t - Süleyman Demirel Üniversitesi
t - Süleyman Demirel Üniversitesi
t - Süleyman Demirel Üniversitesi
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Bir sismik dalga üretildiğinde; serbest yer yüzeyi boyunca ilerleyen özel dalgalara<br />
yüzey dalgaları denir. İki tür yüzey dalgası vardır. Bunlar Rayleigh ve Love’dır. Bu<br />
dalgaların dispersif özellikleri yüzeye yakın elastik özelliklerin belirlenmesinde<br />
kullanılabilir (Nazarian et al., 1983; Stokoe et al., 1994; Park et al., 1998; Kanlı vd.,<br />
2006). Bu dalgaların nüfuz derinliği dalga boyuna bağlıdır. Uzun dalga boyları yer<br />
içine daha fazla nüfuz ederler. Bu nedenle yüzey dalgaları dispersifdirler. Bunun<br />
anlamı farklı frekansların farklı ilerleme hızlarına sahip olmasıdır. Teorik olarak<br />
yüzey dalgalarının dispersif karakterleri elastik özellikler belirler ki bunlar;<br />
yoğunluk, Vp ve Vs hızlarının derinlikle değişimidir. Bunlar içinde en etkili faktör<br />
Vs hızının derinlikle değişimidir. Bu özellik kullanılarak yüzeye yakın tabakaların<br />
Vs hızları hesaplanabilmektedir. Bütün sismik dalgalar içerisinde, yüzey dalgaları en<br />
fazla enerjiye ve en yüksek sinyal/gürültü (S/N) oranına sahiptir. Bu özellikleri ile<br />
yüzeye yakın yapıların belirlenmesinde güçlü bir araçtır (Park et al., 2002; Kanlı vd.,<br />
2006). Tabakalı ortamda, yüzey dalgalarının yayınma hızı dispersiyon nedeni ile<br />
dalganın frekansına veya dalga boyuna bağlıdır. Kesme dalgası hızı, yüzey<br />
dalgalarının hızlarının dönüştürülmesi ile bulunabilir (Dorman and Ewing, 1962: Aki<br />
and Richards, 1980; Kanlı vd., 2006).<br />
Vs’yi direk ölçmeyi hedefleyen klasik sismik yöntemler veri toplanması ve analizi<br />
sırasında sinyal gürültü oranı sorunu ile karşı karşıyadır. MASW ise veri toplanırken;<br />
yüksek sinyal gürültü oranını elde edilebilmesi için parametre seçiminde daha<br />
toleranslı bir yöntemdir. Bunun sebebi üretilen güçlü yüzey dalgalarının cisim<br />
dalgalarına oranla gürültü kirliliğine daha az maruz kalarak daha uzun mesafelere<br />
seyahat edebilmeleridir. MASW yöntemi geleneksel sondaj yöntemine göre daha az<br />
maliyetli, hızlı, tahribatsız ve ayrıca bir georadar uygulaması gibi zemin hakkında<br />
daha kapsamlı ve sürekli bir bilgi sağlamaktadır (Şekil 2.7.).<br />
2.2.4. MASW veri işlem aşamaları<br />
MASW’ın en yaygın kullanılan üç aşamalı bir değerlendirme yöntemi vardır (Şekil<br />
2.8.). Bunlar;<br />
� Çok kanallı arazi verisi toplama<br />
� Her bir kayıttan dispersiyon eğrilerinin elde edilmesi<br />
15