Sinemasever Üretimi Artist Dergisi Dördüncü Sayı!
Artist Dergisinin dördüncü sayısı; yeni tasarımlarımız, büyük bir başarıya imza atarak Türkiye'de üvey evlat muamelesi gören politik mizah türünde Sen Ben Lenin adlı filmi çeken yönetmen Tufan Taştan ile yaptığımız röportaj ve yazar ekibimizin hazırladığı birbirinden farklı sinema yazıları ile karşınızda! Diğer sayılarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz: https://www.yumpu.com/user/artistdergisi
Artist Dergisinin dördüncü sayısı; yeni tasarımlarımız, büyük bir başarıya imza atarak Türkiye'de üvey evlat muamelesi gören politik mizah türünde Sen Ben Lenin adlı filmi çeken yönetmen Tufan Taştan ile yaptığımız röportaj ve yazar ekibimizin hazırladığı birbirinden farklı sinema yazıları ile karşınızda!
Diğer sayılarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:
https://www.yumpu.com/user/artistdergisi
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
ARTİST
sinemasever üretimi bir sinema dergisi
RÖPORTAJ
Yönetmen Tufan
Taştan ile
FİLM/DİZİ
İNCELEMELERİ
Yazarlarımızın
Seçkileri
KORKU
TEKNİKLERİ
Korkunun
Anatomisi
FİLM YAPIM VE ELEŞTİRİ TOPLULUĞU
İÇİNDEKİLER
EDİTÖRÜN SUNUMU
RÖPORTAJ: TUFAN TAŞTAN
DİZİ İNCELEMESİ: THE BEAR
FİLM ÇÖZÜMLEMESİ: BLOW UP
KORKU SİNEMASI TEKNİKLERi
ELEŞTİRİ: GÜZEL OĞLUM
PİNOKYO'NUN SİNEMA YOLCULUĞU
GÜNEY KORE GERİLİM YAPIMLARI
ELEŞTİRİ: KUTUP ÇİZGİSİ AŞIKLARI
SANATIN IŞIĞIYLA
KARANLIKTAN AYDINLIĞA
S
inema tükenmez bir kaynaktır. Teknoloji denilen nimetin kafasını ufak bir hareketle
dışarıya çıkarmasıyla Fransız Louis ve Auguste Lumiere kardeşler zekasını ve
tutkularını kullanarak Sinematograf adlı aygıtı icat etti. Aygıt, bundan tam 123 yıl önce
tren garına kuruldu ve yolcular inmeye başladı. İşte tarihteki ilk sinema filmi de böyle
çekilmiş oldu. Tam o günden bugüne zaman zaman tıkanıp engebelli yollara giren fakat
her seferinde o yollardan daha güçlük çıkıp kendine çağ atlatan sinema, günümüzde
insan için nefes almak kadar tanıdık ama bir o kadar da önemli bir konumda.
Şu an ise pandeminin sosyal hayata etkisi, sinema
salonlarının ekonomik krizlerden etkilenmesi,
insanların film izleme alışkanlıklarının değişmesi ve bu
sebeple de dijital platformların bu alanda varlığını
iyiden iyiye hissettirmesi sinemanın gelişimi adına biz
sevenlerini oldukça endişelendiren etmenlerden...
Özellikle ülkemizde bu olumsuz etkiyi
çok net bir şekilde görebiliyoruz en
basitinden bir biletin en az 50 liradan
başladığını düşünürsek ayda bir kere
sinemaya gitmek bile çoğumuz için
bir lüks haline geldi.
Öncelikle, hiçbir zaman bahanelere sığınmayan ve ne olursa olsun bitirmeyi
hedeflediği o yolu yürüyen bir kahramanın evlatları olduğumuzu hatırlamalıyız.
Bize gereken motivasyonu bulduktan sonra sinemaya sıkı sıkı sarılarak onu kendi
hayatımıza, çevremize, ülkemize ve dünyamıza yaymak adına yapabileceklerimizi
görev olarak bilmeliyiz. İşte Artist Dergisi varlık ve vizyonunu bu noktada buluyor!
Bu vesileyle de bu derginin çıkmasında katkıda bulunan yazar ve tasarımcı
arkadaşlarıma, bizimle röportaj yapmayı kabul eden kıymetli büyüklerime
teşekkürlerimi sunarım. Yaptığımız işin, sayılara veya görüntülere takılmadan ne
kadar kıymetli olduğunun farkında olacağız. Bu farkındalıkla çıkan Eylül sayımızda
sizleri yönetmen Tufan Taştan ile yaptığımız keyifli röportaj dışında yazar ekibimizin
kaleminden çıkan analizler, eleştiriler, sinema dosyaları ve çok daha fazlası bulunuyor.
Keyifli okumalar diler, sinema ve sağlıcakla kalmanızı temenni ederim.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 2
öğrenİm hayatı
Osmangazi Üniversitesi Fizik
öğretmenliği bölümünü ve Ankara
Üniversitesi Uzay Bilimleri
bölümünü yarıda bıraktıktan sonra
2008 yılında girdiği Ankara
Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya
Fakültesi Tiyatro Bölümü’nden
mezun oldu ve 2010 yılında
başladığı İletişim Fakültesi çift ana
dal programını başarıyla
tamamladı.
BİRÇOK PROJE BİRÇOK İŞ
Birçok tiyatro ekibinde oyuncu,
yönetmen ve dramaturg olarak
çalışmış; çeşitli dergiler ve
gazeteler için kültür-sanat alanında
yazılar kaleme almıştır. Üniversite
yıllarında çalışmalarına başladığı
Yapım-eki’ni şirketleştirerek;
senarist, yönetmenlik ve
yapımcılığını üstlendiği Tersi ve
Yüzü(2009), Sessiz Sinema(2010), Ve
Jülyet (2011), +Değer(2012) gibi kısa
filmlere ve DİSK ortaklığında Bir
Uzun Havadır Direniş(2012) adlı
belgesel filme imza atmıştır.
Birçok ödül kazanan yönetmen son
olarak 48. Uluslararası Antalya Altın
Portakal Film Festivali’nde ‘Pitch’
adlı yarışmada Birincilik Ödülü
almıştır. Mayıs 2012’de proje
sahipliğini üstlendiği, Ankara’nın
modern sanatlar merkezi
CerModern bünyesinde, sinema ve
audiovizüel sanatlar faaliyetlerini
kapsayan CAVA Enstitüsü’nün
Yapım-eki adına Program
Yönetmenliğini ve İcra Kurulu
Üyeliğini sürdürmektedir.
TUFAN TAŞTAN
A R T İ S T D E R G İ S İ / 3
RÖPORTAJ
TUFAN TAŞTAN
1) İlk olarak biraz eskilerden konuşmak istiyorum. Sinemaya olan merakınız ve ilginiz ne
zaman ve nasıl başladı? Şu an yaptığınız iş çocukluğunuzdaki bir hayalden mi geliyor?
Çocukluğa kadar inmek biraz zorlama olur sanırım bilinçli olarak lise yılları demek daha doğru.
Özelinde sinema değil ama sanat ile kurduğum ilişki ortaokuldaki müsamereleri saymazsam lise
çağımda tiyatro ile başladı. Sonra da sırasıyla edebiyat, müzik ve sinema ile devam etti. Sanat ile
kurduğum ilişki de amacım hep derdimi paylaşmak, hikayelerimi anlatmaktı. Sinema benim için
sanatın diğer disiplinlerini de içinde barındıran en büyüleyici sanattı.
2) Sen Ben Lenin, sinemamız adına tartışmasız vizyona girdiği senenin en önemli
filmlerinden bir tanesi. Daha öncesinde birçok kısa filminiz ve bir belgesel filminiz vardı.
Peki uzun metrajlı film çekmeye nasıl karar verdiniz, bu filmin çıkış hikâyesinden
bahseder misiniz?
Sinema yapmaya da bir anlatıcı olma arzusuyla başladım. İlk kısa filmimden bugüne temel
motivasyonum hep anlatmak oldu. Bazen kısa bazen uzun bir hikâye. Belirleyici olan anlatmak
istediğiniz hikâyenin hangi formata daha uygun olduğuyla ilgili. Sen Ben Lenin, yaşanmış bir
olaydan yola çıkan ve kendi gerçeğinin peşine düşen bir film. Anlattığı hikayesi ve biçimi ile uzun
metraja daha uygundu. Barış ile birlikte yola çıktığımız ilk gün, kendi içeriğini ve biçimini belirleyen
bir soruyla başlamıştık: “Peki Lenin heykeli kasabanın meydanına dikilseydi ne olurdu?” Sonra bu
sorunun cevabının peşine düştük. Lenin mi kasabayı, kasaba mı Lenin’i değiştirecek derken ortaya
kara mizah, polisiye ve politik bir film çıktı.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 4
A R T İ S T D E R G İ S İ / 5
TUFAN TAŞTAN
3) Biliyorsunuz ki dijital platformlar artık sinema alanında varlığını iyiden iyiye
hissettiriyor hatta bazı kesimler bunun sinemaya ve sinema salonlarına zarar verdiğini bile
düşünüyor. Sizin de Sen Ben Lenin filminiz dijital platformlar aracılığıyla da seyirciyle
buluştu. Bir çok insan da bu sayede filmlerinizi izleme fırsatı buldu. Bu konu hakkında
olumlu ya da olumsuz düşünceleriniz nelerdir?
Dijital platformlar ve sinema salonları arasında yıllardır bir çekişme yaşanmaktaydı. Gelişen
teknolojinin yanı sıra pandemiyle birlikte bu yarışı dijital kazanmaya başladı. Sinemanın yerini tutar
mı derseniz elbette ki hayır. Fakat yaşadığımız tüketim çağında dijital insanlar için daha cezbedici
ve konforlu bir alan sunuyor. Artık kumanda seyircinin elinde! Sinemaya gitmek bir ritüel gibi sosyal
bir aktivite iken dijital ile evinizin içine giren bir sinema deneyiminden bahsediyoruz. Bu ikisi bence
çok farklı şeyler. Elbette dijitalin sunduğu olanaklarla birlikte daha çok seyirciyle
buluşabiliyorsunuz, biz bunu deneyimledik fakat bu buluşmanın ne kadar etkileşimli olduğu bir
muamma. Maalesef ki bu durum büyük bir paradoks.
4) Siz ve sizin gibi değerli bazı yönetmenlerimizin geçmişine baktığımızda üniversitede ilgili
bir bölümden ziyade mühendislik vb. bölümlerden mezun olup sonrasında sinemayla ilgili
eğitim aldıklarını görüyorum. Sizce bu neden kaynaklanıyor, iyi bir sinemacı olmak için
üniversitede ilgili bir bölümde okumak ne kadar önemli? Son olarak, üniversitede iki bölüm
değiştirdikten sonra iletişim fakültesinde çift anadal yapmışsınız, bu değişiklikleri nasıl
değerlendiriyorsunuz?
Bence sanatın herhangi bir disipliniyle uğraşmak için onun okulunu okumaya gerek yok. Okul
sadece sizin teorik olarak altyapınızı güçlendiriyor. Ben kendi adıma biraz karışık bir üniversite
süreci geçirdim. Evet en sonunda DTCF Tiyatro Bölümü’nü ve çift anadal ile İletişim Fakültesi’ni
bitirdim. Bu bölümler benim okumalarımı yönlendirdi, birikimimi geliştirdi fakat yönetmen olmak
için illa gerekli olduğu kanısında değilim. Farklı bir bölüm okuyup dışarıdan bu okumalar da
yapılabilir. Mesela dünyayla kuruduğunuz ilişkiyle, küfenizde taşıdığınız hikayelerle ilgili neden ve
neyi anlatmak istediğinizde cevap.
5) Sen, Ben, Lenin gerçek bir olaydan ortaya çıkıyor. Fakat tabii ki bir kurmacanın ürünü
hatta sizin söyleminizle heykelin çalınmasının ardından neler olduğunun peşinden gitmeye
çalıştığınız için “kurmacanın kurmacası” diyebiliriz. Buradan yola çıkarak aslında daha
genel bir noktaya değinmek istiyorum; yaptığınız işlerde “gerçek” nerede konumlanıyor ve
sizin için nasıl bir önem arz ediyor?
Evet Sen Ben Lenin gerçek bir olaydan yola çıkıyor ve ilk filmde (çekemediğimiz ve kitap olarak
basılan hikâyede) bir kurmaca yaratıyor fakat sonra ikinci film o yarattığımız kurmacanın
kurmacası oluyor. Gerçekle aranıza mesafe koymanın bir mecburiyet olduğunu düşünüyorum...
Kameranın kayıt tuşuna bastığınız an kendi gerçeğinizi yaratmaya başlıyorsunuz. O andan itibaren
benim için her şey kurmaca. Yönetmenin dünyasına konuk oluyor seyirciler, yönetmenin yarattığı
gerçeğin içine giriyor. Benim yarattığım gerçek ise aslında derdim olan bu dünyayla ilgili göstermek
istediklerim. Kendime, kendi derdimi anlatabileceğim bir alan yaratıyorum.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 6
A R T İ S T D E R G İ S İ / 7
TUFAN TAŞTAN
6) Tutkunun sizin içi tanımı ve işlevi nedir? Ben eminim benim gibi birçok genç arkadaşım
özellikle şu kötü günlerde özellikle gelecek kaygısı sebebiyle kendi tutkusunu bulmakta
oldukça zorlanıyor. Bulanlar da kendi tutkusuyla ilgilenecek güç ve zaman bulamıyor. Bu
konuda biz gençlere tavsiyeniz nelerdir?
Bu filmi 6 yıllık bir süreçte yapabildik. Bu filmin çekilebilmesi sorduğunuz sorunun cevaplarından
biridir, tutkunun sonucudur. Benim için tutku önce inanmak sonra inandığınız şey için gereken irade
ve cüreti gösterebilmektir. Bu filme önce ben inandım, sonra Barış, sonra Zeynep derken oyuncular,
film ekibimiz, yapımcılar... Eğer bir hikâyeyi gerçekten anlatmak istiyorsanız zaman ya da emek
sizin için bir kıstas olmaz. İnandığınız hikâyenizi paylaşmak için ikisini de yaratırsınız, yoktan var
edersiniz. Mesela önce sizin inanmanızda. Benim temel motivasyonum da bu; derdimi paylaşmak,
inandığım hikayeleri bir şekilde dillendirmek, anlatmak.
7) Kuşkusuz filminiz sinema salonlarında hak ettiği ve olması gereken değeri görmedi.
Fakat bunun biz sinemaseverlerden dolayı değil de Türkiye’deki sinemaları tekelinde
bulunduranlar yüzünden olduğunu biliyoruz. Zira bu durumdan biz de oldukça şikayetçiyiz
çünkü bu tür izlemek istediğimiz filmler çok az salonda gösterim şansı buluyor. Siz bu
konuda ne düşünüyorsunuz bu tek düze tekelcilik nasıl son bulabilir?
Kapitalizmi yıkmadığımız sürece son bulmaz, bulamaz. Tekelleşme bu sistem için tüm dünyada bir
sonuç. Kendi içinde serbest piyasayla çelişse de kaçınılmaz bir durum. Sadece sinemada değil tüm
mecralarda var. Elbette bu durum hem yaratıcıları hem seyircileri etkiliyor. Maalesef tekelleşen
dijital platformları da güçlendiriyor ama bu durumdan sistem değişikliği dışında bir kurtuluş
olduğunu düşünmüyorum. Önerebileceğimiz tüm yöntemler sadece pansuman işlevi görecek geçici
olarak bir tedavi sunacak ama sonuç asla değişmeyecek. Çünkü kontrol onların elinde.
8) Politik ve polisiye bir kara mizah yapmak hem meşakkatli hem de sinemamızda zor
yakalanan iş. Bundan sonraki filmlerinizde aynı çizgiden etmeyi düşünüyor musunuz yoksa
bizi farklı türde yeni filmler mi bekliyor, kısacası mümkünse biraz gelecek planlarınızdan
bahseder misiniz?
Anlatacağım tüm hikâyelerin politik olacağı kesin ama biçimini ve türünü belirleyecek olan o
hikâyenin içeriği olacak. Bu konuda hep çok geniş düşünmekten yanayım. Kendime sınırlar
çizmenin doğru olmadığı kanısındayım... Barış ile birlikte ikinci filmimizin senaryosunu yeni bitirdik.
Amacım önümüzdeki yıl o filmi çekebilmek. Yapım çalışmaları için şimdiden kolları sıvıyoruz.
Bakalım süreç bize neler gösterecek.
9) Bizim de Film Yapım ve Eleştiri adlı sinema topluluğumuzda sinemanın yapım kısmına
ilgi duyan birçok arkadaşımız var. Bizim gibi film çekmek isteyen sinemacı adaylarına
vereceğiniz tavsiyeler nelerdir, bu alanda tutkumuzu körükleyip kendimizi geliştirmek için
ne yapabiliriz?
Sırf yapmak için film yapmak bence anlamsız. Anlatacağınız hikayeyle aranızda bir bağ olması
gerek. Bu nedenle ilk tavsiyem inanmak olacak. Neden o filmi yapmak istediğinizi, neden o hikâyeyi
anlatmak istediğinizi ince eleyip sık dokumanız lazım. Siz anlatacağınız hikâyeye inandıktan sonra
gerisi bir şekilde geliyor. Bu gelişi hızlandırmak için bol bol okumak ve izlemek gerek. Gerisi
lafügüzaf.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 8
A R T İ S T D E R G İ S İ / 9
TUFAN TAŞTAN
10) İşinizi severek yaptığınız çok aşikâr (zaten buna bir iş olarak bakmadığınıza eminim).
Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz, başarınızın ve oluşturduğunuz kaliteli eserlerin sırrı bu
mu? Halihazırda sevmeyeceği mesleğin bölümünü okuyan çoğu gence bu konuyla ilgili bir
tavsiyeniz var mı?
Sanat ile uğraşmak ve iyi bir anlatıcı olmak için okuduğunuz bölümün hiçbir geçerliliği yok. Elbette
o bölüm sizin kişisel gelişiminize, dünyaya bakışınıza bir katkı sunacak ama sanat ile aranızdaki
bağı ne kuvvetlendirecek ne de güçsüzleştirecek. Hatta farklı bir bölüm okuyor olmanın deneyimi
eminim ki sanatınıza daha iyi teneffüs edecek. Mesele sizin hangi hikâyeyi neden ve nasıl anlatmak
istediğinizde!
11) Sinema yolculuğunuza “çok büyük katkısı oldu” dediğiniz filmler var mı, varsa birkaç
tanesinden bahsedebilir misiniz? Bunun dışında film izlemenin yönetmenlik noktasında
sizce nasıl bir etkisi mevcut?
Hangi filmi, hangi dönemde, hangi türde ve hangi yönetmenle diye sınıflandırıyorum. İyi filmlerin de
olduğunu bildiğim Hollywood’dan ukdeyle baktığım Ortadoğu Sineması’na, bağımsız Avrupa’dan
kendine has Nordik Sinama’ya... Kendimi ve kendi sinemamı bugüne kadar izlediğim filmlerin ve
okuduğum kitapların bir sonucu olarak görüyorum. O serüvenden iyi ve kötü bulduklarımla bir
sonuç olarak ben sinema yapmaya başladım. Elbette bu benim bilinçli olarak değil bir süreç olarak
geçirdiğim ve geçirmekte olduğum bir aşama. Sanki hiç bitmeyecek! Bitmemesi dileğiyle…
12) İlk filmin yolculuğu için başta ne tahayyül etmiştiniz akabinde neyle karşılaştınız?
Filmlerinizin izleyicide bu kadar karşılık bulacağını öngörmüş müydünüz?
Hayal ettiğinizi tam anlamıyla gerçek kılmak diye bir şey sinemada imkânsız. Mesele hayalinizdeki
filme ne kadar yaklaştığınızla ilgili. Ben de eldeki imkanlar/imkansızlıklarla hayalimdekine
olabildiğince yaklaştığımı düşünüyorum. İlk film yapmak özellikle politik film gerçekten zor bir
süreç. Biz bu zorluğun altından dayanışmayla kalktık. İzleyiciyle buluşmak ise bir sonuç,
biriktirdiğiniz emek bir şekilde karşılığını buluyor.
13) Bildiğiniz üzere, filme ilham olan Lenin büstü, kaldırıldığı belediye deposundan
kayboldu. Akçakoca Belediye Başkanı Okan Yanmaz, “Mutlaka bulmaya çalışacağım” dedi.
Bu haberden sonra filminiz tekrar gündeme geldi, sizin bu ironik konu hakkında
düşünceleriniz nedir?
Hayat sanatı taklit eder! Gerçekten ilk söylediğimiz cümle bu oldu Barış ile. Filmde yarattığımız
kurmaca, ironik bir şekilde gerçekle temas etti. Biz de şaşkınız!Temennim, filmimizin başındaki
kurmacadan etkilenen bu gerçek olayın sonu da umarım bizim filmin sonu gibi biter. Lenin
heykelinin bulunması ülkenin karanlık tarihideki bir olayla yüzleşmesiyle paralel olarak ilerler.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 1 0
Katılımınız ve cevaplarınız için çok
teşekkür ederiz. Sinemamıza hali hazırda
vermiş olduğunuz ve ileride vereceğiniz
emekler için minnettarız. Bir gün sizi
okulumuzda ağırlamak dileğiyle...
A R T İ S T D E R G İ S İ / 1 1
SON ZAMANLARDAKİ EN
STRESLİ DİZİ: THE BEAR
YAZAN: EGE BUKET
Günümüzde aşçılık, restoranlar ve restoranların içindeki mutfak ortamını konu alan
yapımlar; ‘Masterchef’ ya da Gordon Ramsey’nin ‘Hell’s Kitchen’ programları gibi reality
showlar olmuştur. Fakat, bu yarışma programlarında gördüğümüz, mutfakların gergin ve
stresli ortamlarını sinema ve televizyonlarda şu ana kadar çok rastlamamıştık ta ki Haziran
ayının 23’üne kadar.
23 Haziran’da çıkan ve çıktığı gibi sükse yapan ‘The Bear’ dizisi ritmiyle, stresli ortamıyla,
karakterlerin arasındaki gerginliklerle ve arka planda akan hüzünlü ve depresif hikayesiyle
size bir oturuşta bitirebileceğiniz çok özel bir deneyim sunuyor.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 1 2
DİZİ ELEŞTİRİSİ: THE BEAR
Dizi Carmen (Jeremy Allen White) adında, dünyanın en büyük restoranlarında çalışmış olan bir
şefin kardeşinin intiharından sonra ona miras kalan Chicago’daki küçük bir sandwich
dükkanın başına geçmesiyle başlıyor. En büyük hedefiyse bu ufak dükkanı daha kaliteli ve
başarılı bir yer yapmak. Fakat bunu yapmak için büyük bir çaba sarf ediyor. Öncelikle o
dükkanın çalışanları Carmen’ı ilk başta ciddiye almıyorlar ve Carmen, onların düzenini
bozmaya başladıkça çalışan daha da inat ederler ve gün geçtikçe aralarındaki gerilim artar. En
sonundaysa Carmen, yaptığı yemeklerin kalitesiyle ve restorana daha fazla müşteri gelmeye
başlamasıyla çalışanlar tarafından sevilmeye başlar ve yavaş yavaş dükkanı hizaya getirir.
Özellikle de genç ve yetenekli şef olan Sydney’de dükkanda çalışmaya başlayınca Carmen
biraz daha rahatlar. Ama önünde iki tane daha büyük engel vardır, birincisi her şeyin eskisi
kalması gerektiğini savunan ve aşırı inatçı olan, kardeşinin en yakın arkadaşı Richie, ikincisi
ise kardeşinin intihar etmeden önce restorana taktığı borçlardır. Carmen daha kardeşinin
intiharını atlatamamışken, çalıştığı yerdeki kaotik ortam ve restoranın borçları da üst üste
binince psikolojisi iyice bozulan Carmen soluğu rehabilitasyon topluluklarında alır ve kendi
hayatını bir düzene koymaya çalışır.
Özellikle de genç ve yetenekli şef olan Sydney’de dükkanda çalışmaya başlayınca
Carmen biraz daha rahatlar. Ama önünde iki tane daha büyük engel vardır, birincisi her
şeyin eskisi kalması gerektiğini savunan ve aşırı inatçı olan, kardeşinin en yakın arkadaşı
Richie, ikincisi ise kardeşinin intihar etmeden önce restorana taktığı borçlardır.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 1 3
'X' SİZİ EĞLENDİRMEK İÇİN ÖLÜYORLAR
Dizinin dikkat çeken noktalarından biri sahici olması. Dizinin yaratıcılarının diziyi bir sette
çekmek yerine gerçek bir dükkanda çekmeleri ve iki başrolünde aşçılık eğitimi almış olup
dizideki çoğu yemek sahnesinin gerçek olması gerçekten hoş detaylar. Fakat dizinin en büyük
alameti farikası ise yazının başında da değindiğim kaotik ortamı. Mutfakta sürekli birbirine
bağıran çağıran insanlar, bozulan makinalar ve yetişmeyen siparişler eşliğinde oluşan bu
keşmekeş ortam dizide harika bir biçimde resmedilmiş.
Dizide anlatılan en özel şeylerden biri ise insanların ulaşmak istediği hedeflere giderken
yaşadıkları zorluklar ve motivasyonları ne kadar düşse de ya da çalıştıkları ortam ne kadar
zorlayıcı olsa da her zaman yılmamak gerektiği ve her seferinde daha çok çalışmak gerektiğini
göstermesidir. Mesela dizide tatlılarla uğraşan Marcus hep yeni şeyler deneyen ve bu yaptığı
tatlılarla Carmen’ın takdirini kazanmayı amaçlayan birisidir. Fakat bir gün dükkandaki
makinayı bozmasıyla ve üstüne bir de Carmen’dan küfür yedikten sonra önlüğünü çıkarır gider
fakat daha sonra tekrar gelip aynı şekilde devam etmesi bunun en büyük örneğidir.
Başka değinilmesi gereken bir nokta ise dizinin 7. Bölümünün plan-sekans şeklinde çekilmiş
olmasıdır. Yani hiç kesme işlemi olmadan tek bir sahneymiş gibi çekilmiştir. Bu kadar kaosun
ve keşmekeşliğin olduğu bu diziyi bu şekilde çekmek gerçekten harika bir başarıdır.
Son olarak da dizi hakkında bir fun-fact vermek gerekirse, dizi yayınlandıktan sonra
Chicago’daki birçok İtalyan sandwich’i satan dükkanlara yoğun bir ilgi artışı olmuş ve
birçok restoran sahibi de hala diziye teşekkür etmektedir. Yazımı sonlandırırken de
sizleri, dizinin 6. Bölümünün sonunda çalan, Sufjan Stevens’ın ‘Chicago’ şarkısı
eşliğinde sizi diziyi izlemeye davet ediyorum.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 1 4
HAYATINI DEĞİŞTİREN FİLMLER
Rahatsız edici filmler dendiğinde akla gelen
yönetmenlerden bir diğeri de Almodovar. The
Skin I Live In, Kika, Talk to Her gibi yapımlarla
sinema dünyasına ismini kazımış olan yönetmen,
Billy Wilder’ın yönettiği ve başrollerinde Marilyn
Monroe, Tony Curtis ve Jack Lemmon’ın yer
aldığı Some Like It Hot filminin hayranı.
Almodovar’ın film listesinde dram, komedi ve
gerilim gibi birçok türden eser var. The Night of
the Hunter, All About Eve, Midnight ve Leave Her
to Heaven bu listede üst sıralarda yer alıyor.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 1 4
FİLM ÇÖZÜMLEMESİ:
BLOW UP
YAZAN: ZEYNEP TOZLU
Blow Up filmi, Michelangelo Antonioni'nin yönettiği 1966 yapımı bir filmdir.
Filmde, toplumsal olayları pek umursamayan, apayrı bir dünyada yaşayan
Thomas'ı ve başından geçenleri konu alıyor. Başarılı bir fotoğrafçı olan Thomas
aynı zamanda kadınların göz bebeğidir, kadınlar onun foto modeli olmak
istemektedir. Thomas da elbette ki bu ilginin farkındadır ve bu onun egosunu
tatmin etmektedir, oldukça çapkındır ve tutkulu bir hayatı vardır. Fotoğrafını
çektiği kadınlara asılır, her zaman kendi istekleri olsun ister, modeller hata
yaptığında onları azarlar. Özetle, kendisine bir egemenlik kurmuştur.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 1 5
BLOW UP FİLMİ ÇÖZÜMLEMESİ
Blow Up'un esas konusu Thomas'ın, hayal ürünü olup olmadığı belirsiz bir cinayete tanık
olması gibi gözükse de altyapıda yer verilen pekçok konu filmin esas öyküsünü
oluşturmaktadır. Örneğin filmin ilk sahnesinde ve ileriki bir iki sahnesinde daha fabrikadan
çıkan işçileri, bir yandan da gürültüyle bağırarak koşuşturan pandomim sanatçılarını
görüyoruz. Filmin ortalarına doğru ise halkın eylem yaptığı bir sahne var. Antonioni,
filmlerinde insanların içinde kapalı bir şekilde duran kutuyu açar ve gerçekleri gözler önüne
serer. Protesto sahnelerinin işaret ettiği o dönemin toplumsal olaylarıdır. Gelişen teknolojinin
ve şehirleşmenin, sanayileşmenin insanlar arası iletişimi koparması, tüketimin aşırılığı,
çalışma temposu ve koşullarının sonucu olarak hayata yabancılaşma, ben kimim sorusunun
cevaplanamıyor oluşu...
Yönetmen Antonioni, diğer filmlerindeki karakterler gibi Blow Up’ta da ben kimim ve
burada ne yapıyorum sorusunun yanıtını arar. Filmdeki bütün yan olayların çıktığı ortak
nokta iletişim kopukluğudur. Kısacası kentli insanların yaşamını gözler önüne sermiştir.
Bunların haricinde, Antonioni daha pekçok konuyu filmeyedirmiştir. Thomas'ın model
kadınlarla ilişkisi, erkek egemen topluma vurgu yapmaktadır.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 1 6
FİLM ANALİZİ
Blow Up'ta uzun planlar dolayısıyla ölü zamanrlara da sıklıkla rastlanıyor. Antonioni'nin
kamerası da yer yer dinamik ve geniş planlara da pek çok kez yer verilmiş. Bu geniş
planlarve dinamik kamera filmin ve yönetmenin üstüne okuduğum makalelerden yaptığım
çıkarımlara göre karakterin şehirle olan ilişkisini bize aktarıyor. Mesela araba sahnesinde
Antonioni, şehrin hızını ve binaların sıkışmışlığını hissettirmek için kamerasını
hareketlendirmiştir fakat bazı sahnelerde kamera sabittir. Örneğin; karakterin içsel
çatışması, gerçeği sorgulaması söz konusuysa. Aynı zamnda filmde tanrısal bakış açısını da
görüyoruz. Örneğin; final sahnesinde Thomas kosskoca bir yeşilliğin ortasında tek
başınadır. Bu da gerçeğin, evrenin sonsuzluğu içinde kendini üstün zanneden bir insanın
aslında bir kum tanesi kadar küçük olduğunu gösteriyor bize.
Blow Up, gelişen dünyayı, toplumsal baskıyı, yozlaşmayı derinden ele alan bir filmdir fakat
filmin sonunda olaylar çözüme kavuşmaz. Bu da umutsuz gelecek görüşünün varolduğunu
işaret eder bize. Filmin sonunun bu kadar açık uçlu olmasının sebebi de budur. Umutsuzluk.
Thomas'ın çözmeye çalıştığı cinayet bir belirsizlikle sonuçlanır. Karakteirmiz ayı,nı
zamanda yenilgiye uğramıştır da diyenbilriz. Gerçeğin değişitirilemez, reddin gereksiz
olduğunu gösterir.
Filminin konu başlıkları : Yenilgi, kaçış, ölüm, intihar olan Antonioni, Blow
Up’ında finali düz bir gerçeği (cinayet oldu veya olmadı veya katil şu kişi diye
düz bir şekilde söylemektense bunu sanrılara bağlıyor.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 1 7
ORTADAKİ FİLMİ SEVDİYSENİZ
VISKNINGAR
OCH ROP
WOMAN
WALKS AHEAD
LADY BIRD
LITTLE
WOMEN
JANE EYRE
YANINDAKİLERE DE MUTLAKA
BAKMALISINIZ
A R T İ S T D E R G İ S İ / 1 8
KORKU SİNEMASINDA KULLANILAN
TEKNİKLER: NEDEN KORKARIZ?
YAZAN: DİLA LAFÇIOĞLU
Korku ve gerilim dendiğinde, genellikle,
gerilmeyi gereksiz bulan taraf ya da
bundan garip bir zevk alan taraf olarak
ikiye ayrılırız. Kimimiz artık bazı
sahnelerin klasikleştiğini, kimimiz ise
alışmasına rağmen hala benzer
sahnelerde korkarız. Peki o sahneler
“benzer” yapan nedir? Gelin gerilmemizi
sağlayan belli tekniklerden en sık
kullanılanlarına bir göz atalım.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 1 8
1) ARKA PLAN HAREKETİ
En kalıplaşmış tekniklerden biriyle başlayalım. Ana
karakterin yüzü size dönükken, arka planda karakterin
farkında olmadığı bir hareket meydana geldiğini
gözünüzde canlandırın. Karakterin farkında olmaması
sizi daha çok geriyor, değil mi? Sizin bildiğiniz şeyleri
bilmediği için yapabileceği onca davranış sizi korkutur
ve her an başına bir şey gelmesini beklercesine
karakteri izlersiniz.
2) YAVAŞCA DÖNME HAREKETİ
Şimdi az önce hayal ettiğiniz sahneyi devam
ettirdiğinizi düşünelim. Karakter arkasındaki hareketin
farkında olmaz fakat bir süre sonra bir şeylerden -
mesela duyduğu herhangi bir çıtırtıdan- şüphelenerek
arkasına dönmeye başlar. Fakat bu süreç o kadar yavaş
gerçekleşir ki, karakter dönene kadar siz çoktan
gerilmiş ve sıçramaya hazır bir halde bekliyor
olursunuz.
3)MÜZİK VE EFEKT KULLANIMI
En önemli ve olmazsa olmaz tekniklerden biri tabi ki
müzik seçimi. Doğru bir müzik seçimiyle, başka herhangi
bir tekniğe ihtiyaç duyulmadan bile yeterli gerilimi
yaratılabilir. Kullanılan müziğin hızı ve sesi, oluşan
gerilime karşı sizi hazırlamak ya da tam tersi
beklenmeyen bir anda şaşırtmak için kullanılabilir.
Ayrıca sessiz bir ortamda kullanılan kalp atışı, nefes
alışveriş sesleri ya da kapı gıcırtısı gibi spesifik efektler
izleyiciyi her zaman uyaran faktörlerden olmuştur.
4)BULANIK SAHNELER
Bir şeyin size doğru koştuğu, süründüğü ya da sallandığı
herhangi bir sahneyi düşünün. İyi bir kamera çekimiyle
ve doğru atmosferle yeterince gerici olabilecek bu
sahneyi, şimdi bir de bulanıkken hayal edin. Bulanık bir
kamera çekiminde, size doğru gelen şeyin ne olduğunu
bile tam olarak anlayamayacağınız için, sahne genelde
seyirci için daha korkutucu hale gelir.
Daha farklı birçok teknik olsa da, başta müzik olmak üzere bu dört farklı teknik çoğu
korku/ gerilim filminin temelini oluşturmakta. Aslında çoğumuzun bu tekniklerin
farkında olmasına rağmen hala korkuyor oluşumuz ise tamamen ayrı bir konu…
A R T İ S T D E R G İ S İ / 1 9
YAZAN: ARDA EZBERCİ
Belçikalı yönetmen Felix van Groeningen’in İngilizce dilinde çıkış filmi olan bu biyografik
drama, gazeteci David Sheff ve oğlu Nic’in yaşadıklarını perdeye en içten şekilde aktarıyor.
Başrolleri Steve Carell ve Timothee Chalamet paylaşıyor ve bu ikilinin uyumu muazzam
seviyede. Gerek aile içinde yaşanan mutlu anlardaki doğallık gerekse oğlunun yaşadığı zor
anlarda yanında bulunmak isteyen endişeli baba rolü ile Steve abi döktürüyor ve açıkçası
herkesin aklına komedi ile kazınmış bir oyuncunun drama işinde de bu seviyede oynuyor
olması takdir edilesi. Timothee ise jenerasyonunun en iyi oyuncularından olduğunu her işinde
kanıtlamaya devam ediyor. Rol ve film seçimlerinde çok esnek olması da çok özel kılıyor
kendisini Dune’da prens, Little Women’da çaresiz aşık ve Beautiful Boy’da metamfetamin
bağımlısı bir genç olarak görüyoruz ve hepsinde de o inandırıcılığı bize vermeyi başarıyor.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 2 0
FİLM ELEŞTİRİSİ
Filmin cast seçiminde ise ilgimizi çeken bir durum var. Amy Ryan da bu filmde bulunuyor ki
kendisini The Office Holly olarak tanırız. Bildiğiniz üzere Micheal (Steve Carell) ve Holly
dizide evleniyorlardı ancak bu filmde görünen o ki ilişkilerini yürütememişler ve çocukları
olduktan kısa bir süre sonra ayrılmışlar. Olaylı bir ayrılık olmaması ve hala görüşüyor
olmaları kalplerimize su serpse de yine de beraber olmadıklarını görmek bizleri üzdü. Tabii
ki dizi ve film birbirine bağlı değil ve işin esprisindeyiz ancak bu ikiliyi yıllar sonra ekranda
birlikte oynarken görmek yüzlerimizi gülümsetmeye yetti.
Beautiful Boy, oğlunu bağımlılığın pençesinden kurtarmak için umutsuz bir babanın yürek
burkan hikayesini anlatıyor şeklinde özetlenebilir ancak bundan çok daha fazlası. Beyaz
perdede ve tabii hayatın kendisinde pek sık rastlayamadığımız sıcaklıkta baba oğul ilişkisi
ve duygularını açıkça aktarabilen iki erkek bireyin yansımasına şahit olmak gibi ilgi çekici
bir deneyim de sunuyor. Bu samimi baba oğul ilişkisini özellikle bizimki gibi geleneksel
tabulara bağlı yaşamayı görev kabul etmiş toplumlar yüzünden pek de
gözlemleyemediğimiz için izleyici olarak beklenmedik seviyede pamuk gibi oluyoruz
izlerken bu sahnelerde. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği içindeki bir ortamda bulunmanın
herkese yüklediği gereksiz saçmalıkları düşünmeye itiyor bu film izlerken. -Tabii ki ataerkil
bir toplumda ve çürümüş zihinlerin çoğunlukta olduğu bir ülkede kadınların yaşadığı sorun
ve sıkıntıların farkında olan hiçbir insan erkeklerin içinde bulunduğu durumdan mağduriyet
yaratmamalı ve yaratamaz da.-
A R T İ S T D E R G İ S İ / 2 1
FİLM ELEŞTİRİSİ: BEAUTIFUL BOY
Bu eşitsizliği düzeltmenin yolu erkeklerin bilinçlenmesi ancak bunu da bizim gibi ülkelerde
sağlamak çok zor farkındayım. Erkek kendisine bahşedilen güçlü, duygusuz ve aklına esen
her şeyi yapan model olarak yetiştirildiği sürece yozlaşıp korkunç bir canavara
dönüşmesine ışık tutuluyor sadece. Bu yüzden bu filmdeki ilişkiyi çok değerli buluyorum.
Hem baba hem oğul olarak karakterlerimiz o kadar kırılgan ki. Gerçek hayat böyle bir şey
çünkü. Bu filmdeki en değerli sahnenin baba ve oğulun başından ne geçerse geçsin
birbirlerine içten şekilde sarılıp “her şey” (seni her şeyden çok seviyorum kastederek)
demeleri olduğunu düşünüyorum çünkü büyüklerimiz tarafından içini doldurmadan sadece
baskı için kullanılan “aile” kavramının özü bu saf sevgiden geliyor sadece.
Sinemada ve günlük hayatta çoğunlukla anne-oğul ve baba-kız temelli dramalara şahit
oluyoruz ancak bu filmdeki ilişki o kadar gerçek ki bir an için tüm kalıpları unutup sadece
ebeveyn-evlat ilişkisine odaklanıyorsunuz ve bu açıdan çok değerli bir film olduğunu
düşünüyorum. Tabii ki sanat için sanat ve filmin böyle bir konuyu aktarma zorunluluğu yok
ancak güzel tarafı da burada aslında film bunları anlatmıyor o karakterlerin normali
şeklinde yansıtıyor ve filmi izlerken hiçbir karakterin cinsiyet temelli davranmadığını
görmek böylesine üzücü ve dram temelli bir filmin değerini de çok üst seviyelere taşıyor.
Bu ay itibariyle canımız Mubi koleksiyonuna eklenen bu güzel filmi aynı zamanda Amazon
Prime sayesinde de izleyebilirsiniz ve bana soracak olursanız kesinlikle de izlemelisiniz.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 2 2
PİNOKYO’NUN SİNEMA YOLCULUĞU
YAZAN: BERKAY KARAASLAN
Pinokyo! Bu ismi duymayanınız var mı? Sanırım hayır. Herkesin iyi kötü bildiği,
çocukluğuna yön vermiş karakterlerden biri Pinokyo. Ve ustası Geppetto , 1881 yılında
İtalyan yazar Carlo Collodi‘nin eseri ‘’Pinokyo’nun Serüvenleri’’ adlı çocuk kitabı ile ilk
kez hayatımıza girdi Pinokyo veya orijinal haliyle ‘’Pinocchio’’. Bir çoğumuz çocukken
bu kitabı veya elden geçirilmiş versiyonlarını okudu. Veya bugünkü konumuz olan
sinema filmlerini izledi.
Hepimiz belki de Pinokyo sayesinde yalan söylemekten korktuk... Burnumuz uzar diye. Öyle
ya da böyle Pinokyo günümüze kadar gelen ikonik bir tahta çocuk oldu. Pinokyo’nun kitaplara
olan etkisi kadar sinemaya da etkisi bir hayli çok. Dediğim gibi çok çeşitli Pinokyo
uyarlamaları çıktı bugüne kadar. Pinokyo, ilk defa 1911 yılında Dünya’daki ilk filmlerden olan
‘’The Adventures of Pinocchio ‘’ ile sinemaya merhaba dedi. Ve bundan sonrada bu
merhabaların ardı arkası kesilmedi.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 2 3
SİNEMA YOLCULUĞU: PİNOKYO
İrili ufaklı çeşitli yapımların yanı sıra, benzersiz
ve deneysel de birkaç uyarlama filmi oldu
Pinokyo’nun. Bunlara örnek olarak 3000 yılında
geçen 2003 yapımı Pinokyo 3000 veya 1996
yapımı korku – gizem filmi olan Pinokyo’nun
İntikamı. Ve son olarak da yine bu yıl 9 Aralık’ta
çıkacak olan Guillermo del Toro’dan gelecek
olan Pinokyo yapımı gibi gibi...
Ama bizim bugünkü konumuz, masallardan
uyarlama olan filmler dediğimizde akla gelen ilk
stüdyo olan Disney’in yayınladığı Pinokyo
yapımları, Disney neredeyse her çocuk masalına
el attığı gibi Pinokyo’ya da el attı tabii ki 1940
yılında. Birçok insan karakterin geleneksel
çizgilerini değiştirdiği için Disney’e kızsa bile
yine de karakterin popülaritesinde büyük bir
payı olduğunu İnkâr edemez.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 2 4
SİNEMA YOLCULUĞU: PİNOKYO
1940 yapımı animasyon filmi olan Pinokyo’da çoğu Disney yapımında olduğu gibi yine müzikal
bir hava var ve film yer yer şarkılı öğüt veren sahnelere yer veriyor. Bu filmi de güzel yapan
şeylerden birisi kesinlikle bu diyebilirim. Sonuçta daha çok çocuklara yönelik bir yapım. Filmi,
arada göze çarpan mantık hatalarına rağmen yine de sevdim. Su altında nefes alan vicdanımız
gibi. 1940 yılına ait olmasına rağmen hala büyük bir zevkle izlenebilecek kaliteye sahip bir film
Pinokyo. Gerek müzikal anlatımı gerek gerçek bir çocuk saflığında olan ve gerçek çocuk gibi
hissettiren Pinokyo olsun. Filmin en sevdiğim kısmı Eğlence Adası kısmı oldu kesinlikle. Küçük
çocukların saflığını, iyiyi ve kötüyü algılayışını ve kendi yollarını çizmesini gayet güzel bir
şekilde anlatmış film. Bazı kısımlarda korku ile iyi ve kötü seçimlere zorlamalıyız gibi bir mesaj
hissettim. Umarım yanılıyorumdur.
Bundan yaklaşık 82 yıl sonra gelen yeni Pinokyo filmi nasıl mı derseniz, durumlar karışık
derim. Yakın zamanda tüm eski animasyonlarını, yeni izleyici kitlesine de sunup kabul ettirmek
isteyen Disney, tüm animasyonlarının, Live Action (Canlı Aksiyon) hallerini yapmaya başladı
biliyorsunuz. Eh, bu yapımlardan sıranın Pinokyo’ya gelmesi de kaçınılmazdı. Bugüne kadar
çıkan tüm yeniden yapım Live – action filmler maalesef pek başarılı olamadı. Ve ben de
animasyon hallerini tercih eden kesimdenim. Peki, bu yapımların bir yenisi olan Pinokyo’da
nasıl bir iş çıkarmış Disney? Hadi gelin bakalım.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 2 5
CASABLANCA
MANTAR PANOYA İLGİNÇ NOTLAR: CASABLANCA'YA SANSÜR
Nazi karşıtı teması sebebiyle film savaşın bitiminin ardından 1952 yılına dek dönemin Batı
Almanya’sında gösterime girmedi. Bu tarihten sonra gösterime girdiğinde ise ağır şekilde
sansüre uğradı ve filmden nazizme dair tüm referanslar kaldırıldı. Filmin sansürlü versiyonu
orijinalinden 25 dakika daha kısaydı ve kalan kısımdaki bazı cümleler de dublajla
değiştirilmişti. Bu versiyonda Victor Laszlo, Interpol’den kaçan Norveçli bir atom fizikçisine
dönüştürülmüştü. Filmin orijinal hâli ise Almanya’da ancak 1975’te gösterime girebildi.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 2 6
GÜNEY KORE YAPIMI GERİLİM
FİLMLERİ İNCELEME SERİSİ:
FORGOTTEN
YAZAN: RUMEYSA METİN
Sinemayla ilgilenen okurlarımız olarak bilirsiniz ki son yıllarda çok popüler olan Güney
Kore dizileri kadar Güney Kore filmleri de dünyada oldukça büyük bir izleyici kitlesiyle
buluşuyor. Birçok türü içinde bulunduran Güney Kore Sineması’nın en dikkat çeken
unsurlarından biri de gerilim filmleri. Kore yapımı gerilim filmleri başlığı altında izleyici
kitlesi geniş, yüksek IMDb puanlı ve birçok ödüle layık görülen filmlere rastlamanız gayet
normal. Biz de siz sevgili okurlarımızla birlikte bunlardan bazılarını inceliyor olacağız. Bu
sayımızda inceleme serimizin ilk bölümünü paylaşacağız. İyi okumalar dileriz.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 2 7
FİLM ELEŞTİRİSİ: FORGOTTEN
Jang Hang-jun’un yazıp yönettiği, Ha-neul Kang ve Kim Mu-yeol gibi isimlerin yer aldığı 2017
yapımı psikolojik gerilim filmi Unutulmuş (Forgotten), ailesiyle birlikte yeni bir eve taşınan
Jin-seok’ un (Ha-neul Kang) ağabeyi Yoo-seok (Kim Mu-yeol) kaçırıldıktan ve 19 gün ardından
geri döndükten sonra ağabeyinin davranışlarındaki değişimin gizemini çözmek için verdiği
mücadeleyi konu alıyor.
Bir saat kırk dokuz dakikalık süresiyle genele nazaran uzun sayılan film, temposu ve belli
aralıklarla izleyiciye sağladığı yeni bilgilerle izleyicinin merak duygusunu ve düşünsel sürecini
harekete geçiriyor. Senaryo film boyunca üzerinde fazla düşündürmeyecek minik detaylarla
asıl hikayeye dair ipuçları veriyor. Bir bilmece gibi izleyiciyi en zayıf noktasından yakalıyor;
bilinmezlik. İzlerken sürekli yeni teoriler üretiyorsunuz ve zekice kurgulanmış sahneler
teorilerinizi ivedilikle boşa çıkarıp her sekansta sizi ayrı bir çıkmaza sokuyor. Bu şekilde
filmin sonuna kadar aynı heyecan ve merakı sürdürebiliyorsunuz.
Filmin sonlarına kadar psikolojik gerilim ve gizemle yoğurulmuş serüven tüm gizemin
çözülmeye başladığı son dakikalarda yerini ağır bir drama bırakıyor. Bu, sanki iki farklı film
izlemişsiniz gibi hikayeyi başka bir boyuta taşıyor; tabii ki hikayeyi saptırmadan. Film, yoğun
duygularla beslediği izleyicisini çözülme evresinde muhteşem bir plot twist ile şoka uğratıyor.
Jin-seok’un ağabeyi ile olan çatışmasının konu alındığını düşündüğünüz film sizi çok farklı bir
ana çatışmaya götürüyor. Bir dizi gizemi çözmekle geçen sürenin sonunda her şey rayına
oturmasıyla gelen rahatlama hissi ve aynı zamanda hikayenin dramatik evriminin sağladığı
yeni duygular izleyiciyi moddan moda sokuyor.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 2 8
GÜNEY KORE YAPIMI GERİLİM FİLMLERİ: 1
Tabii bu durumda sadece senaryo değil oyunculuklar da çok etkili. Oyuncular tüm duyguları
layığıyla hissettiriyor. Cast seçimleri hikayeyle gayet uyumlu olmuş. Özellikle Ha-neul Kang
ve Kim Mu-yeol psikolojik gerilimin yanında dram, aksiyon, gizem gibi alt türleri olan bir
hikayede yer almanın zorluğunun altından başarılı bir şekilde kalkmış. Bu da oyuncuların
çok yönlülüğünü ortaya koyuyor.
Diğer sinematografik ögeleri düşünecek olursak film puslu ve koyu mavimsi görüntüsü,
yağmurda ve izbe sokaklarda çekilen sahneleri, iç mekan ve dış mekan çekimlerinde
kullanılan dramatik aydınlatmasıyla gizem ve gerilim hissiyatını ön plana çıkarıyor. Sahne
geçişleri, flash back sahnelerindeki ritmik kurgu ve müziğin uyumu filmi daha estetik
kılıyor. Özellikle, “Blue Christmas” şarkısının çaldığı sahnedeki ağır dram, gayet huzurlu
bir modu olan bu müzikle oluşturduğu karşıtlık ile büyük bir seyir keyfi sağlıyor.
Sonuç olarak Unutulmuş (Forgotten) 7.4 gibi yüksek bir IMDb puanını hak etmiş
görünüyor. Ayrıca filmin içinde bu kadar ince detay olması ve süresinin gereksiz uzun
sahneler yerine tempolu bir sahne akışı ile doldurulması üzerinde çok çalışılmış bir kreatif
sürecin olduğunu ortaya koyuyor. Hangi bilgilerin neden verildiği konusunun havada
kalmaması da filmin en iyi yönlerinden biri. Eğer her dakikasına değecek Kore yapımı bir
gerilim filmi izlemek isterseniz bu filme bir şans vermenizi öneririz. Filmin sonunda ise
mendilleri hazırlayın, bizden söylemesi.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 2 9
SENARYO İPUÇLARI
1.Fikrinizi ana bir tema çerçevesinde
şekillendirin (aşk, ayrılık, savaş, adalet
vs.). Yan temalar da bulunabilir.
2.Hikaye için bir ana fikir belirleyin ve
hikaye boyunca bu ana fikri destekleyecek
seçimlere başvurun. Ana fikrinizle
seçtiğiniz aksiyonlar tutarlı olsun.
3.Hikayenin sonu başı kadar önemlidir ve
hikayenin öncelikle başını ve sonunu
belirlemek gelişme kısmında karşınıza
çıkabilecek fikir karmaşasından sizi önemli
ölçüde koruyacak ve
hikayenizindağılmasını önleyecektir.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 3 0
YAZAN: CAN TURBAY
Daha önce hiçbir filmi izledikten sonra eleştirisini yazıp yazmamak veya ne yazacağımla ilgili kafam
bu kadar karışık olmamıştı. Umarım tıpkı film gibi görünürde karışık fakat bir o kadar da güzel bir
yazı olur. Öncelikle adından da tahmin edilebileceği üzere bu romantik mi romantik, iç ısıtan bir aşk
filmi. Fakat izlemeye alışık olduğunuz tamamıyla bir çiftin ilişkisine (iyisiyle kötüsüyle ilişkinin tüm
süreçleri) odaklanan klişe bir yapım değil. Hatta bu türdeki özgün yapımlardan da oldukça farklı.
Bunun birçok sebebi olsa da filmin ''bir aşk hikayesini değil, aşkın hikayesini anlatması''. Bu aşkın
bir de bu hayattaki en nadide eser olan ''tesadüf'' ile bezelenmiş olması filmi bambaşka bir
seviyeye konumlandırıyor.
Hikayemiz, içe dönük ve sıradışı kahramanı sevgili Otto, bunaltıcı bir okul gününün sonunda hiçbir
şeyden habersiz bir biçimde tesadüf eseri Ana ile tanışır. O gün bu tanışmaya bir çocuğun topa çok
kötü bir biçimde vurmasıyla olur ve sonrası kelebek etkisinin büyüleyici hayal gücüne bırakılır. Zira
bir şekilde kendileri gibi Otto'Nun babasıyla Ana'nın annesi tanışır ve bu ebeveynler yeni bir aşka
yelken açtıkları için Otto ile Ana'nın kaderleri çoktan bağlanmış bir vaziyete gelmiştir.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 3 1
FİLM ELEŞTİRİSİ: KUTUP ÇİZGİSİ AŞIKLARI
İkisinin de fark ettikleri ilk ve belki de tek ortak noktaları, ikisinin de isimlerinin palindrom yani
tersten okunuşlarının da aynı olmasıdır. İsimlerinde başlayan bu bağ filmde yaşanan birçok
olayda zedelenir, her an kopacak duruma gelir fakat bir türlü kopmaz, kopamaz. Tesadüf
dediğimiz kader kavramının neferi buna asla müsade etmez. İşte biz de bunu izleriz filmde:
Hayatın gerçeklerinin bu aşkın bağlarını koparmaya çalışması fakat tesadüflerin buna asla izin
vermemesi.
Filmde bu bahsettiğim ana hikaye dışında hem hayatın içinden hem de duygu yüklü o kadar güzel
yan hikayeler var ki sizi ilginç bir merak ve temponun içine atıp ''ya bu olay nerden çıktı şimdi, e
bu oldu tamam da bu olandan sonra nereye bağlanacağız?'' şeklinde sordurtuyor. Ayrıca hepsi
ana hikayeyle ilgili olmasının yanında birbiriyle de görünmez bir bağla sarılmış vaziyette. Bu
hikayelerin en güzeli ve ana hikayenin temelini oluşturan ise Otto'nun isminin nereden geldiği,
bunu burada anlatmayacağım zira Otto'dan dinlemeniz ve tüm film boyunca bu hikayeden izler
görmeniz seyir zevkiniz adına çok daha iyi olacaktır.
Bunun haricinde özellikle filmin başındaki Otto ile babasının konuşmasındaki diyaloglar
Instagram'da çektiğiniz manzara fotoğraflarının altına yazmalık (kişi kendinden bilir işi). Tıpkı
film gibi biraz absürt olan bu replikler filmde söylendikten birkaç dakika sonra sizde etkisini
gösteriyor, mutlaka üzerinde düşünülmeli!
A R T İ S T D E R G İ S İ / 3 2
FİLM ELEŞTİRİSİ: KUTUP ÇİZGİSİ AŞIKLARI
İlk defa bir filmini izlediğim yönetmenimiz de Julio Madem de açılış sekansı için çok güzel bir
sahne seçmiş. Sahne bize neredeyse tüm filmi; bak benim filmim böyle karışık,
anlamlandırmakta zorluk çekeceğin, iç içe geçmiş ve tüm hikayeler birbiriyle bağlantılı
şeklinde açıklıyor. Ayrıca bu sahne foreshadowing (Önceden ima etme, filmde, olacak hakkında
okur ya da izleyiciye önceden bazı ipuçları verme, anlatım tekniğidir.) olarak kullanılıyor ki
film anlatısını da hem bu şekilde hem de bolca flashback/flashforward'lar barındırıyor.
Hikayeyi tamamlayan ve parçaları birleştiren bolca sembol de mevcut filmde. Anlatıcı ise hem
Otto hem de Ana. Biz hikayeyi ikisinin de gözünden farklı bakış açılarıyla izliyoruz. Evet film bu
yönüyle de hikayesine benzer yani oldukça karışık.
Seyirciye hiçbir zaman istediğini vermeyen, anlatmak istediğini ''al bak bu benim sana
hissettirmek istediklerim'' şeklinde değil de ''bende böyle hisler var ama çok karışık, ben
daha da karıştırıp sana aktarayım da sen bi allak bullak ol etkisinden çıkama'' şeklinde veren
filmler her zaman her yerde takdir edilmelidir zira bu yaptıkları hareket oldukça riskli olup bu
tür filmlerin bağımsız olduklarını (yani para kazanma ya da çok kişi tarafından sevilme kaygısı
çekmediklerini) göstermektedir.
Orijinal adı LOS AMANTES DEL CÍRCULO POLAR olan bu filmimiz de aynı amaçla yola çıkmış olup
kesinlikle izlenmesi gereken yapımlar arasında yerini almıştır.
A R T İ S T D E R G İ S İ / 3 3
TARIK AKAN
1949-2016
A R T İ S T D E R G İ S İ / 3 4
ARTİST
BU SAYININ YAZARLARI
EGE BUKET
ZEYNEP TOZLU
CAN TURBAY
DİLA LAFÇIOĞLU
RUMEYSA METİN
BERKAY KARAASLAN
ARDA EZBERCİ
EDİTÖR:
CAN TURBAY
DERGİ TASARIMI:
DURU TUNÇER