Cinedergi 101
Binder101
Binder101
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
CINEVİZYON<br />
3 MART<br />
Dehşet Evi / Sweet Home<br />
Alt Tarafı Dünyanın Sonu / It’s Only the End of<br />
the World<br />
Yağmurlarda Yıkansam<br />
İstanbul Kırmızısı<br />
The Founder<br />
Reis<br />
Logan: Wolverine<br />
10 MART<br />
Neşeli Dalgalar: Dalgamanya / Surf’s Up 2:<br />
WaveMania<br />
Neruda<br />
Perde Ayn-ı Cin<br />
Deli Aşk<br />
Otoban / Collide<br />
Süper Yetenek / Rock Dog<br />
Kong: Kafatası Adası / Kong: Skull Island<br />
17 MART<br />
Ben Ölmeden Önce / Before I Fall<br />
Aquarius<br />
Kırmızı Kaplumbağa / The Red Turtle<br />
Tatlım Tatlım<br />
The Space Between Us<br />
Yaşam Kürü / A Cure for Wellness<br />
Kidnap<br />
Güzel ve Çirkin / Beauty and the Beast<br />
24 MART<br />
Geri Döndü<br />
Beyaz Balina<br />
David Lynch: The Art Life<br />
AlexCamera10<br />
Hayat / Life<br />
Sonsuz Aşk<br />
Nane ile Limon: Kayıp Zaman Yolcusu<br />
Power Rangers<br />
31 MART<br />
Gen 2: Kurban<br />
The Zookeeper’s Wife<br />
Hizmetçi / The Handmaiden<br />
Sarıkamış Çocukları<br />
Aşk Uykusu<br />
Kabuktaki Hayalet / Ghost in the Shell<br />
Biz Size Döneriz<br />
Aşkın Krallığı / A United Kingdom<br />
Patron Bebek / Boss Baby
İÇİNDEKİLER<br />
20<br />
dosya<br />
KONG SKULL ISLAND<br />
King Kong yeniden doğuyor. Bu sefer<br />
sevgilisi Brie Larson.<br />
10<br />
32<br />
50<br />
NEJAT İŞLER<br />
RÖPORTAJ<br />
BİZ SİZE DÖNERİZ<br />
Filmin yönetmeni Doğa Can Anafarta ve<br />
oyuncusu Bestemsu Özdemir‘le konuştuk<br />
KAMAN KARDEŞLER<br />
Deli Aşk filminden Kaman<br />
Kardeşler konuğumuzdu.<br />
24<br />
XAVIER DOLAN<br />
Bu sefer Dolan’ın filmlerini değil favorisi<br />
olan filmleri size yazdık....<br />
38 LOGAN<br />
Logan ve dünden bugüne<br />
X Men <strong>Cinedergi</strong>’de<br />
44 LIFE<br />
Son 7 yılın öne çıkan<br />
bilimkurguları neler?<br />
54 OSCARLIK SKANDAL<br />
Herkes Oscar’da skandalı konuştu.<br />
Belki de Oscar’ın kendisi skandal.<br />
58 SİNEMANIN KADINLARI<br />
8 Mart Dünya Kadınlar Günü<br />
dolayısıyla güçlü kadın karakterler.<br />
68 İSTANBUL KIRMIZISI<br />
Ferzan Özpetek’in sinema<br />
yolculuğunu yazdık..<br />
64<br />
GÜLTEN TARANÇ<br />
Yağmurlarda Yıkansam filminin<br />
yönetmeni Gülten Taranç’la sohbet.<br />
100<br />
104<br />
CAN NERGİS<br />
Annem dizisinin yakışıklısı Can Nergis<br />
dizinin sırlarını anlattı.<br />
ANIL KIR<br />
Eşkiya Dünyaya Hükümdar Olmaz’ın genç<br />
oyuncusu Anıl Kır ile konuştuk.<br />
78 NERUDA<br />
Pablo Narrain Neruda ile<br />
tartışma yaratacak.
30<br />
56<br />
84<br />
88<br />
ÖZEL KÖŞE<br />
SUSMAYAN KÖŞE<br />
Sinemayı artık sinema da değil internet<br />
ortamında seyredeceğiz.<br />
BELGESELCİ<br />
Mart ayı kapıyı çaldırır belgesel seyrettirir.<br />
İşte seçenekler....<br />
90<br />
ZAMANIN RUHU<br />
Entelektüel olmanın vaz geçilmez şartı<br />
Recep İvedik düşmanlığı...<br />
UZUN FİLMİN KISASI<br />
Kısa film Yolu’un yönetmeni<br />
Bülent Özdaman ile konuştuk.<br />
DİZİDERGİ<br />
DİZİFUN<br />
Adı Efsane Nergiz Karataş’ın<br />
merceğinde...<br />
92TV’DE GÜÇLÜ KADINLAR<br />
Gizem Merve Kaboğlu<br />
TV’deki güçlü kadınları yazdı.<br />
96<br />
EPISODE<br />
Urban Myths Şenay Tanrıvermiş’in<br />
kaleminden...<br />
TARTIŞA TARTIŞA<br />
BOZULMAYA<br />
BAŞLADIK<br />
EDITO<br />
Bu ülkenin artık normal bir gündemi<br />
yok. Herşey tartışma ve popüler<br />
kültürün yozluğu içinde çözülmeye<br />
çalışılıyor. Sinemamı da bu durumdan etkileniyor<br />
tabıı. Son günlerde bakıyorum<br />
en küçük şeyde herkes birbirinin boğazını<br />
sıkıyor. Yok efendim “Recep İvedik’i<br />
nasıl beğenirsin?”, La La Land’ı sevenler,<br />
Neruda’yı sevmeyenler, “Benim filmim<br />
bakanlıktan destek almadı, sen nasıl aldın<br />
yalaka?” çirkinlik hat safhada. Bence toplumun<br />
her sınıfındaki yozlaşma sinemada<br />
da kendini böyle gösteriyor. Bundan etkilenmemek<br />
çok zor. Ya kulağınızı kapatıp<br />
bildiğinizi yapacaksınız ya da aynı yolun<br />
yolcusu olacaksınız. Ne diyelim Allah akıl<br />
fikir versin. Dergimize dönersek 100. sayıyı<br />
devirdik ve dalya dediğimiz Şubat ayından<br />
hemen sonra bir yenilenmeye de girdik. Bu<br />
dergiyi çıkartmak kolay değil. İnsanların<br />
yorgunluğunu anlıyorum. Hele hayat bu kadar<br />
acımasız bir şekilde ileriye sürükleyince<br />
insanı. Biz de yorulan arkadaşlarla sonradan<br />
tekrar beraber olma umuduyla helalleştik.<br />
Yeni gencecik yazarlarımız var. Pınar Karahan<br />
ve Polat Öziş’e<br />
hoşgeldiniz diyorum.
PEK YAKINDA<br />
THE AUTOPSY OF JANE DOE<br />
Yönetmen: André Øvredal<br />
Oyuncular: Emile Hirsch, Brian<br />
Cox, Olwen Catherine Kelly<br />
Konu: Cox ve Hirsch, belirgin bir<br />
ölüm nedeni olmayan gizemli bir<br />
cinayet kurbanını alan baba ve<br />
oğul adlî tıp memurlarıdır. Güzel ve<br />
genç “Jane Doe” yi tanımlamaya<br />
çalıştıklarında, korkunç sırlarının<br />
anahtarı olan tuhaf ipuçlarını<br />
keşfetmeye başlarlar.
Yönetmen: Reha Erdem<br />
Oyuncular: Ecem Uzun, Berke<br />
Karaer, Melisa Akman, Murat<br />
Deniz<br />
Konu: Ali (Berke Karaer) bir<br />
tamircide çalışarak hayatını<br />
kazanmaktadır. Başka bir ailenin<br />
yanında kalan kız kardeşi Zuhal<br />
(Ecem Uzun) ile görüşmesine<br />
aile izin vermemektedir. Bu<br />
duruma daha fazla dayanamayan<br />
Ali kardeşini bir gün motorsikletiyle<br />
alıp İstanbul’dan uzak<br />
bir yere kaçar. Ormanın derinliklerinde<br />
yaşamaya başlayan<br />
kardeşler için vahşi doğada<br />
hayatta kalmaya çalışmak, bir<br />
yandan da para kazanmak çok<br />
ağır bir yük olacaktır.<br />
KOCA DÜNYA<br />
BARAKA<br />
Yönetmen: Stuart<br />
Hazeldine<br />
Oyuncular: Sam<br />
Worthington, Octavia<br />
Spencer, Tim<br />
McGraw<br />
Konu: The Shack,<br />
William P. Young’un<br />
2007’de yazılan çok<br />
satan romanından<br />
esinlenerek beyaz<br />
perdeye uyarlandı.<br />
Stuart Hazeldine<br />
tarafından yönetilen<br />
ve John Fusco<br />
tarafından yazılan<br />
film, yasta olan<br />
bir adamın “The<br />
Shack” denen yere<br />
Tanrı ile tanışması<br />
için davet edilmesini<br />
anlatıyor.<br />
SiRiNLER 3<br />
KAYIP KÖY<br />
Yönetmen: Kelly Asbury<br />
Oyuncular: Demi Lovato,<br />
Julia Roberts,<br />
Mandy Patinkin<br />
Konu: Şirinler’in yeni<br />
macerasında ekip yine<br />
bir görev uğruna yollara<br />
koyulur. Gizemli<br />
bir harita ortaya çıkar<br />
ve gizli bir köyün yerini<br />
işaret eder. Bunun üzerine<br />
bu köyün güvenliği<br />
artık Şirinler’in ellerindedir.<br />
Şirine, Gözlüklü<br />
Şirin, Sakar Şirin ve<br />
Güçlü Şirin gizemli ormanda<br />
yolculuk ederek<br />
bu köyü keşfetmeye<br />
karar verirler.
PEK YAKINDA<br />
THE LOST<br />
CITY OF Z<br />
Yönetmen: James<br />
Gray<br />
Oyuncular: Charlie<br />
Hunnam, Robert Pattinson,<br />
Sienna Miller<br />
Konu: Percy Fawcett<br />
kendini Amazon<br />
ormanlarına adamış<br />
bir kaşiftir. Kaşif,<br />
araştırdığı bölgede<br />
daha önce bilinmeyen,<br />
bir zamanlar<br />
bölgeye yerleşmiş<br />
olabilecek gelişmiş<br />
bir uygarlığa<br />
dair kanıtlar bulur.<br />
Bunları bilim<br />
camiasına<br />
açıkladığında ise<br />
Amazon yerlilerini<br />
vahşiler olarak<br />
gören bilim insanları<br />
kanıtlara gülüp<br />
geçerler.
SON MACERA<br />
Yönetmen: Zach Braff<br />
Oyuncular: Morgan Freeman, Michael Caine, Alan Arkin<br />
Konu: Willie, Joe ve Al uzun yıllardır en yakın dostlar olan 3<br />
yaşlı adamdır. Hayatlarını bir arada yaşayan 3 arkadaş hayatları<br />
boyunca para sıkıntısı çekmiştir. Kurtulabilmelerinin tek yolu<br />
da hızlı yoldan kıdem emekliliğidir... Para kazanabilmek ve sevdikleri<br />
insanlara yardımcı olabilmek için çaresiz kalan 3 adam<br />
kafa kafaya verirler.<br />
Yönetmen:<br />
D.J. Viola<br />
Oyuncular: Nathan<br />
Kress, Virginia<br />
Gardner, Kirby<br />
Bliss Blanton<br />
Konu: Bir grup<br />
üniversite öğrencisi<br />
klinik bir ilaç denemesinde<br />
yer alır.<br />
Deney beklenmedik<br />
bir yan etkisi ortaya<br />
çıkar ve kendilerine<br />
ölenlerin<br />
vahşi görüntülerini<br />
gösterir. Sonra<br />
ise bunlar<br />
gerçekleşmeye<br />
başlar. Kaderden<br />
kaçmak için<br />
koşturduklarında<br />
katilin aralarında<br />
olduğunu<br />
keşfederler...<br />
TELL ME<br />
HOW I DIE<br />
GALAKSININ KORUYUCULARI 2<br />
Yönetmen: James<br />
Gunn<br />
Oyuncular: Chris Pratt,<br />
Zoe Saldana, Dave Bautista<br />
Konu: “Galaksinin<br />
Koruyucuları 2” filminde<br />
ekip uzayın uzak<br />
noktalarına yolculuklar<br />
ederken bir yandan<br />
da galaksiyi korumak<br />
adına farklı maceralara<br />
atılıyor. Koruyucular,<br />
artık aileleri haline<br />
gelen ekipte birbirlerini<br />
düşmanlara karşı korumak<br />
için savaşırken,<br />
Starlord olan Peter<br />
Quill’in gizemli<br />
geçmişinin sırları da<br />
çözülmeye başlıyor.
BiR ERKEĞi<br />
SiNEMAYA<br />
ÇEKEN<br />
FiLMDEKi<br />
KADINDIR<br />
Ferzan Özpetek’in son filmi İstanbul<br />
Kırmızısı’nın başrol oyuncusu Nejat<br />
İşler endüstride erkek oyuncuların<br />
kadınlara göre daha avantajlı olduğunu<br />
ama bir erkeğin sinemaya filmdeki<br />
kadın oyuncu için gittiğini söyledi...<br />
SERDAR AKBIYIK<br />
n Nejat İşler kabul etmese bile Türk<br />
sinemasında çok az jön sıfatını dolduracak<br />
veya izleyiciyi sinema salonlarına çekecek<br />
erkek oyuncu var. Nejat İşler de bu az<br />
sayıdaki erkek oyuncuların içinde. İşler’in<br />
rol aldığı filmlere baktığımızda çok seçkin<br />
filmlerde yer aldığını görüyoruz. Mustafa<br />
Hakkında Herşey, Barda, Yumurta, Kaybedenler<br />
Kulübü, Kış Uykusu, bu hafta ise<br />
ünlü yönetmen Ferzan Özpetek’in İstanbul<br />
Kırmızısı filmiyle karşımıza çıkacak ünlü<br />
oyuncu. Kendisini seçen değil seçilen<br />
bir isim olduğunu söyleyen İşler, proje<br />
seçerken bildiği sularda yüzmekten<br />
hoşlandığını belirtti. İşte ünlü oyuncunun<br />
sorularımıza cevapları.<br />
Senaryo size geldiğinde etkilendiğiniz ve<br />
rolü kabul etmenize sebep olan şay neydi?<br />
Çok senaryo bağlantılı olmadı karar ver-
NEJAT İŞLER<br />
mem. İş zaten bir roman uyarlaması ve uyarlayan<br />
ve çekecek olan romanın yazarı. Otobiyografik<br />
özellikleri var, teklifi getirenin adı<br />
Ferzan Özpetek. Değişik bir roldü, bunların<br />
hepsi bu süreci deneyimleme isteğimi kaşıdı.<br />
Rolünüzden biraz bahseder misiniz?<br />
Deniz’in hikayesi aslında filmin hikayesi aynı<br />
zamanda. Bu yüzden pek fazla bir şey anlatmasam<br />
iyi olur.<br />
Film bir roman uyarlaması, uyarlama filmlerin<br />
romanın duygusunu çok da yansıtamadığı<br />
yönünde bir ön fikir var. Bu konuda ne<br />
düşünüyorsunuz?<br />
Dediğim gibi, yazan da çeken de aynı<br />
kişi. Her şeye rağmen kitabı okumadım<br />
yine de. Yıllar evvel bir roman uyarlaması<br />
teklifi gelmişti, yönetmen okumamda ısrar<br />
etmişti, okudum ve tekrar buluşmamızda<br />
“sen bu filmi çekemezsin” gibi bir şey<br />
söylemiştim. Gençtim çok, aklımdan geçeni<br />
biraz küstahça söylüyordum. Sonuçta Türk<br />
sinemasında var olan en kıyak rollerden<br />
birini, üstelik pek de iyi oynamayan birine<br />
kaptırdım.<br />
Yönetmen Ferzan Özpetek filmin romanını da<br />
yazan isim. Sizin karakteriniz Deniz mi yoksa<br />
Orhan karakteri mi Özpetek’i daha çok ifade<br />
ediyor?<br />
Buna Ferzan’ın cevap vermesi daha doğru<br />
olur...<br />
Sizin karakteriniz İstanbullu, aileden üst<br />
tabakaya ait ve günümüzde belki de yok<br />
olmaya başlayan ama bir o kadar da Türk<br />
edebiyatını ve sosyal hayatını etkileyen bir<br />
sınıfa ait. Sinemamızın böyle bir yapıyı doğru<br />
ve yeterli bir şekilde işlediğine inanıyor musunuz?<br />
Kimse içinden gelmediği sınıfın ruh halini<br />
yansıtamaz. Ancak yüzeysel bakabilir. Edebiyatta<br />
bile “içeriden” anlatan az, sinemada<br />
neredeyse yok. Bu yüzden bu filmi değerli<br />
buluyorum...<br />
Ferzan Özpetek’in yıllardır İtalya’da<br />
yaşadığını biliyoruz. Türkiye ise çok hızlı<br />
değişen toplumsal dinamiklere sahip bir<br />
ülke. Filmin bu anlamda toplumsal bakışının<br />
güncelliği hakkında endişeniz var mı? Veya
u konuda sizin belirlemeleriniz nelerdir?<br />
Ferzan’ la ilgili böyle bir endişeye<br />
mahal yok, zira buradaki değişimleri<br />
yakından takip eden biri olduğunu<br />
biliyorum.<br />
Türk sinemasının en büyük eksiğinin<br />
gişe veya merkez filmlerin kalite<br />
problemi olduğunu düşünüyorum.<br />
İstanbul Kırmızısı hem sinema dili<br />
hem konusu açısından gişe filmine<br />
yakın, geniş kitlelerin ilgisini çekecek<br />
bir yapım. Bu tarz filmlerin sinemamız<br />
için önemi hakkında fikirleriniz nelerdir?<br />
Bu filmler olmazsa sektör sadece<br />
dizilerin getirisine kalıyor. Ya da<br />
alışkanlıklarına diyelim. Filmin kalıcı<br />
olduğunu unutan, daha çok dizilerden<br />
ekmeğini kazanan insanların<br />
hatası bu dediğin. Bu hataya ses<br />
çıkarmıyoruz çoğunlukla, çünkü<br />
marketlerde satılan kitaplar yazıyor,<br />
alışveriş merkezlerinde oynayan filmler<br />
çekiyoruz. Ferzan, dizilerle halkın<br />
hayatında yer eden figürlerle, dizilerde<br />
hiç anlatılmayacak bir hikaye<br />
anlatıyor. Bakalım, doğru bir karar mı,<br />
gişe söyler...<br />
Sinemamız için öne çıkan erkek<br />
oyuncu ismi aklıma az geliyor. Siz,<br />
Haluk Bilginer, Halit Ergenç ve bir<br />
kaç isim daha ancak sinemamız için<br />
önemli isim olarak adlandırılabilir.<br />
Bunun sebebi sizce nedir? Sinemanın<br />
özellikle erkek karakterler, oyuncular<br />
açısından hareketlenmesi gerekir mi?<br />
Bence yanılıyorsunuz. Türk<br />
sinemasının son yıllardaki gişe<br />
rakamlarına baktığımızda hep erkek<br />
oyuncuların filmlerinin başarısını<br />
görüyoruz. Tabi ki aralarında ben<br />
yokum (şaka). Kadın oyunculara<br />
daha az karakter yazılıyor ve takdir<br />
edersiniz ki, bir erkeği evinden kalkıp<br />
sinemaya götüren ancak bir kadındır.<br />
Dünya’ da da en çok kazananlar lis-<br />
tesinde hep erkek oyuncular vardır.<br />
Mustafa Hakkında Herşey, Barda,<br />
Yumurta, Kaybedenler Kulübü, Kış<br />
Uykusu gibi en üst düzey filmlerde<br />
rol aldınız. Bu anlamda sinema sanatı<br />
açısından hep 12’den vuran filmleri<br />
seçmişsiniz. Bu seçimlerdeki kriterleriniz<br />
nelerdi?<br />
Öncelikle söyleyeyim, ben seçilenim.<br />
Evet, yıllar içerisinde çok “ oyun oynama”<br />
teklifi aldım. Çocukluğumdan<br />
bir örnekle anlatayım; bizim mahalleden<br />
olmayan biriyle oynamak pek<br />
işime gelmiyor. Hikayede ya da ilişkide<br />
hayatıma dokunan bir şeylerin olması<br />
lazım. Bir de hayattaki seçimlerini<br />
beğendiğim insanlarla çalışmaya gayret<br />
ediyorum.<br />
2011’i saymazsak son beş, altı yıldır<br />
sinema filmlerine ağırlık verdiğinizi,<br />
dizilerde sizi daha az gördüğümüzü<br />
söyleyebiliriz. Bundan sonra böyle<br />
mi gidecek. Diziler hakkındaki<br />
düşünceleriniz neler? Oyunculuk<br />
mesleği olarak dizilerin kalitesinin<br />
sizi tatmin edecek durumda olduğunu<br />
söyleyebilir misiniz?<br />
Mesleğimi her mecrada hakkıyla yapmak<br />
isterim. Ailemde ve çevremde işini<br />
“sallayan” pek kimse yok. Bu yüzden<br />
mesleğe ilk başladığım günlerden<br />
beri dizilerle problemli bir ilişkim var.<br />
Hızlı tüketildiği için, planlı bir üretim<br />
yapılamıyor. Evet, hayatımda iyi-kötü<br />
bir sürü şeyi dizilere borçluyum. Belki<br />
de sırf bu yüzden, neredeyse kapımın<br />
önünde çekilen bir dizide çalışıyorum<br />
yıllar sonra. Ben bu işi seviyorum ve<br />
bana işimi iyi şartlarda yapacağımı<br />
garanti eden herkesle her mecrada<br />
çalışırım. İnternet dizileri başladı mesela.<br />
Hala umudum var...<br />
Benim size sormadığım ama izleyiciler<br />
için sizin söylemek istediğiniz bir şey<br />
var mı?<br />
Umarım filmi seyrettikten sonra salondan<br />
“doymuş” çıkarlar...
CINEKRiTiK<br />
ALPER TURGUT<br />
BÜYÜMEYI REDDEDEN ÇOCUKLAR IÇIN<br />
n Süper kahraman filmleri, kabul buyurun,<br />
genellikle çerezlik oluyor, salt eğlencelik<br />
kalıyor. Dünya çapında satacakları<br />
oyunları ve oyuncakları da düşünen<br />
stüdyolar, para aşkına, yetişkinleri unutup,<br />
hatta gençleri de öteleyip, artık çocuklara<br />
seslenmeyi tercih ediyor. Logan, terse<br />
yatıran, ezber bozan, hiç büyümeyen,<br />
yetişkin olmayı reddeden çocukları da<br />
kucaklayan bir film. Steril değil, yapay değil,<br />
samimiyetsiz değil, civ cuv, dışın dışın, hoppidi<br />
hoppidi de değil, distopik bir yol hikâyesi<br />
bu, yabani, sert, koyu ve duygulu… Yalan yok,<br />
benimsedim, beğendim ve sevdim.<br />
Logan / Wolverine karakterine can katan Hugh<br />
Jackman, yeter artık yahu demiş olmalı, 17<br />
senede, dokuz film çektim, üstüne de video<br />
oyunlarına ses verdim, artık güzel bir veda<br />
etmeli… Eee adam da haklı, 32 yaşındaydı,<br />
rolü sırtladığında, geldi 49’a, karakter resmen<br />
üstüne yapıştı, harbiden daha ne yapsın?<br />
Bence Logan, tüm X-Men serisinden de, ‘spinoff’<br />
filmlerinden de daha iyi ve daha güzel bir<br />
yapıt, yalnızca görselliğe kasan, beyazperdeyi<br />
efekt manyağı yapan diğer süper kahramanlar<br />
da, ders alsınlar, sinemaseverlerin, aksiyon kadar,<br />
şekil kadar, başkaca beklentileri de var.<br />
Evet, yapımcıların çekinceleri olmuştur haliyle,<br />
lakin cesur davranıp, karanlık bir gelecek<br />
inşa etmeyi denemişler, dramatik yapıyı<br />
iyi kurmuşlar, resmen ilmek ilmek örmüşler,<br />
sinema adına risk alabilen, tereddüt etmeyen,<br />
özgün olmayı hedefleyen herkese tebrikler.<br />
Bana ne süper kahramanlardan, ben anti-kahraman<br />
takılacağım diyen sululuk abidesi, hayal<br />
dünyasının hergelesi Deadpool’un ardından,<br />
bezmiş ve tükenmiş Logan’ın da sıkıldım bu<br />
düzenden diye çemkirmesi, belki de kapıları<br />
açmış, süper kahramanları, robotluktan çıkartıp,<br />
hisleri yüklemiş, olgunlaşmalarına vesile<br />
olmuştur, kim bilir.<br />
Mutant kankalarımız, bu her canlının düşmanı<br />
insandan çok çekti be arkadaş! Şimdi de<br />
doğuştan mutant olanları harcamışlar, laboratuvarda<br />
mutant kotarmaya uğraşmışlar. Sene<br />
2029… Fabrikasyon mutant çocuklar, süper askerler<br />
haline dönüştürülecek, acımasız suikastçılara<br />
çevrilecek, ba ba ba, çocuk askerlerden gelecekte<br />
de vazgeçmiyor yani, melun savaş aygıtı, hay<br />
lanet gelsin! Meksika’da gizli işler çevrilirken,<br />
çeyrek asırdır mutant çocuk doğmuyor sanıyor<br />
tüm dünya, o vakit buradan güzelim Children<br />
of Men’e de selam çakalım. Logan, Profesör X<br />
(Charles) ve Caliban, geriye kalan üç has mutant,<br />
yeni nesil mutant Laura (Çocuk oyuncu Dafne<br />
Keen, döktürmüş resmen) ve elbette kötü adamlar…<br />
Çatışmanın tarafları belli olduğuna göre,<br />
sırada olaylar, olaylar, olaylar.
CINEKRiTiK<br />
BANU BOZDEMİR<br />
SÜPER KAHRAMANIN GiZLi KiMLiĞi!<br />
n Diyarbakır’da yaşayan, İstanbul’da<br />
olmadan da sinema yapılabileceğini<br />
gösteren ve daha çok !f tarzı bağımsız<br />
filmlere imza atan Ali Kemal Çınar<br />
üçüncü filmi Genco’yla yine absürd,<br />
basit ama farklı bir filme imza atıyor ve<br />
izleyeni gülümsetmeye devam ediyor.<br />
Kısa filmlerini saymazsak ilk olarak Antalya<br />
Film Festivali’nde Kısa Film /Kurte<br />
Film ile tanıdığımız ve basur sorunu yaşayan<br />
bir adamın öznel dünyasını karşımıza getiren<br />
Çınar filme dair değişik; olumlu ve olumsuz<br />
anlamda yorumlar almıştı. Bu filmden sonra<br />
durmayan, çekmeye<br />
devam eden Çınar<br />
çektiği Gizli / Veşarti<br />
fimiyle geçen yıl Keşif<br />
bölümünde hem büyük<br />
ödülü hem de Siyad<br />
ödülünü kazanmıştı.<br />
Kadın kimliği ve onun<br />
kullanım alanları üzerine<br />
deneysel, cesur<br />
ve yenilikli bir tarzla<br />
karşımıza çıkmıştı.<br />
Tabii kimliklere dair,<br />
toplamda yapılan zorlama<br />
bir algıda filmin<br />
bir yerlerinden filizlenip<br />
çıkıveriyordu.<br />
Çınar’ın bir diğer<br />
özelliği de politik ezber<br />
çarkına girmeden kendi<br />
alt metinlerini kendi naif<br />
tarzıyla yazıyor oluşu…<br />
Bu da her seferinde<br />
dikkat çekici filmlerin<br />
ortaya çıkmasına vesile<br />
oluyor. Tıpkı son filmi Genco’da olduğu gibi.<br />
Kürt süper kahraman haberleriyle şimdiden<br />
dikkatleri çeken filmin çıkış noktalarında biri<br />
Çınar’ın ilk uzun metrajı Kurte Film’den ‘ıkınma’<br />
refleksini ödünç alıp, onu bir süper kahraman<br />
tepkisine dönüştürmek olmuş diyebiliriz.<br />
Filmlerinde ev içine fazlaca hapsolan, bir de<br />
kendisine bahşedilen süperkahraman kimliğinin<br />
altında kostümüyle gizlenen adamın, her türlü ‘gizil’<br />
takılması yine bir kimlik sorununu işaret ediyor.<br />
Arkadaşıyla vejetaryen cafe işleten (vejetaryenliğe<br />
bir selam çaktığı kesin) ve bu konuda isim yapsalarda<br />
işleri iyi gitmeyen Ali Kemal, babasının<br />
yemeklere et suyu katmasıyla gelişen olayları,<br />
kendi gücünün yanlışlıkla başkasına geçmesiyle<br />
ilgili durumları gayet ironik bir biçimde anlatıyor.<br />
Anne babasıyla olan sıkıntılı yaşamından kopamayan,<br />
takıntılı bir adamın sınırlı süper kahraman<br />
güçleriyle kendisine bile yetememesine dair güzel<br />
bir vurgu içeriyor film. Aslında yine bedenin içinde<br />
hapsolmaya dair düşüncelerine yani beden üzerine<br />
düşünmeye devam ediyor diyebiliriz Ali Kemal<br />
Çınar için.<br />
Kendi yazıyor, oynuyor ve yönetiyor. Aslında<br />
bağımsız sinema dediğimiz şeyi mekana, zamana<br />
ve maddiyata bağlamadan kendi yöntemleriyle<br />
oluşturuyor, bu da farklı, gündelik ama varoluşa<br />
dair cesur bir sinema dili yaratıyor. Mütevazı,<br />
ironik, hatta komik ve sahici.
CINEKRiTiK<br />
FIRAT SAYICI<br />
HAYAL KIRIKLIĞININ ASIL RENGi; iSTA<br />
n Ferzan Özpetek, sinemasını<br />
sevdiğimiz, saydığımız, ilgiyle takip<br />
ettiğimiz usta bir sinemacı. Türkiye ve<br />
İtalya’nın ortak gururu. “Hamam”, “Harem<br />
Suare”, “Cahil Periler” gibi önemli filmlerle<br />
kariyerine başlayan Özpetek, dünya<br />
sinemasında da önemli bir konumda.<br />
Ancak usta yönetmenin İstanbul’da kendi<br />
romanından uyarlayıp çektiği “İstanbul<br />
Kırmızısı” neden bu kadar hayal kırıklığına<br />
uğrattı bizleri?<br />
Uzun yıllar yurt dışında yaşayan yazar ve<br />
editör Orhan Şahin, ünlü yönetmen Deniz<br />
Soysal’ın ilk kitabı üzerinde çalışmak için<br />
İstanbul’a gelir. Deniz zenginliğinin son demlerindeki<br />
ailesiyle birlikte bir yalıda yaşamaktadır.<br />
Orhan, kendini ilk günden Deniz’in karmaşık<br />
ilişkileri, esrarengiz arkadaşları ve aile bireylerinin<br />
ortasında bulur. Yıllar sonra döndüğü<br />
İstanbul’u yepyeni gözlerle keşfederken,<br />
unuttuğu duyguları yeniden yaşamaya<br />
başlayacaktır. Filmin başrollerinde ise Halit<br />
Ergenc, Tuba Büyüküstün, Mehmet Günsür,<br />
Nejat İşler, Serra Yılmaz, Selim Bayraktar,<br />
Zerrin Tekindor, Çigdem Onat gibi önemli<br />
isimler yer alıyor. Neresinden bakarsanız bakın<br />
Özpetek’in filmografisinin en kötü işi İstanbul<br />
Kırmızısı. Kibir ve ego içinde yaşayan ve inorganik<br />
dertler arayan bir aristokrat aile ile ne<br />
istediğini bilmeyi beceremeyen orta üst sınıf<br />
aile dostlarının ortak bir gizemli polisiye olaylar<br />
örgüsü içine çekildiği bunalımlı bir öykü... Hayal<br />
kırıklığımızın en büyük atar damarlarından<br />
biri senaryo ve diyaloglar; en ağlak Türk dram<br />
dizilerinde bile göremeyeceğimiz ve hiç bir<br />
anlamı olmayan sözler (Misal: Vedalar gözleriyle<br />
sevenler içindir. Gönülden sevenler asla<br />
ayrılmazlar!), günlük hayatta duyduğunuzda<br />
gülme hissine kapılacağınız aşikar olan üstten<br />
bakan cümleler, hikayenin hali hazırda kafa<br />
karıştırıcılığını iyiden iyiye azdıran ve seyirciye<br />
hiç bir yardımı olmayan yan hikayeler,<br />
karakterler... Neden alt mesaj verme kaygısı<br />
taşıdığını anlamadığımız bir Özpetek, olayla<br />
hiç ilgisi yokken bir Kürt meselesini yan hi-<br />
kaye olarak filme yedirmeye çalışıyor? Madem<br />
bunu yapacak orijinal kitaba niye sadık kalmıyor?<br />
Kitabı okumadım ama gezi olaylarını fona aldığını<br />
öğrendiğimde şaşkınlığım biraz daha arttı senaryoya<br />
karşı. Bir sanatçı kendi yazdığı kitabı<br />
kendi senaryolaştırıp filme alırken gezi olayları<br />
fonunu neden kaldırır? Neden çekinir? Neden<br />
ürker? Yazdığı esere saygısı bu kadar mı azdır?<br />
Türkiye’nin en iyi oyuncuları buysa (Halit Ergenç’i<br />
tenzih ederek) vah halimize dedirtecek kadar<br />
inandırıcılıktan uzak performanslar seyirciyi oldukça<br />
şaşırtabilir. Ne Büyüküstün, ne Gürsu ne de<br />
İşler rollerine oturmamış, karakter yaratamamışlar.<br />
Sette Özpetek’in ağırlığı altında ezilmiş olabil-
NBUL KIRMIZISI!<br />
eceklerini düşünmemek elde değil. Hele ki Serra<br />
Yılmaz. Anayurt Oteli’nden beri oynadığı her<br />
filmde aynı ‘karikatürü’ canlandırmaktan bıkmadı<br />
mı? Hadi o bıkmadı, Özpetek onu oynamaktan<br />
sıkılmadı mı? Biz seyirci olarak bezdik!<br />
Süreyya karakterini oynayan Çiğdem Onat ve<br />
Orhan’ın ablasını canlandıran Zerrin Tekindor’un<br />
tadımlık performanslarıyla biraz olsun rahatlarken,<br />
oyunculuk sanatının ne olduğuna dair<br />
güzel bir ders Halit Ergenç’ten geliyor. Filmin<br />
yapaylığının arasında adeta çırpınıyor Ergenç.<br />
Öylesine büyük bir oyuncu ki, sahnesindeki<br />
herkesi figüran konumuna indirgiyor. Çoğu zaman<br />
bakışlarıyla çözüyor işi, vermek istediği<br />
duyguları tanımlıyor anında. Hele, Neval’in<br />
kocasına Neval’e olan sevgisini anlatırken bir<br />
seyirci olarak yüreğinizi titretiyor. İzlemediyseniz<br />
Halit Ergenç’in oyunculuk dersi verdiği Misafir<br />
adlı filmi şiddetle izlemenizi tavsiye ederim.<br />
Filmin ender güzelliklerinden biri -gereksiz<br />
ve aniden karşımıza çıkan close up çekimler<br />
hariç- İstanbul boğazının enfesliğini aktaran<br />
görüntüler ve de karakterlerin derinleşmesine<br />
yardımcı olmaya çalışan müzik kullanımı. Bu<br />
konuda hakkını yemeyelim usta yönetmenin.<br />
Neyse... Bizden sana tavsiye, sen yine İtalya’da<br />
İtalyan oyuncularla yolculuğuna devam et usta.<br />
Sevdiğimiz, alıştığımız ve senin de bildiğin gibi...
CINEKRiTiK<br />
SERDAR AKBIYIK<br />
BU DÜNYAYA KOCA YÜREKLi BABALA<br />
n Oscar adaylarının hepsini<br />
seyrettiğimde Moonlight filmini hem<br />
içeriği hem de sinema dili açısından<br />
bütün rakiplerinden önde görüyorum.<br />
Benim için bir filmin derdini nasıl<br />
söylediği önemlidir ama daha da önemlisi<br />
ne söylediğidir. Bu anlamda Monnlight<br />
çok katmanlı bir film. Bize bir erkeğin cinsel<br />
kimliğini tanıma çabasını gösterirken<br />
aslında insan olarak hayatta duruşumuzu<br />
nasıl sergileyeceğimizi, daha da önemlisi o<br />
duruşu bulma sürecinin ne kadar karanlık ve<br />
zor olabileceğini anlatıyor. Söz konusu erkek<br />
olduğunda baba örneğinin belirleyiciliği filmin<br />
önemli mesajlarından. Miami’de yaşayan<br />
küçük Chiron adlı siyahi çocuğun zaman içinde<br />
büyümesi ve demin anlattığımız evreleri filmin<br />
odağında. Chiron karakterininin küçüklük,<br />
ergenlik ve genç bir erkek olduğu dönemi üç<br />
farklı oyuncu canlandırıyor. Alex R. Hibbert,<br />
Ashton Sanders, Trevante Rhodes birbirinden<br />
değerli performanslar göstermişler. O kadar<br />
inandırıcı oyunları varken sekiz dalda Oscar<br />
adayı olan bu filmde niye en iyi erkek dalında<br />
bu isimler aday değil anlamış değilim. Mesela<br />
Chiron’un ergenlik dönemini oynayan Ashton<br />
Sanders şu an Oscar’a aday gösterilen bütün<br />
en iyi erkek dalındaki isimlerden kat ve kat ileride.<br />
Üstelik çok genç bir isim olsa bile geleceği<br />
parlak. Geçen yıl siyahi oyuncuların yer<br />
aldığı veya siyahi insanların dertlerini anlatan<br />
filmlerin önünün kesildiği yönünde bir dolu<br />
tartışma varken bu yıl bir çok bu tür film adaylık<br />
kazanmış durumda ama Moonlight’tan en iyi<br />
erkek dalında aday çıkmamasını Oscar’ın<br />
bu konudaki samimiyetsizliğine bağlıyorum.<br />
Yani tartışmalar dinsin, siyahiler sussun diye<br />
adaylıklar dağıtılmış ama en güçlü oldukları<br />
yerde esameleri okunmamış gibi. Yine de<br />
filmin yönetmeninin önünü kesebileceklerini<br />
sanmıyorum. Barry Jenkins çok genç bir yönetmen<br />
ve Moonlight yönetmenin ikinci uzun<br />
metraj filmi. Ama bu yaşta Terrence Malikvari<br />
bir filmi kotarabilmiş. Üstelik bizim yönetmenler<br />
gibi klişelere dayanmamış. Malik’in sinemasını<br />
özümsemiş ve kendine göre yorumlamış. Bu<br />
haliyle benim Malik sinemasından daha fazla<br />
hoşuma giden bir dil oluşturmuş. Bu yönetmenin<br />
filmlerini takip edeceğim. Tek kuşkum Moonlight’ın<br />
yönetmen için çok kişisel bir film olup olmadığı<br />
konsunda. Böyle olursa tek atımlık bir kurşun gibi<br />
kendini tüketmiş olabilir. Farklı konularda, farklı<br />
filmler çekmesini bekliyorum. O zaman Barry<br />
Jenkins’in yolu çok daha uzun olabilir. Yönetmenlik<br />
becerisi derken küçük dokunuşlar çok önemli.<br />
Mesela Chiron karakterinin farklı yaşlarda faklı<br />
lakaplarla anılması senaryonun bütününün önemli<br />
bir parçası. Küçüklükte Little olarak adlandırılan<br />
Chiron ergenliğinde kendini bulmak yolunda
R GEREKLi<br />
annesinin verdiği isimle yani belirsizlikler içinde<br />
tanımlanıyor. Ama genç bir erkek olduğunda<br />
Black adını alıyor. Daha sertleşmiş yolunu bulmak<br />
için adımlar atmış bir adam. Yazının başında<br />
dediğimiz gibi bir erkeğin varoluşsal problemlerini<br />
çözme yolundaki en önemli rehberi babasıdır. Bu<br />
rehberi kaybeden erkeğin yolculuğu daha zorlu<br />
ve hatalara açık bir dönem haliyle. Film bunu çok<br />
iyi işlemiş. Chiron karakterinin baba örneği onu<br />
sokakta yalnız bulan ve himayesine alan Juan.<br />
Juan karakteri filmde göreceli olarak kısa bir role<br />
sahip olsa da Chiron karakterinin üzerindeki etkisiyle<br />
öne çıkıyor. Juan karakterini canladıran Mahershala<br />
Ali o kadar iyi bir perfomans gösteriyor<br />
ki en iyi yardımcı erkek dalında Oscar adaylığını<br />
kapmış. Mahershala Ali’nin canlandırdığı Juan<br />
karakterinin senaryodaki tek etkisi baba örneği<br />
olmak değil. İyi yürekli insanların hayatı nasıl<br />
etkilediğini, bütün karanlıkları küçücük bir mum<br />
ışığının yenebildiği gibi, iyi yürekli insanların<br />
kelebek etkisi gibi birçok insanın hayatını<br />
güzelleştirebildiğini gösteriyor bize Mahershala Ali.<br />
Zaten filmin bütün mesajlarının özü onun kısa bir<br />
diyaloğunda yatıyor. “Bir noktada kim olduğuna<br />
karar vermelisin. Bu kararı başkalarının vermesine<br />
izin veremezsin.” İşte Moonlight benim için bu.<br />
Son söz olarak filmin yaş sınırlaması ile vizyona<br />
gireceğini hatırlatalım.
MAYMUNLAR KRALI<br />
GELİYOR<br />
Bu ay gösterime girecek Kong: Skull Island, ve Temmuzda<br />
gösterime girmesi beklenen War for the Planet<br />
of the Apes ile beyaz Perde maymuna, gorile doyacak!<br />
MASIS ÜŞENMEZ<br />
n 2017 ne kadar çizgi<br />
roman çevrimleri ile<br />
bizi meşgul edecek<br />
gibi görünse de hem<br />
bu ay gösterime<br />
girecek Kong: Skull<br />
Island, hem de Temmuzda<br />
gösterime girmesi beklenen War<br />
for the Planet of the Apes ile King Kong<br />
ve Cesar’ın dönüşüne şahit olacağız.<br />
Bu sene beyaz Perde maymuna, gorile<br />
doyacak!!<br />
Merakla beklenen King Kong’un bu yeni<br />
çevrimi aslında Warner Bros.’un daha<br />
büyük bir planının ikinci parçası. 2014’de<br />
vizyona giren Godzilla ile başlayan bu<br />
seri King Kong’u da aynı evrene sokarak<br />
2020’de karşımıza iki canavarın<br />
karşı karşıya geldiği bir filmin kapılarını<br />
açacak. Batman vs. Superman ve<br />
Captain America: Civil War’dan sonra<br />
kahramanların kapışması modeli tutunca<br />
sıra artık canavarları kapıştırmaya da<br />
geldi.<br />
Peter Jackson’ın 2005 yılında çevirdiği<br />
ve orijinal 1933 yapımı filmin yeniden<br />
yapımı niteliğindeki King Kong büyük<br />
bütçesinin altında cüssesine rağmen<br />
ezilmişti. Jordan Vogt-Roberts’ın<br />
yönettiği ve Tom Hiddleston, Samuel<br />
L. Jackson, John Goodman, Brie Larson,<br />
Jing Tian, Toby Kebbell, John<br />
Ortiz, Corey Hawkins, Jason Mitchell,<br />
Shea Whigham, Thomas Mann, Terry<br />
Notary, ve John C. Reilly gibi yıldızların<br />
oluşturduğu oyuncu kadrosu ile yeni bir<br />
seriyi başlatacak Skull Island konuyu<br />
yeniden ele alıyor.<br />
SAS Komandosu James Conrad<br />
rolündeki Hiddleston “ Mitolojiyi tamamen<br />
değiştiren bir film, bir grup kaşif ve<br />
askerin yeni keşfedilen Güney Pasifik’te<br />
bir adada bir sürpriz ile karşılaşmaları<br />
ve buna verdikleri farklı kişisel tepkileri<br />
anlatıyor. Bütün Dünya’nın henüz<br />
keşfedilmediği bir zamanda geçen hikaye<br />
hem Epik hem de dramatik öğeler<br />
taşıyor.” diyor.<br />
Merakla beklenen bir konu da bu<br />
hikayenin nasıl Gareth Edward’ın<br />
Godzilla’sına bağlanacağı. Buradaki ana<br />
unsur Devletin Gizli Örgütü Monarch<br />
olacak. Godzilla’da ilk defa gördüğümüz<br />
Monarch örgütünün adaya ekibi<br />
yolladığını biliyoruz. William “Bill” Randa<br />
rolündeki John Goodman da Monarch’ın<br />
görevlendirdiği yetkili olarak karşımıza<br />
çıkıyor. Hatta bir teoriye göre Monarch’ın
adaya gitmesinin asıl sebebi Godzilla’yı<br />
bulmaya çalışmak ancak yanlışlıkla King<br />
Kong ile karşılaşıyorlar.<br />
Teoriler ve bilinmezlikler bir yana kesin<br />
olan bir şey varsa o da beyaz perdenin<br />
en büyük King Kong’u ile karşı karşıya<br />
olacağımız. Filmin yapımcısı Alex<br />
Garcia’nın verdiği bilgiye göre King<br />
Kong 30mtr uzunluğunda olacak bu da<br />
Peter Jackson’ın Kong’unun yaklaşık<br />
iki katı ediyor. Tabi bunun bir nedeni<br />
daha önce görülmemiş kadar ürkütücü<br />
bir Kong yaratmak olsa da asıl nedeni<br />
ise 2020’de vizyona girmesi planlanan<br />
filmde Godzilla ile çarpışacağı zaman<br />
canavara avantaj sağlamak.<br />
Keşif ekibinin adada karşılaştığı tek<br />
canavar tabii ki Kong olmayacak. Hatta<br />
belki de içlerinde insana en yakını daha<br />
önceki filmlerden de bildiğimiz üzere<br />
Kong’dur. Dev örümcekler, timsahlar gibi<br />
bu adadaki evrimin geliştirdiği pek çok<br />
yaratık başlarına bela olacak. Ki bunlardan<br />
en önemlisi de adayı ele geçirmiş<br />
olan ve muhtemelen Kong’un soyunu<br />
kurutan Skull Crawlers.<br />
Yönetmen Vogt-Roberts filmin havasına<br />
temel olan, beslendiği kaynakları<br />
Apocalypse Now, The Conversation,
Platoon, The Host ve Neon Genesis<br />
Evangelion olarak belirtiyor. Ayrıca<br />
canavar dizaynlarında da Princess<br />
Mononoke’den ilham aldıklarını söylüyor.<br />
Filme karşı pozitif durmamızın bir<br />
diğer nedeni de Peter Jackson’ın versiyonundaki<br />
gibi yeşil perdeler altında<br />
çalışmak yerine gerçek setler ile ortamı<br />
hazırlamalarından geçiyor. Vietnam,<br />
Hawaii, Avustralya gibi pek çok farklı<br />
konumda çalışan film ekibinin set<br />
ortamlarında gerçeğe yakın bir atmosfer<br />
yakaladığı söyleniyor.<br />
“Benim için oyuncuları ortama sokmak<br />
çok önemli. Platoon, Apocalypse Now<br />
gibi filmleri izlediğinizde ortamın da<br />
filmin önemli bir<br />
parçası olduğunu<br />
görürsünüz. Biz de<br />
oyuncularımızın<br />
adanın sıcaklığını ve<br />
iklimini hissetmelerini<br />
istedik.” diyor<br />
yönetmen Vogt-<br />
Roberts. Böylece<br />
ortaya bir canavar<br />
filminden çok bir<br />
Vietnam Savaşı filmi<br />
çıktığından bahsediliyor.<br />
Aksiyon dolu<br />
pek çok sahne<br />
oyuncuların ve<br />
set işçilerinin<br />
sinirlerini gerdiği<br />
gibi Vogt-Roberts’a göre bazı sahnelerin<br />
CGI’sız çekildiğine seyirciyi<br />
ikna edemeyecek. Tabii ki CGI hem<br />
yaratıkların oluşturulmasında hem<br />
de farklı mekanların iç içe geçirilmesinde<br />
büyük rol oynuyor ancak önceden<br />
de belirttiğimiz gibi gerçek<br />
mekan ve oyuncuların kullanımından<br />
vazgeçilmemiş.<br />
10 Mart’da vizyona girecek olan Kong:<br />
Skull Island bakalım King Kong sinema<br />
külliyatında nasıl bir yer elde edecek.
Kong’un öz geçmişindeki en önemli duraklar<br />
KING KONG(1933)<br />
Alemin kralı geliyor!! Sinema tarihine<br />
adını altın harflerle kazıyan Kong efsanesinin<br />
başlangıcı olan film zamanında<br />
büyük bir başarı yakalamıştı. Adasından<br />
koparılıp New York’a getirilen Kong’un<br />
Empire State’e çıktığı sahne unutulmaz.<br />
MIGHTY JOE YOUNG (1949)<br />
Orijinal King Kong’un yönetmeni, senaristi<br />
ve oyuncularını bir araya getiren<br />
yapım adeta şirin bir King Kong yeniden<br />
çevrimidir. Hikaye bu sefer Afrika’da<br />
geçer ve Kong ile aynı şekilde devam<br />
eder.<br />
KING KONG VS. GODZILLA(1963)<br />
2020 yılında yeni teknolojiler ile<br />
kapışacak olan iki yaratığın temeli<br />
altmışlara kadar gidiyor. Japonya çıkışlı<br />
film seyirciye ilk defa renkli olarak ikiliyi<br />
bir arada seyretme şansı veriyordu.<br />
KING KONG ESCAPES(1967)<br />
Godzilla ile kapışan Kong’un<br />
başarısından sonra Japon film<br />
adamlarının saçmalayacağı aşikardı.<br />
Bu saçmalıklardan biri de King Kong’u<br />
kendisinin bir robot versiyonu ile<br />
karşılaştırmak oldu.<br />
KING KONG(1976)<br />
Jeff Bridges’ın oynadığı Kong filmi<br />
olarak hafızalarımızda yer eden King<br />
Kong yeniden çevrimi. Film, Kong’u bu<br />
sefer Empire State’den alıp World Trade<br />
Center’a çıkarmıştı.<br />
KING KONG(2005)<br />
Yakın sinema tarihimizin en çok<br />
ses getiren Kong filmini Yüzüklerin<br />
Efendisi’ndeki başarısından sonra<br />
parasal problemi olmayan Peter Jackson<br />
çekmişti. 207 milyon dolarlık bütçesi<br />
yapımcıları pek mutlu edemese<br />
de Kong’u canlandıran Andy Serkis’in<br />
muhteşem mimikleri ve 1933 yapımının<br />
tam bir yeniden yapımı olması ile<br />
adından söz ettirmişti.
XAVIER DOLAN’IN<br />
FAVORİ<br />
10 FİLMİ<br />
Biz Dolan’ın filmlerini<br />
çok seviyoruz. Peki ya<br />
Xavier Dolan hangi<br />
filmleri seviyor?<br />
MURAT KIZILCA<br />
n 1989 doğumlu<br />
Kanadalı sinemacı<br />
Xavier Dolan’ın son<br />
filmi It’s Only the<br />
End of the World /<br />
Alt Tarafı Dünyanın<br />
Sonu, 3 Mart’ta<br />
gösterime girdi. 2009<br />
tarihli I Killed My Mother ile yönetmenliğe<br />
başlayan Dolan, şimdiden filmografisine<br />
birbirinden etkileyici filmler ekledi bile.<br />
Prömiyerini Mayıs 2016’da Cannes’da<br />
gerçekleştiren son filmi eleştirmenlerden<br />
kötü not alınca şöyle bir demeç vermişti:<br />
“İnsanların filminizi sevmemelerine karşı<br />
her zaman hazırlıklısınızdır. Ama burada<br />
oldukça kafa karıştırıcı bir yanlış anlama<br />
var. Eğer Creed’e beş yıldız, Fast and the<br />
Furious’a dört buçuk yıldız veren biri,<br />
benim filmimde rol alan Marion Cotillard’a<br />
sıkıcı diyorsa, işte o zaman gerçekten<br />
dünyanın sonu gelmiş demektir. Ve bunu<br />
söyleyen adam burada (Cannes’da) ne<br />
arıyor diye merak ediyorsunuz.” Festival
maratonunun üzerinden yaklaşık bir yıl<br />
geçtikten sonra ülkemizde gösterime<br />
giren film, bakalım (İstanbul, Ankara,<br />
İzmir ve Trabzon’daki 15 salondan birine<br />
ulaşabilen) seyirciler tarafından nasıl<br />
bulunacak?<br />
Xavier Dolan, muhteşem bir sinema<br />
arşivine sahip Criterion Collection’ın web<br />
sitesi için, koleksiyonda yer alan filmler<br />
arasından bir “en iyi on” listesi hazırladı.<br />
Gelin hep beraber Dolan’ın favori filmlerine<br />
bir göz atalım.<br />
Pierrot le Fou (Jean-Luc Godard, 1965)<br />
“Nihai özgürlük. Kelimelerin<br />
özgürlüğü, görüntülerin<br />
özgürlüğü, renklerin özgürlüğü<br />
ve aşkın özgürlüğü. Bu film<br />
Godard’ın sanatının zirvesi,<br />
ustalığının en üst noktası. Kendini<br />
asla hiçbir şeyden mahrum<br />
etmeyen bir sinema.”<br />
Cries and Whispers (Ingmar<br />
Bergman, 1972)<br />
“Karşı konulmaz bir şekilde<br />
etkileyici, neredeyse göz korkutucu<br />
bir oyunculuk. İnsanın aklını<br />
başından alan bir teknik. Hassas,<br />
elle tutulur bir acının eksiksiz<br />
tasviri, hastalık, keder ve<br />
yalnızlık. Bir de perdeyi kırmızıya<br />
bulamak.”<br />
Forbidden Games (Rene Clement,<br />
1952)<br />
“En sevdiğim aşk öyküleri arasında ilk<br />
üçe girer. Narciso Yepes’in efsanevi<br />
müziği, bu çocukluk aşkının ününe ün<br />
katıyor ve büyüsüne katkıda bulunuyor<br />
ama film mükemmelliğin vücut<br />
bulmuş hali. Sanatsal yönden özenli<br />
ve ilham verici. Brigitte Fossey,<br />
sevecen ve inanılmaz olgunlukta bir<br />
performans sergiliyor; ve –şey- altı<br />
yaşında olmasına rağmen dişiliğin<br />
ta kendisi gibi görünüyor. 1940’larda<br />
Nazi işgalinden toplu halde kaçan<br />
Fransızları resmeden açılış sekansı<br />
harika. Gençliğe özgü örf ve adetler
üzerine özgün ve hassas bir çalışma,<br />
çocukların dünyasının yaratıcı bir temsili.<br />
Büyüleyici bir zarafet ve şiirsel güzellik.<br />
Kalp kıran ayrılık sahnesi. Bu filme<br />
bayılıyorum. Fiyakalı bir eleştirmen olma<br />
isteği doğuruyor bende.”<br />
The 400 Blows (François Truffaut, 1959)<br />
“İlk âşık olduğum ve karşılığında<br />
sevildiğimi hissettiğim zaman. Temel<br />
olarak çocukluğum (bazı ince farklarla tabii<br />
ki), eminim evdeki kameraları<br />
nereye sakladıklarını merak<br />
eden sadece ben değilimdir.<br />
Jean-Pierre Léaud oyununun<br />
zirvesinde. Zamanla gerçekten<br />
kendine özgü oyunculuk<br />
kurallarını yarattı. Zihninde<br />
yarattığı kendi okulu ile birçok<br />
oyuncuya yeni kapılar açtı. Kimse<br />
‘Léaud şu ya da bu filmde kötü<br />
oynuyor’ diyemez. Hayır. O Léaud’dur, bu<br />
kadar. Ayrıca onun yerine oynayacak birini<br />
düşünemezsiniz. Asla. Bu film kesinlikle<br />
isminin hakkını veriyor. Bizi uçuruyor.<br />
Benim yönetmen olmamı sağlayan filmin<br />
bu olduğunu söylediğimde çok da orijinal<br />
bir şey söylemiş gibi hissetmiyorum. Ve<br />
bana her zaman daha öğrenmem gereken<br />
ne kadar çok şey olduğunu hatırlatıyor.”<br />
Taste of Cherry (Abbas Kiarostami, 1997)<br />
“Çaresizliğin ve sessizliğin içinden geçen<br />
güçlü bir yolculuk. Ölümün<br />
ve hayatın anlamının<br />
muhteşem bir yansıması,<br />
hayatın bazen güzelliğini<br />
ortaya koyma şekilleri.<br />
Mesela dallarından birinde<br />
kendini asmak isteyen ama<br />
yabani çileklerin tadına<br />
varınca hayatın yaşamaya<br />
değer olduğunu hatırlayan<br />
bir adam tarafından sallanan bir ağaç<br />
ve o ağacın dallarından düşen kirazların<br />
tadı. Uzun süreli tek plan çekimler ve<br />
Kiarostami’nin meşhur araba sahneleri.<br />
Bir mücevher. Muhakkak izlenmeli. Şimdi,<br />
lütfen.”
The Cranes Are Flying (Mikhail<br />
Kalatozov, 1957)<br />
“Yine öncü bir film. 1957. Müthiş<br />
bir aşk öyküsü. Ama bilhassa<br />
çok etkileyici bir teknik ustalığın<br />
ürünü. Nefes kesen vinç çekimleri,<br />
ağaçların birbirine karıştığı<br />
unutulmaz dönen alt açı çekimi<br />
ile verilen tüyler ürperten orman<br />
sekansları, başroldeki kadın<br />
oyuncunun kalabalığın içine dalıp sevdiği<br />
adamı aradığı, hareket halindeki bir tramvaydan<br />
çekilen şaşırtıcı kaydırma planı.<br />
Mükemmel sanat yönetimi, mükemmel<br />
ışıklandırma, kadın oyuncunun şimşek<br />
çakmasıyla kısmen aydınlanan yüzünü<br />
gizleyen rüzgârda salınan perdeler. Gerçek<br />
bir sanat eseri. Bu rolüyle Cannes’da<br />
ödül kazanan Tatyana Samoylova<br />
mükemmel, dokunaklı ve zamanına göre<br />
oldukça sade bir performans sergiliyor.”<br />
Au Revoir Les Enfants (Louis Malle, 1987)<br />
“Malle favori yönetmenlerimden<br />
biri. Türlerle flört eder, her türlü<br />
şeyi dener, dünyayı gezer, kurmaca<br />
filmleri övülmesine rağmen<br />
ilk aşkı belgeseli boşlamayı<br />
reddeder. Yönetmenin özüne<br />
ve geçmişine yakın bu film, II.<br />
Dünya Savaşı Fransa’sında<br />
geçen, güçlü bir yetişkinliğe<br />
adım atış filmi. Gün ortasında<br />
sıkça bu filmden sahneler gelir aklıma,<br />
annenin olduğu restoran sahnesi gibi<br />
zarafet anları. Fransız askerler mekâna<br />
dalarlar ve içerdekilere hüviyet sorarlar.<br />
Masasında sessizce yemek yiyen yaşlı bir<br />
Yahudi adam bulurlar ve onu azarlamaya<br />
başlarlar. Okumayı bilip bilmediğini sorarlar.<br />
Genç bir Fransız subay, küstahça<br />
mekâna Yahudilerin girmesinin yasak<br />
olduğunu söyler. Birden restoranda bulunan<br />
herkes askerlere bağırmaya başlar,<br />
hakaret edip mekânı terk etmelerini ister.<br />
Müşteriler arasında oturan Alman subaylar<br />
ayağa kalkar ve Fransız askerlerin<br />
mekânı terk etmelerini emreder. Güçlü bir
dönüm noktası. İşte bu tam Malle’a özgü,<br />
hazır bekliyor ve yine darbeyi vuruyor.<br />
Kontrast, antagonizm, duygular, kaba<br />
duygular. Amaçladığı bu. Elimize geçen de<br />
bu.”<br />
Beauty and the Beast (Jean<br />
Cocteau, 1946)<br />
“Sene 1946. Bu film nasıl mümkün<br />
olabilir? Bugün sıradan<br />
olan bütün teknik efektler,<br />
o zamanlar devrimciydi. Ve<br />
Cocteau da tam olarak buydu:<br />
bir devrimci. Bütün o küçük<br />
zeki buluşlar: duvarın içinden<br />
geçen kollarla tutulan<br />
şamdanlar, aynaların güçleri, mıknatıs gibi<br />
ele doğru çekilen inciler, finalde uçmaları.<br />
Bin dokuz yüz kırk altı! Bu filmi sevmek,<br />
muhtemelen cinsel kimliğin radikal bir ifadesidir.<br />
Bunu biliyorum. Neyse. Bin dokuz<br />
yüz kırk altı. Evet, doğru.”<br />
Mala Noche (Gus Van Sant, 1986)<br />
“Van Sant benim<br />
kahramanımdır. Bu film onda<br />
sevdiğim her şeyin bir araya<br />
toplanmış halidir: harikulade<br />
kamera oyunları, sesi kesilmiş<br />
ve tatminsiz kalmış aşk(lar),<br />
nefis araba sahneleri. Dış ses,<br />
heyecan verici ve gerçektir,<br />
asla işe yaramaz ya da lüzumsuz<br />
değil. Özgün, samimi, evrensel<br />
ve asla yaşlanmayacak bir film.”<br />
The Discreet Charm of the Bourgeoisie<br />
(Luis Bunuel, 1972)<br />
“Burjuvaziye karşı tadına<br />
doyulmayan bir saldırı. Lezzetli<br />
performanslar, şaşırtıcı<br />
dönüm noktaları, inanılmaz bir<br />
final ve her Bunuel filminde<br />
karşılaştığımız detaylardaki<br />
titizlik. Ve bunların her biri,<br />
ahenkli bir bütünü oluşturarak<br />
filmin büyüsüne katkıda bulunuyor.<br />
Varlıklı insanlar<br />
hakkında özellikle eğlenceli, garip ve entelektüel<br />
bir eser.”
ARTIK SİNEMAYA<br />
GİTMEYECEĞİZ,<br />
SİNEMA BİZE<br />
GELİYOR!<br />
MURAT TOLGA ŞEN<br />
SUSMAYAN KÖŞE<br />
Martin Scorsese, Bong<br />
Joon Ho gibi usta<br />
sinemacıların çektiği Brad<br />
Pitt, Will Smith gibi dev<br />
yıldızların oynadığı filmleri<br />
izleyeceğiz ama sinemada<br />
değil! Film izleme<br />
alışkanlıklarımız değişmek<br />
üzere, Hollywood bu<br />
değişime hazır mı?<br />
Sinemada film izlemenin modası<br />
geçiyor mu? Sinemada dijital bir<br />
devrim yaşanıyor. Daha önce<br />
de yaşandı. Steven Spielberg Jurassic<br />
Park ile CGI (bilgisayar ortamında<br />
üretilmiş görsel efekt) dinozorlarla hepimizi<br />
şaşırtmıştı. Şimdi dinozorla falan<br />
uğraşmıyorlar, sokaklar bile dijital. Bulun<br />
birkaç oyuncu, koyun yeşil perdenin<br />
önüne, rol kessinler! Keza George<br />
Lucas, Star Wars serisinin 4. ama kronolojik<br />
olarak ilk filmi olan The Phantom<br />
Menace’i çekmeden önce, “Film öldü,<br />
yaşasın dijital sinema” demişti. Christopher<br />
Nolan gibi inadına analog ve<br />
kocaman kameralarla çalışanlar olsa da<br />
sinema dünyasında artık dijital kameralar<br />
hüküm sürüyor. Red mi yoksa Alexa<br />
mı tartışmaları epey popüler.<br />
Şimdi yeni bir dijital devrimin ayak sesleri<br />
duyuluyor. İnternet sayesinde izleme<br />
alışkanlıklarımız değişiyor. Sinema,<br />
eleştirmenlerin ilgisini çekmesi gereken<br />
ve seyirciyi filmlere değil filmleri<br />
seyirciye taşıyan bir “internet devrimi”<br />
yaşıyor. Bu değişimin başlıca müsebbibi<br />
Netflix... Bu şirket, çizgi roman<br />
uyarlamalarının istilasında sinemacılar<br />
için alternatif bir vizyon yarattı.<br />
Bundan bir süre önce çizgi roman<br />
uyarlamalarının çokluğundan bunalarak<br />
“sinema öldü” diye sitem eden Martin<br />
Scorsese, başrolleri Robert De Niro<br />
ve Al Pacino’ya vereceği yeni filmini<br />
Netflix’de yayınlayacak. Başka büyük<br />
işler de geliyor. Netflix dün Brad Pitt,<br />
Tilda Swinton ve Sir Ben Kingsley’in<br />
rol aldığı uzun metrajlı orijinal film<br />
projesi War Machine’den ilk görüntüler<br />
ve tanıtım fragmanını paylaştı. Animal<br />
Kingdom’un ünlü yönetmeni David<br />
Michôd’un yönetmen koltuğunda<br />
oturduğu film, 26 Mayıs 2017’de sadece<br />
Netflix’te izleyecilerle buluşacak.<br />
Dünyada büyük ses getiren Snowpiercer<br />
filminin arkasındaki yaratıcı isim<br />
Bong Joon Ho’nun yeni macera filmi<br />
projesi Okja, 28 Haziran’da Netflix’te<br />
izleyecilerle buluşacak. Okja, Mija adlı
ir genç kızın masalsı yolcuğunu anlatıyor.<br />
Filmde, Tilda Swinton, Jake Gyllenhaal, Paul<br />
Dano, Giancarlo Esposito, Steven Yeun, Lily<br />
Collins ve yeni yetenek Seo Hyun An’dan oluşan<br />
çok güçlü bir kadro rol alıyor.<br />
Fantastik bir dünyada; orklar, elfler ve insanlar<br />
arasında geçen sürükleyici bir hikayenin<br />
anlatıldığı Bright filminin yönetmen koltuğunda<br />
İntihar Timi’nden (Suicide Squad) tanıdığımız<br />
David Ayer oturuyor. Başrol kadrosunda ise<br />
Hollywood’un sevilen yıldızı Will Smith’in yanı<br />
sıra Joel Edgerton, Noomi Rapace ve Lucy<br />
Fry yer alıyor. Moon ve Warcraft filmlerinin<br />
yönetmeni Duncan Jones yeni filmi Mute’u da<br />
aynı şekilde, vizyona çıkarmak yerine Netflix’te<br />
yayınlayacak. Bunlar heyecan verici projeler.<br />
Büyük yönetmenler, dev oyuncular. Netflix’in<br />
açtığı bu kart çok önemli zira tüm dünyada<br />
sinema salonlarını gençler ve onların tutkusu<br />
olan süper kahraman filmleri işgal etti. Daha<br />
kaç X-Men, Örümcek Adam, Süpermen ya da<br />
Avengers izleyebiliriz ben de bilmiyorum ancak<br />
sağlam bir çizgi roman okuru olsam bile Marvel<br />
- DC uyarlamalarının gişeyi ele geçirmesinden<br />
şikayetçiyim. Sinema 2’den büyüktür!<br />
Sinemada film izleme deneyimi nasıl başladıysa<br />
öyle devam ediyor. Karanlık bir salonda, yüzlerce<br />
kişi bir projeksiyondan perdeye yansıtılan<br />
görüntüye eşlik ediyorlar. Yüzyıldan uzun süredir<br />
bu böyle, TV geldi bitmedi, video geldi yine bitmedi.<br />
İnsanlar bunu bir sosyal etkileşim yolu olarak<br />
da gördüğü için filmlere bilet almaya devam<br />
ediyor ama bu kez sinema filmlerinin vizyonu salonlardan<br />
evlere taşınmış oluyor. Bu devrimci bir<br />
hamle... Gelelim ev sineması teknolojisinin geldiği<br />
noktaya... Eve bir projeksiyon ve ses sistemi alıp<br />
izlemek hem keyifli hem de ekonomik. O kadarını<br />
abartılı buluyorsanız, TV ekranları da büyüdü ve<br />
ucuzluk marketleri bile 127 ekran akıllı TV satıyor.<br />
Hepsinde Netflix uygulaması da olduğundan<br />
eminim, yoksa bile alırsınız bir Android TV box,<br />
meseleyi çözersiniz.<br />
İşten-evden çık, sinemaya git, 25-30 TL ver bilet<br />
al, fahiş fiyatla şurup kola ve patlamış mısır al,<br />
30 dk reklam izle ve film seyret. Buna gençlerden<br />
gayrısı katlanamıyor ve Netflix kimsenin olmadığı<br />
bir yere tezgah açtı. Ortalık çok kızışacak!<br />
Büyük sinemacı, rahmetli Metin Erksan’a, “film<br />
nerede izlenir” diye soruyorlar, o da “her yerde<br />
izlerim ben, nerede bulursam orada izlerim” diye<br />
cevap veriyor. Bizim de derdimiz film izlemek,<br />
bakalım neler olacak?
BESTEMSU ÖZDEMİR<br />
MANTIK BENDE iKiNCi
Biz Size Döneriz filminin<br />
genç oyuncusu Bestemsu<br />
Özdemir ve yönetmeni Doğa<br />
Can Anafarta hem filmlerini<br />
hem de idealize ettikleri<br />
sinemayı anlattılar.<br />
SERDAR AKBIYIK<br />
n Türk sineması kabuk değiştiriyor. Bundan 15<br />
yıl önce nasıl yeni nesil oyuncular ve yönetmenler<br />
çıkmışsa bugün de yeni nesil sinemacılar<br />
filmleriyle salonlarda boy gösteriyorlar. İşte o<br />
yeni isimlerden yönetmen Doğa Can Anafarta<br />
ve genç oyuncu Bestemsu Özdemir bu ay bizim<br />
konuğumuz oldu. Biz Size Döneriz filmi ile izleyici<br />
karşısına çıkan ikili sorularımızı cevapladı.<br />
Biz Size Döneriz filminin senaryosu<br />
geldiğinde sizi en çok etkileyen ne oldu?<br />
Bestemsu Özdemir: Yazım dilinin, anlatım<br />
dilinin farklılığı en etkileyen şeydi. Daha önce<br />
karşılaşmadığım bir senaryoydu ve Defne’yi çok<br />
sevdim. İTÜ moda tasarım bölümü öğrencisi<br />
olduğum için her iki sevdiğim mesleğimi bir<br />
arada yapabilmek çok eğlenceliydi benim için.<br />
Senaryo nasıl ortaya çıktı?<br />
Doğa Can Anafarta: ‘Biz Size Döneriz’ benim<br />
üniversite yıllarında gelecek korkusu ile uykusuzluk<br />
birleşmesi sonucunda yazdığım bir<br />
senaryo. O yıllarda bu senaryoyu insanların<br />
desteğiyle amatör şartlarda uzun metraj<br />
olarak çekmiştim. Yıllar sonra yapımcım Kanat<br />
Doğramacı’ya o filmi izletince bu işi günümüze<br />
uyarlarsak başarılı bir işe imza atabileceğimiz<br />
düşündük ve projeyi geliştirdik. Günümüzün en<br />
büyük sorunlarından olan işsizlik ve toplumda<br />
kendine yer edinme problemini komedi, dram<br />
kısaca eğlenceli enerjik bir tür olarak konu aldık.<br />
Benim yıllar önce yazdığım senaryoyu günümüze<br />
uyarladık, üzerinde aylarca çalıştık filmi<br />
PLANDA<br />
DOĞA CAN ANAFARTA<br />
çektik sonra kurgu döneminde aylarca tekrar<br />
çalıştık. Rahatlıkla söyleyebilirim ki filmin bizim<br />
için mükemmellik seviyesini ulaşması için tüm<br />
enerjimizi, imkanlarımızı kullandık.<br />
Rolünüzden bahsedebilir misiniz?<br />
Bestemsu Özdemir: Defne annesinin<br />
başaramadığı hayalini başarmaya kendini<br />
adamış bir kız. Ailesi olmadığı için arkadaşlarını<br />
aile yerine koymuş akıllı, kariyer odaklı. Ama<br />
aşkla tanışınca bir aşk kadını olduğunu anlıyor.<br />
Rolünüzde romantizmi ve aşkı yaşıyorsunuz.<br />
Gerçek Bestemsu bu duyguları ne kadar<br />
önemser? Hayatının neresinde durur bu<br />
duygular?<br />
Bestemsu Özdemir: Benim için en önemli şey<br />
duygularım. Çok iyi bir şey olmadığını tecrübe<br />
ettim ama böyleyim işte. Duygularıma gore<br />
yaşıyorum mantık bende ikinci planda diyebilirim.<br />
Aşk benim için gururun, egonun hiçbirinin<br />
olmadığı bir yer. Herşeyi yapabilirim. Kaçayım<br />
kovalasın gibi oyunları yapabilen biri değilim.<br />
İçimden ne geliyorsa söylerim. Duygularımın<br />
karşılığını alabilmek için de savaşırım. Ve aşk<br />
benim hayatımın merkezinde oluyor.<br />
Filmin senaryosu gereği oyuncu kadrosunun<br />
olayı içselleştirmesi çok önemli. Cast’ı<br />
hazırlarken en çok nelere dikkat ettiniz?<br />
Doğa Can Anafarta: Oyuncularımızın hepsi
inanarak projeye geldi. Yine seçimleri yaparken<br />
türü ve anlatım tarzı farklı olduğu için ne yapmak<br />
istediğimi anlayan yüksek enerjili, çalışkan<br />
iyi niyetli oyuncular hedefimizdeydi. Mükemmel<br />
bir cast oluşturduk hepsinin içinde ya karakterlerinden<br />
birer parça vardı ya da zamanla onlar<br />
karakterlerine büründü. Filmi izleyen çoğu kişi<br />
kendini karakterlerden biri olarak görüyorsa bu<br />
hem ekibin hem de oyuncuların başarısıdır.<br />
Bazı roller vardır onlara hazırlanmak gerekir.<br />
Mesela tarihi bir kişiliği oynuyorsanız veya<br />
engelli birini canlandıracaksanız araştırma<br />
yaparsınız. Bir de oyuncunun kendi tecrübesinden<br />
yola çıkarak hazırlandığı roller vardır.<br />
Bu film hangisine yakın. Bir hazırlanma<br />
süreci geçirdiniz mi?<br />
Bestemsu Özdemir: Bu film hepimizin<br />
hayatında dönem dönem yaşadığı sıkıntıları<br />
anlattığı için kendimden ve arkadaş çevremin<br />
başına gelenlerden onların hissettiği ve<br />
anlattıklarından yola çıktım aslında. Ve tabii<br />
ki her projede hepimizin bir hazırlanma süreci<br />
oluyor. Yaşamın için de karakterle tanıştıktan<br />
sonra Defne nasıl yapardı, ne tepki verirdi<br />
gibi şeylerle günlük hayatta bile düşünüyor ve<br />
çıkarımlar yapıyorum.<br />
Daha önce iki korku filminiz bir de Cadde<br />
adlı bir drama aksiyonunuz var. Biz size<br />
döneriz komedi türündeki ilk denemeniz<br />
sanıyorum. Bu anlamda nasıl bir hazırlık<br />
aşaması geçirdiniz?<br />
Doğa Can Anafarta: Aslında Mezuniyet isimli<br />
bir filmim daha var dram türünde ama Biz<br />
Size Döneriz tabi ki hepsinden çok farklı,<br />
aslına bakarsanız belki de ülkemizde yapılan<br />
tüm işlerden farklı. Yanlış anlamayın iyi-kötü<br />
anlamında değil ama anlatım tarzı ve işlediği<br />
konu çok radikal. Bu proje herkesin cesaret<br />
edebileceği bir iş değildi. 300 mekanlı bir işi<br />
nasıl çekeceğimizi insanları ikna etmek zor oldu<br />
ama başardık. Korku filmi janrasından çıkmak<br />
zordur; ben kendime güveniyordum ama sağ<br />
olsun yapımcımız bana benden çok güvendi.<br />
Komedi kendine has bir türdür. Sizin komedi<br />
tecrübeniz var mı? Bu noktada en çok kimden<br />
ve nasıl bir destek gördünüz?<br />
Bestemsu Özdemir: Komedi tecrübem bu filme<br />
kadar yoktu. Ve açıkçası çok tedirgindim. Hiç<br />
bilmediğim bir deniz burası ve çok ince çizgiler
var onu biraz aştığınızda çok abartılı ve gerçek<br />
dışı oluyor, altında kaldığınızda da komedinin<br />
anlamı kalmıyor gibi. Durum komedisini yaratabilmek<br />
benim için zorlu ama eğlenceli oldu.<br />
Hayatımdaki sektörden arkadaşlarım destek<br />
olup yorumlar yaptılar ama sette yönetmenimiz<br />
en çok yol gösterip açıklayan oldu açıkçası.<br />
Yeşilçam döneminde komediler daha çok<br />
dram barındırırdı ve bir toplumsal mesajları<br />
olurdu. Günümüzde ise absürt komedinin<br />
baskın olduğunu görüyoruz. Hangi tür sizi<br />
daha çok tatmin eder ve filminizin hangi kategoriye<br />
koyarsınız?<br />
Doğa Can Anafarta: Biz anlamı olan bir film yapmaya<br />
çalıştık. Sekans, sahne komedi ağırlıklı<br />
değil bir hikaye anlatıp karakterlerin hikaye<br />
akışına seyirciyi güldürüyoruz. Tabi ki seyirci<br />
eğlenmeli, gülmeli hatta ağlamalı ama sonuçta<br />
biz sanat yapıyoruz bana göre her türlü sanatın<br />
bir anlamı yapılma amacı olmalı.<br />
Üniversite mezunlarının işsizliği her dönem<br />
bu ülkenin problemidir. Türkiye gibi gündemin<br />
çok çabuk değiştiği hatta toplumsal<br />
yapısı bile değişen bir ülkede problemler<br />
değil ama onlarla muhatap olan insanlar<br />
değişir. Filminizin günümüz gençliğini<br />
yakaladığını düşünüyor musunuz?<br />
Doğa Can Anafarta: Şu ana kadar aldığımız<br />
tepkiler bu yönde. Zaten aslında bakarsanız<br />
yakalamamız çok normal çünkü zaten hissederek<br />
yazıp, çektiğimiz bir iş. En temelinde<br />
vermek istediğimiz mesaj genç-yaşlı fark etmez<br />
hiç birimiz yalnız değiliz. Hepimiz aynı duyguları<br />
yaşıyoruz, hepimiz aynı savaştayız ancak beraber<br />
kazanabiliriz.<br />
Perde güzel kadını sever. Ama oyuncu bu<br />
güzelliğine hem tecrübe hem de<br />
kabiliyetini katmalı. Bu anlamda nasıl bir<br />
yapılanma içindesiniz?<br />
Bestemsu Özdemir: Dezavantaj olduğunu<br />
düşünmüyorum hepsi bizi geliştiriyor, ne kadar<br />
yıpratıcı da olsa her set bir okul gibi. Her gün<br />
yeni yeni şeyler öğrenip ufak ufak ileri adımlar<br />
atmaya çalışıyorum. Güzel kadın olmak ilk 5<br />
saniye önemli bence güzelliğin altını doldurmak<br />
çok önemli. Audition verirken güzel kız gelsin<br />
tamam ama o kamera karşısında o karakter<br />
olamıyorsanız uzun vadede bu sektörde zorluk<br />
yaşanır bence. Eleştirileri çok dinliyorum, üstüne
oturup düşünüyorum. Film çok<br />
fazla izliyorum, neler yapılmış<br />
nasıl oynamışlar ve kafamın<br />
içinden hepsini ben de oynuyorum.<br />
Kendime her gün yeni şeyler<br />
katmaya çalışıyorum. Ve sokakta<br />
çok gözlem yapıyorum bazen bir<br />
olayda ağlıyorum, gülüyorum,<br />
öfkeleniyorum, herhangi bu durumlarda<br />
zaman zaman kendimi<br />
gözlemliyorum, böyle bir şey<br />
yaşadım ve bu tepkiyi verelim<br />
diyorum. Sonra da kendine ‘Beste<br />
ne yapıyorsun?’ diyorum. Okumakla,<br />
eğitimle güzelliğin altının<br />
kesinlikle doldurulması gerekiyor. Tek başına<br />
maalesef yeterli değil.<br />
Türk sinemasında Yeşilçam döneminde<br />
oyuncular daha çok magazin dergilerinin<br />
yarışmalarından ve tiyatrodan gelirdi. Böyle<br />
bir kaynak vardı. Şimdiyse daha çok dizilerden<br />
oyuncular çıkmaya başladı. Bunun<br />
dezavantajları olduğunu düşünüyor musunuz?<br />
Doğa Can Anafarta: Tabi ki konservatuar<br />
eğitimi-kültürü çok önemlidir. Oyuncu kültürü<br />
denen bir şey vardır ve her oyuncunun yüzünden<br />
bu terbiyeyi, ahlakı alıp almadığı belli olur.<br />
Bana göre dizi,magazin, tiyatro vb. çok oyuncunun<br />
çalışkanı, kendini geliştireni ve set disiplini<br />
olan makuldür.<br />
Türk sinemasında Yeşilçam’ın önemi<br />
azımsanamaz. Sizin Yeşilçam’a yaklaşımınız<br />
nedir? Oyunculuğundan etkilendiğiniz<br />
Yeşilçam ünlüsü var mıdır?<br />
Bestemsu Özdemir: Ben Gülşen Bubikoğlu ve<br />
Türkan Şoray hayranıydım hala da öyleyim ama<br />
Yeşilçam döneminde hem oyunculuk hem güzellik<br />
olarak inanılmaz olduklarını düşünüyorum.<br />
Kadın oyuncularımızın önünde Türkan Şoray<br />
kanunları gibi bir örnek var. Bu kuralları<br />
doğru buluyor musunuz?<br />
Bestemsu Özdemir: Bu herkesin kendi kararıdır<br />
saygı duyulması gerekiyor bence. Hikaye<br />
destekliyor, sahne o durumları altı dolu bir<br />
şekilde gerektiriyorsa evet bu kurallar belki biraz<br />
esnetilebilir. Ama ben kuralları olanlara saygı<br />
duyuyorum. Hepimizin belli sınır çizgileri var<br />
sonuçta.<br />
Oyuncu olmayı ne zaman istediniz?<br />
Küçüklüğünüzde böyle bir özleminiz var<br />
mıydı?<br />
Bestemsu Özdemir: Oyunculuğu küçüklüğünden<br />
beri isteyenlerden değilim ben. Mücevher<br />
tasarımcısı ve voleybolcu olmak gibi hedeflerim<br />
vardı küçükken fakat Mavi Jeans’le yaptığım bir<br />
fotomodellik sonrasında o zamanki menajerimle<br />
tanışıp ‘Gel deneyelim’ dediğinde deneyip, çok<br />
sevip, bu yolda kendimi geliştirip, bu sektörde iyi<br />
bir oyuncu olabilmek için çalışmaya başladım.<br />
Ve şu an başka bir iş yaparken kendimi hayal<br />
edemiyorum. Kamera karşısına geçtiğim anda<br />
hayat duruyor benim için ve başka bir yere<br />
gidiyorum sanki. İyi ki denemişim ve iyi ki bu işi<br />
yapıyorum.<br />
Benim size sormadığım ama sizin izleyiciler<br />
için söylemek istediğiniz bir şey var<br />
mı?<br />
Bestemsu Özdemir: Umarım filmimizi beğenirler<br />
. Daha önce yapılmamış tarzda bir film yaptık,<br />
bu yüzden gelip izlemelerini tavsiye ederim.<br />
Herkese teşekkür ederiz. Ve lütfen sokak<br />
hayvanlarına bir kap yemek bir kap su koysunlar<br />
kapılarının önüne onların bizim desteğimize ve<br />
sevgimize ihtiyaçları var.<br />
Doğa Can Anafarta: Genç seyircinin ilk defa<br />
kendini anlatırken farklı bir anlatım tarzı bulan,<br />
iki saat boyunca sinemada eğlenip, gülüp,<br />
ağlayıp sinemadan çıktığında bu filme gittiği<br />
arkadaşını biraz daha fazla seveceğini ve<br />
sarılacağını düşünüyorum. İnsanların parasına,<br />
zamanına ve kültür zevkine saygı duyan iyi bir<br />
film yapmaya çalıştık, umarım karşılığını görecektir.
LOGAN VE DÜNDEN<br />
BUGÜNE X MEN<br />
EGEMEN TOKATLIOĞLU<br />
Logan filmi, X-Men evreninin<br />
son halkası olmakla<br />
beraber dramatik<br />
çatısı ile farklı bir yerde<br />
konumlanıyor. Hazır Logan<br />
vizyona girmişken X-<br />
Men’in 2000’lerdeki sinema<br />
serüvenine bir göz atalım.<br />
n X-Men filmlerinde belki de<br />
nesiller boyunca akılda kalacak<br />
isim Hugh Jackman... O,<br />
X-Men evreninde önemli yeri<br />
olan Wolverine karakteri ile o<br />
kadar bütünleşti ki, artık Hugh<br />
Jackman denilince Wolverine,<br />
Wolverine denilince Hugh<br />
Jackman akıllara geliyor. Bundan<br />
ziyadesiyle memnun olan<br />
aktör yeniden karşımızda. Logan filmi,<br />
X-Men evreninin son halkası olmakla<br />
beraber dramatik çatısı ile farklı bir yerde<br />
konumlanıyor. Hazır Logan vizyona<br />
girmişken X-Men’in 2000’lerdeki sinema<br />
serüvenine bir göz atalım.<br />
Hiç kuşkusuz 2000’ler süper kahraman<br />
filmleri açısından altın çağı başlatan<br />
yıllar oldu. Öyle ki Spider-Man, Superman,<br />
Batman gibi sevilen karakterlerin<br />
hemen hepsi beyazperdede seyirci ile<br />
buluştu. Aslında 60, 70, 80 ve 90’larda<br />
da süper kahraman filmleri boy gösteriyordu<br />
ancak hiçbiri 2000’lerdeki furyayı<br />
başlatamamıştı. Bunda yeni neslin popüler<br />
kültür ile bu kadar içli dışlı olmasının etkisi<br />
büyük. Özellikle internetin bunda katkısı<br />
yadsınamaz. Eskiden olsa bir süper kahraman<br />
filmi ne gişede ne de ilgi açısından<br />
günümüzdeki kadar büyük bir yankı<br />
uyandıramazdı. Ancak günümüzde dijital<br />
ilerlemenin de etkisiyle büyük bütçeli<br />
süper kahraman filmleri adeta başyapıt<br />
niteliğinde değerlendirilebiliyor.<br />
X-Men Evreninde “Farklı” Olmak<br />
Çizgi roman serüveni 1963 yılında<br />
başlayan X-Men ise hiç şüphe yok ki bu<br />
furyanın pastasından en çok pay alanlardan.<br />
Seri, süper güçleri olan mutantların<br />
insanlarla olan uyumu, iyi mutantlar<br />
ile kötü mutanatlar arasındaki savaşa<br />
odaklanıyordu. Filmin alt metninde “farklı”<br />
olana bakışın altı iyice çizilmekle beraber<br />
insanların empati kurması bekleniyordu.<br />
Zaten X-Men filmlerini diğer süper kahraman<br />
filmlerinden ayıran en büyük özellik<br />
bir topluluğun yalnızlaştırılmasını ele<br />
alması değil mi? Yani Spider-Man kendi<br />
dünyasında yalnız ve onu farklılıkları ile<br />
kabul eden sadece ailesi var. Ya da Batman,<br />
karanlık mağarasında çoğu zaman<br />
yalnız başına ve kötülüklere yalnız başına<br />
göğüs germek zorunda. Ancak X-Men karakterlerinin<br />
farklı olması bir yana, iyi olsun<br />
kötü olsun birbirlerine destek çıkmaları ve<br />
yalnız olmadıklarını bilmeleri. Bu bağlamda<br />
insanlara duyulan öfkeyi çift taraflı ele<br />
alma ve bunu değerlendirme fırsatı da<br />
sunuyor.<br />
Beyazperde Yolculuğu<br />
2000’de çıkan ilk X-Men filmi aslında büyük<br />
bir yankı uyandırmadı. Ancak kimse bu<br />
filmin 2000’lerdeki süper kahraman film
ombasının fitilini ateşlediğini bilmiyordu. Başrollerde o<br />
sıralar adı çok da bilinmeyen ancak şimdi Wolverine ile bir<br />
bütün olarak anılan Hugh Jackman, efsane aktör Ian McKellen,<br />
büyük çıkış yakalayan Halle Berry, emektar aktör Patrick<br />
Stewart gibi isimler yer alıyordu. Film mutantların kendi<br />
içlerindeki savaş ile insanlarla olan ilişkilerine değiniyordu.<br />
Brbirinden renkli karakterler çizgi romandakileri aratmıyordu.<br />
Filmin başarısı üzerine ikinci film gecikmedi ve 2002’de X2<br />
vizyona girdi. X2 ilk filmden çok daha fazlasını sunuyordu.<br />
Konu olsun görsel efektler olsun ekibe yeni katılan isimler<br />
olsun daha oturaklı bir yapımdı ve serinin geleceğine adeta<br />
ışık tutuyordu. Serinin bu ikinci filmi süper kahraman filmlerini<br />
sevmeyenlerin bile ilgisini çekmeyi başarmıştı. Ancak<br />
bunda hiç kuşkusuz 1995 yılında vizyona giren ve<br />
büyük yankı uyandıran Olağan Şüpheliler (The Usual<br />
Suspects)’in kamera arkasındaki vizyoner yönetmen<br />
Bryan Singer’ın etkisi büyüktü.<br />
Yönetmen Bryan Singer, sonradan büyük<br />
hayal kırıklığı yaşatacak olan yeni Superman<br />
uyarlaması için X-Men serisini bir<br />
süre bırakmıştı. X-Men’in yeni filmi The<br />
Last Stand için yönetmen bayrağını<br />
“Bitirim İkili” ve “Kızıl Ejder” gibi filmlerle<br />
rüştünü ispatlamış Brett Ratner<br />
devralıyordu. Filmde mutantların<br />
birbirleri olan savaşını bol görsel<br />
efekt şovuyla izliyorduk. İlk<br />
gösterimden sonra film izleyenleri<br />
ikiye böldü. Kimisi filmi<br />
beğenirken kimisi burun<br />
kıvırmıştı. Ancak açık olan<br />
bir şey varsa o da X2’nin<br />
çıtasına ulaşmaktan<br />
uzaktı.<br />
Ve Wolverine Kendi<br />
Yolundan Gider<br />
Üçüncü filmden<br />
sonra sessizliğe<br />
bürünen serinin<br />
akıbeti belirsizdi.<br />
Ancak yapımcılar<br />
çok sevilen Wolverine<br />
karakterini öne<br />
çıkaracak bir solo<br />
film düşünüyorlardı.<br />
X-Men serilerinde<br />
de merak uyandıran<br />
Wolverine’in<br />
geçmişine odak-
lanacak solo film için hayranlar oldukça heyecanlanmıştı. 2009<br />
yılında seyircisi ile buluşan film X-Men filmlerini baz aldığımızda<br />
çıtası düşük bir yapımdı. Wolverine’in kendi üçlemesinin ilk<br />
halkası olan bu filmde yönetmen koltuğunda Gavin Hood oturuyordu.<br />
Hugh Jackman’ı yeniden Wolverine olarak görmek keyif<br />
verse de Marvel evreninin en çok sevilen kahramanlarından Ryan<br />
Reynolds’ın canlandırdığı Deadpool’un yeni görünüşü hayal<br />
kırıklığı yaratmıştı. Zaten filmi baltalayan en büyük unsurlardan<br />
birisi de buydu.<br />
Wolverine’in ikinci solo filmi ise 2013’te vizyona girmişti. Bu<br />
sefer yönetmen koltuğunda James Mangold oturuyordu. Hugh<br />
Jackman’ı yeniden Wolverine olarak izlediğimiz bu film ilk solo<br />
filmi gibi sadece “eh” dedirtiyordu. Bu sefer Wolverine’in<br />
Japonya’daki macerasını izledik. Filmin en güzel sürprizi ise<br />
sondaki Magneto ve Profesör Xavier cameosuydu. Bunun<br />
dışında yeni X-Men filmine basamak olmak dışında herhangi<br />
hatırlanabilir bir tat bırakmıyordu. Wolverine’in üçüncü<br />
filmi Logan’ın ağır ve dramatik yapısı ilk iki filmden<br />
oldukça uzak olacaktı.<br />
Yeni Nesil X-Men<br />
2011 yılında vizyona giren X-Men: Birinci Sınıf,<br />
adından da anlaşılacağı üzere X-Men’lerin ilk<br />
yıllarına, Xavier’ın okulu ilk kurduğu yıllarda<br />
geçiyordu. Bu sefer ekip yenilenmişti.<br />
Artık öncelik gençlerindi. Şimdinin<br />
aranan süper yıldızı Jeniifer Lawrence,<br />
seride daha önce Rebecca Romijn’in<br />
canlandırdığı Mystique rolünün genç<br />
halini canlandırıyordu. Daha başka<br />
kimler yoktu ki, Michael Fassbender<br />
Magneto’nun gençliği<br />
ile McKellen’ın yüzünü kara<br />
çıkartmıyordu. Profesör<br />
Xavier’ın gençliğini ise<br />
şimdilerin popüler yetenekli<br />
aktörü James McAvoy<br />
canlandırıyordu. Film X-Men<br />
serisine yeni bir boyut katmakla<br />
birlikte seriyi yeniden<br />
farklı bir bakış açısıyla<br />
canlandırmıştı. Yönetmen Matthew<br />
Vaughn oldukça başarılı<br />
bir iş çıkartmıştı. Eski seri<br />
ile yeni arasında bir köprü<br />
bile kuruyordu. Karakterlerin<br />
gençlik hallerini izlemenin<br />
keyfinin yanı sıra filmin tarihte<br />
yaşanmış gerçek olaylarla<br />
kurgulanması ayrıca dikkat
çekici hoş bir nüanstı.<br />
Bu filmden sonra X-Men serisinin rotası<br />
belli olmuştu. Genç oyuncular ile eski<br />
serinin emektar oyuncularını birleştirmek<br />
isteyen yapımcılar zaman yolculuğunu<br />
baz alarak X-Men: Geçmiş Günler Gelecek<br />
için kolları sıvadılar. Filmde karakterlerin<br />
genç ve yaşlı hallerinin bir arada olması<br />
oldukça etkileyici bir atmosfer ortaya<br />
çıkarmıştı. Her ne kadar ilk önce kamera<br />
arkasına geçeceği belirlense de X-Men<br />
Birinci Sınıf’ta oldukça iyi bir iş çıkaran<br />
Matthew Vaughn “Kingsman” filmine<br />
odaklanmak için projeden ayrıldı. Yerine<br />
ise ilk iki filmde kamera arkasına geçmiş<br />
ve seriden Superman’i çekmek için<br />
ayrılan Bryan Singer geçti. Tüm mutant ve<br />
insanların geleceğini etkileyecek bir olayı<br />
durdurmak için Wolverine’in geçmişe gitmesiyle<br />
şekillenen film, eski ve yeni nesil<br />
X-Men karakterlerini bir arada izlemenin<br />
keyfini veriyordu. Genel manada oldukça<br />
iyi tepkiler alan filmin sonraki adımında<br />
bu muazzam kimyayı devam ettirmek için<br />
çalışmalar başlamıştı.<br />
Deadpool, X-Men: Apocalypse ve Serinin<br />
Geleceği<br />
Wolverine’in ilk solo filminde heba edilen<br />
ve Marvel’ın en matrak, en sevilen karakterlerinden<br />
birisi olan Deadpool’un beyaz<br />
perdeye dönmesi kaçınılmazdı. Yine Ryan<br />
Reynolds tarafından canlandırılan ve deyim<br />
yerindeyse salonlara bomba gibi düşen<br />
Deadpool, X-Men evreninde konumlanan<br />
bir hikayeye sahipti. Özellikle (kendi de<br />
dahil) karakterlerle dalga geçmesiyle<br />
büyük keyif veren bu eğlenceli süper<br />
kahraman fütursuzca yaptığı aksiyon dolu<br />
hareketler ve kahkaha attıran espriler ile<br />
gönüllere taht kurmuştu. Wolverine filmindeki<br />
karakterinden oldukça uzak, orijinale<br />
sadık bu karakter hem X-Men evreninde<br />
hem de kendi yolunda daha çok karşımıza<br />
çıkacak.<br />
X-Men yolculuğuna solo filmi ile uğrayan<br />
Deadpool sonrasında çizgi roman serisinin<br />
en önemli kötü karakterlerinden<br />
Apocalypse’i odağına alacak olan yeni X-<br />
Men filmi 2016’da seyirci ile buluştu. Frag-
manlarda büyük heyecan yaratan filmi<br />
sevenler de oldu yetersiz bulanlar da.<br />
Seriye taze kanlar da eklenmişti. Game<br />
of Thrones ile hayatımıza giren Sophie<br />
Turner, serinin önceki filmlerinde Famke<br />
Janssen’in canlandırdığı Jean Grey<br />
karakterinin gençliğini canlandırıyordu.<br />
Bir önceki filmde Quicksilver<br />
performansı ile göz dolduran ve oldukça<br />
sevilen Evan Peters da karakteri<br />
ile dönerken James McAvoy, Michael<br />
Fassbender ve Jennifer Lawrence gibi<br />
isimler karakterleri ile yeniden yerlerini<br />
aldılar. Filmin kötüsü Apocalypse’i ise<br />
son dönemin adından sıkça söz ettiren<br />
aktörü Oscar Isaac canlandırıyordu.<br />
Logan ile Wolverine Macerası Bitiyor<br />
Mu?<br />
Dünyanın ilk mutantı olan ve dünyayı<br />
kendi krallığında yeniden şekillendirmek<br />
isteyen Apocalypse’i durdurmak için bir<br />
araya gelen X-Men karakterlerinin soluk<br />
kesen macerasını izledik. Bir önceki<br />
film “Geçmiş Günler Gelecek”i aratan,<br />
ama çıtayı çok da düşürmeyen filmden<br />
sonra gözler Wolverine’in yeni solo filmi<br />
Logan’a çevrildi. Son X-Men filminde yer<br />
almaması büyük hayal kırıklığı yaratan<br />
Hugh Jackman’ın karakteri ziyadesiyle<br />
özlenmişti.<br />
Fragmanlarda yakın bir gelecekte<br />
geçtiği görülen hikayede dramatik bir<br />
yapının hakim olduğu aşikardı. Oldukça<br />
merak uyandıran filmde Wolverine<br />
karakteri ile son kez beyazperdede yer<br />
alacağını açıklayan Hugh Jackman ise<br />
sonradan bu karakteri sonsuza kadar<br />
oynayabileceğini, çünkü çok sevdiğini<br />
belirterek hayranlarının gönlünü<br />
ferahlattı. Oldukça merak edilen ve ilk<br />
iki solo Wolverine filminin başarısızlığını<br />
unutturacak gibi görünen Logan ülkemizde<br />
de vizyona girdi. X-Men karakterleri<br />
içinde en fazla sevilen ve oyuncusu<br />
ile adeta bir olan Wolverine’in X-Men<br />
macerası ne olur bilinmez, ancak Logan<br />
vizyondayken ve hali hazırda fırsatınız<br />
varken kaçırmayın.
SON 7 YILIN<br />
ÖNE ÇIKAN<br />
7 BİLİMKURGU<br />
FİLMİ<br />
HALİL İBRAHİM SAĞLAM<br />
n 2001: A Space Odyssey<br />
ve Blade Runner<br />
gibi başyapıtların öncülü<br />
olduğu bilim kurgu<br />
türünün örnekleri özellikle<br />
2000 sonrasında oldukça<br />
artmaya başladı. Her yıl<br />
birçok bilim kurgu filmi çekilmesine rağmen<br />
bunlardan biri hep öne çıktı, daha çok<br />
konuşuldu, daha çok izlendi ya da daha çok<br />
değer kazandı.<br />
2016’ya damgasını vuran bilim kurgu filmi<br />
ise Denis Villeneuve’un yönettiği Arrival<br />
oldu. Seveni kadar sevmeyeni de olan yapım<br />
8 dalda Oscar’a aday gösterildi ve “en iyi<br />
ses kurgusu” dalında ödülün sahibi oldu.<br />
2017’ye damgasını vuracak olan bilim kurgunun<br />
ise kuşkusuz yine Villeneuve’un<br />
yönettiği Blade Runner 2049 olacağı bir<br />
gerçek. Yeni Blade Runner filmi gelene kadar<br />
yine bazı bilim kurgu filmleri izlemeye devam<br />
edeceğiz vizyonda. Ocak ayında izlediğimiz<br />
Morten Tyldum yönetimindeki Passengers,
Life’ın 24 Mart’ta ülkemizde vizyona<br />
girecek olması sebebiyle<br />
2010’dan bu yana son 7 yılda en<br />
çok öne çıkan 7 bilim kurgu filmini<br />
hatırlamakta fayda var.<br />
Jennifer Lawrence ve Chris Pratt’la<br />
iddiasına rağmen genel olarak hayal<br />
kırıklığı yaratmasına rağmen iki dalda<br />
Oscar adaylığı kazanmıştı. Şubat ayında<br />
izlediğimiz Resident Evil serisinin son<br />
filmi Resident Evil: The Final Chapter<br />
da zaten iyice “trash film” seviyesine<br />
gerileyen yapısıyla seriyi sona<br />
erdirdi. Mart ayında vizyona girecek,<br />
yılın ikinci iddialı bilim kurgu filmi ise<br />
Daniel Espinosa’nın yönettiği, Ryan<br />
Reynolds, Jake Gyllenhaal ve Rebecca<br />
Ferguson’un oynadığı “Life”.<br />
Life’ın 24 Mart’ta ülkemizde vizyona<br />
girecek olması sebebiyle 2010’dan bu<br />
yana son 7 yılda en çok öne çıkan 7<br />
bilim kurgu filmini hatırlamakta fayda<br />
var.<br />
Inception (2010)<br />
Batman Begins’in üzerine The Prestige<br />
gibi unutulmaz bir film, onun üzerine<br />
ise The Dark Knight gibi kariyerinde<br />
zirve sayılan bir filme atan Nolan, The<br />
Dark Knight’ı bile geride bırakacak<br />
bir başyapıta imza atınca başarı<br />
katsayısını adeta doruk noktasına<br />
çıkarmayı başardı. Nolan’ın kariyerinin<br />
en iyi filmi olan Inception,<br />
Memento’nun “bellek” üzerine<br />
kurulu olan yapısını “rüya içinde<br />
rüya” şeklinde katman katman<br />
tasarlıyor ve bilinçaltının derinliklerine<br />
yolculuk yaparak 2000’lerin<br />
Matrix’i olmayı başarıyordu.<br />
Matrix’teki “sanal – gerçek”
ikilemini burada “rüya – gerçek” ikilemine<br />
transfer eden ve “lucid dreaming”<br />
tekniğini odak noktasına alarak rüya –<br />
bilinçaltı kavramlarını sorgulamaya açan<br />
Nolan, rüya casusluğu, rüya hırsızlığı,<br />
rüya inşaati gibi farklı konseptlere kapı<br />
açtı ve özellikle son 45 dakikasında tavan<br />
yapan, benzersiz bir iç içe geçmiş kurgusal<br />
zincir yarattı.<br />
Bütçe: 160 milyon dolar, Toplam Gişe: 825<br />
milyon dolar<br />
Cloud Atlas (2012)<br />
Wachowski kardeşlerin<br />
yanlarına Alman yönetmen<br />
Tom Tykwer’ı da<br />
alarak yönettikleri Cloud<br />
Atlas, antolojik filmmiş gibi<br />
görünüp, antolojik filmlerden<br />
farklı olarak geniş<br />
çaplı bir “bulut atlası” çerçevesinde<br />
tüm hikayelerini<br />
ve karakterlerini ortak bir<br />
paydada birleştiriyor ve<br />
bunu “destansı bir blockbuster” içerisine<br />
yerleştirerek başlı başına riskli, çılgın ve<br />
cesur bir proje olmayı başarıyor. David<br />
Mitchell’in sinemaya uyarlanması oldukça<br />
zor görünen romanından uyarlanan film,<br />
reenkarnasyon ve insanoğlunun varoluşu<br />
ekseninde bir paralel evren bilim kurgusu<br />
tasarlıyor, bu türün en başarılı örneklerinden<br />
üç katmanlı The Fountain’in sanatsal<br />
yapısını altı katmana yayarak görsel<br />
ve kurgusal açıdan amacına başarılı bir<br />
şekilde ulaşıyor.<br />
Bütçe: 102 milyon dolar, Toplam Gişe: 130<br />
milyon dolar<br />
Gravity (2013)<br />
Filmin çekilmesinin 4,5 yıl,<br />
senaryosunun yazılmasının<br />
ise sadece 3 hafta sürdüğünü<br />
söyleyen Cuaron, 7 yıllık<br />
aradan sonra tekrar modern<br />
bir bilimkurgu başyapıtı<br />
beklentisi yaratmıştı. Hem<br />
popüler hem arthouse sinema<br />
seven izleyiciden, hem de<br />
sinema eleştirmenlerinden büyük övgüler<br />
almasıyla yaratmış olduğu yüksek<br />
beklentiyi karşıladı. Yerçekimi’ni, Stanley<br />
Kubrick’in “2001: Bir Uzay Macerası”<br />
ile karşılaştıranlar olmasına rağmen<br />
Cuaron, bunu doğru bulmadığını “2001:<br />
Bir Uzay Macerası, varoluşsal felsefi<br />
bir eser, Yerçekimi ise düşüncelerle<br />
dolu bir eğlence treni” diyerek dile getirdi.<br />
Emmanuel Lubezki’nin muazzam<br />
görüntü yönetimi filmin her karesinde<br />
kendini hissettirirken, açılıştaki 17 dakika<br />
uzunluğunda plan-sekans sahnesi<br />
ise sinefillerin gönlünde taht kurdu.<br />
Bütçe: 100 milyon dolar, Toplam Gişe:<br />
723 milyon dolar<br />
The Martian (2015)<br />
Ridley Scott’un Andy Weir’in<br />
romanından uyarladığı ve NASA’nın<br />
destek verdiği yeni bilim kurgusu The<br />
Martian, hem uzun zamandır filmlerinde<br />
hayal kırıklığı yaratan Scott’un geri<br />
dönüşü niteliği taşıyor hem de günümüz<br />
bilim kurguları içerisinde genel izleyici<br />
kitlesini dünyasına en kolay çekebilen<br />
bilim kurgular arasına adını yazdırıyor.<br />
Scott, umut aşılayan yapısıyla, başından<br />
sonuna kadar esprilerin eksik olmadığı<br />
hikayesini bir an olsun dağıtmayan<br />
çizgisiyle, fedakarlık ve çevrecilik dolu<br />
mesajlarıyla eğlenceli bir hayatta kalma<br />
hikayesi yaratmayı başarırken, Matt<br />
Damon’a eşlik eden Jessica Chastain,<br />
Jeff Daniels, Chiwetel Ejiofor, Kate<br />
Mara, Sean Bean, Kristen Wiig, Michael<br />
Pena gibi oyuncularla dolu renkli kadrosu<br />
da seyir zevkini artırıyor.<br />
Bütçe: 108 milyon dolar, Toplam Gişe:<br />
630 milyon dolar<br />
Her (2013)<br />
Spike Jonze’un bir insanla bir işletim<br />
sistemi arasında aşkın mümkün olup<br />
olmadığını sorguladığı distopik filmi<br />
Her, olağan dışı gözüken bir hikayeyi<br />
son derece inandırıcı bir senaryoyla<br />
gerçekçi kılmayı başarıyor ve retro sanat<br />
yönetimiyle öne çıkarak görsel açıdan
da cezbedici bir atmosfer yaratıyordu.<br />
2001: A Space Odyssey’de Dave Bowman<br />
ve HAL arasındaki ilişkinin farklı<br />
ve daha inandırıcı bir varyasyonu<br />
olarak tanımlayabileceğimiz Theodore<br />
– Samantha<br />
ikilisi, izleyiciyi<br />
iletişimsizlikten<br />
beslenen bir<br />
teknoloji – aşk<br />
ikilemine davet<br />
ediyor, Joaquin<br />
Phoenix muhteşem<br />
performansıyla,<br />
Scarlett Johansson<br />
ise fiziksel<br />
olarak gözükmeyip<br />
sadece sesiyle<br />
karaktere dönüşebilme becerisiyle<br />
sinema tarihinin unutulmazları arasına<br />
adını yazdırıyordu.<br />
Bütçe: 23 milyon dolar, Toplam Gişe: 47<br />
milyon dolar
Interstellar (2014)<br />
Christopher Nolan, bilimsel metotları,<br />
fiziksel teorileri ve düşünsel yapıyı<br />
birleştirerek paralel evren, kuantum fiziği,<br />
zaman kayması, beşinci boyut, solucan<br />
deliği ve yerçekimi gibi kavramlar üzerinden<br />
destansı bir uzay yolculuğu hikayesi<br />
tasarlıyor. Nolan’ın en duygusal filmi<br />
olarak nitelendirebileceğimiz Interstellar,<br />
bu duygusallığını da büyük oranda baba<br />
– kız arasındaki dramatik omurgadan ve<br />
Hans Zimmer’ın adeta filmin<br />
duygusuna yeni bir boyut<br />
kazandıran etkileyicilikteki<br />
müziklerinden alıyor.<br />
Nolan filmlerinin vazgeçilmezi<br />
olan “bellek – kurgu<br />
ilişkisi” özellikle ‘beşinci<br />
boyut’ sekansında kendini<br />
gösterirken, Zimmer’ın<br />
müzikleri eşliğinde hipnotik<br />
bir etki yaratıyor. Duygusal<br />
derinliğiyle Spielberg’in Artificial<br />
Intelligence’ının etkisini yakalarken,<br />
düşünsel yapısıyla ve uzay gerçekliği konusundaki<br />
teorileriyle Kubrick’in başyapıtı<br />
2001: A Space Odyssey ile aynı kanaldan<br />
gidiyor.<br />
Bütçe: 165 milyon dolar, Toplam Gişe: 675<br />
milyon dolar<br />
Arrival (2016)<br />
Villeneuve’un 2017 sonlarında vizyona<br />
girecek olan “Blade Runner<br />
2049” filminin öncesinde bilim kurgu<br />
türünde yetkinliğini sergilediği Arrival,<br />
50 milyon dolar gibi yüksek bir bütçeye<br />
sahip olmasına rağmen alışıldık<br />
bilimkurgu filmlerinin temel yapısının<br />
aksine son derece özgün bir sinemasal<br />
deneyim ortaya koyuyor. Uzaylıların<br />
dünyayı ziyaretine Sapir-Whorf hipotezi<br />
üzerinden dilbilimsel bir yaklaşım<br />
uygulayan Villeneuve’un filminde yeşil<br />
uzaylılar, kahraman Amerikalılar ve<br />
aksiyon sekansları yok. Aksine temeline<br />
dili alarak düşünce, algı, başlangıç,<br />
son, yaşam ve hafıza üzerine, insana<br />
dair bir hikayesi var. Bunu yaparken<br />
de atmosfer yaratma yetkinliğiyle<br />
Fincher’ı, kurgu numaralarıyla Nolan’ı,<br />
felsefik yoğunluğuyla Aronofsky’i,<br />
açılış ve kapanış sekanslarıyla Malick’i<br />
ve konseptiyle Spielberg’i anımsatan<br />
bir Villeneuve rejisi var karşımızda.<br />
Johann Johansson’un güçlü besteleriyle<br />
her saniye diken üstünde bir gerilim<br />
yaşatırken Arthur C. Clarke’ın<br />
Çocukluğun Sonu romanını hatırlatan<br />
duygusuyla da gözlerimizden iki damla<br />
yaş süzülmesine sebebiyet veren Arrival,<br />
21. yüzyılın en güçlü bilimkurgu<br />
filmlerinden olarak hatırlanacak.<br />
Bütçe: 47 milyon dolar, Toplam Gişe:<br />
197 milyon dolar
KAVGA DA ETSEK BAYRAM<br />
GİDECEĞİMİZ EV AYNI<br />
Senaryosunu Murat Kaman<br />
ve Emrah Kaman Kardeşler’in<br />
yazdığı; yönetmenliğini Murat<br />
Kaman ve Murat Dündar<br />
üstlendiği Kaçma Birader’in<br />
yaratıcıları Kaman Kardeşler<br />
ile bir araya geldik.<br />
GİZEM ERTÜRK<br />
n Senaryosunu geçtiğimiz yıl Kaçma Birader<br />
filmine imza atan Murat Kaman ve Emrah Kaman<br />
Kardeşler’in yazdığı; yönetmenliğini Murat Kaman ve<br />
Murat Dündar üstlendiği Kaçma Birader’in yaratıcıları<br />
Kaman Kardeşler ile bir araya geldik. Yapımcılığını<br />
CMYLMZ Fikir Sanat & Nu Look’un yaptığı film de<br />
şarkıcı Hakan Altun da rol alıyor.<br />
Merhaba, geçtiğimiz yıl senaryosunu birlikte<br />
yazdığınız Kaçma Birader filminin ardından bu<br />
kez birlikte yazıp-yönettiğiniz Deli Aşk ile seyirci<br />
karşısına çıkmaya hazırlanıyorsunuz. Bize biraz<br />
bu süreçten söz eder misiniz?<br />
MURAT: Kaçma Birader’den sonra yeni bir film mi yoksa<br />
tv’ye dizi mi yapmalıyız diye aramızda tartıştık. Dizi<br />
yapmak şu anki tv şartlarında çok zor ve istediğinizi<br />
yapabilme ihtimaliniz çok sınırlı. O yüzden yeni bir<br />
film yapalım dedik. Ve ortaya “deli aşk” çıktı. EMRAH:<br />
Kaçma Birader’de Yozgatlı bir aile üzerinden komedi<br />
denemiştik. Bu sefer de Adanalı bir Kahraman Maraş<br />
dondurmacısının aşkı üzerinden bir komedi denedik.<br />
Doğru mu yaptık, yanlış mı 10 Mart’ta göreceğiz.☺<br />
İki kardeş çalışmanın avantajları ve dezavantajları<br />
nedir?<br />
MURAT: Biz açıkçası hep avantajını gördük. Çünkü<br />
iş konusunda birbirimize aşırı acımasız davranıyoruz.<br />
Ve bunun içinde bir ego savaşı olmadığı çok açık.<br />
Sonuçta kavgalar da olsa aramızda, gideceğimiz yer<br />
bayramlarda ailemizin yanı…<br />
EMRAH: Yani küs kalmamız da mümkün değil. ☺<br />
Dezavantaj şu olabilirdi; aynı çevrede, aynı ailede<br />
büyümek benzer şeyler üretmeye sebep olabilirdi<br />
ama bizim karakterlerimiz çok farklı, böyle bir dezavantaj<br />
yaşamamıza engel oluyor bu durum.<br />
Sektörde abi-kardeş ya da eş ortaklıklarını<br />
çok fazla görmeye başladık. Sizce bu neden<br />
kaynaklanıyor? Bir güven sorunu olduğundan<br />
söz edebilir miyiz?<br />
EMRAH: Yaptığımız iş illa ki kooperatif çalışmayı<br />
gerektiriyor ve (her iş gibi) aşırı stresli ve ekip<br />
olarak birbirini kırmaya aşırı müsait. Birbirine kafa<br />
göz dalmanın mümkün olmadığı kişiler de en<br />
yakınlarınız. Ya da dalsanız da ertesi gün işe devam<br />
edebilirsiniz. ☺ Bir de o kadar yan yana uzun süreler<br />
çalışıyoruz ki, önceleri eş olmayıp sonrasında eş<br />
olan çok arkadaşımız var ☺ Buna bağlayabiliriz belki.
DA<br />
KAMAN<br />
KARDEŞLER<br />
Bize Türkiye’de senaristlerin ne kadar özgür ve<br />
yaratıcı kalem oynatabildiğinden bahsedebilir misiniz<br />
kendi deneyimlerinizden yola çıkarak…<br />
MURAT: Biz kendi komedimizi ara ara da olsa<br />
yansıtabilen şanslı gruptanız. Yüzde yüz özgür<br />
müyüz? Tabii ki değil. Ama en azından bazen deneyebiliyoruz<br />
içimizden geçenleri…<br />
EMRAH: Sektör bu anlamda yaratıcılık ve özgürlükten<br />
git gide uzaklaşıyor maalesef. Sinema çok pahalı bir<br />
sanat dalı ve yapımcılar ve kanallar bu konuda kendilerini<br />
sağlama alma konusunda oldukça konservatif<br />
olmaya başladılar.<br />
Senaristlerin el kitabı olarak bilinen Story kitabının<br />
yazarı Robert McKee Türkiye seminerinde, Komedi<br />
“dil” ve “kültür”e bağlıdır. Elbette evrensel<br />
komedi diye bir şey vardır ama lokalde herhangi<br />
bir “şaka”nın işe yaraması için o ülkenin dilini<br />
ve kültürünü iyi bilmelisiniz, demişti. Bize memleketin<br />
şaka ve komedi anlayışı konusunda neler<br />
söylersiniz?<br />
EMRAH: Komedi kuralları global ama üslubu lokal<br />
kalmak zorunda olan bir tür. Yani “görücü usulü”<br />
hakkında yapacağınız bir şakayı, Amerikalıya<br />
anlatamazsın. Onların “blinddating” üzerine yaptığı<br />
şakayı burada anlatmak çok zor. Yakın görünüyor<br />
ama nüanslarla bile komedi gücünü kaybeder ya da<br />
kazanır.<br />
MURAT: Bu memleketin şaka ve komedi anlayışı<br />
kısmına gelince; bu konu hakkında o kadar çok klişe<br />
kullanıldı ki, üzerine bir klişe daha eklemek istemeyiz.<br />
Yine McKee iyi bir komedi yazarının öfkeli olması<br />
gerekir. Demişti. Siz nelere öfke duyuyorsunuz?<br />
MURAT: Mutlu insan yazamaz. Yazmanın tek kuralı;<br />
artık içinde tutmaktan midenin bulanacağı kadar öfke<br />
dolu olmaktır. Tür ayırmaksızın…<br />
Türkiye’de komedi çok tartışılıyor. Sizce bir<br />
filmin iyi bir komedi olduğunun kanıtı gişe midir?
EMRAH: Yani bu konu o kadar cıvımış geliyor ki bize;<br />
tersinden soralım biz de; gişeli bir film illa ki kötü<br />
olmayı gerektirir mi? Az izlenen film güzel demek midir?<br />
Komedi belki de sinema türleri arasında en kişisel<br />
olanı… Herkes ortak şeylere ağlayabilir ama aynı<br />
şeylere gülemez. Her filmi kendi özelinde tartışmak<br />
gerekiyor galiba. Bana göre komik ve ya değil gibi…<br />
Yapımcı olarak Cem Yılmaz ile çalışmak nasıl bir<br />
deneyimdi?<br />
MURAT: Şöyle özetleyelim; Cem Yılmaz bir standup’çı<br />
ve oyuncu olarak ne kadar iyiyse, bir yapımcı<br />
olarak da o kadar iyi…<br />
Filminizde ünlü şarkıcı Hakan Altun’da yer<br />
alıyor. Projeye nasıl dahil oldu ve nasıl buldunuz<br />
oyunculuğunu ☺<br />
EMRAH: Hakan Altun filmi yazmaya başladığımızdan<br />
beri projeye dahildi. Ama bunu kendisi bilmiyordu<br />
☺ Biz de kendisiyle tanışmıyorduk bile… ☺ Sadece<br />
acayip bir sempati bekliyorduk. Daha sonra Cem<br />
Abi’yle bu projeyi hayata geçirince işler bizim için iyice<br />
kolayladı. Zafer Abi (Algöz) ve Cem Abi’nin, Hakan<br />
Abi’yi ikna etmesi bir buçuk dakika sürdü. Hakan Abi<br />
konusunda hiç yanılmamışız özetle…<br />
Filminiz sosyal medyada takipçileriniz tarafından<br />
oldukça heyecan yarattı. Onlara yeni filminiz ile<br />
ilgili mesajınız ne olur?<br />
MURAT: Gelin misafirimiz olun, sizi 100 dakika<br />
boyunca, küfürsüz, bel altı muhabbetsiz, sevgilinizle,<br />
eşinizle, çoluk çocuğunuzla güldürelim. Şuna çok<br />
değer veriyoruz, çıktıklarında bize küfretmeyecekleri<br />
filmler yapmaya çalışıyoruz.<br />
EMRAH: Çünkü ceplerindeki o bilet parası çok<br />
değerli. O parayı boşa harcadıklarını düşünmelerini<br />
hiç istemeyiz.<br />
Türkiye den ve dünyadan size ilham veren isimler<br />
kimler?<br />
MURAT- EMRAH: Dünyadan RickyGervais, Larry<br />
David, Louis C.K. Türkiye’den Cem Yılmaz( Valla<br />
yapımcımız diye değil ☺ ) hem arkadaşımız hem<br />
ilham aldıklarımız Selçuk Aydemir, Burak Aksak,<br />
Ercan Mehmet Erdem ve daha niceleri…<br />
Son olarak Oscar’daki favorilerinizi sormak isterim?<br />
EMRAH: La la Land süpürür. ☺<br />
Teşekkürler, bol gişeler ☺<br />
Biz teşekkür ederiz Gizem Hanım ☺
OSCARLIK HATA<br />
İnsandır hata yapar. Oscar<br />
gibi sinemada dünyanın en<br />
büyük organizasyonu olsa<br />
bile En İyi Film ödülü yanlış<br />
açıklanabiliyor. İnsanların<br />
ellerindeki heykelcikler<br />
çekiştirilip alınabiliyor.<br />
Acaba tek hata bu mu?<br />
SERDAR AKBIYIK<br />
n ABD dünyayı<br />
ordusuyla ve<br />
silahlarıyla yönetiyor<br />
ama toplumları<br />
aslında sinemayla<br />
şekillendiriyor. Bir<br />
hafta önce 2017 Oscar<br />
ödülleri dağıtıldı. Bence son 10 yılın<br />
en zayıf seçkisinden ödüller çıktı. Yarışan<br />
filmler ve performanslar o kadar zayıftı<br />
ki bir sürpriz bile olmadı. Ben dahil herkes<br />
ödülleri tahmin etti. Ama tahmin<br />
etmediğimiz şey En İyi Film ödülü verilirken<br />
yaşanan skandaldı. Warren Beatty<br />
ile Faye Dunaway sahneye ellerinde zarfla<br />
geldiler. Warren Beatty zarfı açtı ve dona<br />
kaldı. büyük ihtimalle Moonlight’ın ödülü<br />
aldığını biliyordu ama zarfta La La Land’ın<br />
ismi vardı. Bir durdu, sola baktı, sağa<br />
baktı kimse birşey anlamadı. Faye Dunaway<br />
ise zorlayıp duruyordu Beatty’i. O da<br />
al o zaman sen oku der gibi kağıdı uzattı.<br />
Faye Dunaway büyük bir sabırsızlıkla<br />
“La La Landddd” diye çığlığı bastı. La<br />
La Land ekibi çıktı sahneye ödüller verildi.<br />
Teşekkür konuşmaları yapıldı. Tam o
sırada gözlüklü bir adam milletin elindeki<br />
heykelcikleri çekiştirmeye başladı.<br />
Moonlight’ın yapımcısı sinir krizi geçirip<br />
Warren Beatty’in eline tutuşturulmuş gerçek<br />
zarfı çekip alıp kameralara gösterdi. Ve<br />
Oscar tarihinin en büyük rezaleti yaşandı.<br />
Özellikle izleyicilerin içindeki ünlü isimlerin<br />
şaşkınlığı görülmeye değerdi. Meryl<br />
Streep şaşkınlık çığlıkları atarken hemen<br />
arkasında Dwayne Johnson’ın gözlerindeki<br />
dehşet ve şaşkınlık inanılmazdı. Aslında<br />
bütün bu sahneler yalanlarla bezenmiş<br />
güzel bir kadının makyajının akıp çirkin<br />
gerçeğin görülmesinden ibaretti. Aylardır<br />
ABD Başkanı olan Trump ile Oscar organizasyonunun<br />
atışmalarını izliyoruz.<br />
Ödül töreninde Trump’a yapılan göndermeleri<br />
dinledik. Tabii ki Trump’ın elle<br />
tutulur bir tarafı yok. Ona sallamak ucuz<br />
kahramanlık. Peki Obama döneminde Hurt<br />
Locker gibi militarist ve neredeyse faşizan<br />
bir filme ödül verilmesini, Irak’ta,<br />
Suriye’de, Afganistan’da ve dünyanın<br />
birçok yöresinde Obama döneminde<br />
yapılan kıyımları niye Oscar ünlüleri es<br />
geçti? Bütün bunlar yaşanırken Oscar<br />
heykelciği Beyaz Saray’da verilmedi<br />
mi? Barack Obama’nın döneminde dış<br />
politika da hiç bir şey değişmemişken,<br />
Obama Bush’un finansörleriyle yoluna<br />
devam ederken o ünlü muhalif<br />
sinemacılar yönetmenler niye sustular.<br />
Michael Moore bile film yapmayıp<br />
Obama döneminin sonunda 2015’te<br />
en tartışmalı filmi Şimdi Nereyi İşgal<br />
Edelim’i çekmedi mi?<br />
Geçen yıl Oscar organizasyonu siyahi<br />
oyuncuları, yönetmenleri ve toplumdaki<br />
siyahların dertleriyle ilgili filmlere<br />
sansür uyguluyor diye eleştirildi. Bir<br />
baktık ki bu yıl hak eden, etmeyen bir<br />
sürü Afro Amerikan sineması örneği<br />
adaylar arasında. Fence, Hidden Figures,<br />
Moonlight, Loving, belgesellerde<br />
O.J: Made in America, I Am Not Your<br />
Negro gibi filmler seçkiyi doldurmuştu.<br />
Ama nedense Moonlight’ın muhteşem<br />
performansları En İyi Kadın ve Erkek’te<br />
değil Yardımcı Kadın ve Erkek’te<br />
adaydı. Halbuki erkek performansında<br />
Moonlight filminde Ashton Sanders o<br />
filmin en iyisiydi. Hadi onu geçtik Fences<br />
filminden Denzel Washington’un<br />
performansı Casey Affleck’ten kat ve<br />
kat iyiydi. Yani seçimleri göz önüne<br />
aldığımızda yine Afro Amerikan filmleri<br />
gizli bir sansürün kurbanı oldu. Asıl<br />
sorulması gereken soru şu. Geçen<br />
yılki tartışmalar olmasaydı bu kadar<br />
çok Afro Amerikan filmi aday olabilir<br />
miydi? Eğer cevabımız olamazdı ise<br />
Oscar organizasyonu adına bir suçluluk<br />
hissinin ortada olduğu gerçek.<br />
Amerika’da Oscar’da yaşanan skandal<br />
sıkıntı yarattı. Ama asıl sıkıntı Hisseli<br />
Harikalar Kumpanyasının maskesinin<br />
düşmesiydi.
MART KAPIYI<br />
ÇALDIRIR<br />
BELGESEL<br />
SEYRETTİRİR<br />
SEMRA GÜZEL KORVER<br />
BELGESELCİ<br />
Mart ayı belgesel<br />
severler için çeşitli<br />
alternatifler sunuyor.<br />
“Belgesel sinemayı<br />
seviyorum ama nerede,<br />
ne zaman, nasıl<br />
ulaşacağımı<br />
bilemiyorum?”<br />
diyorsanız işte size<br />
fırsatlar.<br />
Mart ayı belgesel severler için<br />
çeşitli alternatifler sunuyor. “Belgesel<br />
sinemayı seviyorum ama<br />
nerede, ne zaman, nasıl ulaşacağımı bilemiyorum?”<br />
diyorsanız işte size fırsatlar.<br />
David Lynch: The Art Life Bir belgesel<br />
filmi sinema salonunda izlemenin keyfine<br />
varmak istiyorsanız haber vermiş olayım<br />
24 Mart’ta vizyona giriyor. Jon Nguyen,<br />
Olivia Neergaad-Holm, Rick Barnes<br />
üçlüsü tarafından çekilmiş. Ünlü yönetmen<br />
ve ressam Lynch’in sanat hayatının,<br />
müziğinin ve erken dönem filmlerinin içine<br />
girerek, onu ve özel dünyasını daha iyi<br />
anlamayı amaçlayan bir biyografik belgesel.<br />
Amerika’daki bir küçük kasabadan<br />
Philadelphia’nın karanlık caddelerine kadar,<br />
Lynch’i takip ederek ünlü yönetmenin<br />
yaratıcı süreçlerini de ele alıyor. Sanatçı<br />
kimliğinin şekillenmesine yardımcı olayları<br />
da anlatan yapım 1 saat 30 dakika.<br />
Müzikleri Jonatan Bengta’ya ait.<br />
13-23 Mart’ta Akbank Kısa Film Festivali<br />
13. kez gerçekleşiyor. 1978’den<br />
beri belgesel filmler çeken İranlı fotoğraf<br />
sanatçısı ve görüntü yönetmeni Seifollah<br />
Samadian 15 Mart’ta Beyoğlu<br />
Aksanat’ta “Once Upon a Time in Marrakesh”<br />
ile seyircinin karşısına çıkıyor.<br />
Filmin ardından bir de master class<br />
gerçekleştiriyor usta yönetmen.<br />
Samadian genellikle hem İran’ın hem de<br />
İran dışındaki ülkelerin sosyal ve kültürel<br />
meselelerini dert ediniyor kendine.<br />
Kadının İslam toplumundaki konumundan,<br />
Küba Devrimi’ne kadar uzanan geniş<br />
bir konu yelpazesine sahip. “The White<br />
Station”(1999), “Tehran: The 25th Hour”<br />
(1999) ve “Once Upon a Time in Marrakech”<br />
(2006) “76 Minutes Minutes and 15<br />
Seconds with Abbas Kiarostami” (2016)<br />
Samadian’ın çalışmalarına örnek gösterilebilir.<br />
Yine Akbank Kısa Film Festivali<br />
kapsamında Abbas Kiarostami’nin “10<br />
Lessons on Movie-Making” adlı belgeseli<br />
17 Mart’ta izlenebiliyor. Ardından “Abbas<br />
Kiarostami Sineması” üzerine bir de<br />
söyleşi var.
Belgesel temeli üzerinden yükselen, kurmaca ile<br />
gerçeği iç içe geçiren Aslı Özge’nin “Köprüdekiler”<br />
filmi de 18 Mart’ta Aksanat’ta. Elbette belgesellerin<br />
yanı sıra kurmaca kısa filmler, atöyle ve<br />
söyleşiler de takip edilebilir. İlgi ve sevginize bağlı.<br />
Belgesel Sinemacılar Birliği’nin Barış Manço<br />
Kültür Merkezi’nde her hafta Salı günleri saat<br />
20.00’da gerçekleştirdiği gösterimler ise belgesel<br />
film dostları için bir başka şans. Gösterimlerden<br />
sonra filmin ekipleriyle de buluşuyor sorularınızı<br />
ve yorumlarını yöneltebiliyorsunuz.<br />
Mart Ayı Programı<br />
7 Mart – Müslüm Babanın Evlatları – Yönetmen:<br />
Vuslat Saraçoğlu<br />
14 Mart – Şarkılarla Geçtim Aranızdan – Yönetmen:<br />
Ümit Kıvanç<br />
21 Mart – Hitler’in Hitleri – Yönetmen: Oliver Axer<br />
& Susanne Benze<br />
28 Mart – Halit Çelenk’le Bir Gün – Yönetmen:<br />
Ender Yeşildağ<br />
Belgesel Sinemacılar Birliği Şişli Nazım Hikmet<br />
Kültür ve Sanat Evi’nde de her ay gösterimler<br />
düzenliyor. Belgeseller ve ekipleri iki haftada bir<br />
Çarşamba günleri saat 19:00’da meraklıları ve<br />
tutkunları ile buluşuyor.<br />
Mart Ayı Programı<br />
8 Mart – Evcilik – Yönetmen: Bingöl Elmas<br />
22 Mart – Adakale Sözlerim Çoktur – Yönetmen:<br />
İsmet Arasan<br />
Mart ayında belgesel sinemanın buluşma<br />
noktalarını arayanlar ajandalarına not edebilirler.<br />
Sanatla, bilimle, toplumla, tarihle, insanla<br />
bir araya gelmek, hissetmek, tartışmak, yeniden<br />
düşünmek için… belgesel filmlerin izini sürmek<br />
isteyenlere duyurulur.
MÜCADELE VE<br />
BAŞARININ DİĞER<br />
ADI: KADINLAR<br />
PINAR KARAHAN<br />
n 8 Mart Dünya<br />
Kadınlar Günü bir<br />
kutlama ya da eğlence<br />
günü değil. Anma<br />
günü! 1857 yılında,<br />
ABD’nin New York<br />
kentinde 40 bin dokuma<br />
işçisi kadın<br />
daha iyi koşullarda çalışmak için fabrikada<br />
greve başladı. Polislerin, savunmasız<br />
kadınlara karşı saldırıya geçmesi uzun<br />
sürmedi. İçeriye kilitlenen kadınlardan<br />
129’u çıkan yangında bariyerleri aşamayıp<br />
can verdi.<br />
1910 yılında Danimarka’da düzenlenen<br />
Uluslararası Sosyalist Kadınlar<br />
Konferansı’nda Clara Zetkin’in önerisiyle<br />
acı olayın yaşandığı gün ‘Dünya Kadınlar<br />
Günü’ olarak anılmaya başlandı. Öneri,<br />
1921 yılından itibaren Türkiye’de de<br />
‘Dünya Emekçi Kadınlar Günü’ olarak<br />
kabul gördü.<br />
Kadınlar, her toplumda ve her dönem<br />
en doğal, en yaşamsal hakları için bile<br />
mücadele vermek zorunda kaldılar. Bunu<br />
yaparken gerektiğinde canlarını ortaya<br />
koymaktan çekinmediler. Çünkü kendilerinden<br />
sonra gelecek nesildeki kadınların<br />
aynı sorunları, aynı acıları yaşamalarını<br />
istemediler. Kısacık bile olsa -haklı olarak-<br />
‘eşit’ bir yaşam sürmeyi istediler. Şiddet
En doğal yaşam hakları için bile tarih<br />
boyunca mücadele vermek zorunda<br />
kalan, tecavüze uğrayan, ikinci sınıf<br />
insan muamelesi gören kadınların<br />
yaşadıkları, sinemaya da en büyük<br />
ilham kaynaklarından biri oldu...<br />
gördüler, tecavüze uğradılar, cezaevine<br />
atıldılar ama susmadılar!<br />
Kadınların yaşadıkları, cesareti,<br />
başarıları sinemaya da en büyük ilham<br />
kaynaklarından biri oldu. Kadınları odak<br />
noktasına koyan sayısız film yapıldı.<br />
Eleme yapmanın çok zor olduğu, kadınlar<br />
üzerine yapılmış filmlerden sizin için seçtiklerimiz<br />
şöyle:<br />
Sultan Gelin (1973-Halit Refiğ)<br />
Film, Anadolu’daki gelenek ve<br />
göreneklerin kadınlar üzerinde<br />
hangi acılara neden olabileceğini<br />
çarpıcı bir şekilde gösteriyor.<br />
Başlık parası karşılığında<br />
tanımadığı biriyle evlendirilen<br />
Sultan, kocasının ilk gece ölmesiyle<br />
‘başlık parası boşa gitmesin’<br />
düşüncesiyle baba evine yollanmıyor.<br />
Çocuk yaştaki Veli ile sözlendirilip evde<br />
hizmetçi, tarlada ırgat olarak çalıştırılıyor.<br />
Veli büyüyüp başkasına sevdalanınca da<br />
beşikteki bebeği büyütüp kendine koca<br />
yapması bekleniyor. Ve bir kadının hayatı<br />
aşksız, mutsuz bir şekilde devam etmek<br />
zorunda kalıyor.<br />
lvi Boylum Al Yazmalım (1978-Atıf Yılmaz)<br />
Her dönem her izlemede aynı etkiyi<br />
yaratacak derecede güçlü<br />
bir hikaye. Köylü kızı Asya,<br />
karşısına çıkan kamyon şoförü<br />
İlyas’a kısa sürede aşık oluyor<br />
ve evleniyorlar. Bir çocuğu<br />
olan Asya, İlyas’ın kendisini<br />
aldattığını öğrenince evi terk
ediyor. Çocuğuna ve kendisine evini<br />
açan Cemşit ile güvenli bir yuva kuruyor.<br />
Bir gün, eski kocası, aşkını derinlere<br />
gömdüğü İlyas çıkıp geliyor. İki erkek<br />
arasında kalan Asya, asıl önemli olanın<br />
‘emek’ olduğunu biliyor. Bir mesleği,<br />
dayanağı bile olmamasına rağmen<br />
Asya’nın aldatmayı sineye çekmeden evi<br />
terk etmesi, kucağında bebeğiyle yeni<br />
hayat kurma yolculuğu, sevgiye bakışı...<br />
Kadınların her koşulda ne kadar güçlü<br />
olabileceğini bir kez daha kanıtlıyor.<br />
Thelma ve Louise (1991-Ridley Scott)<br />
Kadın dayanışması ve kadınların<br />
özgürleşme çabaları denildiğinde ilk akla<br />
gelen yapımlardan biri... Kendilerine acı<br />
çektiren erkeklerden biraz uzaklaşmak isterken<br />
yine erkekler nedeniyle daha fazla<br />
sorunla karşı karşıya kalan bu iki kadın,<br />
birbirlerine sıkı sıkıya bağlanmaktan ve<br />
desteklemekten başka çare<br />
bulamıyor. Erkek arkadaşından bıkan<br />
Louise ile ihmalkar kocasından uzaklaşıp,<br />
güzel bir hafta sonu geçirmek isteyen<br />
Thelma’nın yaşadıkları, bir kadının mecbur<br />
kaldığında kendisi ve arkadaşları için<br />
neleri göze alabileceğini açıkça ortaya<br />
koyuyor.<br />
Bandit Queen (1994-Shekhar Kapur)<br />
11 yaşında zorla evlendirilen, bir köyün<br />
erkekleri tarafından tecavüze uğrayan,<br />
içindeki intikam yeminiyle dağlarda bir<br />
haydut olarak yıllarını geçiren ‘Haydutlar<br />
Kraliçesi’ Phoolen Devi’nin gerçek yaşam<br />
öyküsü... Dağlarda erkeklerden daha<br />
güçlü kalmayı başararak kendi çetesini<br />
kurup köylülerden intikamını alan Devi,<br />
bir yandan Robin Hood gibi zenginden<br />
alıp fakire dağıtarak efsaneleşiyor. Önce<br />
çetesinin erkek üyeleriyle aynı koğuşta<br />
yıllarca yatıp ardından da parlamentoya<br />
giriyor. O, ne kadar bir ‘kadın’ olarak<br />
mutlu bir yaşam sürmeye çalışsa da acılar<br />
peşini hiçbir zaman bırakmıyor!<br />
Frida (2002-Julie Taymor)<br />
Dünyaca ünlü Meksikalı sürrealist ressam<br />
Frida Kahlo’nun acı ve sanat ile<br />
dolu hayatı... 19 yaşında geçirdiği trafik<br />
kazası sonrası hasta yatağında başladığı<br />
resim sanatı onun acılarını resme dökmesini<br />
ve hayata bu şekilde tutunmasını<br />
sağlıyor. Kadın düşkünü Diego’ya olan<br />
aşkı nedeniyle duygusal açıdan yıkımlar<br />
yaşayan Kahlo, yaşadığı dönemde<br />
kadın ressam olmanın zorluklarını da<br />
göğüslemek zorunda kalıyor. Ancak,<br />
her şeye rağmen onun güçlü duruşu,<br />
üretkenliği, vazgeçmeyişi, rengarenk<br />
dünyası her kadına ilham kaynağı oluyor.<br />
Demir Çeneli Melekler (2004-Katja von<br />
Garnier)<br />
Kadınların oy hakkı mücadelesini<br />
anlatan filmlere en iyi<br />
örneklerden biri... Erkekler gibi<br />
seçme ve seçilme hakları olabilmesi<br />
için uzun yıllar savaşmak<br />
zorunda kalan kadınlardan Alice<br />
Paul ve Lucy Burns adlı iki cesur<br />
eylemcinin yaşadıklarını anlatan<br />
film, bir döneme ışık tutuyor. En doğal<br />
haklarını elde edebilmek için bile mücadele<br />
eden, bu yüzden suçlu muamelesi<br />
gören kadınların yaşadıkları içimizde<br />
büyük bir yara açıyor.<br />
Tek Başına (2005-Niki Caron)<br />
Gerçek hayat hikayesinden uyarlanan<br />
film, bir madende çalışan Josey Aimes<br />
adlı kadının, tarihteki ilk cinsel taciz<br />
davasını açmasını konu ediniyor. Tek<br />
isteği iki çocuğuna bakabilmek olan<br />
Josey, iş yerinde ve evde hep erkeklerin<br />
zulmü ile karşılaşıyor. Aşağılanıyor,<br />
şiddet görüyor ve taciz ediliyor. Artık<br />
bu duruma katlanamayacağını anlayan<br />
Josey, insanca yaşamak için<br />
mücadelesini başlatıyor.<br />
Kadınlar tarafından bile<br />
destek görememesine rağmen<br />
kadınların yaşadıklarını tüm<br />
dünyaya duyurmaya, hakkını<br />
savunmaya çalışıyor. Eminiz<br />
ki onun yaptıkları, şu an bile<br />
birçok kadına örnek olmaya<br />
devam ediyordur.
Özgürlük Yazarları (2007-Richard La-<br />
Gravenese)<br />
Mesleğinin henüz ilk günlerinde olan bir<br />
kadın öğretmen neler yapabilir? Üstelik<br />
derse girdiği Wilson Lisesi’ndeki<br />
sınıf, farklı ırklardan ve birbirinden sorunlu<br />
hayatlara sahip öğrencilerden<br />
oluşuyorsa... Diğer tüm<br />
öğretmenler bu öğrencilere bir<br />
şeyler öğretmeye çalışmanın<br />
gereksiz olduğunu düşünürken<br />
Erin Gruwell, onlarla iletişim<br />
kurmanın yolunu buluyor. Bir<br />
yandan öğrencilerle çatışma<br />
içindeyken bir yandan da diğer<br />
öğretmenler ve okul yönetimiyle<br />
büyük bir savaş vermek zorunda<br />
kalıyor. Öğrencilerine kitap alabilmek için<br />
ek işlerde çalışıyor, eşiyle arası açılıyor.<br />
Ancak o ‘vazgeçmek’ kelimesini unutarak<br />
yoluna devam ediyor. Öğrencilerle<br />
aralarında öyle bir bağ oluşuyor ki birlikte<br />
‘Özgürlük Yazarları Günlüğü’ adlı bir kitap<br />
bile yayınlıyorlar. Hiçbir umut beslenmeyen<br />
çocuklar, nefreti ve suçları bir tarafa<br />
bırakıp hayata tutunuyorlar.<br />
Kaldırım Serçesi (2007-Olivier Dahan)<br />
Adı efsaneler arasında yer alan, Fransa’nın<br />
ve tabii ki şarkılarıyla hayatına dokunduğu<br />
herkesin en sevdiği sanatçılardan biri<br />
olan Edith Piaf’ın yaşamındaki<br />
zorluklar, acılar dinlerken bile<br />
dayanılamayacak gibi... Belki<br />
de onun sanatını bu kadar etkili<br />
kılan da budur! Sokaklarda<br />
şarkı söyleyip cambazlık yapan<br />
bir ailede dünyaya gelen Piaf,<br />
babasının zoruyla önce bir<br />
genelevde yaşamak zorunda<br />
kalıyor ardından da sokaklarda<br />
şarkı söylüyor. Neredeyse kör olmakla<br />
karşı karşıya kalıyor. Çocuğunu kaybediyor,<br />
kendini alkole veriyor ve barlarda<br />
yatıp kalkıyor. Hiç beklemediği bir anda<br />
sesiyle ünleniyor ama ne şöhret ne de para<br />
acılarını azaltmıyor. “Ben tüm zorlukları<br />
sevgiyle aştım” diyen bu kadının hayatı<br />
hep çıkmazlarda kalıyor. Kaldırımda<br />
keşfedildiği için ‘Kaldırım Serçesi’ olarak<br />
anılan Piaf’ın hayatını anlatan filmin etkisinden<br />
uzun süre çıkamayacaksınız.<br />
Soraya’yı Taşlamak (2008-Cyrus<br />
Nowrasteh)<br />
13 yaşındaki İranlı Soraya, 20 yaşındaki<br />
Ali ile evlendiriliyor. 23 yıl<br />
boyunca eşinden şiddet<br />
görüyor ve çocuklar<br />
doğuruyor. Ali, başka bir<br />
kasabadaki 14 yaşındaki<br />
bir kıza göz koyunca,<br />
karısından nafaka vermeden<br />
kurtulmanın yolunu<br />
ona iftira atmakta buluyor.<br />
Zina suçlamasıyla recm<br />
cezasına çarptırılan Soraya, 15 Ağustos<br />
1986’da taşlanarak öldürülüyor. Gerçek<br />
bir hikayeden beyazperdeye uyarlanan<br />
film, insanlığın da bir noktada ölmesine<br />
neden oluyor. Erkek egemen dünyada,<br />
bir kadına yapılanlar nefes almanızı bile<br />
zorlaştırıyor.<br />
Coco Chanel’den Önce (2009-Anne Fontaine)<br />
Filmde, 19. yüzyılda güzel görünmek<br />
için süslenmiş bir oyuncak bebek<br />
gibi giyinmek zorunda kalan<br />
kadınları, tasarladığı kıyafetlerle<br />
‘özgürlüğüne’ kavuşturan, moda<br />
dünyasının en ünlü ve önemli<br />
kadınlarından Coco Chanel’in<br />
hayatı anlatılıyor. Yetimhanede<br />
geçen bir çocukluğun ardından<br />
kabare şarkıcısı olan Coco Chanel,<br />
devrimini moda ile yapıyor. Onun<br />
tasarımlarıyla kadınlar daha rahat<br />
nefes alabilecekleri, dans edip<br />
koşabilecekleri, eğilip kalkabilecekleri<br />
kıyafetlerle tanışıyor. Kıyafetlerdeki<br />
farklılıklar kadınların özgüvenlerini<br />
arttırıyor. Onları birer süs malzemesi<br />
olmaktan çıkartıyor.<br />
Queen (2013-Vikas Bahl)<br />
Hindistan gibi düğüne çok önem verilen<br />
bir ülkede, düğünden bir gün önce
nişanlısı tarafından<br />
terk edilen, cahil görülen Rani, tüm alay<br />
edilmeleri bir kenara bırakıp balayına tek<br />
başına çıkmaya karar veriyor. İlk defa<br />
evinden, ailesinden uzaklaşıp Avrupa’ya<br />
gidiyor. Başka dünyaların da olduğunu<br />
keşfedip, kaybettiği güvenini kazanma<br />
yolunda müthiş bir içsel yolculuk yaşayan<br />
Rani, ‘ne olursa olsun biri için hayallerinizden,<br />
kendiniz olmaktan vazgeçmeyin’<br />
mesajı veriyor.<br />
Tereddüt (2015-Yeşim Ustaoğlu)<br />
Birbirinden bir o kadar farklı ancak benzer<br />
hayatlar, benzer çıkmazlar yaşayan Elmas<br />
ve Şehnaz’ın kesişen hayatları anlatılıyor.<br />
Köyde büyüyen Elmas, küçük<br />
yaşta okuldan alınıp zorla evlendirilen<br />
ve yaşadıklarının<br />
etkisiyle travma yaşamasıyla<br />
hastaneye kaldırılan henüz 18’ini<br />
bile doldurmamış genç bir kız.<br />
Dışarıdan bakıldığında kusursuz<br />
bir evliliği, işi olan genç<br />
psikiyatrist Şehnaz ile tedaviye<br />
başladıklarında iki kadının yaşadığı acılar<br />
gün yüzüne çıkmaya başlıyor. İki kadın<br />
da hayatlarının yüzleşmesini aynı zamanda<br />
yaşıyor. Hangi mesleği yaparsanız<br />
yapın, nerede olursanız olun ekranda<br />
gördükleriniz çok tanıdık geliyor. Kendinizin<br />
veya çevrenizdeki kadınların benzer<br />
sorunlarla boğuştuğu gerçeğini hissedip<br />
geriliyorsunuz.<br />
Diren (2015-Sarah Gavron)<br />
İşçi sınıfı kadınlarının hükümete karşı<br />
örgütlenmesini anlatan film, tarihteki<br />
ilk feminist hareketlerden<br />
birine odaklanıyor. Maud’un<br />
yaşadıkları üzerinden anlatılan<br />
olaylarda işçi kadınlar hem<br />
çalışma koşulları hem kişisel<br />
hayatlarındaki eşitsizlikler<br />
hem de oy hakkı için mücadele<br />
veriyor. Maud, ne kadar olaylardan<br />
geri durmaya çalışsa da<br />
kadınların haklılığı karşısında mücadelenin<br />
en önemli isimlerinden biri olma yolunda<br />
ilerliyor.
BİZ DE VARIZ... KADINLAR<br />
27 yaşındaki genç sinemacı<br />
Gülten Taranç ile 3 Mart’ta<br />
vizyona girecek ilk filmi<br />
Yağmularda Yıkansam’ı<br />
konuştuk.<br />
GİZEM ERTÜRK<br />
n Gülten Taranç ismini ilk kez Antalya’nın “Rengahenk”<br />
seçkisinde “En İyi Film” ödülünü alırken<br />
“Şişman Olduğum İçin İş Vermediler” çıkışıyla tanıdık.<br />
Herkes gibi ben de, “kim bu koca yürekli kadın” diye<br />
merak ettim. Tanışıp tebrik ettiğimde gözleri dolu<br />
doluydu ve anlatacak çok hikayesi olduğu her halinden<br />
belliydi. 27 yaşındaki genç sinemacı ile 3 Mart’ta<br />
vizyona girecek ilk filmi “Yağmularda Yıkansam”ı<br />
konuştuk.<br />
Merhaba Gülten, uzun ve sancılı bir sürecin<br />
ardından nihayet Yağmurlarda Yıkansam vizyona<br />
giriyor. Ama her şeyden önce bize biraz kendinden<br />
ve yönetmen olma serüveninden bahseder misin<br />
seni daha yakından tanıyalım?<br />
Sanatın içine doğdum diyebilirim. Annem müzikolog,<br />
babam da yönetmen, çok fazla bir seçeneğim olmadı.<br />
Kendimi bildim bileli sanatın bir dalıyla uğraşıyorum.<br />
Küçükken gofret paralarını biriktirip gitar alan<br />
Gülten’den sonra o gitarı demo yapmak için satan<br />
Gülten’den çokta beklenecek şekilde kredi ile uzun<br />
metraja kalkıştım. Pi sayısına şarkı yazıp matematikten<br />
ancak o sayede geçebilen bir öğrenciydim.<br />
Ailem müzik ile uğraşmamı istemediler ama sinema<br />
okuyacağım dediğimde kimse önümde durmadı.<br />
Yönetmen olacağımı hiç düşünmezdim ama sanatla<br />
uğraşacağımı her zaman biliyordum. Sanırım insan<br />
ideolojisini bulduğunda, bir sözü olduğunda sinemaya<br />
iyice bağlanıyor. Bir müzikle ya da resimle duygulara<br />
hitap edersiniz ama sinema algıları değiştiren bir sanat<br />
dalı. İnsanlara kendi bakış açımdan dünyamı göstermeyi<br />
çok seviyorum. Önüme bir zorluk çıktığında<br />
geriye dönüp baktığımda bu işe harcadığım emek<br />
gözümün önüne geliyor ve insanların üzerimdeki eme-<br />
kleri… Ama bunlardan da önemlisi sözüm var, biz de<br />
varız, kadınlar vardır!<br />
Seyirciyi nasıl bir film bekliyor?<br />
Açıkçası klasik kalıpların dışında bir film… Süprizleri<br />
bol, yer yer komik ama bir dram, anlatması zor, empati<br />
kurabileceğiniz bir film. Seyirciyi düşündürtmek<br />
isteyen bir film, samimi bir film…<br />
Biraz da oyuncularından ve oyuncu seçimlerinden<br />
söz eder misin?<br />
Bir ailenin hikayesini anlattığım için oyuncuların<br />
birbirine benzemesi önemli bir noktaydı. Audition<br />
yapamadım ama oyuncularımı birbirine bağlayarak<br />
tanıdım. Çekim öncesinde oyuncularımı birbirine<br />
bağlıyorum, onları kaynaştırmak adına… Çok değerli<br />
oyuncularla çalışma fırsatım oldu, Yeliz Tozan, Murat<br />
Ergür, Engin Benli, Çiğdem Benli gibi tiyatroda<br />
ve dizilerde aktif olarak oynayan oyuncularla ama<br />
benim için en ilginç deneyim hiç tecrübesi olmadan<br />
başrolün altından kalkan Derin İnce…<br />
Aslına bakarsan bize seni Altın Portakal’da<br />
yaptığın ödül konuşmasında; “şişman olduğum<br />
için iş vermediler” çıkışı ile tanıdık… Sinema<br />
yazarı Alin Taşçıyan kendisiyle yaptığım bir<br />
röportajda bu konuşmanı hatırlattığımda şimdi<br />
utanmışlardır herhalde diye iyimser düşünmek<br />
isterimm demişti. Bugün baktığında senin<br />
hissiyatın nedir?<br />
O gün o konuşmayı nasıl yaptım ben bile bilmiyorum,<br />
yaşadıklarım bir anda içimden çıktı. Bazen<br />
beni sokakta ya da gittiğim mekanlarda tanıyorlar<br />
çok gururum okşanıyor tabi ki ama bir taraftan da<br />
çok korkuyorum çünkü asla “şişmanlığımla” gündemde<br />
kalmak istemem hele ki kaliteli bir iş ortaya<br />
koymuşken… Bir kadının sosyal ve ekonomik hayatta<br />
yaşadığı mobinglere rağmen var olabileceğini<br />
kanıtlamış olmaktan dolayı gurur duyuyorum ve<br />
bunu kimseye de eyvallah etmeden yapmış olmaktan…<br />
Hemcinslerin ile ilgili bir film çekmeye ne zaman<br />
karar verdin?<br />
Sanırım bir sene Meksika’da yaşadıktan sonra…<br />
Dokuz Eylül Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema-Tv<br />
bölümünü kazandıktan sonra üniversiteyi dondurup<br />
bir sene boyunca Meksika’da değişim öğrencisi
VARDIR...<br />
GÜLTEN<br />
TARANÇ
olarak üç farklı ailenin yanında yaşadım. İlk yaşadığım<br />
ailedeki annem Hawaina dansçısıydı… Her sabah<br />
“aloha” diye bir müzik ile uyanıyordum, ilk gittiğimde<br />
İspanyolca bilmediğim için Üniversitede Latin Dansları<br />
eğitimine başlamıştım. Meksikalı ilk ailem ile çok derin<br />
bir bağ kurdum, bana İspanyolca öğrenmemde çok<br />
yardımcı oldular, ailemden uzaktayken bana aile oldular,<br />
bir gün aile değiştirmem gerekti çünkü değişim<br />
programı üç farklı aile ile yaşamak zorunluluğu<br />
getirmişti… Aynı hafta Meksikalı annemin ayağı<br />
sakatlandı ve dans edemez oldu, kursu uzun süre<br />
duracaktı… Sonra fark ettim ki bu kurs “oryantal”<br />
dersleri ile devam edebilir ve küçük kız çocuklarına<br />
gönüllü olarak oryantal dersi vermeye başladım,<br />
kurs devam etti… Kadınlar birbiriyle dayanışmaya<br />
girerse bu dünya çok farklı bir yer oluyor, düşünün ki<br />
bu dayanışma bana oryantal dersi verdirdi… Sanırım<br />
ilk feminist aktivist eylemim böyle başlamış oldu…<br />
Hiç zorlamadan, hiç üzerine düşünmeden, tamamen<br />
içimden gelen bir hareketti… Sonrasında Türkiye’ye<br />
döndüğümde okuluma başladım ve Meksika’daki<br />
kadınlarla Türkiye’deki kadınların farklılıklarını ortaya<br />
koymaya çalıştığım “Pembe Mariachi” kısa kurmaca<br />
filmimi gerçekleştirdim. O sıralar fark etmesem de<br />
sonra bir baktım kadın filmleri çekiyorum.<br />
Kadına şiddet meselesinin araştırırken karşına<br />
çıkan karşına neler çıktı?<br />
Çok fazla şey var aslında… Günde üç kadının<br />
öldürülmesi… Bu durumun medya organlarıyla<br />
meşrulaştırılması, istatistiklerde en yüksek ölüm<br />
oranının İzmir gibi bir ilde çıkması… Kadın cinayetlerinin<br />
durdurulabileceğini düşünüyorum. Toplumun<br />
kına mekanizmalarının yeniden harekete geçmesi gerekiyor.<br />
Çünkü en acı kısım, öldürülen kadınlarımızın<br />
hikayelerinde ortak bir nokta var; maruz kaldıkları<br />
şiddet, komşuları ya da akrabaları tarafından biliniyor…<br />
Ülkemizde kadınların en büyük sorunu nedir sana<br />
göre? Hem genel hem de sektör özelinde cevaplaman<br />
gerekirse?<br />
Meta olarak görülmeleri. Üretimin içinde olan kadın<br />
içinde geçerli, tamamen tüketim toplumunun bir<br />
parçasına dönüşmüş kadın içinde, bir anne içinde, bir<br />
ev hanımı içinde! Kısaca cevaplamaya çalışacağım<br />
soru biraz derin bir soru… Bizler sanki belli bir kalıbın<br />
içine hapsedilmeye çalışılan metalarız… Bir kere bir<br />
kadın üretimin içerisindeyse kendini göstermek adına<br />
daha çok çalışmak zorunda, kadın filmleri çekmeye<br />
başladığım 2009’dan beri pek çok kadın arkadaşım<br />
yaşadıklarını anlatıyor… En çok karşılaşılan durum,<br />
aynı işi bir kadına vereceklerse daha az maaş<br />
ödemeleri çünkü kapıldıkları yargılara göre bir<br />
kadın, ailesini kazandığı parayla çekip çevirmek<br />
zorunda değil ama bir erkek öyle mi?” Bir kadın<br />
kendi ayakları üzerinde durmaya çalışıyorsa güçlü<br />
oluyor, aslında o sadece normal bir insan, bir erkek<br />
kendi ayakları üzerinde durmaya çalışınca güçlü<br />
erkek demiyoruz. Gelelim domestik hayata ki burada<br />
daha fazla sıkıntı var, domestik kadınlarımız “anne”<br />
olmak zorundalar, mutfak ile salon arasında bir<br />
hayat, o salonda ya da televizyonda izlediği diziler<br />
ile uyutulan bir hayat… Bir erkek tarafından kendi<br />
malınmış gibi görüldüğün için şiddete maruz kalmak<br />
hele ki bu yüzyılda bu benlenmemin, bu zihniyetin<br />
hala değişmemesi bana korkunç geliyor. Bir kadının<br />
kendinden önce çocuğu için yaşamak zorunda hissetmesi<br />
bana korkunç geliyor!<br />
Türk sinemasında kadının yerini nasıl görüyorsun?<br />
Sinemamızda kadının yeterince anlatılmadığını<br />
düşünürdüm ama nedenini anlayamazdım… İlk
fark ettiğim nokta eğer kadın filmi çekiyorsanız masallardan<br />
bugüne kadar ki birçok anlatım kalıbına kafa<br />
tutmanız gerekiyor. Mesela şiddeti şiddet göstermeden<br />
anlattığınızda sizin oyuncu yönetiminde eksikliğiniz<br />
olduğu düşünülüyor halbuki onaylamamak adına<br />
göstermiyorsunuz, çekemediğiniz için değil. Seyirciye,<br />
yarattığınız karakterler radikal geliyor çünkü<br />
bugüne kadarki kalıpların dışında karakterler. Türkiye<br />
sinemasında kadının değişimi dönüşümü çok nadir<br />
anlatılıyor çünkü çatışma soyut bir meseleden doğuyor,<br />
özgürleşme hareketi soyuttur, zengin bir kadının fakir<br />
bir adama duyduğu aşktan yaratılan çatışma gibi<br />
değildir! Merkeze toplumsal farkındalığı yaratmayı<br />
koyup, zihniyet ve yaşanan toplumsal olayların bireyler<br />
üzerindeki psikolojik etkilerini koymaya çalıştığınızda<br />
siz rasyonel bir düzleme geçiyorsunuz, masal bitiyor.<br />
İşte çok az insan bunu kadınlar üzerinde yapmayı<br />
göze alıyor sinemamızda çünkü maddi getirisi düşüyor,<br />
çünkü yönetmenin yaşaması gereken çatışma ikiye<br />
katlanıyor…<br />
Bu filmi çekmek için bankadan yüklü miktarda kredi<br />
çektiğini söylemiştin.. Her şey yolunda gidiyordur<br />
umarım…<br />
Düzlüğe çıkamadım ama dağlar rampa olmaya<br />
başladı… Klipler ve reklam tanıtım işleri almaya<br />
başladım, her şey yoluna girdiğinde ikinci film<br />
gelecek…<br />
Türkiye’nin en geç yönetmeni olarak<br />
anılıyorsun, hala öyle mi☺<br />
Bu jenarasyon için hala öyle ☺<br />
Bundan sonra yine kadın sorunlarının ön<br />
planda olduğu filmler mi yapacaksın yoksa<br />
bambaşka şeyler de olabilir mi?<br />
Belki ikinci filmde çok farklı bir hikaye<br />
anlatacağım. Bildiğim tek şey kadın hikayesi<br />
anlatmasam bile bir kadının gözünden dünyaya<br />
bakacağım….<br />
Seni büyüten, sana feyz ve ilham veren yerli<br />
yabancı yönetmenler kimler?<br />
Angelopoulos! Hala ölmediğini düşünüyorum ya<br />
da öldüğüne inanamıyorum. Bir hafta boyunca<br />
Dokuz Eylül Üniversitesi Film Tasarımı bölümündeydi,<br />
çalıştayda görev aldığım için yakından<br />
tanıma şerefine nail oldum. Esprili, şen bir adamın<br />
çok ciddi filmler yapması beni derinden etkiledi.<br />
İkinci sınıftaydım filmlerini bize kendi çözümledi,<br />
bir filmin alt metni nasıl oluşuyor kendisinden<br />
dinlemek inanılmazdı, hiçbir filme o dakikadan<br />
sonra aynı gözle bakamadım. Ondan aldığım<br />
en büyük feyz yaşadığımız coğrafyayı Akdeniz’i<br />
filmin atmosferine yerleştirmek olmuştur diyebilirim.<br />
Beni büyüten yönetmen ise babam Ragıp<br />
Taranç. Babamdan öğrendiğim en önemli şey<br />
sanatın etikle yapılması, sinema yaparken, bunu<br />
insanlar için yaparken çalışma arkadaşlarıma<br />
insani koşullar sağlamayı ön planda tutmak. Annem<br />
Berrak Taranç’tan bir nota öğrenemedim<br />
ama babam okuduğu tüm kitapları bana da okutturmaya,<br />
izlediği filmleri benimle birlikte tekrar<br />
izleyerek bana çok şey kattı. Annemin genlerinin<br />
babamın benim ustam olmasının hakkını ödeyemem<br />
ama inanır mısınız babamla çok alakasız<br />
sinema beğenilerimiz var, ona bir senaryoyu kabul<br />
ettirmek zordur, çektiğim bir filmi beğendirmek,<br />
annem ise yaptığım yanık makarnayı bile<br />
beğenebilir, bu sayede kendimi sinema alanında<br />
çok geliştirdim.<br />
Başucu filmin hangisi ?<br />
Burjuvazinin Gizli Çekiciliği-LuisBunuel<br />
Bu sene en çok hangi filmi beğendin?<br />
Arrival☺
SICACIK FİLMLERİN YÖNE<br />
Ferzan Özpetek, yıllardır çektiği<br />
sıcacık filmlerle gönüllerimize konuk<br />
olmayı başarmış bir isim. Kalabalık<br />
dost meclisleri yahut hayatın<br />
merkezinde yer alan en saf duygu aşk,<br />
onun filmlerinde karşımıza çıkması<br />
kuvvetle muhtemel hususlardır.
TMENİ<br />
n Ferzan<br />
Özpetek’ten, onun<br />
filmografisinden<br />
bahsedecekken lafa<br />
nerden başlanacağı<br />
açıkçası bellidir. Tüm<br />
filmlerine sirayet<br />
eden, yürekten gelen samimiyeti onun<br />
en başta kendi kişiliğinin sonrasında<br />
ise sinemasının en belirgin özelliğidir.<br />
Nitekim bir Ferzan Özpetek filmi<br />
izlerken katılarak kahkaha atabilir yahut<br />
yüreğinize taş oturmuşçasına acı çekebilirsiniz.<br />
Ancak tüm bu insani eylemleri<br />
gerçekleştirirken, karşı tarafın size<br />
bahşettiği içtenliği tüm kalbinizle hissedersiniz.<br />
Ferzan Özpetek, yıllardır çektiği sıcacık<br />
filmlerle gönüllerimize konuk olmayı<br />
başarmış bir isim. Kalabalık dost meclisleri<br />
yahut hayatın merkezinde yer<br />
alan en saf duygu aşk, onun filmlerinde<br />
karşımıza çıkması kuvvetle muhtemel<br />
hususlardır. Nitekim onun sinemasını<br />
böylesine başarılı yapan unsurların<br />
başında da, tüm bu konuları işlerken<br />
takındığı tavır gelir. Sahi bir Ferzan<br />
Özpetek filmi izlerken kim duygulanmaz<br />
ki? O, hayatın içinden seçtiği hikâyeleri<br />
POLAT ÖZİŞ<br />
öylesine incelikle anlatır ki, izleyicileri<br />
çoğu zaman ustaca yazılan bir romanı<br />
okuyormuş hissine kapılmaktan kendisini<br />
alamaz.<br />
İlk olarak 1997’de Hamam ile hayatımıza<br />
giren ve sonrasında devam eden kariyeriyle<br />
ismini bir marka haline getirmeyi<br />
başaran usta yönetmen, yıllar<br />
sonra Türkçe olarak çekilen bir film ile<br />
huzurlarımıza geliyor. “İlk Türk filmim”<br />
olarak adlandırdığı ve başrollerini Halit<br />
Ergenç, Tuba Büyüküstün, Nejat İşler ve<br />
Mehmet Günsür’un paylaştığı İstanbul<br />
Kırmızısı 3 Mart’ta vizyonda. Bizde<br />
bu vesileyle, yıllardır takip ettiğimiz,<br />
gülüşü dahi içimizi ısıtmaya yeten Ferzan<br />
Özpetek’in filmografisini bir çırpıda<br />
hatırlayalım istedik.<br />
Hamam (1997)<br />
Ferzan Özpetek’in ilk uzun<br />
metrajı Hamam, cinsel kimlikler<br />
üzerine eğilen ve doğubatı<br />
kültürünü sentezleyerek<br />
karşımıza çıkan bir film olma<br />
niteliği taşıyor. İstanbul’da<br />
yaşayan teyzesinin ölüm haberini<br />
alan ve kendisine miras<br />
olarak bir hamam bıraktığını<br />
öğrenen Francesco’nun<br />
sürüncemede giden bir evlilik hayatı<br />
vardır. Hem hamamın satışını yapmak<br />
hem de bir nebze olsun kafa dağıtmak<br />
adına İstanbul’un yolunu tutan bu genç<br />
adam, Roma’da arayıp da bulamadığı<br />
samimiyeti, aile hayatını ve de en önemlisi<br />
aşkı bu koca metropolde bulacaktır.<br />
Bir hamam ekseninde ilerleyen ve Francesco<br />
ile Mehmet’in yakınlaşmasını konu<br />
alan Hamam, İtalyan ve Türk sinemasının<br />
izlerini taşımasının yanı sıra, saf bir aşk<br />
filmi olma özelliği ile de öne çıkıyor.<br />
1997 yılında Altın Portakal’da hem En İyi<br />
Film hem de En İyi Yönetmen ödüllerini<br />
kucaklayan Ferzan Özpetek, dönemin<br />
Türkiye’si için oldukça cesur olarak<br />
kabul gören filmiyle de oldukça ilgi<br />
çekmiştir.
Harem Suare (1999)<br />
Türklerin kültür tarihinde önemli bir<br />
yeri olan hamamı merkezine alarak ilk<br />
filmini çeken Ferzan Özpetek, ikinci filmi<br />
içinse Osmanlı’nın en çok konuşulan<br />
konularından biri olan haremi odak<br />
noktasına alır. Sultan II.Abdulhamid<br />
dönemine doğru bir yolculuğa çıktığımız<br />
film, harem ağası Nadir ve onun<br />
padişahın gözdesi yapmak için uğraştığı<br />
güzeller güzeli Safiye arasındaki ilişkiyi<br />
konu almaktadır. Bir yanda çıkar<br />
ilişkileriyle örülü harem, diğer tarafta<br />
Kanun-i Esasiyi kabul etmesi için zorlanan<br />
II.Abdulhamid ve tabii ki Ferzan<br />
Özpetek filmlerinin olmazsa olmazı aşk…<br />
Şöyle dönüp arkamıza baktığımızda, duyguyu<br />
izleyenlerine aktarma konusundaki<br />
eksikliğiyle yönetmenin en zayıf filmlerinden<br />
biri olarak nitelendirebileceğimiz<br />
Harem Suare, buna rağmen 1999 yılında<br />
Cannes Film Festivali’nde gösterilme<br />
başarısını elde ederek de adından söz<br />
ettirmiştir.<br />
Le Fate Ignoranti (Cahil Periler – 2001)<br />
Ferzan Özpetek’in İtalya topraklarına<br />
döndüğü ve en başta bahsettiğimiz<br />
samimiyetini tüm içtenliğiyle ortaya<br />
koyduğu film olan Le Fate Ignoranti, yer<br />
yer güldüren ama çoğunlukla insanın<br />
derinliklerine temas eden duygu yüklü<br />
bir hikâye olarak öne çıkıyor. Cıvıl cıvıl<br />
dost meclislerinin yanı sıra, ölüm ve aşkı<br />
da merkezine yerleştiren film, kocasının<br />
ani ölümünden sonra onun geçmişinin<br />
peşine düşen Antonia vesilesiyle izleyenlerine<br />
eşsiz bir anlatı armağan ediyor.<br />
Antonia bu süreçte, kocasının onu<br />
bir erkekle aldattığını öğreniyor ve en<br />
başta büyük bir yıkım yaşıyor. Ancak bu<br />
sayede hayatına giren umut dolu insanlar<br />
ona, aşkın ne denli büyük bir duygu<br />
olduğunu hatırlatıyor ve bambaşka<br />
bir hayatın kapılarını ardına kadar<br />
aralıyor. Salt bir insanlık filmi olarak da<br />
nitelendirebileceğimiz Le Fate Ignoranti,<br />
Nazım Hikmet’ten Sezen Aksu’ya kadar<br />
birçok değerimizi içinde barındırırken,<br />
Koray Candemir’e de oyunculuk tecrübesi<br />
yaşatmasıyla dikkat çekiyor.<br />
La Finestra di Fronte (Karşı Pencere –<br />
2002)<br />
Ferzan Özpetek filmografisinin pırıl<br />
pırıl parlayan bir filmi var sırada.<br />
Anlattığı hikâye, derinliği ve de en<br />
önemlisi hissettirdikleri ile La Finestra<br />
di Fronte bu dosyanın en güçlü filmlerinden<br />
biri olarak öne çıkıyor. İstediği<br />
hayatı yaşamanın oldukça uzağında<br />
olan Giovanna, günün birinde eşiyle<br />
tartışırken yaşlı bir adamla karşılaşır. En<br />
başta bu yaşlı adama mesafeli yaklaşan<br />
Giovanna, eşinin onu eve getirmesiyle<br />
birlikte yavaş yavaş buz dağını yıkmaya<br />
başlar. Adının Simone olduğunu söyleyen<br />
ve kendisine dair pek de bir şey<br />
hatırlamayan bu adamın geçmişindeki<br />
gizemi çözmeye kararlı olan Giovanna,<br />
farkında olmadan Simone sayesinde<br />
hayal ettiği hayata uzanmanın yollarını<br />
da keşfedecektir. İkinci Dünya Savaşı’nın<br />
en acı yıllarından süregelen bir aşk<br />
hikâyesini bünyesinde barındıran ve<br />
bununla da yetinmeyip modern dünya<br />
çıkmazlarına parmak basan film, her bir<br />
saniyesiyle izleyenlerinin yüreğine dokunabilmesiyle<br />
de alkışı hak ediyor.<br />
Cuore Sacro (Kutsal Yürek – 2005)<br />
Eğlencesi sıfıra çekilmiş, dramatik<br />
yoğunluğu ise maksimize edilmiş bir<br />
Ferzan Özpetek filmine hazır mısınız?<br />
Başarılı bir iş insanı olan Irene, ailesinin<br />
ölümü sonrası satışa çıkarmayı<br />
düşündüğü eski evlerine ziyaretinde<br />
Benny adında bir kız ile tanışır. Bu küçük<br />
kız çok geçmeden Irene’in hayatının<br />
merkezine yerleşir ve yaşanan bir kırılma<br />
noktasından sonra da Irene’in hayatı<br />
en baştan sorgulamasına neden olur.<br />
İnsanların yaşama amacına getirdiği<br />
eleştirisel bakış açısıyla takdiri fazlasıyla<br />
hak eden; bunu yaparken de izleyenlerini<br />
karanlık bir ruh halinin ortasına<br />
bırakan Ferzan Özpetek, ajite etmeden,
dişe dokunur bir dram filmini önümüze<br />
getirmeyi başarıyor. Irene’in dönüşümü,<br />
yaşadığı bireysel çıkmaz, Ferzan<br />
Özpetek’in filmografisinden alıştığımız<br />
sıcaklığı içinde barındırmasa dahi yönetmenin<br />
dramada da ne kadar başarılı<br />
olduğunu gözler önüne sermesiyle değer<br />
kazanıyor.<br />
Saturno contro (Bir Ömür Yetmez – 2007)<br />
Kalabalık bir dost meclisi ve birlikte<br />
göğüslenmeye çalışan dertler… 40’lı<br />
yaşlarına gelmiş, birbirinin ailesi olabilmeyi<br />
başarmış bir arkadaş grubunun,<br />
birbirlerine destek oluşuna şahitlik<br />
ettiğimiz Saturno contro; yer yer akıllara<br />
Cahil Periler’i getirse de ona oranla<br />
mizahı minimize edilmiş bir film olarak<br />
fark yaratıyor. Esasen Ferzan Özpetek<br />
bir kez daha hayatın içinden bir hikâye<br />
anlatıyor bizlere. Ancak bu sefer o<br />
kalabalık masanın karanlık tarafını<br />
ve hüznü kucaklayan yönünü servis<br />
ediyor. Film bir yandan dostluğun önemine<br />
dem vururken bir yandan da o<br />
mükemmel masada her daim eğlencenin<br />
olmayacağını, dertler gün yüzüne<br />
çıktığında da birbirine sırtını dayamanın<br />
ne denli önemli olduğunu defaatle irdeliyor.<br />
Ferzan Özpetek’in olgunluk<br />
eserlerinden biri olarak<br />
da tanımlanabilecek Saturno<br />
contro, yönetmenin git gide<br />
ciddileşen sinemasının<br />
örneklerinden biri olarak da<br />
öne çıkıyor.<br />
Un Giorno Perfetto (Mükemmel<br />
Bir Gün – 2008)<br />
Tartışmasız Ferzan Özpetek<br />
filmografisinin en serti olan Un Giorno<br />
Perfetto, adının tezadı bir hikâyeye sahip<br />
olmakla birlikte, finaliyle de izleyenlerini<br />
koltuğa çivilemeyi vadeden<br />
bir film. Henüz başında izleyicisiyle bir<br />
bağ kurmayı başaran ve yakın zamanda<br />
ayrılmış olan Emma ile Antonio arasındaki<br />
ilişkiyi merkezine alan film, bir yandan da<br />
çiftin iki çocuğunun büyüme sancısına<br />
ışık tutuyor. Tüm karakterlerin buhranına<br />
ortaklık ettiğimiz, bitirici yumruğunu<br />
finaline saklayan ancak o ana kadar da<br />
bir an olsun seyir zevkinin düşmesine<br />
izin vermeyen Un Giorno Perfetto; dram<br />
nedir, nasıl yapılır sorularına adeta ders<br />
niteliğinde cevaplar vererek, Ferzan<br />
Özpetek’in bu alandaki iddiasını da ortaya<br />
koyuyor.
Mine vaganti (Serseri Mayınlar – 2010)<br />
“Aşktan daha karmaşık olan tek şey<br />
ailedir.”<br />
Sert ve ciddi filmlerdeki başarısını<br />
ortaya koyan Ferzan Özpetek için<br />
özüne dönmenin vakti! Mine vaganti,<br />
neşesini izleyenlerine aktaran, anlatış<br />
biçimiyle deyim yerindeyse Yeşilçam<br />
melodramlarını andıran tam bir aşk ve<br />
aile filmi. Tommasso,<br />
ailesini bir araya getiren<br />
yemekte eşcinsel<br />
olduğunu açıklamayı<br />
planlamaktadır. Ancak<br />
abisi Antonio ondan<br />
önce davranır ve<br />
cinsel kimliğini tüm<br />
aileye itiraf eder. Bu<br />
da babasının kalp krizi<br />
geçirmesine sebebiyet<br />
verir. Bu dakikadan<br />
sonra bir ailenin geleneksel kalıplarını<br />
yıkma çabasına şahitlik ettiğimiz<br />
film, sinematografisiyle üst düzey bir<br />
film olduğunun sinyallerini henüz ilk<br />
dakikalarında verirken, samimiyetiyle<br />
de gönülleri fethetmeyi başarıyor. Farklı<br />
duyguları bir arada yaşatan ve Ferzan<br />
Özpetek filmografisinin en özel filmlerinden<br />
biri olan Mine vaganti, izleyenlerine<br />
soluksuz kahkahalar vadederken bir yandan<br />
da duygulandırmayı ihmal etmiyor.<br />
Magnifica presenza (Şahane Misafir –<br />
2012)<br />
Magnifica presenza; fantastik yapısıyla<br />
içine çeken ve bir an olsun bırakmaya da<br />
niyeti olmayan oldukça güçlü bir Ferzan<br />
Özpetek yapımı olarak karşımızda.<br />
Yönetmenin tüm tecrübesini ortaya<br />
koyduğu film, bir yandan izleyenlerinin<br />
yüzünde tebessüm oluştururken bir<br />
yandan da boğazda bir yumru hissi<br />
yaratmayı başarıyor. Filmin konusuna<br />
değinecek olursak, Roma’ya yeni gelen<br />
Pietro elindeki son parayla eski bir<br />
ev tutmuştur. Başta her şey yolunda<br />
giderken, gaipten gelen seslerle birlikte
evde yalnız olmadığını anlar. Bu durum<br />
Pietro’yu en başta tedirgin etse de<br />
hayaletlerle tanışıp,<br />
diyaloga girmesi<br />
onlarla ilgili fikrinin<br />
değişmesine olanak<br />
sağlayacaktır.<br />
Artık onun da tek bir<br />
gailesi vardır; o da<br />
hayaletlere yardım<br />
edebilmek! Rengârenk<br />
yapısıyla ilgi çeken,<br />
Ferzan Özpetek’in<br />
alıştığımız ve<br />
sevdiğimiz anlatım biçiminden pasajlarla<br />
izleyenlerini mest ettiği Magnifica presenza,<br />
Cem Yılmaz’ın da oyuncu kadrosunda<br />
bulunmasından dolayı, ülkemizde<br />
epeyce gündeme gelmiştir.<br />
Allacciate le cinture (Kemerlerinizi<br />
Bağlayın – 2014)<br />
Bu sefer heteroseksüel bir ilişkiyi merkezine<br />
aldığı hikâyesi ile izleyenlerine merhaba<br />
diyen Ferzan Özpetek, saf bir aşk<br />
filmi sunmasının yanı sıra, yine kalplere<br />
dokunup canımızı<br />
yakmayı da ihmal<br />
etmiyor. Allacciate<br />
le cinture, Elena ve<br />
Antonio’nun imkânsız<br />
ama bir o kadar da<br />
gerçek olan aşkını<br />
konu alırken, tutkunun<br />
hayatta ne denli büyük<br />
bir yer kapladığını da<br />
bir kez daha gözler<br />
önüne seriyor. Bu iki<br />
aşığın tanışma ve 13 yıl sonraki evlilik<br />
dönemleri olarak iki bölümde ele alınan<br />
film, her ne kadar dramatik yapısıyla bolca<br />
gözyaşı vadetse de, ajite etmeye izin<br />
vermeyen tavrıyla da övgüyü hak ediyor.<br />
İki insan arasındaki nedensiz çekimi ve<br />
aşkın tarifsiz büyüsünü kendine has üslubuyla<br />
yorumlayan Ferzan Özpetek, bu<br />
son filmiyle de izleyenlerini bir kez daha<br />
duygu karmaşasının içine bırakıyor.
KING KONG’UN AŞIK<br />
OLDUĞU KADIN<br />
Room ile karıyerinin<br />
zirvesine çıkan<br />
Brie Larson bu ay<br />
Kong filminde King<br />
Kong’u kendine hayrın<br />
bırakacak...
SERDAR AKBIYIK<br />
n Brie Larson’ın Hollywood sinemasında son<br />
dönem bağımsız sinema tiplemesi diyeceğimiz<br />
bir oyuncu türünün devamı niteliğindeki tarzı<br />
aslında çok da görülmemiş bir tarz değil. Asıl<br />
ismi Brianne Sidonie Desaulniers olan oyuncu<br />
Kalifornia’da doğdu. Anne babasının boşanması<br />
sonrası kardeşi ve annesi ile Los Angeles’a<br />
taşındı. San Francisco’da American Conservatory<br />
Theater’da oyunculuk eğitimi aldı. Ailesinin<br />
kökeni Fransız asıllı Kanada vatandaşı.<br />
Kendi soyadının zor telafuz edildiğini söyleyerek<br />
büyük büyük annesinin kızlık soyadı olan<br />
‘’Larson’’ı seçti. Tabii bu telafuz problemi kadar<br />
babasından ayrılmasına verdiği bir tepkiydi de.<br />
Lise döneminde okula gitmeyip evde eğitim<br />
aldı. Kendisinin genel geçer ilgi alanlarına hep<br />
uzak olduğunu, futbol maçlarına veya okul<br />
danslarına gitmek yerine evinde resim yapmayı<br />
veya odasının duvarlarını boyamayı daha çok<br />
tercih ettiğini söylüyor. Room filmindeki başarılı<br />
performansını düşününce oyuncunun karakteri<br />
niye bu kadar içselleştirdiğini anlayabiliyoruz<br />
bu sözlerinden. Bunun dışında müzikle<br />
de profesyonel anlamda ilgilenen larson’un bir<br />
albümü de bulunmakta. Bir çok dizide oynayan<br />
Larson 2010’da Scott Pilgrim Dünyaya Karşı ve<br />
2012’deki Liseli Polisler filmleriyle tanınmaya<br />
başladı. Ardından 2013’de Joseph Gordon-<br />
Levitt’in yazıp yönettiği Kalbim Sende filminde<br />
Gordon’un kardeşini oynadı. Larson aynı sene<br />
oynadığı Short Term 12 filmiyle bir çok ödül ve<br />
adaylık elde etti ve oyunculuğuyla övgü aldı.<br />
Larson 2015 yılında gelindiğinde ise oyunculuk<br />
hayatını yükseltecek film olan Gizli Dünya filminde<br />
oynadı ve aynı anda ilk Altın Küre, BAFTA,<br />
ve Akademi adaylıklarını elde etti. Larson bu<br />
adaylıklardan 73. Altın Küre Ödüllerinde Drama<br />
Dalında En İyi Kadın Oyuncu Ödülünü kazandı.<br />
En sonunda Room filmiyle Oscar ödülünüde<br />
kariyerine ekledi bu ay ise Kong filmiyle King<br />
Kong’u kendine hayran bırakacak.
BE
BEK YÜZLÜ HAYALET!<br />
MICHAEL PITT<br />
n Asıl adı Michael Carmen Pitt olan<br />
Amerikalı aktör, model ve müzisyendir.<br />
Oyunculuğa tiyatroyla başlayan<br />
Pitt, 1999 yılında Lisa Peterson’ın<br />
yönetmenliğini yaptığı, Naomi<br />
Wallace’ın yazdığı The Trestle at Pope<br />
Lick Creek isimli oyun için New York’ta<br />
sahneye çıktı. 10 Nisan 1981 doğumlu<br />
olan oyuncu Bertolucci’nin The Dreamers<br />
filmiyle tanındı desek yanlış olmaz.<br />
Michael Pitt, 2000 yılının yazında 2001 Sundance Film<br />
Festivali’nde ödül alan Hedwig and The Angry Inch’teki<br />
Tommy Gnosis rolü ile Filmmaker Dergisi tarafından Özgür<br />
Filmlerin En Yeni 25 İsmi arasında yerini aldı. 2001 yılının<br />
yazında yönetmen Larry Clark’ın Bully ve yönetmen Gus<br />
Van Sant’ın Finding Forrester filmlerinde oynadı.<br />
Michael Pitt, 2002 yılında Cannes Film Festivali’nde gösterilen<br />
yönetmenliğini Barbet Schroeder’in yaptığı Murder By<br />
Numbers’da Sandra Bullock ile yer aldı. Filmleri arasında<br />
The Village, Yellow Bird, Mambo Cafe, Hi Life, Bully, Silk,<br />
Ölümcül Oyunlar, Yedi Psikopat, Last Days, Rob the Mob, I<br />
Origins, Criminal Activities gibi filmler bulunuyor. Kendisini<br />
bu ay Kabuktaki Hayalet / Ghost in the Shell filminde Scarlett<br />
Johansson, Juliette Binoche, Takeshi Kitano ve Michael<br />
Wincott ile birlikte izleyeceğiz. Ünlü Kodansha Comics<br />
manga dizisinden esinlenilen filmin yazarı ve illüstratörü<br />
Masamune Shirow. Yönetmeni ise Rupert Sanders.<br />
BANU BOZDEMİR
PABLO LARRAIN<br />
YENİLİKÇİ VE<br />
GENÇ BİR USTA<br />
Daha evvel Jodorowsky ile<br />
ün kazanan Şili sineması,<br />
şimdilerde ise her filmi başarılı<br />
olan ve hep daha iyiye giden<br />
Pablo Larrain ile konuşuluyor.<br />
ONUR KIRŞAVOĞLU<br />
n Şili sinemasının<br />
uzun süre sonra<br />
bütün dünyada<br />
tanınan ve her filmi<br />
başarılı olan bir yönetmen<br />
çıkarabilmesi<br />
2000’li yıllara denk<br />
geldi. Daha evvel<br />
Jodorowsky ile ün kazanan Şili sineması,<br />
şimdilerde ise her filmi başarılı olan ve<br />
hep daha iyiye giden Pablo Larrain ile<br />
konuşuluyor. Agresif bir sinema diline sahip<br />
olan ve şiddet ögesinin iliklere kadar<br />
işlediği filmlere imza atan Larrain, kendine<br />
has bir çizgi de yaratmış durumda.<br />
Çocukluğunun etkileri ile Pinochet dönemini<br />
anlatmayı tercih eden Larrain, belki<br />
de planlamadan Pinochet üçlemesini de<br />
çekmiş oldu. Sonradan filmlerinde izlerini<br />
çok göreceğimiz üzere politikacı bir anne<br />
ve babanın oğlu olarak dünyaya gelen<br />
Pablo, katolik eğitim veren bir okulda
da öğrenim gördü. Hem siyasi hem din<br />
üzerinden yaptığı eleştirilerin kaynağını<br />
anlamak için bu bilgiler sanırım referans<br />
olacaktır. Üniversite eğitiminde ise artık<br />
yolunu seçen ve UNIAAC’dan başarı ile<br />
mezun olan Pablo’nun filmlerine politik<br />
bir tavrının olmama şansı sanırım çok az<br />
yüzdeler ile ifade edilebilirdi. Tabii bu<br />
durum onu politikanın içine de itebilir,<br />
genç yaşta ebeveynlerinin izinden gidebilirdi<br />
ama o sanatı ve sinemayı seçti.<br />
Tabii ikisinin harika harmanlanması da<br />
kaçınılmazdı. Yani, harika filmler çekmek<br />
ve politik tavrında ödün vermemek. Pabla<br />
Larrain de bunu yaptı ve hala yapmaya<br />
devam ediyor...<br />
Pinochet dönemi, faşist diktatörlüğün<br />
etkileri ve Şili üzerinde oluşan baskılar,<br />
Larrain’i ve sinemasını da derinden etkiledi.<br />
Zaten böyle bir şekilde yıllar geçiren<br />
Şili’nin bütün çocukları aynı derecede<br />
etkilenmiştir ve farklı şekillerde<br />
dışavurumları gerçekleştirmiştir. Bizim<br />
ülkemizin bazı dönemlerinde yaşanan<br />
ve halkı derinden etkileyen olaylara<br />
(Örnek: 12 Eylül) baktığımızda da<br />
birkaç nesilin nasıl etkilendiğini net<br />
bir şekilde görebilmekteyiz. Larrain de<br />
kendi yaşantısından etkilenmiş ve bu<br />
sinemasının hem politik hem agresif<br />
olmasına sebebiyet vermiştir. Dili ve<br />
söylemleri oldukça sert olabilmekte ve<br />
tarafını kesinlikle açık etmektedir. Tabii<br />
genel algı da bu yönde olunca filmlerinin<br />
krşısında duran pek kişi görülmemektedir.<br />
Şunu da ifade etmek gerekir ki Larrain<br />
filmlerinde kendi söylemleri çok net<br />
olsa da eyirciye asla baskı kurmaz. Aynı<br />
görüşte olmak, onu kabullenmek ya da<br />
karakterlere karşı tavır almak tamamen<br />
özgür iradeye bırakılmıştır. Kendini ifade<br />
eder ama genel atmosfer oldukça naif ve<br />
anlatıları nakşış gibi örer. Bu da izleyiciye<br />
karar vermek ve taraf olmak konularında<br />
zaman kazandırır, düşünmeye sevk eder.<br />
Herkes gibi bir görüşü olsa da bu durum<br />
Larrain’in ne kadar objektif olduğunun
da bir göstergesidir. Hatta bazı filmlerinin<br />
bazı anlarında mizahi yönünü<br />
de kuvvetli bir şekilde kullanır. Bu da<br />
geçmiş olayları unutmamak ama onlarl<br />
bşa çıkmak için yöntem olarak mizahı<br />
kullanabilmek demektir ki kara mizah<br />
dediğimiz türü Larrain sinemasının önemli<br />
soslarından biri olarak görürüz. En acı<br />
dolu anıyı hatırlarken bir yandan kahkaha<br />
atabilmek ve onu bu şekilde yad etmek<br />
harika bir duygudur. Asla unutulmayacak,<br />
unutturulmayacaktır ama artık onunla<br />
dalga geçebilmekteyiz... Larrain, din konusunda<br />
da söylemlerini sakınmayan ve<br />
sonunda bununla ilgili büyük bir film de<br />
yapan bir yönetmen. Katolik eğitimi alışı<br />
ve ebeveynlerinin etkisi ile işin temelleri<br />
hakkında bilgi sahibi de olan Larrain,<br />
rahipler üzerinden bu gibi bir filme, tokat<br />
gibi bir hikayeye imza da atmaktan geri<br />
kalmadı. Rahipler üzerinden, din, varoluş,<br />
kefaret gibi kavramlara değinen yönetmen,<br />
her detayı, hiç atlamadan ve en pis<br />
haliyle izleyici ile buluşturdu. Siyaset ve<br />
din, Larrain kamerasından süzüldü ve<br />
sonuç hanesinde kesinlikle sınıfta kaldı.<br />
Yenilikçi denemeler yapan, karakterleri ve<br />
diyaloglarını her filminde yeni bir şekilde<br />
bize sunan Larrain, her filmindeki bu<br />
yeniliklere atmosfer yaratımı ve sinematografi<br />
alanlarında da bir şeyler eklemeyi<br />
başarıyor. Mercek kullanımı, ışığın farklı<br />
bir şekilde hikayelere eşlik edilişi, tonların<br />
anlatıya göre değişip vals yapması ve<br />
kurulan şahane atmosfer. Larrain her filminde<br />
farklı olmayı ve büyüleyici bir şekilde<br />
bunları kullanmayı çok iyi biliyor. İşin<br />
içinden gelmesi ve yapım şirketini sinema<br />
sevgisi ışığında kullanması da tabii ki çok<br />
büyük bir etken. O sebeple teknik konularda<br />
da epey yetkin ve yenilikçiliğe çok<br />
açık. Puslu manzaralar, pastel renkler, gri<br />
tonlar, soluk renkler ya da bunların tam<br />
tersi. Olayın gidişatı, etkisi ve istenen<br />
çözümlemesi ne ise ona göre ayarlanan<br />
bir görsellik ve elbette şölen. Buradan<br />
hareketle şiirsel sinemanın da Malick ve<br />
Sorrentino gibi sinemacılarının yanına<br />
Larrain’in eklendiğini de söyleyebiliriz.<br />
Tıpkı onlar gibi anlatı çok önemli, görsellik<br />
üst düzey ve her defasında yepyeni.<br />
Şiddeti, ahlaki çöküntüleri ve dönemlerin<br />
yarattığı acıları perdeye yansıtan Larrain,<br />
günümüzün şimdiden en önemli yönetmenleri<br />
arasından ve giderek sinemasını<br />
daha yukarıya taşıyor.<br />
Filmleri<br />
2006 yılında ilk uzun metrajını Fuga adıyla<br />
çeken Larrain, daha ilk filmi olmasına<br />
rağmen birçok festivalden ödülle
döndü. İlk film ödüllerinin bazlarının<br />
da sahibi olan Larrain, filmde bir müzisyenin<br />
çalkantılı hayatını anlatıyor.<br />
Sarmal kurguyu tercih eden Larrain,<br />
bu anlamda daha ilk filmi ile izleyiciyi<br />
zorluyor ve kurduğu atmosfer ile de etkisi<br />
altına almayı başarıyor. Kullanılan<br />
renklerin, kadrajların ve mekanların son<br />
derece akılda kalıcı olduğu Fuga, ilk<br />
film olarak fazlasıyla sınıfı geçiyor ve<br />
Larrain, arkasına cesaret rüzgarını da<br />
katıyor. Bundan yaklaşık üç yıl sonra<br />
2009’a geldiğimizde ise İstanbul Film<br />
Festivali’nde Tony Manero isimli bir<br />
filmle izleme şansı buluyorduk Larrain’i.<br />
Festivalin en iyi filmi de seçilen yapımın<br />
hikayesinde ise John Travolta’nın Saturday<br />
Night Fever filmine obsesif derece<br />
bağlı bir adamın hayatının anlatılıyor.<br />
Larrain’in başyapıt seviyesine yaklaştığı<br />
ilk filmi olma özelliği de taşıyan Tony<br />
Manero, müthiş bir gerilim yaratmanın<br />
yanı sıra Pinochet döneminin ilk etkilerinin<br />
yoğun yaşandığı döneme de ışık<br />
tutuyor. Larrain, kurallara karşı gelmenin,<br />
ahlaki çöküntünün ve isyanın filmini<br />
çekiyor ve sert bir üslupla izleyiciye<br />
aktarıyor. Bu film, aynı zamanda , gayrı<br />
resmi olarak Pinochet Üçlemesi diye<br />
adlandırılan serinin de ilk filmi olarak<br />
kayıtlara geçiyordu. Hemen bir sene<br />
sonra bu kez çok dah hazmı zor Post<br />
Mortem filmini izleyici ile buluşturuyordu<br />
Larrain. Pinochet dönemini en sert ve<br />
şiddet dozu en yoğun zamanını anlatan<br />
film, bir morg görevlisi üzerinden derdini<br />
anltıyor. Katliamları ve Pinochet<br />
zaferinin yansımalarını perdeye apolitik<br />
bir karakter üzerinden anlatan Larrain<br />
otopsi sahneleri ile de izleyicinin<br />
sinirlerini alt üst ediyor. Bunu yapıyor,<br />
zira o dönem hayatı alt üst olan insanlar<br />
ile de empati kurulabilinsin. Tabii<br />
tarafı net olmasına rağmen tahlil yine<br />
seyirciye kalıyor ve kanı donan seyircilere<br />
bile bir söylem hakkı tanıyor.<br />
Muhteşem planlar, yine yenilikçi atmosfer<br />
ve akıllardan çıkmayacak finali ile<br />
de Post Mortem övgülere boğulmayı<br />
başarıyor. 2012 yılına gelindiğinde ise<br />
Larrain adını hiç olmadığı kadar çok ve<br />
geniş platformlarda duyuracaktı. Oscar<br />
adaylığı da getiren No filmi, Gael<br />
Garcia Bernal’in başrolü üstlendiği ve<br />
Pinochet Üçlemesi’nin de son filmi oluyordu.<br />
Reklam kampanyası üzerinden<br />
ilerleyen ve Pinochet’in referandumuna<br />
odaklanan hikaye, katıldığı hemen her<br />
festivalden ödülle döndü. Faşizmin artık<br />
sonlarına gelinen süreç yine net ama
objektif bir biçimde peliküle aktarılıyordu.<br />
Artık biçim ve içeriğin uyumu, etkisi ve<br />
kullanımı had safhaya çıkmış, siyaset ve<br />
mizah harika harmanlanmış, Pinochet<br />
dönemi gibi üçleme de yavaşça ama derinden<br />
son bulmuştu. Larrain bütün dünya<br />
tarafından iyice tanınmaya başlamış ve<br />
her ülkenin sinemacılarına ulşacak seviyeye<br />
gelmişti. Arada bir belgesel çekerek<br />
üç sene zaman geçiren ve ilk defa bu kadar<br />
ara veren Larrain, El Club filmi ile sahalara<br />
başyapıt ile geri dönüş yapacaktı.<br />
Katolik rahiplerin, taciz ve işledikleri diğer<br />
günahlarından arınmaları için yollandıkları<br />
bir tecrit evinde geçen hikaye, rahiplerin<br />
ait olma duyguları, varoluş ve vicdan<br />
sancıları arasından gidip geliyordu.<br />
Larrain ise ışığı harika bir yardımcıya<br />
dönüştürüyor, sürekli pürü pak bir ışıltı<br />
içerisinde rahipleri anlatıyordu. Gri<br />
tonların ağırlıkta olduğu sahneler ise<br />
vicdanları derinden kurcalıyordu. Din<br />
konusundaki söyleler her zamankinden<br />
sert ama doğruydu. Katolik eğitim gören<br />
Larrain, hesabı kitabı en net şekli ile önümüze<br />
koyuyor ve bir kez daha kendisine<br />
hayran bırakıyordu. Bir sene sonra, yani<br />
bu sene ise Larrain’in iki biyografik proje<br />
ile karşımıza çıkacağı duyuruldu. Bunlardan<br />
ilki Pable Neruda’nın hayatından<br />
bir kesitti, diğeri ise suikast gölgesinde<br />
acılar yaşayan fist lady Jackie Kennedy.<br />
Bunların ilki olan Neruda’yı büyüsünden<br />
hala çıkmayacak şekilde etkilenerek<br />
izleme fırsatımız oldu. Şair, komünist ve<br />
politikacı Pable Neruda’nın hayatından bir<br />
dönemin anlatıldığı film, inanılmaz etkileyici<br />
bir şiirsellik ile donatılmış. Neruda<br />
hikayesine de zaten bu yakışırdı. Atmosfer<br />
olarak da eşsiz bir deneyim olduğunu<br />
belirtmek ve sinematografi anlamında<br />
ders niteliğinde tercihlerin olduğunu ilave<br />
etmek gerekir. Diyalogların aktarımında<br />
daha evvel görmediğimiz bir mekan<br />
sıçrama yöntemi uygulanmış ve izlerken<br />
hayranlığı gizlemek güç. Atmosfer yaratım<br />
konusunda zaten yetenekli olan Larrain,<br />
kendini de aşmış ve ortaya kesinlikle<br />
deneyimlenmesi gereken eşsiz bir sinema<br />
örneği çıkmış. Sinemayı sinema yapan<br />
bütün unsurların bir arada toplandığı<br />
muazzam bir yapım. Kesinlikle başyapıt<br />
ve yılın en iyi filmlerinden biri.<br />
Artık ustalığını fazlasıyla ispatlamış olan<br />
ve bu ay gösterime girecek Jackie filmi<br />
ile bunu daha da artıracağından zerre<br />
şüphemiz olmayan Larrain sinemasını,<br />
2000’li yılların ve modern sinemanın<br />
başlarına yazma vakti geldi. Her filminde
daha iyiye oynayan ve yeteneklerini hem<br />
geliştirip hem hayrnlık derecesinde sunan<br />
Larrain, farklı türlere imza atmaya<br />
başladığından beri onun da üstesinden<br />
geleceğini göstermiş oldu. Sinemayı<br />
sinema yapan birincil unsurlardan sinematografi<br />
ve atmosfer, yani kısacası<br />
biçim konusunda usta bir yönetmen<br />
olduğunu kabul etmemiz gereken Larrain,<br />
yazıda daha evvel de bahsettiğimi üzere<br />
adını Malick ve Sorranetino gibi büyülü<br />
sinemacıların yanına yazdırmaya aday.<br />
Şiirsel sinemasını, görsel bir şöeln ile<br />
destekleyen ve dert anlatma anlamında<br />
çok net olan Larrain, önümüzdeki 20 seneye<br />
damgasını da fazlasıyla vuracaktır.<br />
Pinochet’in yaralarını sarmaya çalışan,<br />
Şili’nin ve mücadelenin çocukları ise<br />
Larrain sineması ile temsillerini bulacak<br />
ve 7.sanatın büyüsü ile vücut bulacaklar.<br />
Pablo Larrain, her sinemasever için artık<br />
başucu yönetmenlerinden biri. Siz hala<br />
tanışmadıysanız kendinize bir iyilik yapın<br />
ve bu büyüye kollarınızı açın.
ENTELEKTÜELLiĞiN<br />
İVEDiK DÜŞMANLIĞI
OLMAZSA OLMAZI<br />
Recep İvedik 5 bütün zamanların en iyi<br />
gişe açılışını yaptığı için herkes verdi<br />
veriştirdi. Neredeyse filmi sevmek ve gülmek<br />
cahilliğin belirtisi olarak gösteriliyor.<br />
Tabii ki baştan aşağı yanlış bir kanı...<br />
SERDAR AKBIYIK<br />
n Bu ülkenin en<br />
büyük derdi entelektüel<br />
sınıfı. Bu entelektüel<br />
sınıftan olduğunu<br />
kanıtlamak için kendi<br />
kimliğini yok saymak<br />
ve güya uzman<br />
oldukları konularda<br />
bile insanları yanlış<br />
yönlendirmek en çok rastlanan tavır. Bu<br />
yazının asıl konusu Recep İvedik 5, peki<br />
nereden geldik entelektüelliğe, bu ülkenin<br />
genelinin cahil olduğu yakıştırmasına.<br />
Yıllardır Recep İvedikler’i seyrederim. İlk<br />
kez 2007 yılında vizyona girdiğinde kimse<br />
böyle büyük bir beğeni toplayacağını<br />
tahmin etmemişti. Fakat Recep İvedik’i<br />
yaratan Şahan Gökbakar ile yönetmen<br />
kardeşi Togan Gökbakar çok zor bir şeyi<br />
başardı. Her filmle üstüne koydular. Halbuki<br />
devam filmlerinin orijinal hikayeden<br />
iyi olduğu az görülmüştür. İkili değil Türk<br />
sinemasında dünya sinemasında bile<br />
zor görülen bir başarı sergiledi. Recep<br />
İvedik’in başarısı sadece gişe sayısında<br />
değil aslında. Bence onun bu kadar<br />
köklü tartışmalara sebep olmasının asıl<br />
nedeni Türk entelektüelinin kompleksinde<br />
yatıyor. Kısaca insanlar entelektüel<br />
olduğunu kanıtlamak için Recep İvedik’i<br />
aşağılıyorlar. Sanki İvedik’e laf söyleyince<br />
onu seven ve ona gülen yığınlarla<br />
aralarında bir mesafe koyuyorlar. Hayali
ir sınıf yaratıyorlar.<br />
Film vizyona girdikten sonra eleştirilere şöyle bir<br />
baktım. İnanın aslında filmin özüyle ilgili dişe dokunur<br />
bir eleştiri bulamadım. Sürekli bir önyargı<br />
tekrarı. Efendim Recep İvedik banalmış, kadın<br />
düşmanıymış, küfürbazmış. Bu eleştirilerin hiç<br />
biri dürüst değil. Çünkü bu eleştirileri sayfalarına<br />
taşıyanlar Sacha Baron’un Borat’ını, Adam<br />
Sandler’ın Zohan’a Bulaşma’sını , Seth Rogen’in<br />
This is The End’ini veya Jim Carrey’nin I Love<br />
You Phillip Morris’ini bayıla bayıla seyrediyorlar.<br />
Bu filmlerin hepsinde görmek istiyorsanız cinsiyetçi<br />
bir yaklaşım, küfür ve her türlü kaba espri<br />
var. Peki bunları kabul eden, methiyeler düzen<br />
kalemler Recep İvedik’e niye bu kadar düşman?<br />
Halbuki komedi türünü bilen birisi Recep İvedik’in<br />
çok da farklı veya alışılmadık bir şey yapmadığını<br />
anlar. Komedinin en güçlü damarı “köyden indim<br />
şehire” durumudur. Veya taşralının burjuvaya<br />
dersini vermesidir bilindik komedinin bir yolu.<br />
Recep İvedik’te ise bu varoştan çıkan adamın<br />
pilates yapmasıyla çözülmüş.<br />
Eğer önyargılarınızı bir kenara bırakırsanız Sadri<br />
Alışık’ın Turist Ömer’i veya Feridun Karakaya’nın<br />
Cilalı İbo’sundan çok da farklı değildir Recep<br />
İvedik. Hepsi mert, taşralı veya fakir sınıfa ait<br />
burjuvaya kafa tutan karakterlerdir. Diyeceksiniz<br />
ki Turist Ömer küfretmezdi. Evet o zamanlar<br />
tribünler kravat takan adamlarla doluydu. Köyden<br />
kente göçün ilk zamanlarıydı, kentli kültürüne<br />
baskın gelen varoşlar yerine ezilmişliğini arabeskle<br />
dillendirme çabasındaki gecekondu<br />
bölgeleri vardı ve İstanbul’un nüfusu sadece 1<br />
milyondu. Gelelim Recep İvedik’in gişe hasilıta<br />
meselesine... Recep İvedik 5’i dört günde 1<br />
milyon 890 bin 410 kişi izledi. Bu gişede gelmiş<br />
geçmiş en iyi açılış. Kimileri bunu filmin bir gün<br />
erken yani Perşembe günü vizyona girmesine<br />
bağlıyor. O zaman filmin pazar günü 652.711<br />
gişe rakamı ile tüm zamanlar tek gün seyirci<br />
rekorunu kırmasına ne diyeceğiz? Bazıları yüksek<br />
gişe hasılatının sebebi olarak 1326 salonda<br />
vizyona girmesini gösteriyor. Bu yüzden de<br />
filmi eleştirenler var. İyi de bu filmin içeriğiyle<br />
ne kadar alakalı? Yani sinema salonlarındaki<br />
tekelleşmenin sebebi mi Recep İvedik? Burada<br />
rekabet kuruluna laf söyleyemeyenler Recep<br />
İvedik’e sallayarak rahatlıyorlar. Bu insanlar hiç<br />
mi düşünmüyorlar o her yıl açıklanan ve birbirlerine<br />
girdikleri Sinema Destekleme Fonu, Recep<br />
İvedik ve bir kaç gişe rekortmeni film olmasaydı<br />
yok olurdu. Her yıl almak için kavga ettiğiniz o<br />
paralar Recep İvedikler’den geliyor. Bütün bunlara<br />
rağmen Recep İvedik’i sevmemek tabii ki<br />
suç değil. Gülmüyorsanız gülmüyorsunuzdur.<br />
Ama gülenleri niye aşağılıyorsunuz? Yani bu<br />
ülkede daha komik kaliteli filmler üretiliyor da<br />
Recep İvedik mi onların önünü kesiyor? Komik<br />
olmayın bırakın komikliği Recep İvedik yapsın.
KISA FİLM KISA<br />
ZAMANDA<br />
DERİNLİKLİ<br />
SÖYLEM<br />
SANATIDIR<br />
FIRAT SAYICI<br />
UZUN FİLMİN KISASI<br />
Bülent Özdaman’la sosyal<br />
medyada tanıştık.<br />
Bana kısa filmi Yol’u gönderdi.<br />
İzledim ve bende<br />
güzel hisler uyandırdı<br />
film. Yorumlarımı yaptım<br />
ve hemen kendisine<br />
röportaj teklifinde<br />
bulundum. Özdaman, bu<br />
ay köşemin konuğu...<br />
Bülent Özdaman’la sosyal medyada<br />
tanıştık. Bir gün, bana<br />
çektiği kısa film Yol’u göndererek<br />
görüşlerimi almak istedi. İzledim<br />
ve bende güzel hisler uyandırdı film.<br />
Yorumlarımı yaptım ve hemen kendisine<br />
röportaj teklifinde bulundum. Özdaman,<br />
bu ay köşemin konuğu...<br />
Öncelikle biraz kendinden bahseder<br />
misin?<br />
1991 Erzurum doğumluyum. İstanbul’da<br />
yaşıyorum. Marmara Üniversitesi Hukuk<br />
Fakültesini bitirdim fakat hukuktan çok<br />
kültür, sanat ve sinemayla ilgiliyim. Sonum<br />
ne olacak bilmiyorum. Çeşitli kültür<br />
ve gençlik merkezlerinde dört beş yıldır<br />
lise ve üniversite öğrencilerine yönelik<br />
film okumaları, edebiyat, sinema,<br />
yazarlık atölyeleri ve söyleşiler düzenliyorum.<br />
Çeşitli edebiyat ve sinema<br />
dergilerinde yazı, röportaj, soruşturma<br />
gibi çalışmaları yayınladım. Hali hazırda<br />
Kültür Gündemi’nde sinema kritikleri<br />
yazıyorum, Ayasofya Dergisi’nin kültürsanat<br />
editörlüğünü üstleniyorum.<br />
Senin için kısa filmin tanımı nedir?<br />
Tıpkı şiir gibi az malzemeyle, kısa zamanda<br />
derinlikli ve etkili şeyler söyleme<br />
daha doğrusu gösterme ya da gizleme<br />
sanatıdır.<br />
Biraz Yol’dan ve onu çekme nedenlerinden<br />
bahseder misin?<br />
Yol, birbirini tanımayan, (sanatçı bir<br />
genç, orta yaşlı bir bilim adamı ve yaşlı<br />
bir çiftçi) üç adamın yollarının bir tren<br />
istasyonunda kesişmesi, istasyondaki<br />
çeşmeden su içmeleri, elini yüzünü<br />
yıkamaları ve ardından çeşmenin<br />
yakınındaki ağacın gölgesinde<br />
soluklanmaları, birbirleriyle kelimelerden<br />
ari bir hâl diliyle konuşmaları ve<br />
sonrasında her birinin kendi menzilince<br />
yollarına devam etmesini konu alıyor.<br />
İki yıl önce Muhammed (s.a.v.)’in ‘Ben<br />
bu dünyada bir ağacın altında gölgelenen<br />
sonra da kalkıp orayı terk eden bir<br />
yolcu gibiyim.’ hadisinden yola çıkarak<br />
Yol’u çekme kararı aldık. Başımıza bazı<br />
komik olaylar geldi. Bilhassa mekân
ulma konusunda. Ta Çatalca’ya gittik, hızlı tren<br />
çalışması yapıldığı için tren raylarını söküyorlardı,<br />
dakikalarca yürüyerek ray aradık. Sonunda<br />
belki de ironik bir şekilde bir tren istasyonunda<br />
soluklandık; istediğimize benzer bir ağaç ve bir<br />
çeşme de vardı biz de filmi orada çektik.<br />
Sence hızla gelişen teknolojinin, kısa filme ne gibi<br />
katkıları olabilir? Neler götürür?<br />
Sinema pahalı bir sanat. Kısa film de çekseniz<br />
diğer sanatlara nazaran belli başlı masraflarınız<br />
oluyor. Bu anlamda gelişen teknolojinin kısa<br />
filme ve kısa filmcilere olumlu katkılarının<br />
olduğunu düşünüyorum. Lakin bu durumun bir<br />
yerde konformizme sebep olabileceği endişesini<br />
de taşımıyor değilim hem kendi adıma hem<br />
de kısa film adına. Gelişen teknolojinin bize<br />
getirdiği kolaylıkların bir yandan da hikayeye<br />
zarar vereceğini bizi hikayenin odağından<br />
uzaklaştırabileceğini düşünüyorum.<br />
Örnek aldığın, sinemasını sevdiğin, yerli ve<br />
yabancı yönetmenler kimler?<br />
Andrey Tarkovski, Robert Bresson, Ingmar Bergman,<br />
Abbas Kiyarustemi, Ahmet Uluçay, Nuri Bilge<br />
Ceylan, Semih Kaplanoğlu, Reha Erdem.<br />
Türkiye’deki film festivalleri ve kısa filmcilere<br />
yaklaşımları konusunda neler söylemek istersin?<br />
Biz kısa filmcilerin de<br />
sebep olduğu bazı durumlardan<br />
dolayı hâlâ<br />
üvey evlat muamelesi<br />
gördüğünü haksız yere<br />
uzun metrajlı filmlerin<br />
gölgesinde kaldığını<br />
düşünüyorum. Zira<br />
kısa filmciler üç beş<br />
kısa filmden sonra<br />
eğer uzun metrajlı<br />
film çekebiliyorlarsa<br />
ekseriyetle bir daha<br />
kısa filmlerin yüzüne<br />
bile bakmıyorlar.<br />
Halbuki kısa filmlerin<br />
uzun metrajlı<br />
filmlerden sadece<br />
sürenin kısalığı ya da<br />
uzunluğu anlamında<br />
farklılıkları yoktur. Tıpkı<br />
animasyon filmleri ayrı<br />
tutabileceğimiz gibi kısa<br />
filmlerin uzun metrajlı filmlere nazaran apayrı bir<br />
anlatım dilinin olduğunu düşünüyorum. Fakat<br />
animasyon filmler gibi henüz anlaşılmadığına ve<br />
kendine hak ettiği yeri bulamadığına her festivalde<br />
şahitlik ediyorum.<br />
Son olarak gelecek planlarından bahsedelim…<br />
Sinemayla uzaktan yakından ilgilenen herkes<br />
gibi elbette benim de rüyalarım var.<br />
Şimdilik yazarak, okuyarak ve düşünerek<br />
heybemi doldurmaya ve hikayelerimi demlemeye<br />
çalışıyorum. Bu noktada sinema kritiği<br />
yazmanın benim için olumsuz taraflarından<br />
biri kısa film çekmeye karşı ben de bir tedirginlik<br />
ve özgüvensizliğe yol açması. Sinema<br />
yazarlığını ve kısa filmciliği ya da uzun vadede<br />
düşünürsek uzun metrajlı film yapmayı birbiriyle<br />
bağdaştırmayı başarabilirsem ya da birinden<br />
vazgeçmem gerekiyorsa eğer vazgeçebilirsem<br />
o zaman benim için gelecek biraz daha belirgin<br />
bir hâle gelecektir. Bakınız burada da hukuku<br />
pek düşünemedim. Belli mi olur belki de sinemayla<br />
hiçbir zaman istediğim, hayal ettiğim<br />
düzeyde ilgilenemem ve kendini daha çok, para<br />
kazanmak zorunda hisseden bir hukukçu oluveririm.<br />
Yol’un sonunun nereye çıkacağını ben<br />
de merak ediyorum.
MASUM<br />
Adı Efsane, Kanal<br />
D’nin Cumartesi<br />
akşamları izleyiciyle<br />
buluşan yeni dizisi.<br />
Dizi oyuncu kadrosunun<br />
güçlü olması ve<br />
geniş bir kitleye hitap<br />
edebilecek olması<br />
göz önüne alındığında<br />
dönemin en iddialı<br />
yapımlarından birisi...<br />
ADI EFSANE: EFSANE BİR<br />
ANTİKAHRAMAN<br />
NERGİZ KARADAŞ<br />
DİZİFUN<br />
Adı Efsane, Kanal D’nin Cumartesi akşamları<br />
izleyiciyle buluşan yeni dizisi. Dizi oyuncu kadrosunun<br />
güçlü olması ve geniş bir kitleye hitap<br />
edebilecek olması göz önüne alındığında dönemin en<br />
iddialı yapımlarından birisi bence. Dizinin başrollerinde<br />
Erdal Beşikçioğlu (Tarık Aksoy), Gökçe Bahadır (Bahar)<br />
ve Rojda Demirer (Seçil) yer alıyor. Ünlü oyunculara<br />
dizinin genç ekibini oluşturan Almila Ada (Melis<br />
Aksoy), Cem Yiğit Üzümoğlu (Hakan Şahin), Baran<br />
Bölükbaşı (Fikret Yurdakul), Hakan Ummak (Sadık<br />
Uzun), Kaan Sevi (Ali Akıncı), Burak Aybastı (Ömer<br />
Başaran), Özgü Kaya (Sibel), Emre Bey (Kıvanç) ve<br />
küçük oyuncu Leya Kırşan (Zeynep) eşlik ediyor.<br />
Dizinin konusu şöyle, başarılı ve ünlü basketbolcu<br />
Tarık kariyerinin doruk noktasında birazda fevri karakterinin<br />
etkisiyle bir kaza geçirir ve sakatlanır. Bu
kazadan sonra Tarık işini, eşini, sahip olduklarını<br />
ve kızlarının velayetini kaybeder. Tarık’ın tek<br />
amacı kızlarının güvenini kazanmak, hayatını az<br />
da olsa düzene sokmak ve kızlarının velayetini<br />
geri alabilmektir. Bunun için bir okulda basketbol<br />
koçu olarak işe başlar. Takımın okulun en sivri<br />
öğrencilerinden kurulacak olması Tarık’ın işlerini<br />
oldukça zorlaştıracaktır.<br />
Looser Tarık<br />
Tarık alışılagelmiş kahramanların dışında<br />
kaybetmiş ve kaybetmeye devam eden, acı çeken<br />
ve acı çektiren, başarı ve kaybı birlikte<br />
yaşayan, bir yandan kadınların âşık<br />
olduğu, diğer yandan nefret<br />
ettiği; bir yandan<br />
inanmak istenilen<br />
düşmanı gibi sürekli çatışma halindeler. Tarık’ın<br />
öfke nöbetlerinden nasibini alan bir diğer<br />
isim çalıştığı lisedeki edebiyat öğretmeni Bahar.<br />
Bahar da Tarık’ın gitgellerinden nasibini<br />
fazlasıyla alıyor. Bir çeşit sürtüşme ile başlayan<br />
tanışıklıkları zamanla duygusal yakınlaşmaya<br />
dönüşecek gibi dururken Bahar öğrencilerin<br />
menfaati için<br />
Tarık’ı şiddet probleminden<br />
Ba-<br />
ötürü şikâyet ediyor.<br />
har bu konuda<br />
geri adım atsa<br />
da Tarık atmıyor<br />
ve bir kez daha<br />
kızlarını hayal<br />
kırıklığına<br />
uğratıyor.<br />
Aykırı Ama<br />
İyi Çocuklar<br />
Tarık’ın<br />
sözler veren<br />
diğer yandan bu<br />
sözleri asla<br />
tutmayan, tutamayan<br />
derinlikli bir anti kahraman. İzleyiciler de tıpkı<br />
dizidekiler gibi Tarık’ı sevmek ve nefret etmek<br />
arasında gidip geliyorlar. Çünkü Tarık, bir yandan<br />
kızlarını tekrar kazanabilmek için çırpınıyor,<br />
babası tarafından şiddete uğrayan öğrencisini<br />
kurtarmak için araya girip bıçaklanıyor, diğer yandan<br />
öfke nöbetleri geçirip etrafında ne varsa kırıp<br />
döküyor. Onun bu hallerinden nasibini sıkça alan<br />
kızların velayetini elinde bulunduran teyzeleri<br />
Seçil. Seçil, gerçek anlamda da Tarık’a aşk ve<br />
nefreti bir arada yaşıyor. Tarık’a karşı geçmişten<br />
gelen hiç söze dökemediği bir aşkı var. Âşık<br />
olduğu adam önce eniştesi olmuş ardından da<br />
ablasının ölümüyle kızların velayeti noktasında<br />
koçluğunu<br />
yaptığı ve aslında<br />
yoktan var ettiği takımın<br />
kahramanları da birer anti kahraman<br />
aslında. Hakan’ın liderliğindeki<br />
grup ilk bakışta oldukça aylak takımı olarak<br />
nitelendirilen grup zamanla iyi yanlarıyla<br />
öne çıkmaya başlıyor. İlk başlarda birbirlerine<br />
benzediklerinden midir bilinmez Tarık<br />
ile en çok çatışan Hakan’dır. Hikâye ilerledikçe<br />
Tarık ve Hakan’ın birbirlerine benzeyen<br />
yanları aralarında sessiz ama ortak bir dil<br />
oluşturmalarına neden olur. Melis’in sevgilisi<br />
ve zengin sınıfın temsili olan Kıvanç ile<br />
çatışmaları, Melis’le sık sık yollarının kesişmesi<br />
ilerleyen bölümlerde olabilecek duygusal<br />
yakınlaşmanın habercisi şimdiden.<br />
Adı Efsane, dediğim gibi geniş bir hedef<br />
kitlesine hitap etme çabasında olan bir<br />
dizi. Bunu da bir yandan aşkları, kavgaları,<br />
söylenmemişlikleriyle gençlerin hikayelerini,<br />
diğer yandan da yetişkinlerin birbirleri ve kendileriyle<br />
çatışmalarını anlatarak yapmaya<br />
çalışıyor. Görünen o ki şimdilik başarıyor gibi…
8 MART’A ÖZEL, UNUT<br />
10 KADIN DiZi KARAK<br />
Kadın mücadelesinin<br />
ve en önemlisi<br />
insan hakkını<br />
gözetmenin<br />
günü olan 8 Mart<br />
Kadınlar Günü çerçevesinde<br />
ekranların<br />
hatırlanmasını<br />
değerli gördüğüm<br />
unutulmaz 10 kadın<br />
karakterlerini analım<br />
GİZEM MERVE KABOĞLU<br />
TVMANIA<br />
FERİDE<br />
Kadın mücadelesinin, erke karşı direnişin, kadın<br />
emeğini güçlendirmenin ve en önemlisi insan<br />
hakkını gözetmenin günü olan 8 Mart Kadınlar<br />
Günü çerçevesinde ekranların hatırlanmasını değerli<br />
gördüğüm unutulmaz 10 kadın karakterlerini analım<br />
istiyorum. Feministliği, direnişleri, azmi, cinsel özgürlük<br />
neferi demeçleri, erki dize getiren duruşu, mücadeleleri,<br />
komedisi ve dramı ile Türkiye televizyonlarının<br />
gördüğü unutulmaz 10 karakter şöyle:<br />
Ana<br />
Ayşen Gruda’nın can verdiği<br />
Ana, kadının fenninin kanlı canlı<br />
kanıtıydı. “Ana’ya bak anaya<br />
bedel 3- 5 babaya” sözleri ile<br />
efsaneleşen Ana, ekranların<br />
en efsane kadınları arasında<br />
saygıyla anılıyor. Ayşen Gruda<br />
ve Aykut Oray’ın başrollerini
ULMAZ<br />
TERLERi<br />
paylaştığı dizi 90’ların unutulmazları arasında<br />
sayılıyor. Yeniden izlemek isteyenler için dizinin<br />
bölümlerinin YouTube’da yer aldığını hatırlatmak<br />
istiyorum. Diziyi Kandemir Konduk ve Hilal Çelenk<br />
kaleme alıyordu.<br />
Feride<br />
Reşat Nuri Güntekin’in imzasını taşıyan eser<br />
birden çok kez ekrana uyarlandı. Küçük yaştaki<br />
bir kız çocuğunun öğretmen olma, okuma arzusuyla<br />
verdiği mücadeleyi anlatan karakter, geçmeyen<br />
bir sızının izlerini taşıyor. Fahriye Evcen<br />
ve Aydan Şener tarafından canlandırılan Feride,<br />
kadınların gasp edilen haklarından birini işaret ediyordu;<br />
eğitim hakkı… Birey olmak için çocukluktan<br />
başlayan zorlu mücadele edebi zeminde olduğu<br />
gibi ekranda da duygu seli ile karşılık buldu.<br />
Mavi<br />
Her kadın feminen olmalı klişesini yıkan ilk<br />
başkarakter Hırsız<br />
Polis’in Mavi’siydi. Özlem<br />
Düvencioğlu, kıvırcık<br />
saçları kanvas pantolonu<br />
ve kazakları ile “kadın”<br />
imajını değiştiren cesur<br />
karakterlerden biriydi.<br />
Hırsız olmasının da parantezini<br />
açmak gerek elbette.<br />
Dizinin senaristleri<br />
Gaye Boralıoğlu, Emine Algan, Gülden Çakır,<br />
Şerif Erol ve Neşe Şen’di. Dizi hırsız bir kadın<br />
ile polis bir erkeğin aşkını anlatıyordu.<br />
Feriştah<br />
Cinsel doyumsuzluğu ve iştahı ile tanınan<br />
karakter Bir Demet Tiyatro efsanesinin<br />
gözbebeğiydi. Demet Akbağ’ın canlandırdığı<br />
karakteri Yılmaz Erdoğan kaleme alıyordu. Tele-
Televizyonda kadının cinsel isteklerinin konuşulabilir<br />
olmasını mizahi bir dille mümkün kılan karakter listede<br />
kendine elbette yer buluyor.<br />
Fatmagül<br />
Vedat Türkali’nin aynı adlı romanından ekrana<br />
taşınan, senaryosunu Ece Yörenç ve Melek<br />
Gençoğlu’nun kaleme aldığı dizide, tecavüz<br />
mağduru bir kadının mücadelesi konu alınıyordu.<br />
Dizideki hukuk mücadelesi, kadına şiddete karşı eylem<br />
sahneleriyle de desteklenirken, dizideki tecavüz<br />
sahnesi ise çokça tartışılmış ve şiddet eleştirilirken<br />
estetikleştirildiğine dair eleştiri okları diziye<br />
yöneltilmişti. Yine de Fatmagül tecavüzün gizlenmemesi<br />
konusunda TV’deki en önemli örneklerden<br />
biriydi.<br />
Türkan<br />
Çağdaş Yaşamı Destekleme<br />
Derneği’nin kurucusu, Prof. Doktor<br />
Türkan Saylan’ın hayatını<br />
konu alan dizi, hastalıkların<br />
toplumsal algısını değil, kadınların<br />
okutulması konusunda da sosyal<br />
sorumluluk üstleniyordu. Ayşe<br />
Kulin’in Tek ve Tek Başına Türkan<br />
adlı eserinden esinlenilen projenin başrollerinde<br />
Pınar Öğün, Uğur Polat ve Özgürcan Çevik yer<br />
alırken senaryosu Oya Yüce imzası taşıyordu.<br />
Yayınlandığı dönem gereği de cesaret örneği olan<br />
dizi ve Türkan karakteri ile pek çok genç kızın okula<br />
gönderilmesi için aileler teşvik edilmişti.<br />
Eve ve Felicia<br />
Yabancı kadınların<br />
Türkiye’de seks işçiliğine<br />
zorlanması, şiddet görmesi ve<br />
borçlandırılarak pasaportlarına<br />
el konulması, ana haberlerin<br />
gündemlerini arasında arka<br />
sıralarda yer alıyordu. Uçurum<br />
ise konuyu prime time<br />
kuşağına taşıdı. Dizide Moldova’dan İstanbul’a<br />
çalışmak için gelen doktor Eva ve kardeşi Felicia’nın,<br />
Yaman’ın yönettiği fuhuş çetesinin eline düşürülmesi<br />
ve buradan bir şekilde kaçan Eva’nın kardeşi<br />
Felicia’yı kurtarmaya çalışması anlatılıyordu. Diziyi<br />
Kerem Deren yazıyordu. Atv ekranlarına gelen<br />
projenin başrollerinde Mehmet Ali Nuroğlu, Lavigna<br />
Longhi, Funda Eryiğit, Esra Ronabar,Erdal Yıldız,<br />
Denise Capezze, Birkan Sokullu ve Selçuk Yöntem<br />
yer alıyordu. Dizinin yönetmenlerinden Ali Bilgin<br />
FATMAGÜL<br />
bazı sahneleri çekerken acı çektiğini itiraf etmiş<br />
ve dizinin aynı zamanda bir sosyal sorumluluk<br />
projesi olduğunun altını çizmişti.<br />
Güldünya<br />
Adını töre cinayetine kurban<br />
giden Güldünya Tören’den<br />
alan dizi ve karakter, 2008<br />
yılında Star tv ekranlarına<br />
geldi. Kadına şiddetin gittikçe<br />
arttığı gündem içinde sığınma<br />
evlerinin önemine dikkat<br />
çeken dizinin başrollerinde<br />
Erhan Emre, Sanem Çelik ve Songül Öden yer<br />
alıyordu. Hikâyede Sanem Çelik, bağımsız,<br />
şehirli, güçlü bir kadın olarak ekrana geliyordu.<br />
Çelik’in canlandırdığı Gizem Özsoy, uzak olduğu<br />
yaşamlara, kız kardeşinin yaşadığı tecavüz<br />
sonrası intihar etmesiyle yaklaşıyor, sığınma evlerini<br />
dolduran hemcinsleriyle tanışıyordu. Ömrü
5 bölüm olan dizinin senaristleri; Yıldız Tunç,<br />
Murat Lütfü, Mehmet Bilal , Ethem Yekta , Atilla<br />
Özel, yönetmeni ise Ömür Atay’dı. Dizi “Aile içi<br />
şiddet sorununu gündeme getiren bir ağıt, kamu<br />
vicdanını harekete geçirecek bir çığlık” olarak<br />
lanse ediliyordu.<br />
Duygu<br />
Kayıp Şehir’in Duygu karakteri<br />
bence bu listede ismi en şanla<br />
anılması gerekenler arasında<br />
yer alıyor. Ayta Sözeri’nin<br />
canlandırdığı Duygu, bizlere<br />
trans kadınların gördüğü<br />
şiddeti, ötekileştirmeyi ve<br />
baskıyı anlatıyordu. Yıldırım Türker, Murat<br />
Uyurkulak ve Seray Şahiner’in kaleme aldığı<br />
dizi maalesef bugün hala kabuk bağlamayan<br />
yaralarımıza üflüyordu. Kayıp bir şehrin izini<br />
süren tüm karakterler gibi Duygu da izleyicilere<br />
toplumsal bir derdi içtenlikle anlatıyordu.<br />
Sıdıka<br />
O olmadan olur mu? Olmaz…<br />
Ekranların en sevilen<br />
direnişçi genç kadını<br />
oldu Sıdıka, annesine<br />
yetiştirdiği lafların içinde<br />
ne yoktu ki? Cinsiyetçiliğe<br />
de baş kaldırdı, ev içi<br />
ücretsiz emeğe de, cinsiyat<br />
ayrımcılığına da, eğitim hakkının elinden<br />
alınmasına da… Üstüne yüklenen rolleri tek<br />
tek sıyırıp atmak istedikçe annenin güdümlü<br />
terliği ile karşılaştı. Olsundu… Hasibe Eren’in<br />
canlandırdığı, Atilla Atalay’ın hayali karakteri<br />
Sıdıka üzerine çekilen dizi, 1997 yılında Show<br />
TV’de gösterilmişti. Sıdıka Saka’nın pencere<br />
başındaki hayatı televizyon karşısındaki milyonlarca<br />
kişiye hayat dersi verdi. Var ol Sıdıka…
EPISODE<br />
ŞEHiR EFSA<br />
ŞENAY TANRIVERMİŞ
NELERiNiN HiKAYELERi<br />
Urban Myths izlemek sadece bilenlerin<br />
gittiği çok şık ve lüks bir restoranda<br />
son derece pahalı bir tadımlıkla<br />
damağınızı bambaşka bir tatla şaşırtmak,<br />
ödüllendirmek ve mest etmek gibi bir etki<br />
yaratıyor… Tadımlık çünkü sadece 20-<br />
25 dakikalık mini bölümlerden oluşuyor.<br />
Sadece bilenlerin izleyebileceği bir dizi,<br />
çünkü entelektüel alt yapısı olmayana<br />
hiçbir şey söylemiyor. Biraz Dylan, Beckett,<br />
Hitler filan bilmek gerekiyor en azından.<br />
Dolayısıyla ne romantik komedi, ne durum<br />
komedisi ne de ütopik veya distopik<br />
mizah yaratıcılığı söz konusu. Farklı olmak<br />
adına birbirinin neredeyse aynısı içerik ve<br />
işleyişle ilerleyen klişe işlerin hiçbirine benzemiyor.<br />
Değişik, özgün, rafine ve sofistike<br />
yani!<br />
Modern şehirlerin ürettiği yeni folklorik<br />
masallara şehir efsaneleri denilebilir. Tamamen<br />
bir yalandan, hayalden ve/ya korkudan<br />
doğmuş olabileceği gerçeği bir yana<br />
toplumsal anlatıların ortak bir bilinçaltı birikimi<br />
ve ihtiyacıyla üretilmiş olması da akılda<br />
tutulmalıdır elbette. Kaldı ki gerçeğin kendisi<br />
de kurgu değil mi zaten? Günümüzde<br />
teknolojinin de gücüyle şehir efsaneleri<br />
çok daha bol ve kolay bir şekilde ‘gerçeği’<br />
istila etmekteyse bu toplum sosyolog ve<br />
psikologlarının araştırma alanlarına yepyeni<br />
çalışma başlıkları oluşturur. Sonuçta<br />
hep beraber üretilen bu anlatılar toplumun<br />
zikri neyse fikrinin de o olacağının<br />
göstergesi sayılabilir. Her gün çıkan UFO<br />
hikayeleri, Ahmet Kaya’nın aslında ölmediği,<br />
Haliç’in balçık kaplı tabanının komple altın<br />
dolu olduğu, Micheal Jackson’un atalarının<br />
aslında Urfalı olduğu, falancanın kesinlikle<br />
eşcinsel olduğu gibi şehir efsaneleri<br />
elbette bir takım korkuların, ihtiyaçların ve<br />
arzuların dışavurumudur. Ve kim bilir belki de<br />
doğrudur!<br />
Urban Myth de şehirlerde kuşaktan kuşağa<br />
anlatılan ve kulaktan kulağa yayılarak<br />
gerçeğe dönüşen ve zaten belki de tamamen<br />
gerçekten oluşan abartı ve çarpıklık dolu<br />
nefis hikayelerden oluşuyor. Örneğin ilk bölümünde<br />
Bob Dylan’a atfedilen hikaye öylesine<br />
ironisi güçlü ancak sade bir dil içeriyor ki<br />
kahkahayı dondurup derin düşüncelere sevk<br />
ediyor. İsmi markaya dönüşen güçlü idollere
enlik sunumuyla ilgili rahatlamaya vesile<br />
olabiliyor. Bob Dylan’ın yaşayıp yaşamadığı<br />
belli olmayan bir olay önce tamamen gerçek<br />
kabul edilip sonra hikayesi yapılarak ihtiyaç<br />
duyulan bir takım doyurulmamış arzu<br />
ve hayaller tatmin edilebilir. Dizi de olduğu<br />
gibi kim bilir belki bir gün en sevdiğiniz<br />
ve rüyanızda bile göremediğiniz bir star,<br />
idol veya efsane bir isim evinizin oturma<br />
odasında sizi bekleyebilir ve tüm günü<br />
sizinle geçirebilir. Tabii ki böylesi absürt bir<br />
rüya kendi mizahını doğurur ve öte yandan<br />
ne kadar saçma olursa olsun gerçek olma<br />
ihtimali canlıdır. Sonuçta ne kadar ulaşılmaz<br />
olursa olsun Dylan da, Beckett de, Hitler<br />
de insandır. Bu hatırlatma herkesin hoşuna<br />
gider ve dizi mitleşmiş karakterleri daha dokunulabilir<br />
hissettirirken şehir efsanelerini<br />
doğrulayarak ayrıca tatmin sağlar. Tüm bu<br />
geçerli sebepler bir yana diziyi biricik kılan<br />
yine de kendi içindeki nüanslardan ilerleyen<br />
mizahı, estetik gücü, muhteşem oyuncu<br />
performansları, ter<br />
temiz olay örgüsü ve çağımızın<br />
sıkılma hastalığıyla kavrulan<br />
insanına haplaştırılmış<br />
elitist bir süre<br />
sunmasıdır galiba…
ANNE DiZiSi BiR<br />
SOSYAL SORUMLULUK<br />
PROJESiDiR<br />
Anne dizisindeki gazeteci Ali<br />
karakteriyle sinirlerimizi oynatan<br />
Can Nergis dizilerinin aynı<br />
zamanda bir sosyal sorumluluk<br />
projesi olduğunu söyledi.<br />
SERDAR<br />
AKBIYIK<br />
Türk dizileri son süret izleyiciyi<br />
kendine bağlamaya devam<br />
ediyor. Anne dizisi ise bunların<br />
içinde en fazla tartışma yaratanı diyebiliriz.<br />
Anne dizisi çocuğu doğuran<br />
kadın mı yoksa ona duygusal olarak<br />
annelik yapan mı gerçek annedir gibi<br />
zor bir sorunun üzerine kurulmuş. Bu<br />
sorunun cevabını dizide yaptıklarıyla<br />
izleyici tarafından tepki çeken gazeteci<br />
Ali karakterini canlandıran Can<br />
Nergis’e sorduk.<br />
Anne dizisinin senaryosunu<br />
okuduğunuzda projeyi kabul etmenizin<br />
sebebi neydi?<br />
Genellikle tv dizisi denilince aşk entrika<br />
gibi klışeler gelir akla fakat annenin<br />
senaryosunu okuduğumda çok etkilendim.<br />
Hem çocuk hem anne gözüyle<br />
anlatılan gerçek hikayeler var burada.<br />
Annelik bağının dünya üzerindeki en<br />
güçlü bağ olduğunu düşününce ne kadar<br />
inanılmaz bir hikaye yakaladıklarını<br />
ekranda izleyince bir kez daha anladık.<br />
Bu işin bir parçası olmak benim için çok<br />
mutluluk verici.<br />
Dizide bir gazeteciyi<br />
canlandırıyorsunuz hazırlık aşaması<br />
geçirdiniz mi?<br />
Tabii ki araştırdım ve okudum. Zaten çok
CAN NERGİS<br />
uzak olduğumuz bir meslek de değil açıkçası.<br />
Oyuncuların yakından gözlemleyebildiği bir<br />
meslek olduğu için bir gazeteciyi oynarken<br />
zorlanmıyorum diyebilirim.<br />
Rolünüz bir negatif kahraman olarak da<br />
algılanabilir. Kötücül olurken izleyicinin sempatisini<br />
de toplamanız gerekiyor. Bu anlamda<br />
karakterinizin iyi tarafı nedir?<br />
Aslında ilk zamanlarda Ali kötü gibi gözüktü<br />
fakat onun yapmaya çalıştığı bir şey vardı.<br />
Zeynep’in gerçekten Meleği sahiplenip<br />
koruyacağından ve onun annelik sevgisinden<br />
emin olmak istedi. Bu eşikten sonra Ali’nin gerçek<br />
kimliğini görmeye başladık.<br />
Türk dizilerinin en büyük handikabı karakterlerin<br />
tek düze olması yani iyiler iyi kötüler<br />
kötü bunu bir senaryo yetersizliği olarak<br />
görebilirmiyiz. Yurt dışında da uzun süre<br />
yaşamışsınız orada da aynı problemler<br />
yaşanıyor mu?<br />
Karakterler, diziler ve filmler gerçekleri yansıttığı<br />
gibi hayal ürünüdür de aynı zamanda. Her hayal<br />
ettiğinizi de çekmek teknik olarak mümkün<br />
olmayabiliyor. Ben senaryoların kötü olduğunu<br />
düşünmüyorum ama teknik olarak tabi ki ilerisinde<br />
ya da gerisinde olduğumuz ülkeler var.<br />
Bu nedenle her toplumun her olaya da farklı<br />
gözlerle bakıyor olması çeşitlilik olmasına neden<br />
oluyor.<br />
Anne dizisi çocuğu doğuran kadın mı yoksa<br />
ona duygusal olarak annelik yapan mı gerçek<br />
annedir gibi zor bir sorunun üzerine<br />
kurulmuş. Bu noktada sizin yorumunuz<br />
nedir?<br />
Kesinlikle doğuran değil, emek ve sevgi veren,<br />
yetiştirip büyüten, çocuğun kişiliğini şekillendiren<br />
kişidir anne. Ben bunu tartışmanın bile gereksiz<br />
olduğunu düşünenlerdenim.<br />
Anne dizisini aileniz seyretti mi? Özellikle annenizin<br />
bir yorumu oldu mu?<br />
Evet seyrettiler ve beğenerek izliyorlar. Ninem<br />
eski bir gazetci olduğu için ondan rolümle ilgili<br />
tüyolar aldım.<br />
Modellikten oyunculuğa geçen çok isim<br />
vardır. Sizce bu bir dezavantaj mıdır? Yoksa<br />
aslında bir kabiliyet sorunumudur?<br />
Bana göre oyunculuk yeteneği olmayan biri ne<br />
kadar eğitim alırsa alsın iyi bir yere gelemez.<br />
Çünkü kabiliyet artı eğitimdir olması gereken.
Modellikten ya da<br />
başka bir meslekten<br />
geçiş yapılabilir eğer<br />
yetenekliyseniz.<br />
Modellerin bu denemeleri<br />
yaygın çünkü<br />
ekran güzel insan<br />
da seviyor bildiğiniz<br />
gibi. Ama hiç birzaman<br />
sadece güzellik<br />
yeterli değildir.<br />
Uzun süre<br />
yurt dışında<br />
yaşamışsınız<br />
ama sonuçta<br />
çocukluğunuzu<br />
İstanbul’da<br />
geçirmişsiniz<br />
yani sinemayla<br />
Yeşilçam<br />
filmleriyle<br />
tanışmışsınızdır.<br />
Yeşilçam’a nasıl<br />
bakarsınız.<br />
Etkilendiğiniz<br />
oyuncu var mı?<br />
Çocukluğumuzda<br />
Yeşilçam filmlerini<br />
izleyerek büyüdük.<br />
Yeşilçam’a emek<br />
veren başrolünden<br />
yardımcı oyuncusuna<br />
ve kamera arkası yani herkes benim için<br />
değerlidir. Yeşilçam yılları filmler hem zor hem<br />
de imkansızlık içinde çekildi. Etkinlediğim oyuncular<br />
Ayhan Işık, Kemal Sunal…<br />
Bir çok dizide oynarken sizi sinema filmlerinde<br />
göremedik. Bu bir tercih mi yoksa uygun<br />
proje mi olmadı?<br />
Ben işimi severek yapıyorum. Kendime uygun<br />
olan projeleri değerlendirmeye çalışıyorum.<br />
Sinema filmi projeleri geliyor ancak dizide oynayan<br />
oyuncuların film için müsait olamamalarından<br />
dolayı gelen projeleri kabul etmedim.<br />
Anne dizisinde oynadığınız karaktere izleyiciler<br />
nasıl tepki gösteriyorlar? Bu tepkiler<br />
negatif ise özel hayatınızı ne kadar etkiliyor?<br />
İzlieyiciler tepki gösteriyorlar. Özellikle küçük<br />
çocuğa ve onu<br />
kaçıran Zeynep’e<br />
yardım etmediğim<br />
için ilk başlarda<br />
tepki gösterdiler<br />
ancak şu an bu<br />
tepkileri dizinin de<br />
ilerlereyen bölümlerinde<br />
azaldı.<br />
Türkler sıcakkanlı<br />
insanlardır ve<br />
belki bu yüzden<br />
tepkileri abartılı<br />
olabilir. Asya’da<br />
da aynı durum<br />
sözkonusu mu?<br />
Türkler sıcakkanlı<br />
insanlar ve tepkileri<br />
abartılı ancak<br />
bu sahiplendikleri<br />
için oluyor. Sevdikleri<br />
ve sahip<br />
çıktıkları değerler<br />
için tepkileri abartılı<br />
olabiliyor. Ama bu<br />
bizim Türklerin<br />
kötü bir özelliği<br />
değil. Sahiplendiği<br />
değerlere<br />
verdiği tepki diye<br />
düşünüyorum.<br />
Bundan sonraki<br />
projeleriniz nelerdir?<br />
Anne dizisi devam ediyor. Bu proje bitmeden<br />
sıradaki projeleri konuşmak olmaz. Bir ajanı<br />
canlandırmak isterim.<br />
Anne dizisi izleyicilerine benim size<br />
sormadığım ama sizin söylemek istediğiniz<br />
bir şey var mı?<br />
Bana göre Anne dizisi sosyal sorumluluk projesidir.<br />
Bu işin bir parçası olmak benim için çok mutluluk<br />
verici çünkü gercekten hayatımızın içinde<br />
olan ve çoğu zaman görmezden gelinen yaraları<br />
açıyor ve belki de izleyiciyi bu konularla ilgili<br />
daha duyarlı olmaya çağırıyor. Aslına bakarsanız<br />
benim kariyerimde aynı zamanda bir sosyal<br />
sorumluluk projesidir anne dizisi. Bu nedenle de<br />
özel bir yeri olacak benim için ileride de.
KEŞFEDEREK<br />
HAYATI<br />
TANIYORUM<br />
Anıl Kır ile hayata bakışı,<br />
oyunculuğu ve Eşkıya Dünyaya<br />
Hükümdar Olmaz adlı dizide<br />
canlandırdığı Ercan<br />
karakteri üzerine konuştuk.<br />
NERGİZ<br />
KARADAŞ<br />
Oyunculuk eğitimimin akış<br />
halindeki hayatı farkındalıkla<br />
seyredip deneyimledikçe devam<br />
ettiğine inanıyorum” diyen Anıl<br />
Kır ile hayata bakışı, oyunculuğu ve<br />
Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz<br />
adlı dizide canlandırdığı Ercan<br />
karakteri üzerine konuştuk. Keyifli<br />
okumalar…<br />
Anıl Kır’ı bir de sizden dinlesek,<br />
bize kendinizi nasıl tanıtırsınız?<br />
Öncelikle bu benim ilk röportajım<br />
olacak ve bundan ötürü de sizlere<br />
teşekkür ederek başlamak<br />
istiyorum.1988 yılında Trabzon’da<br />
doğdum. 19 yaşıma kadar Trabzon’da<br />
yaşadım. Kişiliğimin ve dolayısıyla<br />
oyunculuğumun da biçimlenmesinde<br />
çocukluğumu bu şehirde geçirmiş<br />
olmanın etkileri azımsanamaz. Dengeli<br />
ve çevresiyle uyum içinde yaşamaya<br />
çalışan ve kendini her gün düşe kalka<br />
da olsa inşa etmeye, insanlaşma sürecinde<br />
hem kendini hem de yaşadığı<br />
alemi anlamayı yol edinmiş biriyim. Çok<br />
okuyan diyemem ama çok düşünen ve<br />
edindiği fikirlere daha çok keşif yoluyla<br />
ulaşan bundan da keyif alan biriyim. Bu<br />
fikirlere daha sonra kitaplarda rastlamak<br />
çok heyecanlı olabiliyor. Şüpheciyimdir<br />
ANIL KIR
diyebilirim. Hep olayların sebeplerini ve<br />
bana ne anlatmak istediğini sorgular<br />
dururum. Kendi hayatımı inşa etmeye<br />
ve inandığım şeylerle sıkı fıkı yaşamaya<br />
çalışan bir insanım işte. Çocukluğumdan<br />
beri kendi kurduğum bana ait olan başka<br />
bir çeşit dünyanın içinde yalnız başıma<br />
dolaşmaya bayılan ama zamanı gelince<br />
de ailem ve dostlarımla vakit geçirmeyi<br />
çok seven biriyim. Dostlarım benim için<br />
çok ama çok önemlidir. Yani genel olarak<br />
bu. İnsanın kendini tanıtması ne zor ya.<br />
Ben şuyum ben buyum demek bana<br />
gerçekten zor geliyor. Arkadaşlarımın da<br />
yanımda olup bir şeyler söylemesini isterdim.<br />
Bu soruyu onlar da yanıtlamalı.<br />
Hayatınızda ki “en” lerinizden ilk<br />
beşini öğrenebilir miyiz?<br />
İnanç, hak, uyum, paylaşım, ailem ve<br />
dostlarım…<br />
Bize oyunculuk kariyerinizden bahseder<br />
misiniz? Nasıl karar verdiniz<br />
oyuncu olmaya?<br />
Aslında söyleyebilirim ki oyuncu olmaya<br />
ben karar vermedim. Yani sanki daha<br />
doğmadan karar vermişim de şimdi<br />
yaşayarak bu kararın benim için ne<br />
manaya geldiğini anlamaya çalışıyorum.<br />
Kendimi daha çocukken bu uğraşın<br />
içinde buldum ve tüm yaşantım bununla<br />
beraber biçimlendi sanırım. Mahallede<br />
arkadaşlarımla 8, 9 yaşlarımda aksiyon<br />
filmleri çekerdim. Benimle birlikte iki<br />
arkadaşım daha vardı. Benden iki yaş<br />
büyüklerdi bir de. Onları da peşimden<br />
sürükler değişik mekanlar keşfedip film<br />
için birbirimizi yerden yere vururduk.<br />
Film derken öyle kamera filan yok tabi.<br />
Benim kameram gözümdü. Oturup afiş<br />
filan çizerdim ya. Fragmanını oynardım<br />
tek başıma. Sonra kuzenlerimle babam,<br />
amcam ve halamlara misafirlikte<br />
oynadığımız skeçler… Yazık sadece<br />
babam izlerdi bizi. Oyunu kesip izleee<br />
diye bağırırdım çünkü. O günlerde bunu<br />
herhangi bir amaç için yapmazdım ve<br />
sanırım bundan dolayı tam bir kendini<br />
adama durumuydu bu benim için. Aşkla<br />
yapmaktı yani. Bu durum ortaokul ve
lisede hoca taklitleriyle başka bir boyut aldı.<br />
Tahtaya kalkıp boş derslerde stand up yapar<br />
hale gelmiştim. Çok gülüyordu herkes ben<br />
de aşırı eğleniyordum. Hiçbir zaman oyuncu<br />
olmak gibi bir motivasyonum yoktu bu<br />
yıllarda. Liseden sonra ilkin Gazi Üniversitesi<br />
Hukuk Fakültesini kazandım. Henüz birinci<br />
sınıftayken kazanacağıma zerre ihtimal vermememe<br />
rağmen Ankara Sanat Tiyatrosu’na<br />
kursiyer olarak girdim. Bu benim tiyatro sahnesiyle<br />
tanışmamdı diyebilirim. Sonra hukuk<br />
üçüncü sınıfa geçerken oyunculuk sınavlarına<br />
girdim ve Ankara Üniversitesi DTCF Tiyatro<br />
Bölümü Oyunculuğu kazandım. Hiç tereddüt<br />
etmeden Hukuktan kaydımı aldırdım. Bu<br />
olay benim için pek çok açıdan bir dönüm<br />
noktası oldu. Çok özlediğim bir çocukluk<br />
arkadaşımla yeniden bir araya gelip ve samimiyetin<br />
kaldığı yerden devam etmesi gibiydi.<br />
Okul kazandıktan sonra AST’tan ayrılmak<br />
zorunda kaldım tabi. Orada oynadığım oyunlar<br />
bana bu işin ilk deneyimlerini katmıştı.<br />
Benim için unutulmaz bir yerdir AST. Dil<br />
tarihteki hocalarımızdan çok şey öğrendim.<br />
Hepsinin teker teker emeği vardır üzerimde.<br />
Benim için büyük şans diye nitelendirdiğim<br />
bir sınıfla acı tatlı çok şey paylaşarak mezun<br />
olduk ve dışarıdaki oyunculuk yaşamım<br />
başlamış oldu böylece. Bu arada henüz ikinci<br />
sınıftayken okul dışında yönetmenliğini Serhat<br />
Erekinci’nin yaptığı birkaç deneysel oyunda<br />
oynamıştım. Bunu söylememin sebebi oyunculuk<br />
ve kişiliğim konusundaki arayışlarımda<br />
kendisinin etkisi çok büyüktür. Onun sayesinde<br />
tiyatro sanatını çok farklı açılardan ele<br />
alıp üzerinde ufak ufak kendimce kuramsal<br />
düşünceler üretebilmeye başlamıştım. Aslında<br />
bu kuramsal düşünceleri ekipçe yapıyor ve<br />
sahneye taşımaya çalışıyorduk. Mezuniyetten<br />
bir süre sonra Aşk ve Günah isimli Kanal<br />
D’de yayınlanan bir günlük diziyle Ankara’dan<br />
İstanbul’a gelmiş oldum. Dizimiz yaklaşık altı<br />
ay sonra yayından kalktı. Bu benim kadrosunda<br />
sürekli rol aldığım ilk diziydi. Çok değerli insanlar<br />
tanımış oldum bu sayede. Aradan işsiz<br />
ve gerçekten zor geçen bir süre sonra NTC<br />
medyanın yapımcılığında ‘’Seni Seven Ölsün’’<br />
isimli bir sinema filminde oynadım. Bu filmin<br />
benim açımdan anlamı çok başkadır çünkü<br />
Trabzon’da çekilmişti. Bir Karadeniz komedi filmiydi.<br />
Yine orada da çok güzel arkadaşlıklarım oldu. Ondan<br />
sonra Kanıt: Ateş Üstünde dizisinde bir bölüm,<br />
Aşk ve Mavi ‘de iki bölüm oynadım ve nihayet en<br />
büyük gelişme yaşandı. Uzun bekleyişin ardından<br />
Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz dizisine girdim<br />
ve halen daha orada oynamaya devam ediyorum.<br />
Oyunculuk eğitiminizin devamına ilişkin bir<br />
planınız var mı? Yurt dışı mesela?<br />
Ben eğitimime dediğim gibi çocukken başladığımı<br />
düşünüyorum ve oyunculuk eğitimimin akış halindeki<br />
hayatı farkındalıkla seyredip deneyimledikçe<br />
devam ettiğine inanıyorum. Ancak bu farkındalık<br />
haliyle keşfettiğin şeyleri bir uygulama alanında<br />
tatbik edip çalışmadıkça hiçbir anlamı olmaz bunun.<br />
Teorik olarak kalır sadece. Elbette başka<br />
ülkelere gitmek, oradaki insanlarla tanışıp yaşam<br />
ve sanat algılarını öğrenmek, onlarla çalışmak ve<br />
karşılaştığım yeni fikirleri sahnede ya da kamera<br />
önünde tatbik etmek çok isterim. Ama şu anda yurt<br />
dışı gibi bir düşüncem ve imkanım yok.<br />
Özellikle canlandırmak istediğiniz bir rol ve/veya<br />
birlikte çalışmak istediğiniz bir isim var mı?
Çok başarılı bulduğum ve seyretmekten çok<br />
keyif aldığım insanlar var ama özellikle bir isim<br />
yok aklımda gerçekten. Role gelirsek onun için<br />
de aynı cevabı verebilirim. Çok çeşitli rolleri<br />
çalışmak isterim. Kendimdeki çeşitliliği bana<br />
keşfettirmesi açısından çok değişik olabilir<br />
bence.<br />
Kariyerinizde tiyatro- ve dizi oyunculuğu<br />
var… Sizin için hangisi ne ifade ediyor?<br />
Yaşamımda tiyatro, dizi ve sinema oyunculuğu<br />
var aslında. Oynadığım sinema filminin çekimi<br />
dizi çekiminden çok da farklı olmadığı için tiyatro<br />
ve dizi diyebiliriz. Bilmiyorum belki de<br />
yeterli tecrübeyi edinemedim cevaplamak için<br />
ama tiyatroda birebir seyirciyle iletişime geçmek<br />
mümkün olduğundan bana biraz daha kanlı canlı<br />
dolayısıyla bir miktar daha heyecanlı geliyor.<br />
Oyunculuk tarzları açısından belirgin farkları<br />
var, bu muhakkak. Dizi oyunculuğunda tecrübeli<br />
olmanız çok büyük bir avantaj ve çabuk<br />
öğreniyor olmanız da öyle. Çünkü bizim tiyatro<br />
okurken yöntem olarak oyunculuk eğitimini<br />
hiç almadığımız bir kayıt cihazının karşısında<br />
performans sergilememiz bekleniyor. Onun<br />
teknik bazı ayrıntılarını kavramak gerekiyor. İlk<br />
oynadığım dizide yönetmenlerimizden Cemile<br />
Karadaş sağ olsun bana sabırla monitörden<br />
izleterek tek tek ne yapmam, nerede durmam<br />
gerektiğini anlatıyordu. Benim için zorlu günlerdi<br />
çünkü tiyatrodan kalma bir alışkanlık olarak<br />
biraz büyük oynuyordum. Ama zamanla bir<br />
şeyleri öğrendiğimi görüyorum şimdi ekrandan.<br />
Sonuç olarak ikisinin de çok güzel ve dikkat edilmesi<br />
gereken hususları var ve ikisi de benim<br />
için ayrı bir deneyim oluyor. Son olarak şunu<br />
söyleyebilirim ki evet tiyatroda da bir yönetmen<br />
var tabi ama oyun oynanırken o her şeyin sahnede<br />
sana kaldığı an yok mu. İşte o an sadece<br />
sen, sahnede yanındaki arkadaşın ve sana o<br />
anda bakan bir sürü insan arasındaki iletişim<br />
var.<br />
Özellikle dizi sektöründe dizilerin sayısına<br />
bağlı olarak oyuncu sayısında da hızlı<br />
bir artış söz konusu. Siz genç bir oyuncu<br />
olarak günümüz dizi dünyasını ve<br />
oyunculukları nasıl değerlendirirsiniz?<br />
Yani klasik olacak ama ben gerçekten tv<br />
seyretmiyorum. Sadece Eşkıya Dünyaya<br />
Hükümdar Olmaz’a bakıyorum tabi ki. Kendimi<br />
eleştiriyorum işte. Hikayeyi takip ediyorum.<br />
Sette hiç birarada bulunamadığım insanların<br />
nasıl oynadıklarına bakıyorum. Dizinin atmosferine<br />
bir de ekran karşısından adapte olmaya<br />
çabalıyorum. Yaptığım işe dışarıdan bakmaya<br />
çalışıyorum yani. Dolayısıyla dizi dünyasını<br />
yorumlayacak bilgiye sahip değilim. Ama şuna<br />
vakıfım ki çok yetenekli oyuncular var evet.<br />
Fakat birçoğu set dışında işsiz. Çünkü piyasa<br />
koşulları onların oyunculuklarından çok<br />
görünürlükleriyle ilgileniyor. Oyuncular ya da<br />
olmak isteyenler de bu işin sadece güzel bir<br />
görüntüyle hallolacağını düşündüklerinden<br />
oyunculuklar yüzeysel seviyelerde kalıyor<br />
bence. Geliştirmek için çaba sarf etmiyorlar.<br />
Başka türlü bir gelişime harcanıyor enerji -ki<br />
bence bu gelişim sayılamaz- Kimileri ağzından<br />
çıkan repliğin bile ne anlama geldiğini, rol<br />
kişisi olarak içinde bulunduğu duruma tesirini<br />
anlayamıyor ya da bununla ilgilenmiyor diyeyim.<br />
Bu içerik yoksunluğu ve yüzeyde görünür<br />
olanın tek başına yeterli olması bence içinde<br />
yaşadığımız çağın genel sorunlarından biridir.
Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz kadrosuna<br />
nasıl dâhil oldunuz?<br />
Çook uzun süre bekledim. Hatta neredeyse<br />
umutlarımın tükendiği anda gelmişti haber.<br />
Ama değdi. Menajerim sevgili Ebru Kavak’ın<br />
girişimleri sayesinde birkaç defa Pa-Pro’ya<br />
deneme çekimlerine gittim. Yapım şirketinde<br />
Merve Hacıoğlu ve Selda Kaledibi gerçekten<br />
çok güzel karşılayıp ilgilendiler benimle,<br />
yardımcı oldular. Deneme çekimleri neticesinde<br />
diziye kabul edildim ve 50. bölümde<br />
başlamış oldum.<br />
Dizide canlandırdığınız Ercan adlı karakteri<br />
bir de sizden dinlesek?<br />
Ercan karakteri diziye ellinci bölümde baba<br />
Gülmez tarafından casuslukla görevlendirilmesiyle<br />
dahil oldu. Plana göre galeriden bilgi<br />
sızdırıp Gülmezlere iletecek hatta bir fırsatını<br />
bulursa Hızır ve adamlarını öldürecekti. Hikayeye<br />
göre Ercan hapisten yeni çıkmış kimsesi<br />
olmayan çaresizlik içinde sokaklarda perişan<br />
bir halde dolaşan biridir. İlkin Şahin Ağa’ya<br />
gider ve onun merhametini sömürerek Hızır’ın<br />
mekanına sızar. Galeride işe başladıktan<br />
sonra çok geçmeden Hızır Ercan’ın muhbir<br />
olduğunu anlar ancak onu öldürmez.<br />
Hatta bununla beraber cebi para dolu paltosunu<br />
soğukta titreyen Ercan’ın sırtına atar<br />
ve sessizce yoluna gitmesini ister. İşte tam<br />
da burada Ercan’ın kırılması gerçekleşir.<br />
Karakterinin en belirgin özelliği ortaya çıkar.<br />
O kendisine yapılmış iyiliğin parayla satın<br />
alınamayacak kadar değerli olduğunu bilir ve<br />
vicdanına bu durumu yediremez. Artık Hızır’a<br />
bir can borcu vardır. Ercan bence tam bir<br />
Anadolu delikanlısı. İlkeleri olan ve onları para<br />
karşılığında satmayan birisidir. Sıkı sıkıya<br />
bağlıdır o ilkelere. Onu belki de ilk defa böylesine<br />
sahiplenen bir insana kendini adamışlık<br />
duygusuyla bağlıdır artık. Hızır’a. Ona ve<br />
yanındakilere karşı saygısızlık etmek istemez<br />
ve iş ayırt etmeksizin her türlü şeye koşturur.<br />
Çay koyar temizlik yapar hayatını ortaya atar<br />
ölür öldürür gerekirse. Ercan genel olarak<br />
sessiz sakin mahçup ve ağırbaşlı biri ve bu<br />
sessizliğinin altında çok derin biri yattığına<br />
eminim ben. Hızır’ı belki de babası gibi<br />
görmekte ve ona yürekten bağlıdır.<br />
Ercan ve Anıl arasında benzerlikler var mı?<br />
Evet. Mesela çekingenliğimiz. Bir de çok sevip<br />
güvendiğimiz birine kendini adama seviyesinde her<br />
türlü fedakarlıkta bulunma, hizmet etme ve bunu<br />
yaparken de bundan hoşnutluk duyuyor olmamız<br />
benziyor diyebilirim.<br />
Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz kalabalık<br />
oyuncu kadrosuna sahip bir dizi ekiple<br />
ilişkileriniz nasıl?<br />
Evet gerçekten kalabalık ve nitelikli bir kadroya sahip.<br />
Ama benim sahnelerim genelde galeride olduğu<br />
için benim gördüğüm oyuncular sınırlı sayıda ve<br />
hepsiyle de iyi anlaştığımı düşünüyorum. Ben yapı<br />
olarak bir ortama çok geç adapte olan biriyim bu<br />
yüzden yavaş yavaş daha da ısınıp, seviyorum
onları. Birbirlerine alışmış ve sistemini oturtmuş<br />
bir set beni de çok sıcak bir şekilde kabul etti ve<br />
kucakladı. İlk günden bu yana dikkatimi çeken<br />
bir şey var ki setteki herkes gerçekten sorunsuz<br />
ve çok uyumlu çalışıyor. Bundan ötürü cidden<br />
çok memnun ve mutluyum. Set çalışanları<br />
oyuncular ve yönetmenlerim benim için bir şans<br />
bence. İşlerini iyi yaptıklarını düşünüyorum ve<br />
mümkün olan her boş anımda onlardan bir şeyler<br />
öğrenebilmek için çevrelerinde geziniyorum.<br />
Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz’ın oyunculuk<br />
kariyerinizdeki yerini nasıl tanımlarsınız?<br />
Gerçekten bu kadar erken böyle büyük bir dizide<br />
oynayacağımı düşünmemiştim. Allah nasip<br />
etti girdim. Ben hayatımı ve oyunculuğumu<br />
çok ayıran biri değilim. Yani kariyer olarak<br />
adlandırmıyorum oyunculuğu. Bu benim<br />
yaşayışımla iç içe ve öyle olduğu için sette<br />
tanıştığım kişilerle gerçek bir ilişki kurmaya ve<br />
bunların arasında kamera karşısında beraber<br />
oynadığım tecrübeli insanlardan öğrenebilmeye<br />
çalışıyorum. İşte bunlar benim için çok önemli<br />
şeyler. Bu fırsatı yakaladığım için memnunum.<br />
Ne güzel oldu!<br />
Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz’ı diğer<br />
dizilerle kıyaslarsak diğerlerinden farkı var<br />
mı sizce? İzleyici neden izlemeli?<br />
Diğer dizilerden çok haberdar olamadığım<br />
için şimdi bir kıyas yapmam sağlıklı olmaz<br />
sanıyorum. Ama benim diziyle ilgili bir kıyasa<br />
girmeden yorum yapmam gerekirse şunu<br />
diyebilirim ki dizinin hikâyesi çok canlı çok<br />
dinamik bir şekilde ilerliyor. Bu da izleyicinin<br />
nabzını sürekli yüksek tutuyor. Dizide her<br />
an her şey olabilir her an herkesin başına<br />
bir şey gelebilir ya da hiç sanmadığınız bir<br />
kişi hiç tahmin edemeyeceğiniz bir şey çeviriyor<br />
olabilir. Yani belli bir duruma yaslanıp<br />
orada vakit harcamıyor dizi, seyirciyi onunla<br />
oyalayıp zaman geçirme hilesine başvurmuyor.<br />
Yazarlarımızı da gayet başarılı buluyorum<br />
mesela böylesine silahların konuştuğu bir<br />
dizide komediyi çok dozunda ve organik bir<br />
şekilde araya serpiştirmesi benim hoşuma<br />
gidiyor. Diziyi daha da gerçekçi kılıyor böyle<br />
ayrıntılar. Tabi bir de herkesin işini iyi yapıyor<br />
olması da çok belirleyici bir şey dizinin kalitesi<br />
açısından. Yönetmen Onur Tan zaten<br />
başarısını yıllardan beri kanıtlamış birisi<br />
Ayşegül Erbek çok zeki ve ayrıntıcı. İkisinin de<br />
iletişimi çok kuvvetli. Set işçilerinin her biri de<br />
işlerini gerçekten özenle yapıp, oyuncuların bireysel<br />
performansları ve tecrübeleri de bunların<br />
üzerine eklenince diziyi izlemek için yeterli<br />
sebepler kendiliğinden ortaya çıkıyor bence.<br />
Onaylanmış, planlanmış, izleyicilerinizle<br />
paylaşmak istediğiniz projeler var mı?<br />
Nisan ayında oynamayı planladığımız bir<br />
tiyatro oyununun provalarına başladık. Umarım<br />
hayırlısıyla çıkar ve hakkını vererek oynarız.<br />
Şu an çok yeni olduğundan detay veremiyorum<br />
ama zamanı geldiğinde sosyal medyadan<br />
duyurusu yapılacaktır. Bunun dışında henüz bir<br />
proje yok. Çok teşekkür ederim!