Satanizm - Diyanet İşleri Başkanlığı
Satanizm - Diyanet İşleri Başkanlığı
Satanizm - Diyanet İşleri Başkanlığı
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
imi ve tam bir parçası haline gelmiştir. Mesela İsa’nın, “Şeytan” terimini,<br />
Tanrı’nın, İsa’nın Haç üzerinde ölümü ile gerçekleştirmeyi planladığı<br />
şeye karşı gelen Petrus için kullanışı, bir engel veya mânia olarak daha<br />
eski bir şeytan anlayışına bir atıfta bulunma olarak değerlendirilmiştir.<br />
271<br />
İlk Hıristiyan yazarları arasında Şeytan’ın şahsiyeti; kötülüğün mahiyeti,<br />
kurtuluşun anlamı ve İsa’nın, insanlığı ezeli günahından kurtarmak<br />
için kendini Haç üzerinde keffaret olarak verme fiilinin amacı ve<br />
faydası tartışmalarında daha geniş bir rol oynamıştır. Bu tür inanç ve tartışmaların<br />
arkasında; binlerce yıl boyunca ve Hıristiyanlığın Roma dünyasında<br />
yerleşmesinden sonra Şeytan’ın, Âdem’in Adn Cenneti’ndeki<br />
günahı yüzünden insanların ruhlarına sahip olma gibi bir hakkı elde ettiği<br />
ve bu insanların ancak İsa’nın, Çarmıh’a gerildiği yerde dökülen kanının<br />
fidyesi ile kurtulabilecekleri düşüncesi vardır. 272 Dolayısıyla bu anlayışa<br />
göre İsa, Şeytan’ı ve onun tüm kötülüklerini ortadan kaldırmak<br />
için gelmiştir. Her ne kadar Şeytan’ın kötü fiilleri son yargıya kadar devam<br />
edecek olsa da, 273 Şeytan’ın kötülüklerini yoketme yetkisi ve gücü<br />
prensip olarak İsa’ya verilmiştir. 274<br />
Yine ilk ve ortaçağlara ait kilise yazarları; mutlak kudret sahibi, tam<br />
tedbirli ve sevgi dolu bir Tanrı tarafından yaratılan ve desteklenen bir<br />
dünyada Şeytan gibi rûhî bir varlığın mevcudiyetine inançla ortaya çıkarılan<br />
problemleri uzun uzadıya tartışmışlardır. Tabiatüstü bir varlığa<br />
inanca karşı 18. yy. isyanının etkisi altında liberal Hıristiyan teolojisi,<br />
Kitab-ı Mukaddes’in Şeytan hakkındaki üslubunu lafzi olarak ele almanın<br />
bir “düşünme tablosu”, insanın dışında ve ondan ayrı olan, fakat insan<br />
sahasını derin bir şekilde etkileyen kötülüğün bu dünyadaki hakikat<br />
271 Sayılar, 22/22.<br />
272 Pike, ERR, 338 vd.<br />
273 Romalılara, 16/20; I. Korintoslular, 15/24 vd.<br />
274 Luka, 10/18; Yuhanna, 12/31; Gordon, “Satan”, DRE, 398.<br />
123 124<br />
ve miktarını ifade etmek üzere girişilen mitolojik bir teşebbüs olarak kabul<br />
etmeye meyletmiştir. 275<br />
Hıristiyan teologlar, zaman içerisinde, Şeytan’ın dinden dönmüş bir<br />
melek olduğu teorisini de geliştirmişlerdir. Bu düşünce, Milton’un “Yitik<br />
Cennet”i sayesinde daha iyi bilinir hale gelmiştir. 276 Tertullian da<br />
Şeytan’a, “Tanrı’nın taklitçisi” adını vermiştir. Yine Şeytan, kibirlenmesi<br />
ve Tanrı’nın iyi işlerini kıskanması yüzünden, Tanrı’nın huzurundan<br />
kovulmuş olan güçlü bir melek veya baş melek olarak da düşünülmüştür.<br />
277<br />
Şeytan’a Hıristiyan gelenek ve sanatında da geniş yer verilmiştir.<br />
Dolayısıyla Kilise Babaları, Şeytan’a düşman, iftiracı ve kötü birisi gibi<br />
sıfatları isnad etmek suretiyle Yeni Ahid’deki anlatımları ve Şeytan anlayışını<br />
aynen benimsemiş veya tekrarlamışlardır. Mesela vaftiz olmak<br />
isteyen kimse, geleneksel vaftiz âyininde Şeytan’ı reddetmek zorundadır.<br />
Yine Hıristiyanlık’ta kutlanan Ekmek-Şarap Âyini ile Şeytan’ın gücünün<br />
kırıldığına inanılmıştır. Çünkü, Hıristiyan teolojisinde İsa, tam bir<br />
fidye ödemek suretiyle, insanları Şeytan’ın güç ve tasallutundan kurtarmıştır.<br />
Şeytan, yaklaşık 6. asır civarında Hıristiyan sanatında, minyatür ve<br />
renkli duvar resimlerinde (fresklerde) genellikle meleğe benzer bir figür<br />
şeklinde gösterilmeye çalışılmıştır. Bununla beraber, ortaçağ sanatında<br />
Şeytan çirkin ve dehşet verici bir canavar olarak tasvir edilmiştir. Ayrıca,<br />
ahlak oyunlarında o, genellikle insanları aldatan birisi ve İsa’nın düşmanı<br />
olarak takdim edilmiştir. Yine o, kendisini gizlemesine, yani belli<br />
etmemesine rağmen, gökten düşüşünün bir sonucu olarak, kendisini tasvir<br />
edenler tarafından daima topal veya topallıyor olarak tanıtılmıştır.<br />
Halk arasındaki “topal şeytan” kullanımı belki de buradan geliyor olabi-<br />
275 TNEB, “Satan”, X, 465.<br />
276 Gordon, “Satan”, DRE, 398.<br />
277 Pike, ERR, 339.