Vatandaşlık El Kitapçığı
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
KUZEY
MAKEDONYA
VATANDAŞLIĞI
KAZANILMASINA İLİŞKİN EL KİTAPÇIĞI
Hazırlayan: Asst. LL.M. Ufuk Klinçe
Lektör: 9. Dönem TDP Milletvekili Dr.Yusuf Hasani
Grafik dizayn: Cemil Bayrami
Makedonya Türk Demokratik Partisi © Tüm hakları saklıdır.
KUZEY
MAKEDONYA
VATANDAŞLIĞI
KAZANILMASINA İLİŞKİN
EL KITAPÇIĞI
EKİM 2021
İÇINDEKILER
Önsöz--------------------------------------------------------------------- 5
1. Vatandaşlık nedir? --------------------------------------------------- 7
2. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası -------------- 7
3. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 8. Maddesi
----------------------------------------------------------------------------- 8
4.Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 7. Maddesi
--------------------------------------------------------------------------- 10
5. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlığını Kazanma Amacıyla
Başvuru İçin Gereken Evraklar ----------------------------------- 11
6.Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın
Soydaşlarımız İçin Önemli Olan Diğer Maddeleri -------------------- 14
7. Sıkça sorulan sorular ---------------------------------------------- 18
Önsöz
Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılış süreci ile başlayıp Türkiye
Cumhuriyeti’nin ilanıyla birlikte artan ve günümüze kadar
devam eden sürede ana vatan Türkiye, birçok bölgeden özellikle
de Balkanlar’dan gelen göçün ana hedef noktası olmuştur.
Balkan’lardan ana vatan Türkiye’ye ilk göç hareketi 1877-
78 Osmanlı-Rus savaşıyla (93 Harbi) başlamış, 1912-13 Balkan
Savaşıyla ağırlıklı olarak Anadolu toprakları yönünde devam
etmiş, 1923-51 döneminde fert ve aile düzeyinde, 1952-
67 döneminde kitlesel düzeyde, 1968-96 döneminde de yine
fert ve aile düzeyinde tamamen Anadolu toprakları yönünde
gerçekleşmiştir.1
Rakamsal olarak incelediğimizde ‘’1923-1960 döneminde
Türkiye’ye göçmen olarak gelenlerin sayısı 1.204.205
olarak verilmekte. Bunlar arasında Yugoslavya-Makedonya
göçmenlerinin sayısı 269 bin 101 olarak gelen göçmenlerin
%22,4 ‘ünü meydana getirmektedir. 1952-1967 döneminde ise
Yugoslavya-Makedonya’dan tamamı ‘’serbest göçmen’’ olarak
Türkiye’ye göçenlerin sayısı 175.392, aile sayısı 45.338 idi’’
(Çavuşoğlu, 2007).2
Bu dönemlerde Rumeli’den Anadolu’ya yönelik gerçekleşen
göçlerin yaşanmasına sebep olan çeşitli faktörler olmakla
birlikte genel anlamda onların zorunlu şekilde gerçekleştiğini
söyleyebiliriz. Göç veren ülke olarak Makedonya’dan yaşanan
göçlerin nedenleri çeşitli olmakla beraber ekonomik, siyasi, dini
ve milli nedenlerin biraz daha ön plana çıktığı görülmektedir.
Bu yüzdendir ki Rumeli’den bahsederken akla ilk gelen göçtür,
hüzündür, burada bırakıp gidilen evler, ahbaplar, anılardır...
1) “Yugoslavya-Makedonya” Topraklarından Türkiye’ye Göçler ve Nedenleri - Dr. Halim ÇAVUŞOĞLU
2) Makedonya’dan Türkiye’ye yapılan göçlerin mekânsal analizi - Gizem SİNAN, Kaan KAPAN
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
5
Sebebi ne olursa olsun, hangi millet ve din mensubunun başına
gelirse gelsin, göç olayı bir insanlık dramıdır. Temennim o dur ki
bir bir daha yaşanmasın.
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlığı Kazanılmasına
İlişkin El Kitapçığı, özellikle 1946 yılından, daha doğrusu
Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti’nin dolayısıyla Makedonya
Sosyalist Cumhuriyeti’nin kurulmasından sonra, ana vatan Türkiye
Cumhuriyeti’ne göç eden ve Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
vatandaşlığını kazanma konusuyla ilgilenen soydaşlarımıza yol
göstermeyi amaçlamaktadır. Ayrıca bununla, Kuzey Makedonya
vatandaşlığını kazanma amacıyla yürütülen hukuki prosedürde
izlenmesi gereken yollar, yerine getirilmesi gereken şartlar,
yapılması gereken hukuki işlemler ve Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti Vatandaşlık Kanunu’nun hukuki analizi hakkında
bilgiler sağlayarak siz değerli soydaşlarımıza önemli bir kaynak
sağlanması umulmaktadır.
Bu vesileyle, göç yolunda birçok zorluk ve eziyetle karşılaşmış
Hakk’ın rahmetine kavuşmuş bütün soydaşlarımızın ruhları
şad olsun, mekanları cennet olsun temennilerimi, ayrıca hâlâ
hayatta olan soydaşlarımıza doğdukları, büyüdükleri, uzun yıllar
geçmesine rağmen hâlâ gönül bağlarını kopartmadıkları Rumeli
topraklarından, emanetlerini koruyan ve yaşatan bizlerin
selamlarını iletmek isterim.
Saygılarımla,
Asst. LL.M. Ufuk Klinçe
6
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
1. Vatandaşlık nedir?
Genel anlamda vatandaşlık bir kimseye bazı haklar,
sorumluluklar ve ayrıcalıklar sağlayan, o kimseyi bir devletin
bireyi yapan hukuki bir statüdür.
Hukuki anlamda ise vatandaşlık anayasal bir hak ve yükümlülük
olarak değerlendirilmekte ve gerçek bir kişiyi bir devlete bağlayan
hukuki, siyasi bağ olarak tanımlamaktadır.
2. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık
Yasası
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası, ilk olarak
1992 yılında getirilmiştir. Bundan sonra 2004, 2008, 2011, 2016
ve son olarak ta 2021 yılında olmak üzere beş kez değişikliğe
uğramıştır.
Bu bağlamda, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık
Yasası’nın son hali, Kuzey Makedonya Meclisi’nde 29.07.2021
tarihinde yapılan oylama, devamında 30.07.2021 tarihinde Kuzey
Makedonya Cumhuriyeti Cumhurbaşkan’ı tarafından imzalanması
sonucunda ortaya çıkmış ve Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Resmi Gazetesi’nde (174/2021 no.lu) 30.07.2021 tarihinde
yayınlanmasından sonra 07.08.2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Böylece, Makedonya Türkleri’nin uzun yıllar çözülmesi
için mücadele verdiği ayrımcılık teşkil eden, daha doğrusu
ana vatan Türkiye Cumhuriyeti’ne göç eden soydaşlarımızın
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığını kazanma hakkını
aramalarını engelleyen sorun (Yasa maddesi), sorun olarak kabul
görmüş (2016 tarihli Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık
Yasası’nda değişiklik yapılmasına dair hazırlanan Yasa Teklifi’nde
‘…Yasa’nın şu ana kadar ki uygulanmasından dolayı belirli bir
kategoride bulunan kişilerin vatandaşlık kazanma haklarının
kısıtlandığı’ belirlenmiştir) ve nihayet bu sorun çözülmüştür.
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
7
3. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Vatandaşlık Yasası’nın 8. maddesi
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 8.
maddesi iki fıkradan oluşmaktadır.
1.Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 8.
maddesinin 1. fıkrası:
» Kuzey Makedonya Cumhuriyeti göçmeni, ayrıca onun
1. dereceden akrabası, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Vatandaşlık Yasası’nın 7. maddesinin 1. fıkrasının 2., 6.
ve 10. bentlerindeki şartları yerine getirmese bile Kuzey
Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığına kabul edilebilir.
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 8.
maddesinin 1. fıkrası, göçmen statüsü olan kişilerin ve onların
1. dereceden akrabalarının Kuzey Makedonya vatandaşlığını
kazanma amacıyla başvuruda bulunurlarken hangi özel ve
kolaylaştırıcı şartlara tabi tutulacaklarını öngörmektedir.
Dolayısıyla, göçmen statüsü olan özel kişilerden (Kuzey
Makedonya vatandaşlığı kazanmak isteyen diğer özel kişilerin
aksine) şu şartları yerine getirmeleri aranmamaktadır:
• Vatandaşlığa başvuru yapmadan önce sekiz yıl aralıksız
olarak Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nde ikamet etmeleri;
• Makedonca bilmeleri;
• halihazırda sahip oldukları vatandaşlıktan çıkmaları
veya vatandaşlıktan çıkma iznini alındıklarına dair belge
sunmaları.
2.Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 8.
maddesinin 2. fıkrası:
8
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
» Bu yasa uyarınca göçmenin, cinsiyetine, ırkına, ten
rengine, ulusal ve toplumsal kökenine, siyasal veya dini
inancına, mülkiyet ve sosyal durumuna bakılmaksızın,
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nden başka bir ülkeye
göç etmiş yurttaş olarak kabul edilir.
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 8.
maddesinin 2. fıkrasında ‘’göçmen’’ kelimesinin hukuk açısından
tanımlanması yapılmıştır. Fıkranın değişikliğe uğramadan önceki
hali şu şekildeydi: ‘Bu Yasa uyarınca göçmen, cinsiyetine, ırkına,
ten rengine, ulusal ve toplumsal kökenine, siyasal veya dini
inancına, mülkiyet ve sosyal durumuna bakılmaksızın, Kuzey
Makedonya Cumhuriyeti’nden başka bir ülkeye göç etmiş (ana
vatanı hariç) yurttaş olarak kabul edilir’.
Açık söylemek gerekirse, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Vatandaşlık Yasası’nın 8. maddesinin 2. fıkrası eski haliyle ana
vatana göç eden kişilere vatandaşlık kazanma hakkı tanımıyordu
(Çünkü soydaşlarımızın başvuruları detaylı içerik analizleri
yapılmadan, sadece ve sadece ‘ana vatana göç etme’ sebebi göz
önünde bulundurularak yetkili kurum tarafından ret ediliyorlardı).
Dolayısıyla, bu fıkra ayrımcı bir fıkraydı daha doğrusu yasa
önünde eşitlik ilkesiyle bağdaşmıyordu, ayrıca Avrupa İnsan
Hakları Sözleşmesi 12 nolu Protokolü’nün 1. maddesinin 1. ve
2. fıkralarına, hatta ve hatta Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Anayasa’sının 9. maddesi, 49. maddesinin 1. fıkrası ve 54.
maddesinin 3. fıkrasına da aykırıydı.
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
9
4. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Vatandaşlık Yasası’nın 7. maddesi
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 7. maddesi
sekiz fıkradan oluşmaktadır. Biz sadece soydaşlarımız için ayrı
bir önem arz eden ve Kuzey Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığı
kazanmak açısından, yerine getirilmesi gereken 10 şartın
öngörüldüğü, aşağıda belirtilen Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Vatandaşlık Yasası’nın 7. maddesinin 1. fıkrasını inceleyeceğiz.
Buna göre, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığı kazanmak
isteyen soydaşlarımız şu şartları yerine getirmelidirler:
» 18 yaşını doldurmuş olmanız;
» Yasa’da öngörülen koşullar uyarınca, geçiminizi ve
sosyal güvenliğinizi karşılayacak kalıcı geçim kaynağınızın
ve dairenizin olması;
» Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nde ve vatandaşı
olduğunuz devlette, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
kanunları uyarınca cezai fiil sayılan ve re’sen
soruşturmaya tabi tutulan fiil nedeniyle en az 1 yıl hapis
cezasına çarptırılmış olmamanız;
» hakkınızda Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nde ve
vatandaşı olduğunuz devlette ceza davası yürütülmemesi;
» hakkınızda Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nde ikamet
etme yasağı kararının olmaması;
» Kuzey Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığına
kabul edilmenizin Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nin
güvenliğini ve savunmasını tehlikeye atmaması;
» Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nin sadık bir vatandaşı
olacağınıza dair yemini imzalamak.
10
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
Daha önce de belirttiğim gibi Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
vatandaşlığı kazanmak isteyen ve göçmen statüsü olan kişiler
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 7.
maddesinin 1. fıkrasının geri kalan üç bentinde belirtilen şartları
yerine getirmekle yükümlü değildirler:
» vatandaşlığa başvuru yapmadan önce sekiz yıl aralıksız
olarak Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nde ikamet etmek;
» Makedonca bilmek;
» halihazırda sahip olduğu vatandaşlıktan çıkmak veya
vatandaşlıktan çıkma iznini alındığına dair belge sunmak.
5. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Vatandaşlığı Kazanma Amacıyla Başvuru İçin
Gerekli Evraklar
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 7.
maddesinin 1. fıkrasında belirtilen şartları yerine getirdiğinizi
kanıtlamak, dolayısıyla Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
vatandaşlığı kazanmak amacıyla başvuruda bulunmak için Kuzey
Makedonya Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı’nın yetkili kurumuna
aşağıda belirtilen belgeleri sunmanız gerekir:
» Başvuru formu;
» yeminli tercüman tarafından Makedonca’ya tercüme
edilmiş ‘Kısa özgeçmiş’ (Başvuranın adı ve soyadı, doğum
tarihi, doğum yeri, eğitim durumu, ailevi, ekonomik,
sosyal özelliklerine ve alt-üst soy bilgilerine ilişkin
verileri içeren evrak);
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
11
» noter tasdikli ve yeminli tercüman tarafından
Makedonca’ya tercüme edilmiş pasaport örneği
(Pasaportun geçerli olması gerekmektedir);
» noter tasdikli ve yeminli tercüman tarafından
Makedonca’ya tercüme edilmiş nüfus kayıt örneği
(Başvuruda bulunmadan önce en geç altı ay içerisinde
çıkarılmalıdır);
» noter tasdikli ve yeminli tercüman tarafından
Makedonca’ya tercüme edilmiş uluslararası evlilik
cüzdanı (Başvuruda bulunmadan önce en geç altı ay
içerisinde çıkarılmalıdır);
» noter tasdikli ve yeminli tercüman tarafından
Makedonca’ya tercüme edilmiş İsim denklik belgesi.
Şu ana kadar ki tecrübeme ve bu doğrultuda
edindiğim bilgilere dayanarak belirtmeliyim ki Kuzey
Makedonya’dan göç eden soydaşlarımızın çoğunun soyadı
ve doğum tarihi değiştirilmiştir (Genelde soydaşlarımızın
doğum tarihleri nufüs cuzdanlarında ve kişisel verilerini
içeren diğer belgelerde 01.07. olarak yazılmışlardır), bu
yüzden, bu belge sayesinde eski soyadlarının ne olduğu
ve tam olarak ne zaman doğdukları daha doğrusu nerede
doğup yaşadıkları, tam olarak nereden yani, Kuzey
Makedonya’nın hangi şehrinden/köyden Türkiye’ye göç
ettikleri, vatandaşlık durumları ve aile fertleri hakkında
net bilgilere ulaşılmaktadır).;
» noter tasdikli ve yeminli tercüman tarafından
Makedonca’ya tercüme edilmiş yerleşim yeri (İkametgah)
belgesi (Başvuruda bulunmadan önce en geç altı ay
içerisinde çıkarılmalıdır);
» Kuzey Makedonya Cumhuriyeti yetkili kurumundan
çıkarılan doğum belgesi. Bu belge, Türkiye Cumhuriyeti
yetkili kurumu tarafından çıkarılan İsim Denklik
12
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
Belgesi’nde belirtilen doğum yeri, doğum tarihi, baba
adı, eski soyadı, Kuzey Makedonya’da yaşadığı yer gibi
bilgiler göz önünde bulundurularak çıkarılmalıdır. Ayrıca
bu belge, Kuzey Makedonya’da tam olarak ne zaman ve
nerede doğduğunuz, eskiden Kuzey Makedonya vatandaşı
olup olmadığınız, Kuzey Makedonya vatandaşlığından
çıkıp çıkmadığınız, kimlik numaranızın silinip silinmediği
gibi bilgileri içeren bir belgedir. Ayrıca bu belge göçmen
statünüzü kanıtlamanıza yardımcı olacaktır. (Başvuruda
bulunmadan önce en geç altı ay içerisinde çıkarılmalıdır);
» Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın
7. maddesinin 1 fıkrasının 3. benti vatandaşlık kazanmak
isteyen kişilere ‘Yasa’da öngörülen koşullar uyarınca,
geçimlerini ve sosyal güvenliklerini karşılayacak
kalıcı geçim kaynaklarının ve dairelerinin olması
şartını koşmaktadır. Dairenizin olması şartını yerine
getirdiğinizi kanıtlamak için gayrımenkul tapusu veya
kira sözleşmesi, kalıcı geçim kaynağınızın olması şartını
yerine getirdiğinizi kanıtlamak için ise maaş bordrosu,
banka hesap cüzdanı, aile gelir belgesi, emekli maaş
dökümü vb. belgeleri noter tasdikli ve yeminli tercüman
tarafından Makedonca’ya tercüme edilmiş haliyle
sunmanız gerekir (Başvuruda bulunmadan önce en geç
altı ay içerisinde çıkarılmalıdır);
» ‘Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nde ve vatandaşı
olduğunuz devlette, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
yasaları uyarınca cezai fiil sayılan ve re’sen soruşturmaya
tabi tutulan fiil nedeniyle en az 1 yıl hapis cezasına
çarptırılmış olmamanız ve hakkınızda Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti’nde ve vatandaşı olduğunuz devlette ceza
davası yürütülmemesi şartlarını yerine getirdiğinizi
kanıtlamak için yaşadığınız ülke makamları yani Türkiye
Cumhuriyeti resmi ve yetkili kurumları tarafından
çıkarılan (noter tasdikli ve yeminli tercüman tarafından
Makedonca’ya tercüme edilmiş) adli sicil kaydı (Sabıka
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
13
kaydı) ve adli sicil arşiv kaydı belgelerini sunmanız
gerekmektedir. (Başvuruda bulunmadan önce en geç altı
ay içerisinde çıkarılmalıdır);
» son olarak ta eğer vatandaşlık başvurunuz kabul
edilmişse Makedonya’ya gelip şahsen Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti’nin sadık bir vatandaşı olacağınıza dair
yazılı yemini imzalamanız gerekir.
6. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Vatandaşlık Yasası’nın Soydaşlarımız İçin
Önemli Olan Diğer Maddeleri
1. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 9.
maddesinin 1. fıkrası şunu öngörmektedir:
• Kuzey Makedonya vatandaşıyla yasal olarak en az üç yıl
evli olan ve vatandaşlığa başvurmadan önce yasal olarak
ve kesintisiz en az bir yıl Kuzey Makedonya’da ikamet
eden yabancı bir vatandaş Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Vatandaşlık Yasası’nın 7. maddesinin 1. fıkrasının 2, 3, 6
ve 10. bentlerindeki şartları yerine getirmese bile Kuzey
Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığını kazanabilir.
Yani bu kişiden şu şartları yerine getirmesi aranmamaktadır:
» vatandaşlığa başvuru yapmadan önce sekiz yıl aralıksız
olarak Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nde ikamet etmesi;
» Yasa’da öngörülen koşullar uyarınca, geçimi ve sosyal
güvenliğini karşılayacak kalıcı geçim kaynağının ve
dairenisinin olması;
14
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
» Makedonca bilmesi;
» halihazırda sahip olduğu vatandaşlıktan çıkması veya
vatandaşlıktan çıkma iznini alındığına dair belge sunması.
Kuzey Makedonya vatandaşıyla evli olan kişi Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 7. maddesinin 1. fıkrasında
belirtilen diğer şartların hepsini (Yukarıda belirtilen şartlar hariç)
yerine getirmelidir.
2. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 9.
maddesinin 2. fıkrası şunu öngörmektedir:
• Kuzey Makedonya vatandaşıyla yasal olarak en az sekiz
yıl evli olan ve vatandaşlığa başvurmadan önce yasal
olarak ve kesintisiz yurt dışında ikamet eden ve Kuzey
Makedonya Cumhuriyeti’yle güçlü ve efektif bağı olan
yabancı bir vatandaş Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Vatandaşlık Yasası’nın 7. maddesinin 1. fıkrasının 2, 3, 6
ve 10. bentlerindeki şartları yerine getirmese bile, Kuzey
Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığını kazanabilir.
Yani bu kişiden şu şartları yerine getirmesi aranmamaktadır:
» vatandaşlığa başvuru yapmadan önce sekiz yıl aralıksız
olarak Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nde ikamet etmesi;
» Yasa’da öngörülen koşullar uyarınca, geçimi ve sosyal
güvenliğini karşılayacak kalıcı geçim kaynağının ve
dairenisinin olması;
» Makedonca bilmesi;
» halihazırda sahip olduğu vatandaşlıktan çıkması veya
vatandaşlıktan çıkma iznini alındığına dair belge sunması.
Kuzey Makedonya vatandaşıyla evli olan kişi Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 7. maddesinin 1. fıkrasında
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
15
belirtilen diğer şartların hepsini (Yukarıda belirtilen şartlar hariç)
yerine getirmelidir.
3. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 12.
maddesinin 1. fıkrası şunu öngörmektedir:
• Ebeveynleri Kuzey Makedonya vatandaşlığını kazanan 18
yaşından küçük çocuklar, Kuzey Makedonya vatandaşlığını
kazanabilirler.
4. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 12.
maddesinin 2. fıkrası şunu öngörmektedir:
• Ebeveynlerden biri Kuzey Makedonya vatadaşlığını
kazanmışsa, onun çocukları da Kuzey Makedonya
vatandaşlığını kazanabilir. Bunun için ya onun (Kuzey
Makedonya vatandaşı olan ebeveynin) çocukları adına
vatandaşlık başvurusunda bulunması ve çocukların
Kuzey Makedonya’da yaşamaları ya da iki ebeveynin de
rızası gerekmektedir. (Böyle bir durum vuku bulduğunda
çocukların nerede yaşadıklarına bakılmaz).
5. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 12.
maddesinin 4. fıkrası şunu öngörmektedir:
• 15 yaşını dolduran çocukların Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 12. maddesinin 1, 2
ve 3. fıkrası uyarınca Kuzey Makedonya vatandaşlığına
kabul edilmeleri için şahsen rıza beyanında bulunmaları
gerekir.
6. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 11.
maddesinin 1. fıkrası şunu öngörmektedir:
• Yabancı bir kişinin Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
vatandaşlığına kabulü bilimsel, ekonomik, kültürel, spor
veya diğer ulusal çıkarlar açısından ayrı bir önem teşkil
ederse ve o kişi bu Yasa’nın 7. maddesinin 1. fıkrasının
16
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
1 ve 8. bentleri uyarınca aranan şatları yerine getirdiği
takdirde, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığına
kabul edilebilir.
Durum böyleyken, bu kişiden yukarıda belirtilen ve Kuzey
Makedonya Cumhuriyeti Hükümeti’nin 07.02.2005 yılında
getirdiği ve son olarak ta 16.02.2021 yılında değişikliğe uğrayan
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı’na kabul edilmede aranan bilimsel,
ekonomik, kültürel, spor veya diğer ulusal çıkarlar açısından
ayrı bir önem teşkil etme kriterlerini belirleyen yasa hükmünde
Kararname’yle daha geniş çaplı bir şekilde ele alınan şart
haricinde (Kişinin Kuzey Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığına
kabulünün bilimsel, ekonomik, kültürel, spor veya diğer ulusal
çıkarlar açısından ayrı bir önem teşkil etmesi) sadece şu şartları
yerine getirmesi aranmamaktadır:
» 18 yaşını doldurmuş olması;
» Kuzey Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığına
kabulünün Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nin güvenliğini
ve savunmasını tehlikeye atmaması.
7. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 11.
maddesinin 3. fıkrası şunu öngörmektedir:
• Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Hükümeti bu maddenin 1.
fıkrasında ki şartın (Kişinin Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
vatandaşlığına kabulünün bilimsel, ekonomik, kültürel,
spor veya diğer ulusal çıkarlar açısından ayrı bir önem
teşkil etmesi) yerine getirilip getirilmediğini belirler.
8. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın 11.
maddesinin 4. fıkrası şunu öngörmektedir:
• 1. fıkrada bahsi geçen yabancı vatandaşın eşi de
bu Yasa’nın 9. maddesi uyarınca Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti vatandaşlığını kazanabilir.
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
17
7. Sıkça sorulan sorular
1. 27 yaşındayım babam Kuzey Makedonya göçmeni olarak
vatandaşlık kazandı, ben de Kuzey Makedonya vatandaşlığını
kazanabilir miyim?
• 18 yaşından büyük olduğunuz için otomatikman Kuzey
Makedonya vatandaşlığını kazanamazsınız. Kuzey
Makedonya vatandaşlığını kazanmanız için göçmenin 1.
dereceden akrabası olduğunuzu kanıtlamanız dolayısıyla
babanızın izlediği hukuki prosedürü izlemeniz
gerekmektedir.
2. Babam dedemin yani göçmenin 1. dereceden akrabası
olduğu için Kuzey Makedonya vatandaşlığını kazandı, bende
Kuzey Makedonya vatandaşlığını kazanabilir miyim?
» Göçmenin 1. dereceden akrabası olmadığınız için
otomatikman Kuzey Makedonya vatandaşlığını kazanma
imkanınız yok, daha doğrusu Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın öngördüğü göçmen
statüsü olan kişiler veya onların 1. dereceden akrabalarına
kolaylaştırılmış şartlar doğrultusunda Kuzey Makedonya
vatandaşlığını verme maddelerinden yararlanamazsınız.
Bu yüzden Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık
Yasası’nın öngördüğü aşağıda belirtilen şartların hepsini
yerine getirmeniz gerekmektedir:
» 18 yaşını doldurmuş olmanız;
» Yasa’da öngörülen koşullar uyarınca, geçiminizi ve
sosyal güvenliğinizi karşılayacak kalıcı geçim kaynağınızın
ve dairenizin olması;
18
» Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nde ve vatandaşı
olduğunuz devlette, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
kanunları uyarınca cezai fiil sayılan ve re’sen
soruşturmaya tabi tutulan fiil nedeniyle en az 1 yıl hapis
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
cezasına çarptırılmış olmamanız;
» hakkınızda Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nde ve
vatandaşı olduğunuz devlette ceza davası yürütülmemesi;
» hakkınızda Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nde ikamet
etme yasağı kararı olmaması;
» Kuzey Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığına
kabul edilmenizin Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nin
güvenliğini ve savunmasını tehlikeye atmaması;
» Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nin sadık bir vatandaşı
olacağınıza dair yemini imzalamanız;
» vatandaşlığa başvuru yapmadan önce sekiz yıl aralıksız
olarak Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nde ikamet
etmeniz;
» Makedonca bilmeniz
» halihazırda sahip olduğunuz vatandaşlıktan çıkmanız
veya vatandaşlıktan çıkma iznini aldığınıza dair belge
sunmanız.
3. Annem Kuzey Makedonya göçmeni ben ise onun kızı
dolayısıyla Kuzey Makedonya göçmeninin 1. dereceden
akrabasıyım, beraber Kuzey Makedonya vatandaşlığına
başvurabilir miyiz?
• Beraber Kuzey Makedonya vatandaşlığı kazanma
amacıyla başvuruda bulunabilirsiniz fakat, şu ana kadar ki
tecrübeme dayanarak ilk önce annenizin, yani göçmenin
vatandaşlığa başvurması ve onun göçmen statüsünün
belirlenmesi pratiksel ve maddi açıdan bence daha
uygun olur, böylece (olası ret kararı sonucu) vatandaşlık
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
19
talebinde bulunma nedeniyle gerçekleştireceğiniz hukuki
işlemler sonucunda ortaya çıkacak aşırı ve gereksiz
maddi yük altında kalmamış olursunuz.
4. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti kesin olarak göçmen
statüsü olan herkese vatandaşlık veriyor mu?
• Her devlet kendi milli menfaatleri ve egemenlik
hakkları doğrultusunda vatandaşlık vermektedir, o
yüzden kesin vatandaşlık alabilirsiniz diye kimse size
bir taahütte bulunamaz, hele ki Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti yetkili kurumları ve Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti İdari Mahkemesi’nin yeni değişen Kuzey
Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nı ne şekilde
ele alacakları hâlâ belirsizliğini korurken. Kesin bir
kanıya varmak için yetkili kurum ve yerel mahkemelerin
gerekçeli kararlarının araştırılması gerekmektedir.
Fakat, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık
Yasası’nın yeni halinin çok kısa zaman önce yürürlüğe
girmesi sebebiyle, bu şu an için mümkün değildir (Bu
ancak belirli bir zaman geçtikten sonra yani iki veya üç
sene sonra mümkündür). Son olarak size tavsiyem bu
süreçte herkese inanmamanızdır.
5. Vatandaşlık kazanma amacıyla Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti yetkili kurumuna ne zaman başvuruda
bulunabilirim?
• Vatandaşlık başvurusunu, Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın değişiklik yapılmış
hali, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Resmi Gazetesi’nde
yayınlandığı için, yani Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Vatandaşlık Yasası yürürlüğe girdiği için, başvurunuzu
hemen yapabilirsiniz.
6. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı’nın yetkili
kurumu nezdinde vatandaşlık başvurusunda bulundum,
20
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
peki vatandaşlık talebimin olumlu veya olumsuz bir karara
bağlanması için ne kadar süre beklemem gerekecek?
• Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasasında,
vatandaşlık talebi doğrultusunda toplam karar verme
süresi belirtilmemiştir. Bu yüzden talebinizin ne kadar
bir süre içinde karara bağlanacağı kesin değildir.
7. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığını kazanmak
için Kuzey Makedonya Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı’na 2018
yılında başvurdum yeni yasa değişikliğinden yararlanabilir
miyim?
• Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın
eski haliyle başlayan prosedür kural olarak Kuzey
Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası’nın yeni hali
ile devam ettiği için yeni Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Vatandaşlık Yasasında öngörülen ve leyhinize olan
maddelerden siz de yararlanabileceksiniz.
8. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığını almaya hak
kazanıp kazanmadığımı nasıl öğrenebilirim?
• Tarafınıza, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nin sadık bir
vatandaşı olacağınıza dair yemini imzalamak sebebiyle
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı’nın
yetkili kurumu tarafından davet ulaşırsa, bu Kuzey
Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığını almaya hak
kazandığınız anlamını taşımaktadır. Aksi takdirde
tarafınıza başvurunuzun ret edildiğine dair karar
ulaşacaktır.
9. 2018 yılında Eski Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Vatandaşlık Kanunu’nu uyarınca vatandaşlık kazanmam
amacıyla yaptığım başvuru ret edildi, tekrar başvuru
yapabilir miyim?
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
21
» Eski Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Vatandaşlık
Kanunu’nu uyarınca vatandaşlık kazanmayla ilgili yapılan
başvurular ana vatana göç sebebiyle otomatikman ret
ediliyordu, şu anda bu engel ortadan kalktığı için tekrar
başvuruda bulunabilirsiniz.
10. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti vatandaşlığını kazanma
hakkımın olup olmadığını nasıl öğrenebilirim?
» İlk aşamada el kitapçığında yazan başvuruda bulunma
şartlarını yerine getirip getirmediğinizi belirlemeniz
gerekmektedir. Daha sonra ise, Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti vatandaşlığını kazanma hakkınızın olup
olmadığını Kuzey Makedonya Cumhuriyeti yetkili
kurumundan çıkarılan doğum belgesindeki veriler
doğrultusunda (Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Vatandaşlık Kanunu’nu göz önünde bulundurarak)
belirleyebilirsiniz.
11. Başvuruda bulunurken ve başvuruda bulunduktan
sonra ki süreçte nelere dikkat etmeliyim?
» Başvuruda bulunurken yetkili memurdan başvuru
formunun bir kopyasına ‘’arşiv numarası’’ yazmasını
istemeyi unutmayın (Başvuru formunun orjinelinin
yetkili memura sunulması, onun kopyasının ise sizde
kalması gerekmektedir). Bu ileriki süreçte prosedürün
takibini yapmanız amacıyla işinize yarayacak önemli bir
araçtır. Ayrıca, başvuru formunda sizin ve/veya vekaletle
belirleyeceğiniz avukatınızın telefon numarası, e-mail
adresi ve ikametgah adresini yazmayı unutmayın çünkü
İçişleri Bakanlığı’nın yetkili kurumu ‘‘Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti vatandaşlığına kabul edilmenizin Kuzey
Makedonya Cumhuriyeti’nin güvenliğini ve savunmasını
tehlikeye atmaması’’ şartını yerine getirdiğinizi
kanıtlamanız amacıyla, sizden ek belge isteyebilir, ayrıca
eksik olan evrak veya evrakları tamamlamanız amacıyla
22
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
sizi (Formda yazdığınız verileri göz önünde bulundurarak)
uyarabilir. Mamafih evrak yetersizliğinden olumsuz bir
kararla karşı karşıya kalmamanız için sürecin takibinin
şahsen veya vekaletle belirleyeceğiniz avukat tarafından
yapılması çok önemlidir.
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı
23
24
Türk Demokratik Partisi
Stiv Naumov Sokak No.1 - Mezanin, Eski Türk Çarşısı
1000 Üsküp , Kuzey Makedonya
www.TDP.org.mk
Kuzey Makedonya Vatandaşlığı Kazanılmasına İlişkin El Kitapçığı