Włóknisty polip zapalny żołądka – opis przypadku
Włóknisty polip zapalny żołądka – opis przypadku
Włóknisty polip zapalny żołądka – opis przypadku
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>Włóknisty</strong> <strong>polip</strong> <strong>zapalny</strong> <strong>żołądka</strong> 125<br />
PRACE KAZUISTYCZNE<br />
<strong>Włóknisty</strong> <strong>polip</strong> <strong>zapalny</strong> <strong>żołądka</strong> <strong>–</strong> <strong>opis</strong> <strong>przypadku</strong><br />
PRZEMYSŁAW JACEK GALBFACH, PIOTR GUSTAW NARBUTT, MICHAŁ ŁUKASZ MIK,<br />
RADZISŁAW TRZCIŃSKI, ADAM JANUSZ DZIKI<br />
Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Klinika Chirurgii Ogólnej i Kolorektalnej, kierownik: prof. dr hab. med. A.J. Dziki<br />
<strong>Włóknisty</strong> <strong>polip</strong> <strong>zapalny</strong> <strong>żołądka</strong> <strong>–</strong> <strong>opis</strong> <strong>przypadku</strong><br />
Galbfach P.J., Narbutt P.G., Mik M.Ł., Trzciński R., Dziki A.J.<br />
Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Klinika Chirurgii Ogólnej i Kolorektalnej,<br />
e-mail: pgalbfach@wp.pl<br />
<strong>Włóknisty</strong> <strong>polip</strong> <strong>zapalny</strong> jest rzadką nienowotworową zmianą o nieustalonej<br />
etiologii, lokalizowaną najczęściej w okolicy okołoodźwiernikowej<br />
<strong>żołądka</strong>. Histologicznie zmiany są zbudowane przeważnie<br />
z jednojądrowych wrzecionowatych komórek układających się w luźne,<br />
rozległe wiązki lub z wirowych struktur skręconych spirali z obfitą<br />
eozynochłonną cytoplazmą. Wykazują ujemne barwienie dla białka<br />
S-100 i desminy oraz dodatnie dla CD- 34. Objawy są uzależnione<br />
od lokalizacji zmiany i jej wielkości. Przedstawiamy <strong>opis</strong> 50-letniej<br />
chorej z objawami niedokrwistości i bólami brzucha oraz z guzem<br />
<strong>żołądka</strong> wielkości 60x50x40 mm. Wygląd śródoperacyjny zmiany<br />
nie wskazywał na jej złośliwy charakter. U chorej wykonano resekcję<br />
<strong>żołądka</strong> sposobem Hofmeistera-Finsterera. W badaniu histopatologicznym<br />
zmiana okazała się włóknistym <strong>polip</strong>em <strong>zapalny</strong>m <strong>żołądka</strong>.<br />
W czasie dwuletniej obserwacji nie stwierdzono nawrotu.<br />
Objawy kliniczne wywołane dużym włóknistym <strong>polip</strong>em <strong>zapalny</strong>m<br />
<strong>żołądka</strong> są podobne jak w <strong>przypadku</strong> raka <strong>żołądka</strong> i mogą budzić<br />
podejrzenie występowania tego nowotworu. Resekcja <strong>żołądka</strong> z zachowaniem<br />
marginesu 2-3 cm niezmienionej ściany jest wystarczającym<br />
radykalnym postępowaniem w <strong>przypadku</strong> dużego włóknistego<br />
<strong>polip</strong>a zapalnego <strong>żołądka</strong>.<br />
Słowa kluczowe: włóknisty <strong>polip</strong> <strong>zapalny</strong>, żołądek, odźwiernik<br />
Pol. Merk. Lek., 2009, XXVI, 152, 125<br />
<strong>Włóknisty</strong> <strong>polip</strong> <strong>zapalny</strong> jest rzadko spotykaną łagodną zmianą<br />
występującą w przewodzie pokarmowym. Najczęściej jest<br />
zlokalizowany w żołądku i w jelicie cienkim [1], rzadziej w<br />
jelicie grubym [2] i przełyku [3]. Opisywano również <strong>polip</strong>y<br />
tego typu o lokalizacji poza przewodem pokarmowym <strong>–</strong> w<br />
pęcherzu moczowym [4]. Włókniste <strong>polip</strong>y zapalne stanowią<br />
4,5% wszystkich zmian <strong>polip</strong>owatych <strong>żołądka</strong> [5, 6]. Podawane<br />
w piśmiennictwie <strong>polip</strong>y są zazwyczaj niewielkimi zmianami<br />
usuwanymi endoskopowo. W naszym <strong>przypadku</strong> zmiana<br />
miała duże rozmiary. Przed zabiegiem operacyjnym budziła<br />
podejrzenie, że jest złośliwym guzem nowotworowym.<br />
Tak dużego rozmiaru włókniste <strong>polip</strong>y zapalne <strong>żołądka</strong> <strong>opis</strong>ywane<br />
były bardzo rzadko.<br />
OPIS PRZYPADKU<br />
Chora A.K. lat 50 (numer historii choroby 3999/05/05) została<br />
przyjęta do kliniki z powodu niedokrwistości (RBC <strong>–</strong> 2,77,<br />
HGB <strong>–</strong> 7,0) i dolegliwości bólowych brzucha z podejrzeniem<br />
guza <strong>żołądka</strong>. W wywiadzie stwierdzono występowanie dolegliwości<br />
bólowych brzucha od około sześciu miesięcy w<br />
lewym nadbrzuszu, niezwiązane z przyjmowaniem pokarmów.<br />
Od kilku tygodni narastało osłabienie oraz pojawiły się stany<br />
podgorączkowe. W chwili przyjęcia do szpitala skóra chorej<br />
Inflammatory fibroid polyp of the stomach <strong>–</strong> a case report<br />
Galbfach P.J., Narbutt P.G., Mik M.Ł., Trzciński R., Dziki A.J.<br />
Medical University of Łódź, Poland, Department of General and<br />
Colorectal Surgery, e-mail: pgalbfach@wp.pl<br />
Inflammatory fibroid polyp of the stomach is a rare benign mass of<br />
unknown etiology, mostly located within the pyloric area. Histopathological<br />
findings mainly reveal the presence of mononuclear fusiforme<br />
cells forming loose extensive bundles or rotary structures of<br />
rotated spirals with abundant amount of eosinophilic cytoplasm.<br />
These cells are negatively stained for S-100 protein and desmine<br />
and positively stained for CD-34. Symptoms of the disease depend<br />
on the localization and the size of the polyp. We report a case of<br />
50-year-old woman with a large inflammatory fibroid polyp with a<br />
diameter of 60x50x40 mm imitating benign gastric tumour. She mainly<br />
suffered from abdominal pain and lab tests revealed symptoms<br />
of severe anaemia. We performed partial gastrectomy with Hofmeister-Finsterer<br />
modification. Postoperative pathological findings certified<br />
sings of inflammatory fibroid polyp. During the two year followup<br />
period we did not report any signs of recurrence or dissemination.<br />
Clinical manifestation of large inflammatory fibroid polyp of the stomach<br />
can imitate symptoms of gastric cancer. Partial gastrectomy<br />
with an unaltered, healthy wall margin of 2 to 3 cm is sufficient, curative<br />
treatment modality in such cases.<br />
Key words: inflammatory fibroid polyp, stomach, pylorus<br />
Pol. Merk. Lek., 2009, XXVI, 152, 125<br />
była blada, chłodna i wilgotna. Ciśnienie tętnicze wynosiło<br />
120/80, tętno 88/min było miarowe, słabo wypełnione. Brzuch<br />
był miękki. Chora odczuwała ból po ucisku w lewym nadbrzuszu.<br />
Nie występowały objawy otrzewnowe, a perystaltyka<br />
była prawidłowa. W obrębie jamy brzusznej nie stwierdzono<br />
palpacyjnie oporów patologicznych. W badaniu per<br />
rectum w zasięgu palca badającego nie stwierdzono zmian<br />
patologicznych, na rękawiczce pozostał ślad prawidłowego<br />
brązowego stolca. W chwili przyjęcia nie zaobserwowano<br />
krwawienia. W wyniku USG jamy brzusznej stwierdzono w<br />
dolnej części trzonu i części przedodźwiernikowej <strong>żołądka</strong> <strong>–</strong><br />
na jego ścianie przedniej <strong>–</strong> lity, hypoechogeniczny guz o wymiarach<br />
60x44x43 mm i regularnym zarysie brzegów. Pozostałe<br />
narządy jamy brzusznej były bez zmian. W gastofiberoskopii<br />
w części przedodźwiernikowej zaobserwowano obły<br />
guz średnicy około 6x4 cm barwy szarożółtawej z licznymi<br />
nadżerkami, wychodzący ze ściany przedniej <strong>żołądka</strong>. Pobrano<br />
wycinki do badania histopatologicznego <strong>–</strong> nie stwierdzono<br />
komórek nowotworowych. Chora została zakwalifikowana<br />
do zabiegu operacyjnego. Przed zabiegiem, z powodu<br />
znacznej anemizacji, przetoczono dwie jednostki masy erytrocytarnej.<br />
Po otwarciu jamy brzusznej stwierdzono guz zlokalizowany<br />
powyżej odźwiernika na przedniej ścianie <strong>żołądka</strong>,<br />
nieprzekraczający jego ściany. Śródoperacyjny wygląd<br />
guza nie wskazywał na złośliwy jego charakter. Wykonano
126<br />
resekcję <strong>żołądka</strong> wraz z guzem sposobem Hofmeistera-Finsterera.<br />
Pozostawiono dren w okolicy kikuta dwunastnicy,<br />
który usunięto w drugiej dobie po zabiegu. Preparat <strong>żołądka</strong><br />
rozcięto. Na przedniej ścianie stwierdzono guz wielkości<br />
60x50x40 mm na szerokiej podstawie, niezmieniający śluzówki<br />
<strong>żołądka</strong> i nieprzechodzący na zewnątrz ściany. W badaniu<br />
histopatologicznym nr 5295-5309/05 wykazano guz<br />
zbudowany z komórek wrzecionowatych [CD34(+)] z rozproszonymi<br />
naciekami z komórek limfoidalnych oraz granulocytów<br />
kwasochłonnych (inflammatory fibroid polyp). Chora była<br />
kontrolowana po 3, 6 i 24 miesiącach. Nie stwierdzono dolegliwości<br />
oraz cech wznowy.<br />
OMÓWIENIE<br />
Zmiana typu <strong>polip</strong> <strong>zapalny</strong> została <strong>opis</strong>ana po raz pierwszy<br />
przez Vanek w 1949 roku jako „podśluzowy ziarniniak z naciekiem<br />
kwasochłonnym” [7]. Nazwę włóknistego <strong>polip</strong>a zapalnego<br />
(inflammatory fibroid polyp) zaproponowali Helwig i<br />
Ranier w 1956 roku [8]. Nazwa ta została zaakceptowana i<br />
jest używana do dzisiaj.<br />
Choroba nie ma związku z płcią, a najwięcej zachorowań<br />
występuje w 5. i 6. dekadzie życia [9]. Morfologicznie zmiana<br />
ma postać <strong>polip</strong>a o różnej szerokości podstawy, występującego<br />
w przewodzie pokarmowym <strong>–</strong> najczęściej w żołądku<br />
(70%), gdzie jest zlokalizowany zwykle w części odźwiernikowej,<br />
i w jelicie krętym (20% przypadków) [1]. Zmiana jest<br />
zwykle pojedyncza, sferycznego lub jajowatego kształtu, szarej<br />
lub żółtawoszarej barwy, zwykle z częściowym owrzodzeniem<br />
powierzchni. Polip powstaje z obszaru podśluzówkowego<br />
i uwypukla się w stronę światła przewodu pokarmowego<br />
[10]. Prawdopodobnie powstaje jako efekt oddziaływania<br />
niespecyficznych bodźców drażniących i <strong>zapalny</strong>ch [11]. Histogeneza<br />
jest nadal kontrowersyjna. Najczęściej wskazuje<br />
się na fibroblastyczną [12] lub fibrohistocytarną naturę zmiany<br />
[13]. Sugerowano także, że włókniste <strong>polip</strong>y zapalne mogą<br />
pochodzić z subpopulacji śródmiąższowych komórek dendrytycznych<br />
[14]. Histologicznie zmiany są zbudowane najczęściej<br />
z jednojądrowych wrzecionowatych komórek układających<br />
się w luźne, rozległe wiązki lub z wirowych struktur<br />
skręconych spirali z obfitą eozynochłonną cytoplazmą. Wykazują<br />
ujemne barwienie dla białka S-100, będącego markerem<br />
komórek pochodzenia nerwowego, oraz dla desminy jako<br />
markera komórek pochodzenia mięśniowego [2, 3], natomiast<br />
dodatnie dla CD-34 [14].<br />
Objawy kliniczne są niespecyficzne. Ich rodzaj i natężenie<br />
są uzależnione od lokalizacji oraz wielkości zmiany. Najczęściej<br />
są to dolegliwości bólowe brzucha, krwawienie, niedokrwistość<br />
oraz objawy wgłobienia i niedrożności [15]. Najsilniejsze<br />
dolegliwości bólowe brzucha i objawy niedrożności<br />
występują w <strong>przypadku</strong> lokalizacji zmiany w jelicie cienkim.<br />
Gdy zmiana jest zlokalizowana w przełyku, może występować<br />
dysfagia oraz objawy refluksu żołądkowo-przełykowego<br />
[3]. Zmiany zlokalizowane w żołądku są stwierdzane zwykle<br />
w gastrofiberoskopii. Duże zmiany mogą być uwidocznione<br />
w USG bądź TK, tak jak miało to miejsce w <strong>opis</strong>ywanym<br />
<strong>przypadku</strong>. Włókniste <strong>polip</strong>y zapalne niewielkich rozmiarów<br />
mogą być usuwane metodą endoskopową. Usuwa się<br />
<strong>polip</strong>y na wąskiej szypule, które nie budzą podejrzeń złośliwego<br />
nowotworzenia. Należy jednak pamiętać o dokładnym<br />
usunięciu zmiany ze względu na możliwość nawrotów [16].<br />
P.J. Galbfach i wsp.<br />
Zmiany na szerokiej podstawie oraz o dużej średnicy powinny<br />
być leczone operacyjnie. Rozległość wykonanej operacji<br />
jest uzależniona od położenia zmiany, szerokości jej podstawy<br />
i wielkości. Nawroty <strong>opis</strong>ywano po usunięciu <strong>polip</strong>ów <strong>zapalny</strong>ch<br />
metodą endoskopową. Nieusunięte w całości mają<br />
tendencję do szybkiego wzrostu. Wznowy są rozpoznawane<br />
zwykle w okresie do roku od momentu usunięcia pierwotnej<br />
zmiany. Najczęściej wymagają wówczas leczenia operacyjnego,<br />
pozwalającego na doszczętne wycięcie zmiany z pewnym<br />
marginesem niezmienionych ścian <strong>żołądka</strong> [14].<br />
WNIOSKI<br />
1. Objawy kliniczne wywołane dużym włóknistym <strong>polip</strong>em<br />
<strong>zapalny</strong>m <strong>żołądka</strong> są podobne jak w <strong>przypadku</strong> raka <strong>żołądka</strong><br />
i mogą budzić podejrzenie występowania tego nowotworu.<br />
2. Resekcja <strong>żołądka</strong> z zachowaniem marginesu 2-3 cm niezmienionej<br />
ściany jest wystarczającym radykalnym postępowaniem<br />
w odniesieniu do dużego włóknistego <strong>polip</strong>a<br />
zapalnego <strong>żołądka</strong>.<br />
PIŚMIENNICTWO<br />
1. Blackshaw A.J., Lewison R.A.: Eosinophilic infiltrates of the gastrointestinal<br />
tract. J. Clin. Pathol., 1986, 39, 1-7.<br />
2. Ng C., Lam K.Y., Gupta T.S., Ho Y.H.: Inflammatory fibroid polyp of the<br />
caecum in a patient with neurofibromatosis. Ann. Acad. Med. Singapore,<br />
2004, 33, 797-799.<br />
3. Godey S.K., Diggory R.T.: Inflammatory fibroid polyp of the oesophagus.<br />
World J. Surg. Oncology, 2005, 3, 30.<br />
4. Fogt F., Zimmerman R.L., Buyske J.: Inflammatory fibroid polyp of the<br />
gallblader. Histopathology, 1998, 33, 583-584.<br />
5. Stolte M., Sticht T., Eidt S. i wsp.: Frequency, location, and age and sex<br />
distribution of various types of gastric polyp. Endoscopy, 1994, 26, 659-<br />
665.<br />
6. Stolte M., Finkenzeller G.: Inflammatory fibroid polyp of the stomach. Endoscopy,<br />
1990, 22, 203-207.<br />
7. Vanek J.: Gastric submucosal granuloma with eosinophilic infiltration. Am.<br />
J. Pathol., 1949, 25, 397-407.<br />
8. Helwig E.B., Ranier A.: Inflammatory fibroid polyps of the stomach. Surg.<br />
Gynecol. Obstet., 1953, 96, 355-367.<br />
9. Kolodziejczyk P., Yao T., Tsuneyoshi M.: Inflammatory fibroid polyp of the<br />
stomach: a special reference to an immunohistochemical profile of 42<br />
cases. Am. J. Surg. Pathol., 1993, 17, 1159-1168.<br />
10. Livolsi V.A., Perzin K.H.: Inflammatory pseudotumours (inflammatory fibrous<br />
polyps) of the small intestine. A clinicopathologic study. Am. J. Dig.<br />
Dis., 1975, 20, 325-336.<br />
11. Trillo A.A., Rowden G.: The histogenesis of inflammatory fibroid polyps<br />
of the gastrointestinal tract. Histopathology, 1991, 19, 431-436.<br />
12. Wille P., Borchard F.: Fibroid polyps of intestinal tract are inflammatoryreactive<br />
proliferations of CD 34 <strong>–</strong> positive perivascular cells. Histopathology,<br />
1998, 32, 498-502.<br />
13. Van de Rijn M., Hendrickson M.R., Rouse R.V.: An immunohistochemical<br />
study of inflammatory fibroid polyps of the gastrointestinal tract. Appl.<br />
Immunohistochem. Mol. Morphol., 1994, 2, 54-59.<br />
14. Kim M.K., Higgins J., Cho E.Y., Ko Y.H., Oh Y.L.: Expression of CD-34,<br />
bcl-2, and kit-inflammatory fibroid polyps of the gastrointestinal tract. Appl.<br />
Immunohistochem. Mol. Morphol., 2000, 8, 147-153.<br />
15. Gupta R.S.: Inflammatory fibroid polyps of the gastrointestinal tract. Pathologe,<br />
2001, 22, 333-338.<br />
16. Zinkiewicz K., Zgodziński W., Dąbrowski A., Szumiło J., Ćwik G., Wallner<br />
G.: Recurrent inflammatory fibroid polyp of cardia: a case report. World J.<br />
Gastroenterol., 2004, 10, 767-768.<br />
Otrzymano 22 kwietnia 2008 r.<br />
Adres: Przemysław Galbfach, Klinika Chirurgii Ogólnej i Kolorektalnej, Uniwersytecki<br />
Szpital Kliniczny nr 5, 90-647 Łódź, plac Hallera 1, tel. 042 639 30<br />
75, faks 042 639 30 76, e-mail: pgalbfach@wp.pl