Belarus Müslümanları - Diyanet İşleri Başkanlığı
Belarus Müslümanları - Diyanet İşleri Başkanlığı
Belarus Müslümanları - Diyanet İşleri Başkanlığı
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
48<br />
ait bir çiftliğe uğrar, çiftlikteki<br />
hayvanları öldürür ve ekinleri<br />
yakar.<br />
Yüce Allah, tahlil etmeye çalıştığımız<br />
ilk iki ayette Ahnes’in<br />
ikiyüzlü, yalancı, düşman, mütekebbir<br />
ve bozguncu olduğunu<br />
Peygamberimize bildirir ve gerçek<br />
yüzünü ortaya çıkarır.<br />
Ayetler, bu olayla ilgili bize iki<br />
gerçeği bildirmektedir. Biri, gaybı<br />
ve insanların iç yüzünü Peygamber<br />
de dâhil Allah’tan başka<br />
kimse bilemez. Diğeri, bir kısım<br />
insanların özleri ile sözleri aynı<br />
değildir, yemin etmeleri, ikna<br />
edici konuşmaları, tatlı sözleri<br />
insanları aldatmak içindir. Bu tür<br />
insanların zararı büyük olur, mala<br />
ve cana zarar verebilir.<br />
Ayetin iniş sebebi belirli bir kişi<br />
de olsa hükmü geneldir, aynı<br />
karakterde ve davranıştaki bütün<br />
insanlar için geçerlidir.<br />
Ayetlerde Allah’ın yerdiği bu tip<br />
insanların dört niteliği bildirilmiştir:<br />
a) İki yüzlülük<br />
“İki yüzlülük”; içi başka dışı başka<br />
olmak, sözü özüne uymamak<br />
demektir. Bu, münafıklığın özelliğidir.<br />
Allah katında en kötü insan<br />
münafık insandır, cehennemin en<br />
alt tabakasına atılacak olanlar da<br />
münafıklardır. Münafığın bütün<br />
amacı, dünyevî menfaatidir. Menfaati<br />
ne yapılmasını gerektiriyorsa<br />
onu yapar, inanmadığı sözleri<br />
söyler, samimi olmayan davranışları<br />
sergiler, yalvarır; hatta yemin<br />
eder, ‘Allah şahit, doğru söylüyorum.’<br />
diyebilir. Menfaatlerine göre<br />
kâh <strong>Müslümanları</strong>n yanında kâh<br />
kâfi rlerin yanında yer alır. (Nisa,<br />
141-146) Dünyevî çıkarlarını her<br />
şeyin üstünde tuttuğu için, ‘Ya<br />
Rabbi! Bize vereceğini bu dünyada<br />
ver.’ diye yalvarabilir. (Bakara,<br />
200) Bu tip insan; gösterişli, alımlı<br />
çalımlı olur, sözlerini insanlara<br />
dinletebilir, muhatabını ikna ede-<br />
Haziran 2011 - 146<br />
“İki yüzlülük”; içi başka dışı başka olmak, sözü özüne<br />
uymamak demektir. Bu, münafıklığın özelliğidir. Allah<br />
katında en kötü insan münafık insandır, cehennemin<br />
en alt tabakasına atılacak olanlar da münafıklardır.<br />
Münafığın bütün amacı, dünyevî menfaatidir.<br />
bilir, ancak tedirgindir, iç yüzünün<br />
ortaya çıkmasından çekinir,<br />
her konuşulanı kendi aleyhine<br />
zanneder. (Münafi kun, 1-4) Peygamberimizin<br />
bildirdiği gibi bu tip<br />
insan; konuştuğu zaman yalan<br />
konuşur, verdiği sözü tutmaz,<br />
ahde vefa göstermez, emanete<br />
riayet etmez ve asla kendisine<br />
güvenilmez. (Tirmizî, İman, 14, no:<br />
2766) Tahlil etmeye çalıştığımız<br />
ayetin, “İnsanlardan öylesi vardır<br />
ki, dünya hayatına ilişkin sözleri<br />
senin hoşuna gider. Kalbinde<br />
olana Allah’ı şahit tutar.” cümlesi<br />
bu tip insanı bize tanıtmaktadır.<br />
Bu tip insanların sözlerine hemen<br />
güvenmemek, onları araştırıp<br />
soruşturmak, iç yüzlerini ve gerçek<br />
niyetlerini öğrenmek gerekir.<br />
Özellikle yöneticilik, savcılık,<br />
hâkimlik ve muhakkiklik gibi görevlerde<br />
bulunanların, bu tiplerin<br />
sözlerine ihtiyatla yaklaşmaları<br />
gerekir. Kur’an ahlakında hüsnü<br />
zan (Hucurat, 12) esas olmakla<br />
birlikte bu ayetler, hüsnü zanda<br />
bulunacağım diye her insanın<br />
söylediğine hemen itibar etmenin<br />
ve her yüze gülene inanıvermenin<br />
doğru olmadığını ifade eder.<br />
b) Düşmanlık<br />
204. ayette geçen “eled” kelimesi,<br />
düşmanlığı şiddetli olan;<br />
“hısam” kelimesi ise “düşmanlık”<br />
veya “düşmanlar” demektir.<br />
“Eleddü’l-hısam” terkibi, düşmanlığı<br />
en şiddetli olan veya<br />
düşmanların en şiddetlisi anlamına<br />
gelir. Peygamberimiz (s.a.s.),<br />
“Allah katında insanların en çok<br />
kızılanı düşmanlığı şiddetli olanlardır.”<br />
(Buhârî, Tefsîr, Sure, 2) sözü<br />
ile düşmanlık edenleri yermiştir.<br />
İkiyüzlü, bozguncu ve menfa-<br />
atperest insanlar, en acımasız<br />
düşman olabilirler. Çünkü bu tip<br />
insanlar; güzel ve tatlı sözleri,<br />
yapmacık davranışları ile insanları<br />
aldatır, gafl ete düşürür ve<br />
tedbir almalarını önlerler. Ayette<br />
Ahnes gibi insanların bu tür niteliğine<br />
dikkat çekilmekte ve insanlar<br />
uyarılmaktadır.<br />
c) Bozgunculuk<br />
205. ayetteki “tevellâ” kelimesi;<br />
“yönetici, emir, vali ve hâkim<br />
olmak”, “bir şeyden yüz çevirmek,<br />
ayrılmak” ve “birini dost<br />
edinmek” anlamlarına gelir. (Asım<br />
Efendi, IV, 223-224) Kur’an-ı Kerim’de<br />
bu kelime her üç anlamda da<br />
kullanılmıştır. Tahlil etmeye çalıştığımız<br />
ayette, “yüz çevirmek, ayrılmak”<br />
veya “iş başına gelmek,<br />
yönetici olmak” anlamına gelebilir:<br />
Bu iki anlama göre ayetin<br />
manası şöyle olur:<br />
“(Ey Peygamberim! İkiyüzlü<br />
insan) senin yanından ayrılınca<br />
yeryüzünde bozgunculuk yapmaya,<br />
ekin ve nesli yok etmeye çalışır.”<br />
Nitekim sözü edilen Ahnes<br />
adlı kişi, Müslüman olduğunu,<br />
Peygamberimizi ve <strong>Müslümanları</strong><br />
sevdiğini beyan ettiği hâlde Peygamberimizin<br />
yanından ayrılınca,<br />
aralarında bulunan bir düşmanlık<br />
sebebiyle Taif’te Benî Sakîf kabilesinin<br />
hayvanlarını telef eder ve<br />
ekinlerini yakar. Ayet bu anlamda<br />
ise ikiyüzlülerin, insanın yüzüne<br />
karşı dost gibi davrandığı hâlde<br />
arkasından kötülük ettiği, mala,<br />
cana ve ürünlere zarar verebildiği<br />
ifade edilmekte ve Müslümanlar<br />
bu tip insanlara karşı uyarılmaktadır.<br />
Ayette geçen, “hars” kelimesi,<br />
yeryüzündeki bitkiler, “nesl” ke-