Skripta - Departman za Biologiju i Ekologiju - Univerzitet u Novom ...
Skripta - Departman za Biologiju i Ekologiju - Univerzitet u Novom ...
Skripta - Departman za Biologiju i Ekologiju - Univerzitet u Novom ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
da pacijenti koji su se oporavili od kravljih boginja nisu bii <strong>za</strong>raženi malim boginjama. Na osnovu<br />
ovih <strong>za</strong>pažanja on je ubrizgao sadržaj fistule kravljih boginja u rame osmogodišnjeg deaka.<br />
Kasnije je isti deak namerno inficiran malim boginjama, ali se bolest nije razvila. Dženerovo<br />
otkrie vakcine (lat. vaccinus kravlji, od krava) je prouzrokovalo znaajan napredak u imunologiji i<br />
ekspanziju primene vakcina, što se poka<strong>za</strong>lo kao najefikasniji metod <strong>za</strong> prevenciju infektivnih<br />
bolesti.<br />
U prošlom veku, posebno <strong>za</strong>dnjih 40 godina prošlog veka, novi eksperimentalni pristupi i<br />
sofisticirane naune metode doprineli su boljem razumevanju funkcije imunog sistema.<br />
Ekspanzivnim razvojem i napredkom metoda biotehnologije (produkcija monoklonalnih antitela;<br />
knock-out i transgene elijske linije; tehnologije rekombinantne DNK; proizvodnja rekombinantih<br />
proteina, posebno antigena i antitela i njihovih fragmenata, kao i himernih i humaniziranih<br />
antitela; proizvodnje citokina i drugih biološki aktivnih materija i dr.), poinje brži razvoj<br />
imunologije, te nova saznanja brzo nalaze i praktinu primenu u transplantacijskoj i tumorskoj<br />
medicini. Iskustvo da pri transplantaciji davalac (donor) i primalac (akceptor) moraju biti što<br />
sliniji, nametnulo je potrebu istraživanja njihovih slinosti i razlika i razvilo novu disciplinu –<br />
imunogenetiku, a tumorska imunologija je dobila mogunost klinike primene kroz<br />
imunodijagnostiku i imunoterapiju<br />
Stoga se danas, fiziološka uloga/funkcija imunog sistema ogleda u odbrani od infekcije,<br />
<strong>za</strong>štiti i odbrani od tumora, kao i u održanju antigenske i genske homeostaze organizma.<br />
Odbrana protiv štetnih agenasa je posredovana ranom reakcijom urodjenog imuniteta<br />
(prirodna otpornost organizma) i kasnom reakcijom steenog (adaptivna otpornost<br />
organizma) imuniteta.<br />
Prirodna i adaptivna otpornost su komponenete integrisanog odbrambenog odgovora organizma u<br />
kome brojne elije i molekuli funkcionišu kooperativno. Imuni sistem prepoznaje stranog agensa,<br />
a takodje, dovodi i do njegove destrukcije. Imuni sistem mora da prepozna štetni agens, a<br />
takodje, mora da razlikuje stranog napadaa od sastavnih konstituenata sopstvenog organizma.<br />
Ako se to ne desi, dolazi do pojave tzv. autoimunih bolesti kada imuni mehanizmi deluju protiv<br />
sopstvenih molekula (prvenstveno proteinskih). Pored toga, imuni sistem može da uništi<br />
kancerozne elije i/ili sprei razvoj odredjenih tumora. Takodje, imuni sistem je ukljuen u<br />
odbacivanje transplantata, sa izuzetkom transplantata od jednojajanog bli<strong>za</strong>nca.<br />
2