Coronavirüs
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Coronavirüs, mikroskopla görünen minik bir virüstür. İlk Çin’in
Vuhan eyaletinde bulunanlarda tespit edildi. Hastalığın, Vuhan'daki
Huanan deniz ürünleri pazarından kaynaklandığı tahmin ediliyor.
Koronavirüs, büyük bir virüs ailesinin bir alt türü. Ancak yeni virüs dahil
sadece yedi tanesi insanlara bulaşabiliyor.
Corona Virüs (COVID-19 ya da Koronavirüs) Nasıl Bulaşır?
Virüs solunum yolu ile bulaşır. Burada, tüm araştırmalar
kesinleşmemiştir; bu yüzden, “Her türlü solunum yolu” demek gereklidir.
Yani mikrop, öksürmek veya tıksırmakla havada belli sürede asılı
kalabilir. Virüs, tabii ki öpüşmek ve en yaygın olarak eller ile de bulaşır.
Normalde hastalığı alan bir kişi, hasta olduğunun farkına
varmadan ve belirtiler ortaya çıkmadan virüsü yaymaya başlayabilir.
Burada, “inkübasyon dönemi” dediğimiz bir “kuluçka” dönemi vardır.
Ancak yeni Corona virüs için bu, tam olarak ortaya çıkarılmaya
çalışılıyor. Şimdilik kuluçka süresinin 2-14 gün olduğu düşünülüyor. Ama
bazı araştırmacılar bu sürenin 24 güne kadar çıkabileceğini söylüyor.
Çinli bilim insanları, bazı kişilerin belirtiler görülmeden de enfeksiyonu
yaydıkları uyarısında bulunuyor.
Kimler Corona Virüs (Koronavirüs) Riski Taşıyor?
Herkes, çünkü bu yeni bir virüs ve kimse bağışık değil. Ancak,
herkes hastalık belirtisi göstermeyebilir. Hastalananların hepsi, ağır
hastalık geçirecek anlamına da gelmez.
Corona Virüs (Koronavirüs) Belirtileri Nelerdir?
Ateş, öksürük ve nefes darlığı, başlıca sözü edilen belirtiler. Ancak
her türlü solunum yolu hastalığı belirtilerini dikkate almakta yarar var.
Burun akıntısı, halsizlik, vücut ağrısı da belirtiler arasında yer alıyor.
Virüsle karşılaştıktan sonra genellikle 2 gün içinde belirtiler ortaya
çıkıyor ancak bu süre 14 güne kadar uzayabiliyor. Virüsün ilerlemesi
durumda ise bazen zatürre gibi hastalıklara yol açabilmektedir.
Yeni Corona Virüs (COVID19) sorununun giderek büyüdüğü son
günlerde bu virüsün solunum sisteminin yanı sıra göz tutulumu
yapabileceğini ve hatta ilk bulguların gözde olabileceği de unutulmamalı.
Ayrıca yapılan son açıklamalarla birlikte koku ve tat duyusu kaybının
coronavirüs belirtisi olarak yer alabildiği açıklandı.
Zira ilk şüpheli vakaları teşhis edip bildiren ve kendisi de enfekte
olup hayatını kaybeden hekimin de göz doktoru olduğunu hatırlatan
Anadolu Sağlık Merkezi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Burcu Usta
Uslu , “Virüs göze damlacık yolu ile bulaşarak gözde konjonktivit (kırmızı
göz hastalığı) sebep olabilir” dedi.
Diğer viral kırmızı göz hastalıklarında olduğu gibi yeni corona virüs
belirtileri arasında da gözde kızarıklık, çapaklanma, sulanma gibi
bulguların seyredebildiğini söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Göz
Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Burcu Usta Uslu, “Bu şikayetler ile başvuran
hastada ayırıcı tanıda akla corona virüsü getirmekte fayda var. Göz
doktoruna konjonktivit ile başvuran hastada ateş, solunum yolu
tutulumu bulguları varsa ve öksürük, solunum güçlüğü de eşlik ediyorsa
Corona Virüs akla getirilmeli” açıklamasında bulundu.
Corona Virüsü Tedavisi Var Mı?
Corona virüsü için özel bir tedavi yoktur. Çoğu zaman, semptomlar
kendi kendine kaybolur. Şimdilik tedavilerde temel prensipler
uygulanıyor. Hastanın bağışıklık sistemi virüsle mücadelesini yenene
kadar vücut fonksiyonlarının işler halde tutulması, nefes desteği
sağlanıyor. Doktor reçetesi ile alınan ağrı kesici veya ateş düşürücü
ilaçlar semptomları hafifletebilir. ABD'nin resmi sağlık merkezi CDC,
sıcak bir duşun boğaz ağrısına veya öksürüğe iyi gelebileceğini söylüyor.
Bol sıvı tüketin, dinlenin ve mümkün olduğunca uyuyun. Belirtileri
standart bir soğuk algınlığından daha kötü bir şekilde ortaya çıkıyorsa,
doktorunuza danışın.
Bilim insanları virüse karşı aşı geliştirme çalışmalarına da devam
ediyor. Yıl sonuna kadar aşının insanlar üzerinde denenmesi planlanıyor.
Hastaneler de virüs önleyici bir takım ilaçları test ediyor.
Corona Virüsten (Koronavirüs) Nasıl Korunabilirim?
Sağlık durumumuzu en üst düzeyde tutmak, dengeli ve iyi
beslenmek, stresle başa çıkabilmek, yeterli uyumak her türlü hastalığa
karşı yapabileceğimiz en önemli şeydir. Ayrıca kontrolsüzce etrafa
aksırıp, tıksırmamak, öksürürken ağzımızı mendille kapatmak, ellerimize
solunum salgılarımızı bulaştırmamak, bulaşırsa sabunla yıkamak,
dezenfekte etmek önemli. El hijyenine dikkat edilmeli, en azından bu
dönem el sıkışmamalı.
Eller kirliyken ağız ve burna götürülmemeli, el dezenfektanı
kullanılmalı. Kapalı ortamlarda bulunmamaya da dikkat edilmeli.
Kalabalık ortamlardan mümkün olduğunca uzak durulmalı.
Bunun dışında, gündemi takip ederek, toplu taşıma
davranışlarımızı güncel tutmak (maske takmak vb), tek kullanımlık
mendil, el dezenfektanları taşımak, elleri “gereken her durumda” sabunla
yıkamak, bu dönem asla el sıkışmamak, solunum yolu enfeksiyonu
belirtileri gösteriyorsak kişisel bulaştırmama davranışları edinmek,
gerekirse evden çıkmamak alınabilecek önlemler arasında.
Sağlık Bakanlığı’nın Bu Konuda Yaptığı Çalışmalar Nelerdir?
Bakanlığımız tarafından hastalıkla ilgili dünyadaki gelişmeler ve
hastalığın uluslararası yayılımı yakından takip edilmektedir. Hastalığın
yayılımına yönelik ilk haberlerin alınmasının ardından hastalık yakından
takip edilmeye başlanmıştır. Yeni corona virüs (2019-nCoV) hastalığına
yönelik Risk Değerlendirme ve Bilim Kurulu toplantıları yapılmıştır.
Konunun tüm tarafları (THY, Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel
Müdürlüğü, Kamu Hastaneleri Genel müdürlüğü, gibi tüm paydaşlar)
sürece dahil ederek olay takip edilmeye ve toplantılar yapılmaya devam
edilmektedir. 7/24 çalışma esasına göre ekip oluşturulmuştur.
Ülkemizde, Dünya Sağlık Örgütünün önerileri ile paralel olarak gerekli
önlemler alınmıştır. Havalimanları ve deniz giriş noktaları gibi Ülkemizin
giriş noktalarında riskli bölgelerden gelebilecek hasta yolcuların tespitine
yönelik önlemler alınmış ve hastalık şüphesi varlığında yapılması
gerekenler belirlenmiştir. Hastalığa yönelik tanı, olası vakada
uygulanacak prosedürler, korunma ve kontrol önlemleri ile ilgili bir
rehber hazırlanmıştır. Tespit edilen vakalara yönelik yönetim
algoritmaları oluşturulmuştur ve ilgili tarafların görev ve sorumlulukları
tanımlanmıştır. Rehberde ayrıca vaka görülen ülkelere gidecek veya
oralardan gelecek kişilerin yapması gerekenler de yer almaktadır. Sürekli
güncellenen bu rehbere Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’nün resmi web
sitesinden ulaşılabilmektedir. Ayrıca olası vaka tanımına uyan kişilerden
solunum yolu numunesi alınarak numune sonucu çıkana kadar sağlık
tesisi koşullarında izole edilmektedir.
Korona Virüsüne Karşı 14 Kural
1. Ellerinizi sık sık su ve sabun ile en az 20 saniye boyunca ovalayarak
yıkayın.
2. Soğuk algınlığı belirtileri gösteren kişilerle aranıza en az 3-4 adım
mesafe koyun.
3. Öksürme veya hapşırma sırasında ağız ve burunu tek kullanımlık
mendille kapatın. Mendil yoksa dirseğin iç kısmını kullanın.
4. Tokalaşma, sarılma gibi yakın temaslardan kaçının.
5. Ellerinizle gözlerinize, ağzınıza ve burnunuza dokunmayın.
6. Yurt dışı seyahatlerinizi iptal edin ya da erteleyin.
7. Yurt dışından dönüşte ilk 14 günü evinizde geçirin.
8. Bulunduğunuz ortamları sık sık havalandırın.
9. Kıyafetlerinizi 60-90°C’de normal deterjanla yıkayın.
10. Kapı kolları, armatürler, lavabolar gibi sık kullandığınız yüzeyleri
su ve deterjanla her gün temizleyin.
11. Soğuk algınlığı belirtileriniz varsa yaşlılar ve kronik hastalığı
olanlarla temas etmeyin, maske takmadan dışarı çıkmayın.
12. Havlu gibi kişisel eşyalarınızı ortak kullanmayın.
13. Bol sıvı tüketin, dengeli beslenin, uyku düzeninize dikkat edin.
14. Düşmeyen ateş, öksürük ve nefes darlığınız varsa, maske takarak
bir sağlık kuruluşuna başvurun.