pritiscima <strong>za</strong> centralističko<br />
rješavanje nekih materijalnih problema bez obzira na opšte stanje i<br />
4 Na trećem plenumu CKSKBiH početkom 1961. Grujo Novaković je u referatu govorio i<br />
o pojavama šovinizma, te naveo slučaj Doboja, gdje je tokom 1958. i 1959. godine bilo preko<br />
200 većih tuča sa oko 800 učesnika, a rezultiralo je sa 25 mrtvih, 170 teže ozlijeđenih.<br />
Broj tuča u prvih devet mjeseci 1960. je znatno porastao u odnosu na isto razdoblje 1959.<br />
godine. “Većina ovih tuča je na šovinističkoj osnovi i najviše se dešavaju na raznim vjerskim<br />
svečanostima i drugim proslavama” (aj, CKSKBiH, k. 2)<br />
<strong>RASPRAVE</strong> O NACIONALNOM IDENTITETU BOŠNJAKA 243