ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ...
ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ...
ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
1. GİRİŞ Tamer KAYIŞ<br />
3. Normal bir moleküle elektron transferiyle; Radikal özelliği bulunmayan bir<br />
molekül, tek elektron transferi ile dış orbitalinde ortaklanmamış elektron içeren<br />
radikal formuna dönüşür.<br />
Biyolojik sistemlerde serbest radikaller en fazla elektron transferi sonucu<br />
oluşmaktadır (Halliwell ve Gutteridge, 1999), ve reaktif oksijen türleri, reaktif<br />
nitrojen türleri (RNT) ve diğer reaktifler olmak üzere üç gruba ayrılır (Song, 2004).<br />
Biyolojik sistemlerdeki en önemli serbest radikaller oksijenden oluşan<br />
radikallerdir (Mates, 2000).<br />
Çizelge 1.1. Biyolojik Önemi Olan Bazı Serbest Radikaller (Halliwell ve Gutteridge,<br />
2000)<br />
Radikaller Non- radikaller<br />
Süperoksit, -.<br />
O2<br />
6<br />
Hidrojen peroksit, H2O2<br />
Hidroksil, OH · � Hipokloröz asit, HOCl<br />
Peroksil, RO2 Ozon, O3<br />
Alkoksil, RO Singlet oksijen, O -<br />
Hidroperoksit, HO2 Peroksinitrit, ONOO -<br />
Nitrik oksit, NO Hidroperoksid, L(R)OOH<br />
1.1.2. Reaktif Oksijen Türleri (ROT)<br />
Oksijen, canlı organizmaları oluşturan moleküllerin yapısına girmesi, besin<br />
kaynağı olan maddelerde temel element olması, aerobik canlılardaki oksidasyon<br />
redüksiyon reaksiyonları ve solunumda rol oynaması nedeniyle önemlidir (Thurnam,<br />
1990; Erenel ve ark. 1992).<br />
Moleküler oksijen taşıdığı iki ortaklanmamış elektrondan dolayı bir diradikal<br />
olarak değerlendirilir (Mates, 2000). Vücuttaki moleküler oksijenin %95-98’i<br />
enzimatik yollarla suya çevrilirken, geri kalan kısmı elektron eklenmesi sonucu hücre<br />
içi organellerin yapılarını ve fonksiyonlarını değiştiren, membranda oksidatif yıkıma<br />
neden olan reaktif oksijen türevlerini meydana getirir. Oksijenden oluşan önemli