ArtDog Istanbul #1
Merhaba, İstanbul kültür sanat hayatında henüz adı konulmamış yepyeni bir dönem… Kültür-sanat alanında uzun kuraklık yıllarından sonra sonbahara inat ilk defa umutların yeşerdiği, peş peşe müzelerin açılmaya başladığı özel bir döneme giriyoruz. ArtDog Istanbul bu döneme şahitlik etmek, olan biteni kayıt altına almak ve olabildiğince fazla insana ulaşmak için kuruldu. ArtDog Istanbul, merkezine güncel sanatı alan, müzik, sahne sanatları, sinema, edebiyat, mimari, tasarım ve moda gibi diğer sanat dallarına da yer verecek bir yayın olarak doğdu. Temmuz ayının son günlerinde çok hızlı bir kararla bu yayını hazırlamak üzere harekete geçtik. Bir ay gibi bir sürede, elbette uzun süreli bir birikimin sonucu olarak hazırlanan ArtDog Istanbul, dijital mecralarda da eşzamanlı olarak yayına girecek. Bu ilk sayıda, 16. İstanbul Bienali ve Contemporary Istanbul özel dosyalarının yanı sıra sezonun belli başlı sanat etkinlikleri ve güncel sergilerden Ezhel’in Olay’ına kadar radarımıza takılanlar var. İlhan Koman’ın oğlu Ahmet Koman ile yapılan özel bir söyleşide, Türkiye’nin sahip olduğu en önemli kültürel hazinelerden biri olan Hulda teknesinin yolculuğunu okuyacaksınız. Farklı yaratıcı alanlarda kültür dünyasına büyük katkılarda bulunduklarına inandığımız Saruhan Doğan, Yvan Barbarian ve Zafer Aracagök köşe yazarları olarak bizimle yola çıkmayı kabul ettiler, köşelerinde ufuk açıcı satırlar bulacaksınız. Sözü çok uzatmanın zamanı değil. Bu, ArtDog İstanbul’un ilk sayısı. ArtDog bizi ruhen besleyen evrensel kültür-sanat üretimlerini kendimize özgü bakış açısıyla sunmaya çalışma çabamızın ürünü. Contemporary Deductions sloganı da bunu ima ediyor. İlk sayı, ilerde yapacaklarımızın ufak bir kesiti gibi düşünülebilir. ArtDog İstanbul’u sevmeniz ümidiyle…
Merhaba,
İstanbul kültür sanat hayatında henüz adı konulmamış yepyeni bir dönem… Kültür-sanat alanında uzun kuraklık yıllarından sonra sonbahara inat ilk defa umutların yeşerdiği, peş peşe müzelerin açılmaya başladığı özel bir döneme giriyoruz. ArtDog Istanbul bu döneme şahitlik etmek, olan biteni kayıt altına almak ve olabildiğince fazla insana ulaşmak için kuruldu.
ArtDog Istanbul, merkezine güncel sanatı alan, müzik, sahne sanatları, sinema, edebiyat, mimari, tasarım ve moda gibi diğer sanat dallarına da yer verecek bir yayın olarak doğdu. Temmuz ayının son günlerinde çok hızlı bir kararla bu yayını hazırlamak üzere harekete geçtik. Bir ay gibi bir sürede, elbette uzun süreli bir birikimin sonucu olarak hazırlanan ArtDog Istanbul, dijital mecralarda da eşzamanlı olarak yayına girecek.
Bu ilk sayıda, 16. İstanbul Bienali ve Contemporary Istanbul özel dosyalarının yanı sıra sezonun belli başlı sanat etkinlikleri ve güncel sergilerden Ezhel’in Olay’ına kadar radarımıza takılanlar var. İlhan Koman’ın oğlu Ahmet Koman ile yapılan özel bir söyleşide, Türkiye’nin sahip olduğu en önemli kültürel hazinelerden biri olan Hulda teknesinin yolculuğunu okuyacaksınız.
Farklı yaratıcı alanlarda kültür dünyasına büyük katkılarda bulunduklarına inandığımız Saruhan Doğan, Yvan Barbarian ve Zafer Aracagök köşe yazarları olarak bizimle yola çıkmayı kabul ettiler, köşelerinde ufuk açıcı satırlar bulacaksınız.
Sözü çok uzatmanın zamanı değil.
Bu, ArtDog İstanbul’un ilk sayısı. ArtDog bizi ruhen besleyen evrensel kültür-sanat üretimlerini kendimize özgü bakış açısıyla sunmaya çalışma çabamızın ürünü. Contemporary Deductions sloganı da bunu ima ediyor.
İlk sayı, ilerde yapacaklarımızın ufak bir kesiti gibi düşünülebilir.
ArtDog İstanbul’u sevmeniz ümidiyle…
- No tags were found...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
36 | Eylül - Ekim 2019, Sayı: 1
14. Contemporary Istanbul Dosya Konusu
Koleksiyonerler ve
Sanatçılar
Contemporary İstanbul bu yılki ziyaretçilerine,“Recent Acquisitions/Son Edinimler”
sergisi ile 45 yerli koleksiyonerin özel koleksiyonlarından ikişer eser sunuyor.
Koleksiyonerlerin eğilimlerinin ip uçlarını veren ve koleksiyonlarını neye göre
oluşturduklarını gözler önüne seren serginin katılımcılarından Ayşe-Saruhan Doğan,
Ayşegül-Ömer Özyürek çifti, Ari Meşulam, Selman Bilal ve Sarp Evliyagil’le konuştuk.
İrem Divriş
Ayşe ve Saruhan Doğan, Leman Darıcıoğlu’nun Philia, (2012) adlı işini izlerken, fotoğraf: Emre Durmaz
Ayşe-Saruhan Doğan: “Zamanın Ruhu”
Video sanatına olan ilginizin 2000’li
yılların başına dayandığına dair bazı
açıklamalarınız var. Türkiye’de video
işlerinin ağırlıklı olduğu bir koleksiyon
geliştirmeye ilk başlayanlardansınız.
Video sanatına olan ilginiz ne zaman,
nasıl başladı; bizimle paylaşır mısınız?
Biz hiçbir zaman özel bir medyaya ilgi duymadık.
Ancak özellikle 2000’lerin başlarında
video işleri hemen hiç satılmadığı için
biz almaya başlayınca dikkat çekti. Bazen
bir sergideki en iyi işler videolar oluyordu
ama kimse onları almıyordu. İyi bir sanatçının
iyi bir işini almaya karar verirseniz
işin medyasının ne olduğunun bir önemi
yok. Özellikle saklama konusunda bir endişeniz
varsa bu bir istisna olabilir, ama bunun
dışında her medyaya kapımız açık. Bugün
video işleri koleksiyonumuzda ağırlıkta ve
bundan da çok memnunuz. CI için de özellikle
iki kadın sanatçıdan videolar göstermek
istedik ki ziyaret eden herkes videonun
da satın alınabilecek bir medya olduğunu bir
kez daha görsün.
ZAMANIN RUHUNA UYGUN
Koleksiyonunuzun temasının 2000’ler
sonrası çağdaş Türk sanatı olduğunu
birçok kez dile getirdiniz. Neden
2000’ler sonrası çağdaş Türk sanatı?
Koleksiyonunuz genişledikçe, bu
tema üzerine fikirleriniz değişti mi?
Sorunuzun cevabı, zamanın ruhu. Biz 2000
sonrası sanata yoğun bir ilgi duyduk ve
Türkiye’de, kaynağını bizim de içinde yaşadığımız
hayatta bulan işlere yöneldik.
Koleksiyonların odakları daraldıkça daha etkinleştiğine
inanıyoruz. Bu şu demek: Bugün
bütün dünyadan, bütün dönemlerden sanat
eserleri toplarsanız bu gelecekte sizin seçkiniz
olarak bir değer taşısa da özel bir mana
içermez. Oysa örneğin, 2000 sonrası kadın
sanatçıların kadın mücadelesi ile ilgili işleri
diye bir alan belirleyip o alana giren işleri
toplarsanız 20-30 sene sonra bir hikaye anlatan,
bir dönemin kesitini izleyicisine verebilen
çok değerli bir koleksiyon yapmış olursunuz.
İlk örnekte koleksiyonunuzun değeri
parçaların toplamı kadardır, ikinci örnekteyse
çok daha fazlasıdır; çünkü o işler bir aradayken
ortaya çıkan toplu anlatının ayrı bir
değeri vardır. Yani şimdiki aklımız olsa daha
da dar bir konu seçerdik, ama bunu yapmak
artık mümkün değil.
“LİKİDİTESİ DÜŞÜK, BETASI YÜKSEK”
Sanatın estetik ve felsefi değeri
çok yüksek olsa da, aynı zamanda
çok yüksek bir ekonomik değere
sahip. Bankacı kimliğinizle, sanat
piyasasını, değer artış ve azalmalarını
nasıl değerlendiriyorsunuz?
Sanat likiditesi çok düşük, betası çok yüksek
bir yatırım aracı. En az yirmi yıllık bir yatırım
perspektifiniz yoksa sanata yatırım olarak
bakmayı hiç tavsiye etmem. Biz de hiç
öyle görmedik. Sanat hayatımızı güzelleştiriyor,
değerli olan da bu.
“SANATTA KURUMSAL
ALIMLAR ÖNEMLİ”
Bankaların desteklediği sanatsal
faaliyetler, sanat kurumlarının
Türkiye’nin sanat ortamına olan
etkisi çok büyük. Sanat ve finans
sektörlerinin aynı çatı altına
alınmasının önemi sizce nedir?
Sadece bankalarla sınırlamayalım, topluma
geri verme faaliyetlerinde sanat çok önemli
bir alan. Türkiye’de bu alanda özellikle bankaların
ve holdinglerin önemli katkılarını
görüyoruz. Üstelik bu faaliyetlerin ticari
olarak bir geridönüşü olmadığını da biliyor
bu kurumlar. Büyük kurumların uzun vadeli
bir perspektiften sanata angaje olmaları, sanatın
hayatını sürdürebilmesi açısından çok
yararlı oluyor. Özel koleksiyonların alımları
ekonominin küçüldüğü dönemlerde ciddi şekilde
düşebiliyor. Böyle zamanlarda kurumsal
alımlar özellikle önemli. Burada kurumların
koleksiyon yapıyor olmaları bence
kritik konu, çünkü sanatçı ve galerilerin yaşayabilmesi
için sadece müze binaları değil,
o binaları dolduracak koleksiyonların da ortaya
çıkması gerekiyor.
“BENİ HEYECANLANDIRACAK
HİKAYENİN PEŞİNDEYİM”
Son dönemde siz de sanatın
bir dalında faaliyet göstermeye
başladınız, bir kitap yazdınız.
Edebiyatla olan ilişkiniz ve yazarlık
pratiğinizle ilgili durumunuzu
bizimle paylaşmanızı rica etsek…
Okuya okuya sonunda iş buraya vardı, bir
noktada “şöyle bir roman olsa ne güzel
olur” dedim ve sonrası kendi kendine geldi.
Yazmak benim mutlu olma kaynaklarımdan
birisi, çok eğlenceli bir iş, her anı bir keyif.
Yazma sürecinde tek zorluk, zaman. Zaman
bulmak, yaratmak zorundasınız. O zamanı
yaratıp hikayeyle, kahramanlarınızla baş
başa kaldığınız anda eğlence de başlıyor.
Bugün ikinci romanımı düşünüyorum,
üzerinde çalışıyorum. Kafamda üçüncü, dördüncü
ve ondan sonrakiler var. Kahramanlar,
karakterler, hikayeler, ilhamlar kafamda dönüp
duruyorlar. Hep beni heyecanlandıracak
hikayeyi bulmak peşindeyim, bulunca da
onu en sade, en süssüz, dolaysız şekilde anlatma
kısmı başlıyor. Yazmak çok terbiye etti
beni, yazarken bayıldığım cümlelerimi atmak,
süsleri, bindirmeleri, kelime oyunlarını
temizlemek hiç kolay değilmiş, nefis terbiyesi
böyle bir şeymiş. Kendiniz de ortaya
bir şeyler dökme cüretini gösterdiğinizde sanat
eserine ve yaratma sürecine bakışınız da
değişiyor elbette. Özetlemek gerekirse şimdi
çok daha müsamahalı bir sanat izleyicisiyim.
Leman Sevda Darıcıoğlu ve Didem
Erk ne zaman nasıl ilginizi çekti?
Hangi işini/işlerini nasıl fikirlerle
koleksiyonunuza kattınız?
Didem Erk’in işini Bienal’de görmüştük ve
o zaman almaya karar verdik. Philia’yı ise
Mamut’ta gördük. Sanatçılarla tanışmamız
da bu işler vasıtasıyla oldu ve sonra ikisini
de yakından izlemeye çalıştık. Bu iki iş de
video formatında saklanmış performanslar.
Didem’in işi bizim hep peşinde olduğumuz
hafıza meselesinin yanı sıra sınır kavramını
işliyor. Kavramlardan ziyade eserlerin verdiği
duygular, özellikle ilk seyirde aldığınız
hissin çok değerli olduğunu düşünüyoruz.
Didem’in işinde çok güçlü bir sıkışmışlık,
arada kalma, boğulma, kusma hissi var; alttaki
fikri ortaya çıkarıp bu denli vurucu yapan
da bu karmaşık his.
Leman’ın işinde de bir mücadele ve sertlik
duygusu var. Acımasız, müsamahasız bir
çevrede varlıklarını neredeyse kendi canlarını
yakma pahasına inatla savunan genç insanların
hikayesi. Hiç bir dramatizasyon,
abartma, etkileme çabası olmadan doğrudan
verilmiş. Bu iki genç kadının güncel sanatta
çok önemli işler yapacağına inanıyoruz.
Onlarla tanışmış olmak bizim için ayrıcalık.
Ari Meşulam, Furkan Akhan ile evinde. İsimsiz, tuval üzerine yağlıboya, 2019. Fotoğraf: Emre Durmaz
Eğitim, Deneyim ve Adanmışlık:
Ari Meşulam
Sizi koleksiyon yapmaya, sanatla
ilgilenmeye teşvik eden neydi?
Koleksiyonerliğe çok tesadüfi bir şekilde
başladım. Bir Amerikalı arkadaşım beni 1999
senesinde ArtBasel’e davet etti ve bu vesileyle
böyle bir dünya olduğunu öğrendim.
Tabii ki üniversitede birkaç sanat dersi almıştım,
fakat sanatın koleksiyon ve ticari
boyutunu orada ilk defa gördüm. Çok heyecan
verici bir ortamdı. Bu yeni dünyayı keşfetmek
istedim ve bir gün parçası olma hayalini
kurdum.
Türkiye ve Avrupa’daki
koleksiyonerliğin farkları neler sizce?
Öncellikle, çağdaş sanat için bu konuda fikir
yürütebilirim. Genel anlamda benim izlenimim,
Avrupa’da hem piyasa daha büyük hem
de koleksiyonerlerin yaşları çok daha büyük
olabiliyor. Mesela Türkiye’de çağdaş sanat
koleksiyonu yapan 70 yaş üstü çok az kişi olduğunu
düşünüyorum. Fakat yurtdışında bu
yaşlarda koleksiyoner sayısı çok fazla. Çok
daha erken zamanlarda, belki 1970’ler ya da
1980’lerden bu yana koleksiyona ilgileri olmuş
ve piyasa daha geniş olduğu için kendilerine
çok güzel koleksiyonlar yaratmışlar.
Benim her ArtBasel ziyaretimde çok dikkatimi
çekmiştir; adamlar bastonları ile yorulmadan
fuarı geziyor. Bu özveriyi çok takdir
ediyorum.
GENÇLER SANATA ENERJİ KATIYOR
Furkan Akhan, eğitimine devam
eden çok genç bir sanatçı. Jüri üyesi
olduğunuz Mamut Art Project’in de
ana amacı genç sanatçılara görünürlük
sağlamak; onları galerilerle,
koleksiyonerlerle buluşturmak. Kendi
koleksiyonunuz için de genç, bağımsız
sanatçılar bulmaya çalışıyor musunuz?
Evet, kesinlikle. Koleksiyonumun yarısı
genç sanatçılardan oluşuyor diyebilirim.
Olgun ve genç sanatçıları beraber sergilemeyi
çok seviyorum. Beklenmedik diyaloglar ve
bir enerji çıkıyor ortaya. Türkiye’de özellikle
genç sanatçıların işlerini almayı tercih ediyorum.
Türkiye’de genç sanatçıların sanat
ortamına katılmasını sağlayacak
etkinlikler son zamanlarda artıyor.
Contemporary İstanbul’un da bu
yıl misafir programlara ve sanat
projelerine yer vermesi bu açıdan
çok önemli. Bu tür projelerle
ilgili ne düşünüyorsunuz?
Bu tip projeler kesinlikle çok önemli.
Türkiye’de genç sanatçıları tanıtan platformlar
çok az. Gördüğüm kadarıyla devlet
desteği de çok kısıtlı ve tüm projeler özel
veya kişisel inisiyatiflerle yapılıyor. Böyle
projelerle genç sanatçılar, daha fazla özgüven
sahibi olup daha da güzel eserler üreteceklerdir.
“TÜRKİYE’DE MUHTEŞEM
MÜZELER VAR”
Türk güncel sanatı, sanatçıları ve
onların evrensel sanat arenasındaki
konumları hakkında ne söylersiniz?
Sanat arenasından çok sayıda oyuncu geldi
geçti… Nitekim Türkiye’de çok güzel oluşumlar
oldu ve olmaya devam ediyor. Koç ve
Odun Fabrikası gibi muhteşem müzeler açılıyor.
SAHA gibi bir dernek senelerdir Türk
sanatçıların sesini yurtdışında duyuruyor;
Protocinema gibi bağımsız sanat projeleri
hem Türk sanatçıları yurtdışına tanıtıyor,
hem de uluslararası sanatçıları buraya getiriyor.
Kısacası zamanla her şey daha güzel
olacak demek doğru olabilir.
Koleksiyonunuzu ana hatlarıyla
nasıl değerlendirirsiniz?
Eklektik, somut bir çizgisi olmayan, fakat
beni anlatan bir koleksiyon olarak tanımlamak
mümkün.
Bu işe yeni başlayan, ilk alımlarını
yapan birine ne tavsiye ederdiniz?
Öncelikle kendini eğitmesini öneririm. Fuar,
sergi ve müze gezmelerini; önemli sanatçılar
hakkındaki kitapları okumalarını öneririm.
Son olarak da kalplerini dinleyerek alım
yapmalarını öneririm.