Krste Petkov Misirkov Za makedonskite raboti
Krste Petkov Misirkov Za makedonskite raboti
Krste Petkov Misirkov Za makedonskite raboti
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
ni go nalagaat nam nivniot namesto na{iot jazik. Narodnite interesi ni<br />
nalagaat, za da gi za{titime niv, da go branime na{iot jazik od<br />
propagandite. Toa branewe }e bide uspe{no i }e gi zamrsi site planovi<br />
na propagandite ako bide zadru`no i op{to. A za da bide takvo, treba so<br />
op{ta soglasnost da se izbere edno nare~je za op{t makedonski<br />
literaturen jazik. 158 Soglasnost }e ima, mi se ~ini, samo ako sekoj od nas<br />
pravi izbor ne po nekakvi estetski merila i ne po ~isto mesni pri~ini,<br />
ami od gledi{te na op{tite interesi. Poslednive pak nalagaat:<br />
Perifernite nare~ja da mu otstapat mesto na centralnoto. Kako {to vo<br />
edna dr`ava ima dr`aven centar, koj{to najdobro e da se nao|a vo<br />
sredinata na dr`avata i kon koj{to se sobiraat site konci od dr`avniot<br />
`ivot, isto taka i vo jazikovnite ili oblastite od srodni nare~ja treba da<br />
ima eden centar, koj{to po negovoto zna~ewe treba da se odnesuva kon<br />
perifernite nare~ja i govori taka kako {to se odnesuva centarot i<br />
prestolninata na dr`avata kon krajnite okruzi i okolii. Okolu centrlnoto<br />
nare~je treba da se grupiraat site na{i nau~ni i literaturni sili za da<br />
go o~istat i da go obogatat so sokrovi{tata od drugite makedonski nare~ja<br />
i da sozdadat od nego eden ubav literaturen jazik. Na nego treba da se<br />
sozdade edna bogata u~ili{na, nau~na i ubava literatura za da mo`e<br />
preku niv da se ra{iri niz cela Makedonija vo vid na literaturen jazik<br />
{to }e gi izmesti od nea jazicite na propagandite. A zaedno so<br />
izmestuvaweto na propagandskite jazici i so sozdavaweto na{<br />
literaturen jazik se izmestuvaat od Makedonija i interesite na<br />
balkanskite dr`avi~ki i nivnoto mesto }e go zazemat sozdadenite so<br />
jazikot makedonski interesi.<br />
I taka, korista {to }e ni ja dade na{iot op{t literaturen jazik ni<br />
slu`i za merilo pri izbiraweto nare~je za taa cel i taa e glavniot<br />
faktor pri sozdavaweto na na{iot nov literaturen jazik.<br />
Pri izdignuvaweto na edno nare~je na stepen na literaturen jazik<br />
nikoga{ nemaat igrano va`na uloga negovite estetski svojstva. Toa e edno,<br />
za{to prakti~nite pri~ini zemaat vrv nad estetskite, a drugo, za{to<br />
poslednive se relativni i pove}e subjektivni. Po taa pri~ina poubavi mu<br />
se ~inat na ~oveka re~isi samo onie nare~ja i govori {to gi slu{a toj ili<br />
gi ima slu{ano po~esto. <strong>Za</strong>toa i ne mo`e da se zboruva za esteti~nost vo<br />
jazikot, dijalektite i govorite.<br />
Zna~i, eden Makedonec od Isto~na ili od Severna, ili Ju`na ili<br />
<strong>Za</strong>padna Makedonija nema pravo da se protivi da bide izbrano<br />
centralnoto makedonsko nare~je za literaturen jazik samo zatoa {to ne mu<br />
se ~inelo ubavo. Nemaat pravo tie da protestiraat protiv centralnoto<br />
nare~je i zatoa {to toa e centralno, kako i zatoa {to izborot se pravi od<br />
prakti~ni pri~ini.<br />
Sega da vidime dali izbiraweto na centralnoto nare~je za<br />
literaturen jazik se opravduva od prakti~no gledi{te?<br />
Bitola se izbira za rezidencija na generalniot inspektor za<br />
Makedonija i negovite sovetnici - civilnite agenti. Taa se pretvora vo<br />
prestolnina za Makedonija. Taa nova prestolnina ne e daleku od starite: