You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
S a y f a | 122<br />
mezarları akla gelmektedir. Aksaçlı karılar bahşılara görünüp ona davul verir ve şamanlık yapmaya<br />
başlamasını sağlar. Bu kadın, doğum yapan gebelere de yardım eder. Beyaz saçlı bu kadın kış<br />
mevsiminin simgesidir. Yedi ırmağın ötesindeki, yedi dağın gerisinde yedi tılsımın içinde oturup “Öt<br />
Kirmenini” (Zaman Eğirmenini) döndürür. O kirmeni döndürdükçe zaman akıp gider. (Kaynak: Türk<br />
Söylence Sözlüğü, <strong>Deniz</strong> <strong>Karakurt</strong>)<br />
� Karı: (Kar.) Yaşlı demektir. Yaşlanmak, beyazlamak, saçları ağarmak anlamı vardır. Karımak<br />
fiili yaşlanmak demektir.<br />
(Karşıt: KOCA)<br />
KARLUK HAN: Duman Tanrısı.<br />
Eşdeğer: KARLIK HAN<br />
Ülgen’e kurbanların ruhlarını iletir. İnsanların yaşamlarını denetler, bir değişiklik olduğunda Ülgen’e<br />
bildirir. İşareti dumandır. Yakılan kurbanlardan çıkan duman onun geldiğini gösterir. Ocağa su<br />
serpilerek duman çıkması sağlanır ki, Karluk’un hoşuna gitsin diye. Genelde Suyla Han ile birlikte<br />
görülür. (Kaynak: Türk Söylence Sözlüğü, <strong>Deniz</strong> <strong>Karakurt</strong>)<br />
� Karlık: (Kar). Karamak (görmek) ve kara (is) kökünden gelir.<br />
(Bakınız: SUYLA HAN)<br />
KARŞIT HAN: Temizlik Tanrısı.<br />
Eşdeğer: KARZIT HAN<br />
İnsanlara temizliği öğretmiştir. Ülgen Han’ın oğludur. Ülgenin oğulları içinde en duygulu olanıdır.<br />
Temizlik Türk kültüründe çok önemli bir yere sahiptir. Su, ateş, toprak temizleyici unsurlar olarak<br />
görülmüştür. Su zaten en önemli temizleyicidir. Ateşin de gözle görülmeyen mikroskobik canlıları<br />
öldürdüğü günümüzde bilimsel bir gerçektir. Toprak ise ölen canlıların gömülerek hastalıklara neden<br />
olmalarını engeller. Köylerde kadınlar, kimyasal temizleyicilerin bulunmadığı dönemlerde tabak,<br />
çanak gibi mutfak gereçlerini ırmak ve dere kıyılarında mil ile (balçıklı kum) veya külle ovalayarak<br />
temizlemekteydiler. (Kaynak: Türk Söylence Sözlüğü, <strong>Deniz</strong> <strong>Karakurt</strong>)<br />
� Karşıt: (Kar). Beyazlık anlamı vardır. Kar sözcüğü ile bağlantılıdır.<br />
KARŞITLIK: Zıtlık.<br />
Nitelik ve durumları itibariyle birbirine ve aykırı ve birbirlerinin karşısında, ters kutuplarında yer alan<br />
kavram ve olgular. Kainat ve yaşam döngüsü zıtların birlikteliği üzerine kuruludur. Türk kültüründe nn<br />
çok bilinen, en sık raatlanan veya en çok kullanılan karşıtlıklar şunlardır:<br />
1. Ak ve Kara (Siyah ve Beyaz)<br />
2. Aydınlık ve Karanlık (Nur ve Zulmet)<br />
3. Yaruk ve Karuk (Nur ve Zulmet)<br />
4. Yaruğ ve Oduğ (Nur ve Nar)<br />
5. Yalabuk ve Karanuk (Nur ve Zulmet)<br />
6. Gündüz (Kün) ve Tündüz (Tün) (Gündüz ve Gece)<br />
7. Erkek ve Eşkek (Adam ve Kadın)<br />
8. Gişi ve Tişi (Adam ve Kadın)<br />
9. Su ve Od (Mai ve Ateş)<br />
10. Yaşam ve Ölüm (Hayat ve Memat)<br />
11. Yer ve Gök (Arz ve Sema)<br />
12. Sağ ve Sol (Eymen ve Eyser)<br />
D e n i z K A R A K U R T <strong>TÜRK</strong> <strong>SÖYLENCE</strong> <strong>SÖZLÜĞÜ</strong>