Pokaż treść!
Pokaż treść!
Pokaż treść!
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
— 43 —<br />
skutek zdaje się być już dowiedziony przez długi nasz:<br />
rozbiór i idzie jedynie teraz o załatwienie saméj geolo-<br />
gicznéj kwestyi: jakim sposobem stać się mogła rzeczona<br />
przemiana?“<br />
„Rozbierając długi szereg skutków i przyczyn,<br />
przez które teraźniejsze lądy tworzą się na dnie morza,<br />
widzimy, źe jedne przyczyny są powolne lubo<br />
nieustanne w swym działaniu; (usposabiające) drugie<br />
gwałtowne i nagłe, lecz działające w pewnych tylko<br />
czasu przerwach (przyspieszające). Do pierwszych odnosimy<br />
wszystkie powolne działania wody saméj przez<br />
się lub złączonój z powietrzem; (bo takowe działania<br />
nieustannie rujnują obwód powierzchni i wnętrzności<br />
lądów) do drugich — działania wody gwałtowniejsze,<br />
jakie się okazują w trzęsieniu ziemi, w zalaniu lądów,<br />
które zrządza jakie gór przerwisko, albo gwałtowne<br />
wiatry; wszystkie zgoła cząstkowe potopy i zalewy.”<br />
Dowiódłszy, o ile się to dało, iż te przyczyny<br />
zdolne być mogły do wywołania kataklizmu, tak się<br />
w końcu reflektuje: „Te wszelako dowody zapowiadają<br />
raczej na przyszłość potop powszechny, lecz nie przekonywają,<br />
źe on być musiał raz przynajmniéj jeden...”<br />
Nie jest to przecież zastraszające proroctwo, wydobyte<br />
z jakiego układu o stworzeniu i przyszłem zniszczeniu;<br />
nie jest to myśl nowa i zadziwiająca, któraby<br />
dać mogłą miejsce kosmogonicznym i geologicznym<br />
sporom, jest to raczéj uznanie téj wielkiéj prawdy, źe<br />
dzieło raz stworzone musi podlegać spustoszeniu i naprawie,<br />
rozrobieniu i przetworzeniu, a tym sposobem<br />
dłużej, niż nam się zdaje, trwać powinno. Zważając;<br />
http://rcin.org.pl