Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
S a y f a | 46<br />
BAKIRDAĞ: Yeraltı Dağı.<br />
Eşdeğer: BAKIRTAV, PAKIRTAĞ, PEHERTAV<br />
Eşanlam: MAŞDAĞ, MIŞTAĞ, MISTAV<br />
Yeraltındadır. Yeraltında dokuz deniz vardır, bunların hepsinin birleşmesiyle Büyük <strong>Deniz</strong> (Taluy)<br />
meydana gelir. Burada dokuz Tanrı yaşar. Bu dokuz denizin birleştiği yer olan tam orta noktada Bakır<br />
Dağ yer alır. Bakır üçüncül olmayı ifade eder. Birinci sırada Altın, ikinci sırada demir vardır.<br />
Günümüzde Yarıştaylarda (olimpiyat) sırasıyla Altın, Gümüş ve Bronz madalyalar verilir. Avrupa<br />
kültürlerinde Gümüş, demirin yerine geçerek ikinci sırayı almış, Bronzda bakırın yerine geçmiştir.<br />
Fakat mantık benzer bir şekilde işlemektedir. (Kaynak: Türk Söylence Sözlüğü, <strong>Deniz</strong> <strong>Karakurt</strong>)<br />
� Bakır: (Bak). Dikkat çekmek ve kızıl renk anlamı vardır. En eski çağlardan beri işlenen bir<br />
metaldir.<br />
(Yansı: ALTINDAĞ, DEMİRDAĞ)<br />
BAKSI: Şaman.<br />
Eşdeğer: BAHŞI, BAHÇI, BAĞŞI<br />
Moğolca: BÖĞE, BÜGE<br />
Aslında Kam (Şam) kavramından daha geniş kapsamlıdır. Halk ozanı, aşık, müzisyen yönü de kimi<br />
zaman ön plana çıkabilir. Geleneksel yöntemlere dayalı Halk Hekimliği yapabilir. Koşuklar okuyan bir<br />
Halk Şairidir. Büyülü sözlerle kötü ruhları kovar. Eren, kam, koca, bilge, ozan, aksakallı (veya aksaçlı),<br />
falcı, kahin, efsuncu gibi tüm unsurları tek başına bünyesinde barındırır. Bunlar ilerleyen çağlar<br />
içerisinde ayrışmıştır. Irkıl Ata ilk bahşıdır. Budizm ve Lamaizm ile birlikte Budist Rahip ve Lamaist<br />
Rahip anlamlarına da genişlemiştir. Ruh kovarken kızıl elbise giyerler. Moğolca Böge ile de köken<br />
olarak bağlıdır. Moğolca Böge sözcüğünün Türkçedeki Büke (Ejderha) sözcüğü ile de ilgili olduğu<br />
kesindir. Asyadaki komşu kavimlerin pek çoğunun dillerinde BağBag/Bög/Bök/Bug/Buk kökenli<br />
sözcükler yer alır ve bunların bir kısmı doğaüstü güçlere dair anlamlar taşır. Bahıcı olarak da bilinir.<br />
Çinceye Bokşi/Boşi olarak geçmiştir. (Kaynak: Türk Söylence Sözlüğü, <strong>Deniz</strong> <strong>Karakurt</strong>)<br />
� Baksı: (Bağ/Bak). Büyü anlamını içerir. Bağı kelimesiyle ilişkilidir. Bağ kökü bağırmak,<br />
bağlamak, bakmak filleriyle aynı kökten türemiştir. Moğolca Bagşı öğretmen, Bah/Baka ise<br />
mutluluk demektir. Eski Moğolca Bagal/Baga sözcükleri gırtlak ve gırtlaktan ses çıkarmak<br />
anlamları içerir (Moğolca Bagalzur/Bagalahur yani gırtlak Türkçede Boğaz sözcüğü ile<br />
akrabadır). Tunguzcanın bir kolu olan Evenk (Event) dilinde Buga sözcüğü evreni ve cenneti<br />
kapsayan bir içeriğe sahiptir ve yaratıcı Tanrı demektir.<br />
(Bakınız: KAM, ŞAMAN, ARKIL ATA)<br />
BAKTI HAN: Lütuf Tanrısı.<br />
Eşdeğer: PAKTI HAN<br />
Yeryüzündeki iyiliklere vesile olur. İnsanlara lütufta bulunur. Tanrı Ülgen’in oğludur. Şor Türklerinde<br />
güz mevsiminde kendisine “Paktıgan” adı verilen bir tören yapılır. Adı Koça Han ile birlikte anılır. Kök<br />
(bahar) mevsiminde ise “Koçagan” töreni gerçekleştirilir. (Kaynak: Türk Söylence Sözlüğü, <strong>Deniz</strong><br />
<strong>Karakurt</strong>)<br />
� Baktı: (Bak). Gözeten, kollayan demektir. Bakmak fiili ile aynı kökene sahiptir. Baksı (şaman)<br />
sözcüğü ile de bağlantılı görünmektedir.<br />
(Bakınız: KOÇA HAN)<br />
D e n i z K A R A K U R T <strong>TÜRK</strong> <strong>SÖYLENCE</strong> <strong>SÖZLÜĞÜ</strong>