Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce
Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce
Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Rozdział 9. Nowe firmy na rynku: uwarunkowania<br />
i perspektywy rozwoju<br />
Nowo powstałe <strong>przedsiębiorstw</strong>a odgrywają ogromną rolę w rozwoju gospodarki, wpływają na konkurencyjność i wzrost innowacyjności,<br />
kreują nowe miejsca pracy. Większość z nich to firmy mikro i małe (zatrudniające do 49 osób). Rozpoczynając<br />
i prowadząc działalność napotykają na problemy, część przedsiębiorców nie jest w <strong>stanie</strong> ich pokonać i zaprzestaje prowadzenia<br />
własnej firmy (według ostatnich danych GUS po pierwszym roku prowadzenia własnego biznesu na rynku pozostaje 77% <strong>przedsiębiorstw</strong><br />
107 ). Mimo tych trudności co roku zakładane są nowe firmy, szukające nisz rynkowych, nowych możliwości. Wiele z nich<br />
rozwija się poszerzając swój obszar działalności, poszerzając ofertę o usługi lub produkty dopasowane do potrzeb coraz bardziej<br />
wymagających klientów. Rozwojowi nowych firm w <strong>Polsce</strong> sprzyja członkostwo w Unii Europejskiej, której polityka jest nakierowana<br />
na wsparcie rozwoju <strong>przedsiębiorstw</strong>, zwłaszcza tych najmniejszych.<br />
9.1. Perspektywy działania nowo powstałych firm<br />
Istotnych danych o nowo powstających firmach dostarcza przeprowadzane od 2002 roku cykliczne badanie panelowe GUS<br />
„Warunki powstania i działania oraz perspektywy rozwojowe polskich <strong>przedsiębiorstw</strong>”. Obejmuje ono podmioty dominujące<br />
w grupie nowych firm – mikro i małe <strong>przedsiębiorstw</strong>a, które obserwowane są przez okres 5 lat od momentu ich rejestracji 108 .<br />
Uzyskane wyniki pozwalają scharakteryzować przedsiębiorców dopiero co rozpoczynających działalność (w tym przypadku podmioty<br />
powstałe w 2009 roku), jak też i sytuację firm funkcjonujących na rynku dłużej.<br />
Przedsiębiorstwa powstałe w 2009 roku<br />
Według rejestru REGON w 2009 roku zarejestrowanych zostało 275,3 tys. <strong>przedsiębiorstw</strong> o liczbie pracujących do 49 osób (94,4%<br />
z nich to osoby fizyczne, 5,6% – osoby prawne). To o 6,9% mniej niż w poprzednim roku, na co wpływ miało pogorszenie koniunktury<br />
gospodarczej. Spadek liczby rejestrowanych <strong>przedsiębiorstw</strong> jest najbardziej zauważalny w grupie firm niezatrudniających<br />
pracowników najemnych, czyli wśród samozatrudnionych – 21,1% (grupa ta stanowi 84% zarejestrowanych <strong>przedsiębiorstw</strong>).<br />
Znacznie mniejszy spadek nowo rejestrowanych <strong>przedsiębiorstw</strong> miał miejsce w przypadku podmiotów deklarujących zatrudnienie<br />
pracowników najemnych (16% zarejestrowanych w 2009 roku firm) – spadek ten wynosi 3%. W przypadku firm osób<br />
prawnych i fizycznych spadek liczby rejestracji to odpowiednio 7,5% i 6,4% w porównaniu z 2008 rokiem.<br />
Cechą charakterystyczną nowo rejestrowanych <strong>małych</strong> <strong>przedsiębiorstw</strong>, potwierdzaną w kolejnych latach badania, jest to, że<br />
zdecydowana większość to jednostki nowe, dopiero co założone, a nie przekształcone z już istniejących podmiotów – w 2009 r.<br />
podmioty tego typu stanowiły 97,1% nowo zarejestrowanych <strong>przedsiębiorstw</strong> w <strong>Polsce</strong>.<br />
Co drugie (50,2%) nowo powstałe <strong>przedsiębiorstw</strong>o w 2009 r. zostało zarejestrowane przez osoby, dla których jest to pierwsze<br />
miejsce pracy lub które wcześniej były bezrobotne. Pozostali byli wcześniej pracownikami umysłowymi (27%), pracownikami<br />
fizycznymi (8,7%), kierowali firmą (7,8%) lub pracownikami technicznymi (6,2%).<br />
Powstałe w 2009 roku <strong>przedsiębiorstw</strong>a są w zdecydowanej większości prowadzone przez mężczyzn (63,6%). Kobiety-przedsiębiorcy<br />
to 36,4% nowo powstałych <strong>przedsiębiorstw</strong>, przy czym udział nowych firm tworzonych przez kobiety w 2009 roku<br />
zmniejszył się o 1 p.p. w porównaniu do 2008 roku. Kobiety najczęściej rejestrują działalność w następujących branżach: pozostała<br />
działalność usługowa, opieka zdrowotna i pomoc społeczna oraz zakwaterowanie i gastronomia, mężczyźni zaś w budownictwie,<br />
transporcie, informacji i komunikacji oraz przemyśle.<br />
107 Warunki powstania i działania oraz perspektywy rozwojowe polskich <strong>przedsiębiorstw</strong> powstałych w latach 2005-2009, GUS 2011.<br />
108 Prezentowane w tej części dane pochodzą z raportu „Warunki powstania i działania oraz perspektywy rozwojowe polskich <strong>przedsiębiorstw</strong><br />
powstałych w latach 2005 - 2009”, GUS, 2011. Badanie obejmuje <strong>przedsiębiorstw</strong>a powstałe w kolejnych latach 2005 – 2009. Dla firm powstałych<br />
w 2005 roku było to ostatnie badanie – po 5 latach prowadzenia działalności <strong>przedsiębiorstw</strong>a są uznawane za aktywne i nie podlegają obserwacjom<br />
w kolejnych latach. Badanie jest przeprowadzane na reprezentatywnej próbie 3000 podmiotów obejmującej mikro i małe <strong>przedsiębiorstw</strong>a<br />
(o liczbie pracujących do 49 osób).<br />
89