Pokaż treść!
Pokaż treść!
Pokaż treść!
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
— 61 —<br />
zmieniają kierunek, zależnie od otaczających je skał..<br />
Przy zbiegu np. kilku wąwozów, lodowce łączą się z sobą<br />
i suną się daléj jedném korytem, a gdy staje na<br />
zawadzie wzniesienie gruntu, rozgałęziają się. W ten<br />
sposób ulegając większym, zwyciężając mniejsze zapory,<br />
nieustannie ciągną w doliny.<br />
U swego ujścia w dolinach, pola lodowe topią się<br />
i zasilają okoliczne wody. Ale nie tylko teraz lodniki<br />
ulegają wpływowi ciepła. Na całej przestrzeni glecze-<br />
rów od spodu nurtują je w lecie potoki podlodowe,<br />
a liczne szczeliny powierzchni są łożyskami strumyków,<br />
które słońce do życia powołało, tak, że gdyby nie<br />
ustawiczny przyrost ich massy w krainie śniegów, będący<br />
następstwem opadów atmosferycznych, lodniki<br />
stopniałyby do szczętu. W latach gorących lodowce<br />
skracają się też bardzo znacznie-, wśród sprzyjających<br />
za to warunków wydłużają się one niespodzianie i są<br />
przyczyną dotkliwych szkód, gdyż podobnie jak lawiny<br />
niszczą zasiewy, łamią lasy, burzą domy i t. p.<br />
Lodowce nie w całej swojej masie posuwają się<br />
z jednakową chyżością; dolne np. warstwy i boczne —<br />
wolniéj się posuwają w skutek tarcia o grunt stały i zachowują<br />
się tak, jakby były plastyczną, półpłynną masą,<br />
chociaż lód lodowców niczém nie różni się od lodu<br />
zwykłego i jest tak samo kruchy.<br />
W owéj plastyczności lodu*), stwierdzonéj przez<br />
*) Ktoby chciał doświadczalny drogą sprawdzić warunki posuwania<br />
się mas lodowcowych, może do eksprymentu użyć zwyczajnej twardej smoły?<br />
która w zwyczajnej temperaturze płynąc po nierôwnéj powierzchni tak samo<br />
się zachowuje, jak lód w Alpejskich górach.<br />
http://rcin.org.pl