Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce
Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce
Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
32<br />
Rozdział 3. Małe i średnie <strong>przedsiębiorstw</strong>a w eksporcie<br />
Polski<br />
Na potrzeby niniejszego opracowania populacja badanych <strong>małych</strong> i <strong>średnich</strong> <strong>przedsiębiorstw</strong> eksportujących została wyodrębniona<br />
ze zbioru <strong>przedsiębiorstw</strong> przekazujących do GUS sprawozdania finansowe F-01 o przychodach, kosztach i wyniku finansowym<br />
oraz nakładach na środki trwałe. Obowiązkiem sporządzania takiego rodzaju sprawozdań są objęte podmioty o liczbie<br />
pracujących powyżej 9 osób. Oznacza to, że zaprezentowane poniżej dane nie obejmują podmiotów mikro, o liczbie pracujących<br />
poniżej 10 osób. Podmioty te badane są przez GUS raz w roku metodą reprezentacyjną, a badanie to jest znacznie mniej szczegółowe<br />
niż w przypadku podmiotów o liczbie pracujących przewyższającej 9 osób. W szczególności dane dla mikro<strong>przedsiębiorstw</strong><br />
nie są dostępne w podziale na eksporterów i nieeksporterów. Nie są także znane dane dotyczące wielkości obrotów handlu<br />
zagranicznego dla tych podmiotów.<br />
3.1. Liczebność i struktura populacji MSP-eksporterów 28<br />
W 2010 r. liczba wszystkich <strong>przedsiębiorstw</strong> o liczbie pracujących powyżej 9 osób (tj. firmy małe, średnie i duże), które sporządziły<br />
dla GUS sprawozdanie F-01 wyniosła 49 054, z czego 15 719 firm przypadało na eksporterów. W tej drugiej grupie podmiotów<br />
13 798 firm zaliczało się do <strong>małych</strong> i <strong>średnich</strong> eksporterów. W 2010 r., przy ogólnym spadku liczby eksporterów w <strong>Polsce</strong>, liczebność<br />
MSP-eksporterów zmniejszyła się o 9,1% w stosunku do roku poprzedniego. W tym samym czasie liczba dużych eksporterów<br />
(o liczbie pracujących powyżej 249 osób) obniżyła się o 8%. W konsekwencji, udział MSP-eksporterów w ogólnej liczbie<br />
eksporterów zmniejszył się z 88,9% do 87,8%. Nadal więc ten wskaźnik był nieco wyższy niż w ostatnich latach przed globalnym<br />
kryzysem finansowym (tabela 1).<br />
Tabela 1. MSP-eksporterzy na tle wszystkich badanych eksporterów<br />
Wyszczególnienie 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010<br />
Liczba wszystkich badanych eksporterów 14103 14333 15448 15845 16290 17079 15719<br />
Liczba MSP-eksporterów 12387 12583 13553 13785 14249 15178 13798<br />
Udział MSP-eksporterów w ogólnej liczbie<br />
eksporterów (w %)<br />
87,8 87,8 87,7 87,0 87,5 88,9 87,8<br />
Źródło: Dane GUS przetworzone przez Instytut Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur (IBRKK) oraz obliczenia własne.<br />
W 2010 r. w ogólnej liczbie 45 960 <strong>małych</strong> i <strong>średnich</strong> <strong>przedsiębiorstw</strong> działających w tym roku było 13 798 eksporterów (30%)<br />
i 32 162 nieeksporterów (70%). W porównaniu do 2009 r. liczba eksporterów zmniejszyła się o 9,1%, a liczba nieeksporterów –<br />
o 1,4%. W rezultacie utrzymana została występująca od 2008 r. tendencja do spadku udziału eksporterów w całkowitej liczbie<br />
<strong>małych</strong> i <strong>średnich</strong> <strong>przedsiębiorstw</strong> (tabela 2). Do spadku liczby <strong>małych</strong> i <strong>średnich</strong> <strong>przedsiębiorstw</strong> eksportujących w 2010 r.<br />
przyczyniło się prawdopodobnie wycofanie się z działalności eksportowej niektórych firm, a to z kolei mogło być spowodowane<br />
zmniejszeniem opłacalności eksportu wskutek aprecjacji złotego 29 . O mniej opłacalnym eksporcie świadczy wskaźnik rentowności<br />
sprzedaży uzyskany przez małe i średnie <strong>przedsiębiorstw</strong>a wyspecjalizowane w eksporcie 30 . W sektorze MSP wskaźnik ten<br />
pogorszył się z 6,4% w 2009 r. do 5,1% w 2010 r., w tym w przetwórstwie przemysłowym, tj. sekcji o największej liczebności firm<br />
– z 7,4% do 5,6%.<br />
Z funkcjonujących w 2010 r. 13 798 MSP-eksporterów, 6 935 podmiotów zaklasyfikować można jako jednostki małe, o liczbie<br />
pracowników od 10 do 49 osób, a 6 863 jako firmy średnie, o liczbie pracowników od 50 do 249 osób. W ostatnich trzech latach<br />
udział <strong>małych</strong> eksporterów w ogólnej liczbie MSP-eksporterów zwiększał się: z 48,5% w 2007 r. do 48,7% w 2008 r., do 50,2%<br />
w 2009 r. i do 50,3% w 2010 r., czyli o 2,2 p.p. na przestrzeni lat 2007-2010 (tabela 3). Należy jednak przypomnieć, że w 2003 r., tj.<br />
przed akcesją do Unii Europejskiej, wskaźnik ten był znacznie wyższy.<br />
28 Za eksport przyjmuje się eksport do krajów pozaunijnych oraz wymianę wewnątrzwspólnotową.<br />
29 Średnioroczny kurs euro zmniejszył się z 4,3273 zł w 2009 r. do 3,9946 zł w 2010 r., tj. o 7,7%, a średnioroczny kurs dolara USA odpowiednio –<br />
z 3,1162 do 3,0157, tj. o 3,2%.<br />
30 Eksporterzy wyspecjalizowani są to firmy, u których udział eksportu w przychodach ogółem wynosi powyżej 50%.