www.notindir.com
www.notindir.com
www.notindir.com
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>www</strong>.<strong>notindir</strong>.<strong>com</strong>Paskalyaadasıyla, Tiahuanaco arasındaki benzerlikler ilk bakışta göze çarpar. Orada da,burada olduğu gibi, aynı biçimde yapılmış taştan devler vardır. Oradaki heykellerin deyüzlerinde gururlu, kaygısız bir anlam vardır. Francisso Pizarro, 1532'de, İnkalarıTiahuanaco hakkında sorguya çektiğinde hiç kimsenin selin harabe olmazdan öncegörmediği, çünkü Tiahuanaco'nun insanlığın gecesi arasında kurulduğu karşılığınıalmıştı. Gelenekler Paskalya adasına «dünyanın merkezi» adını verirler. Tiahuanaco ilePaskalya adası arasındaki uzaklık 5600 kilometreden fazladır. Kültürlerden biri ötekininasıl etkilemiş olabilir?Belki İnka öncesi mitolojisi burada bize bir ipucu verebilir. Mitolojinin yaratıcı tanrısı,eski ve ilkel bir ilâh olanViracocha 'dır. Geleneğe göre Viracochadünya yı, henüzkaranlıktayken ve güneş yokken yaratmıştı. Taştan bir devler soyu yaratmış ve devlerhoşuna gitmeyince hepsini birden derin bir sele gömmüştü. Sonra Titikaka gölüüzerindeki güneşi ve ayı doğurmuş, böylecedünya ışığa kavuşmuştu. Evet, -burayıdikkatle okuyunuz- sonra da Tiahuanaco'da kilden insan ve hayvanlar yaratarak onlarahayat üflemişti. Daha sonra yarattığı bu insanlara dilleri, gelenek ve görenekleri vesanatları öğretmiş, bir bölümünü başka kıtalara uçurarak oradayaşam alarını sağlamıştı. Buişin ardından Viracocha ve iki yardımcısı, ülkeden ülkeye dolaşarak emirlerinin yerinegetirilip getirilmediğini ve yaptıkları işin ne gibi sonuçlar verdiğini denetlemişlerdi.Viracocha genellikle yaşlı bir adam kılığına girer, And dağlarıyla, kıyı şeridindedolaşırdı. Ancak çok kez insanlar tarafından iyi karşılanmazdı. Bir keresinde Cacha'dagezinirken insanların kendisine karşı takındıkları tavırlara çok kızmış ve bir tepeyi ateşevererek bütün ülkeyi alevlere boğmuştu. Bunun üzerine nankör insanlar bağışlanmalarınıdilemişler, Viracocha da bir el işaretiyle ateşi söndürüvermişti.Ardından yine yollara düşmüş, önüne çıkan insanlara öğüt ve emirler vererek onlarıeğitmişti. İnsanlar artık onun için tapınaklar yapmaktaydılar. Sonunda Viracocha, Mantakıyılarında bütün insanlara elveda demiş, geri gelmek istediğini söyleyerek okyanusundalgaları üstünde kaybolup gitmişti.Güney ve Orta Amerika'yı ele geçiren İspanyol fatihleri, buralarda Viracochaefsaneleriyle karşılaşmışlardı. Bundan önce hiç biri, göklerden gelen dev bir beyazadamdan söz edildiğini işitmemişlerdi. Hayretler içinde kalarak, güneşin oğullarınıninsanları nasıl eğittiklerini ve her türlü sanatı öğrettikten sonra nasıl kaybolup gittikleriniöğrenmişlerdi. İspanyolların dinledikleri bütün efsaneler, güneşin oğullarının bir gün geridöneceklerini söylemekteydi.Amerika kıtası, eski kültürlerin beşiği olmasına rağmen, Amerika'nın geçmişi hakkındabildiklerimiz 1000 yıldan öteye gitmez. İnkaların M.Ö. 3000'de Peru'da, iplik tezgâhlarıolmadığı halde neden pamuk yetiştirdikleri bizler için kesin bir sırdır. Mayalar yollaryapar, ancak tanıdıkları halde tekerlek kullanmazlardı. Guatemala'daki Tikal piramidindeyeşim taşından, beş kenarlı bir gerdanlık bulunması bir mucizedir. Mucizedir, çünküyeşim taşı Çin'de çıkarılır.Olmeklerin taş işleri akıl almaz şeylerdir: Dev kafaların üzerineyerleştirilmiş nefis başlıklarıyla ancak bulundukları yerde görülüp hayranlık