Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
S a y f a | 11<br />
ADAMAK: Nezretmek.<br />
Eşdeğer: ETEMEK, EDEMEK<br />
Herhangi bir şeyi kendi kendine ve Tanrıya karşı yükümlü kılmak. Bir dileğin gerçekleşmesi için kutsal<br />
varlıklardan ve güçlerden yardım dilemek. Ayrıca kendisini bir işe bütünüyle vermek veya o uğurda<br />
feda etmek anlamında da kullanılır. Adak kavramı hemen hemen bütün dinlerde mevcuttur. Türk<br />
kültüründe en yaygın olan uygulama adak kurbanı ve adak sadakasıdır. Bir dilek yerine geldiğinde,<br />
önceden adandığı biçime uygun olarak ya kurban kesilir ya da yoksullara para verilir. (Kaynak: Türk<br />
Söylence Sözlüğü, <strong>Deniz</strong> <strong>Karakurt</strong>)<br />
� Adamak: (Ad/At). Adını ortaya koymak anlamı vardır. Kendi adı üzerine ant içmek demektir.<br />
(Bakınız: ADAK)<br />
ADAPA HAN: İlk Kral.<br />
Sümer krallar listesinde Sümer ulusunun ilk hükümdarıdır ve bazı söylencelerde yaratılmış ilk insandır.<br />
Adapa/Adama dönüşümüne uğramış ve Adam/Adem şeklinde söylenir hale gelmiştir. Evrenin tüm<br />
bilgisinin üçte birine sahip olduğu ve bunun Tanrı tarafından kendisine öğretildiğine inanılır.<br />
Sümerlerdeki bu inanışa benzer bir biçimde Hz. Adem’e eşyanın bilgisinin öğretildiği Kuran-ı Kerim’de<br />
de belirtilir. Kral olmanın yanı sıra aynı zamanda Kam (şaman)’dır. Bir gün Adapa Tanrı’nın huzuruna<br />
çağrılır ve önüne ölümsüzlük içeceği getirilir. Adapa bunları almak istemeyince Tanrı şaşırıp nedenini<br />
sorar. Adapa şöyle yanıtlar: "Bir başkası yemeyeceksin, içmeyeceksin, dedi". Bunun üzerine Tanrı<br />
kızarak onun yeryüzüne atılması emrini verir. (Kaynak: Türk Söylence Sözlüğü, <strong>Deniz</strong> <strong>Karakurt</strong>)<br />
� Adapa: (Ad/At). Ad (isim) sözcüğü ve Ata kavramı ile bağlantılıdır. İbranice Adamah şeklinde<br />
ifade edilen biçiminde çamur, balçık, kil gibi anlamlar vardır.<br />
ADSIZ: İsimsiz Çocuk.<br />
Henüz kahramanlık yapmadığı için adı koyulmamış çocuk. Türk geleneğinde çocuk büyüyüp de bir<br />
kahramanlık veya önemli bir iş yapana kadar kendisine isim verilmez, ya da o zamana kadar geçici bir<br />
ad verilir. Dikkate değer bir olay gerçekleştirdiğinde ise o bölgenin ulu kişisi (ozan, şaman, hoca vs.)<br />
gelir bu yaptığı kahramanlığı çağrıştıran bir ad koyar. Genelde küçük bir şölen yapılır veya yemek<br />
verilir. Örneğin; Dede Korkut öykülerinde anlatılan ve boğayı boynuzlarından tutup yere vurarak<br />
yenen çocuğa Korkut Ata’nın gelerek Boğaç adını vermesi gibi. Adsız olmak bir eksiklik sayılır ve bu<br />
nedenle olumsuz anlamlar içerir. Örneğin Sibirler’de Adsız Hanım adlı kötücül bir ruh bulunmaktadır.<br />
Ad nesnenin bir anlamda ruhudur, onun bir parçasıdır ve aralarında bir bağ vardır. Sümerlerin<br />
İnanışına göre Su Tanrısı Enki, her şeye bir ad vermiş ve böylece yaratılış başlamıştır. (Kaynak: Türk<br />
Söylence Sözlüğü, <strong>Deniz</strong> <strong>Karakurt</strong>)<br />
� Ad: (Ad/At). Bir kişiyi niteleyen ve ona ait olan söz. Bir kimseyi, nesneyi, varlığı ya da olguyu<br />
anlatmaya, akla getirmeye yarayan kelime. Ün, şöhret.<br />
(Bakınız: AD, ADSIZ HANIM)<br />
ADSIZ HANIM: Kötülük Tanrıçası.<br />
Eşdeğer: ATSIZ HANIM<br />
Kötülükler yapar, adı olmadığı için bu kötülükleri kimin yaptığı bilinmez. Adı olmayan kötülük, bu<br />
aleme değil farklı bir evrene, başka bir boyuta aittir. Adsız Hatun’un, henüz kahramanlık<br />
gösteremediği için ad alamayan çocuklara ilişeceğinden korkulur. (Kaynak: Türk Söylence Sözlüğü,<br />
<strong>Deniz</strong> <strong>Karakurt</strong>)<br />
D e n i z K A R A K U R T <strong>TÜRK</strong> <strong>SÖYLENCE</strong> <strong>SÖZLÜĞÜ</strong>