Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce
Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce
Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Rozdział 12. Szkoły start-up’ów: dobry pomysł na rozwój<br />
własnej firmy?<br />
W <strong>Polsce</strong> przybywa inicjatyw, które mają za zadanie wsparcie rozwoju innowacyjnych start-up’ów. Można określić je mianem<br />
szkół start-up’ów, bowiem pomagają dostosować pomysł do oczekiwań rynku, przygotować profesjonalny biznesplan oraz prezentację<br />
pomysłu przed inwestorem. Początkujący przedsiębiorca może też w nich otrzymać pomoc z zakresu ochrony własności<br />
intelektualnej oraz pozyskania finansowania z zewnętrznych źródeł.<br />
Zakładający działalność gospodarczą stają przed dwoma wyzwaniami – zdobycia wiedzy, która jest niezbędna w rozwijaniu<br />
<strong>przedsiębiorstw</strong>a oraz pozyskania finansowania. Korzy<strong>stanie</strong> przez przedsiębiorcę z zewnętrznego finansowania to jedna z najbardziej<br />
charakterystycznych cech kapitalizmu 176 . Historia dostarcza licznych dowodów na to, że skłonni do ryzyka inwestorzy<br />
finansując przełomowe i niestosowane wcześniej technologie przyczyniają się do postępu technicznego oraz rozwoju światowej<br />
gospodarki. Tak działo się w przypadku gwałtownego rozwoju kolei w połowie XIX w., czy w trakcie mechanizacji przemysłu<br />
tekstylnego.<br />
Ze względu na uwarunkowania historyczno-polityczne, Polska przez długie dziesięciolecia nie była pełnoprawnym uczestnikiem<br />
światowej gospodarki, pozostając na obrzeżu dyskusji o najskuteczniejszych modelach finansowania innowacyjnych przedsięwzięć<br />
oraz instrumentach wsparcia nowozakładanych firm. Począwszy od reform gospodarczych i ustrojowych przełomu lat<br />
80tych i 90tych Polska coraz silniej włącza się w nurt przemian zachodzących w globalnej gospodarce. Ich cechą szczególną jest<br />
rozwój tzw. nowych przemysłów, takich jak technologie internetowe, mobilne czy biotechnologie, wokół których powstaje cały<br />
ekosystem wsparcia doradczego oraz finansowego. Richard Florida zauważa, że „nastąpił ogromny wzrost inwestycji w prace badawczo-rozwojowe,<br />
co dało potężny impuls do powstania nowych przemysłów, takich jak oprogramowanie czy biotechnologie,<br />
ściśle związanych z dotowanymi badaniami prowadzonymi przez uczelnie. Ponadto gospodarkę kreatywną wspiera szeroko zakrojony<br />
system venture capital, który przyspiesza proces tworzenia nowych firm oraz innowacji komercyjnych” 177 . Coraz większą<br />
rolę w biznesie odgrywają organizacje inteligentne, które swoją przewagę konkurencyjną w mniejszym stopniu budują w oparciu<br />
o zasoby materialne, a w większym – o wiedzę, know-how i wykorzy<strong>stanie</strong> nowoczesnych technologii 178 . Znacząco zwiększa się<br />
też liczba oraz wartość przedsięwzięć finansowanych kapitałem wysokiego ryzyka. Jeszcze w 1990 r. inwestycje typu venture<br />
wynosiły w USA zaledwie 1 mld USD, by już 10 lat później sięgnąć kwoty 100 mld USD 179 . Choć pęknięcie bańki internetowej<br />
w 2001 r. zmniejszyło tę kwotę o 60 proc., to i tak rynek finansowania inwestycji podwyższonego ryzyka był wart w tym roku aż 40<br />
mld USD. Także w <strong>Polsce</strong> zwiększa się wartość rynku venture capital, choć wciąż są to kwoty relatywnie niewielkie w porównaniu<br />
z takimi krajami, jak: USA czy Wielka Brytania. Według danych EVCA (European Private Equity and Venture Capital Association)<br />
fundusze venture capital (VC) w 2010 r. zainwestowały w <strong>przedsiębiorstw</strong>a działające w <strong>Polsce</strong> 14,43 mln EUR, podczas gdy<br />
jeszcze rok wcześniej było to jedynie 1,58 mln EUR. Udział odnotowanych przez EVCA transakcji typu start-up w tej kwocie wyniósł<br />
jedynie 1,29 mln EUR 180 . Rok wcześniej EVCA nie odnotowała w <strong>Polsce</strong> żadnej transakcji tego typu, choć oczywiście należy<br />
pamiętać, że nie wszystkie inwestycje w start-up’y są rejestrowane przez tę organizację. Dla porównania, inwestycje typu venture<br />
capital w Wielkiej Brytanii w 2010 r. miały wartość 762,9 mln EUR (w 2009 r. 878,1 mln EUR), w tym w start-up’y – 263,6 mln EUR<br />
w 2010 r. i 372,2 mln EUR w 2009 r. 181<br />
Finansowanie rozwoju najmniejszych firm wciąż pozostaje dużym wyzwaniem. Luka kapitałowa szczególnie boleśnie dotyka<br />
<strong>przedsiębiorstw</strong>a działające na rynku krócej niż dwa lata, które zazwyczaj nie mogą liczyć na uzyskanie kredytu bankowego.<br />
Połowa negatywnych decyzji kredytowych w sektorze MSP dotyczy właśnie mikrofirm 182 . Także osoby prowadzące działalność<br />
gospodarczą niechętnie sięgają po zewnętrzne finansowanie. Jak wykazał raport Badanie rynku wybranych usług wspierających<br />
rozwój przedsiębiorczości i innowacyjności w <strong>Polsce</strong> „aż 2/3 podmiotów mikro nigdy nie występowało o kredyt bankowy, zaś<br />
176 J. Schumpeter, Kapitalizm, socjalizm, demokracja, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995, s. 87.<br />
177 R. Florida, Narodziny klasy kreatywnej, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2010, s. 65.<br />
178 P. Kordel, J. Kornecki, A. Kowalczyk, K. Krawczyk, K. Pylak. J. Wiktorowicz, Inteligentne organizacje – zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników,<br />
PARP, Warszawa 2010, s. 7.<br />
179 R. Florida, op.cit.<br />
180 EVCA Yearbook 2011, s. 271.<br />
181 Ibidem, s. 339.<br />
182 Badanie rynku wybranych usług wspierających rozwój przedsiębiorczości i innowacyjności w <strong>Polsce</strong>. Obszar: Finansowanie zwrotne, PARP, Warszawa<br />
2010, s. 4.<br />
125