--KAPAK ARAÞTIRMA kopya - Kültür ve Turizm Bakanlığı
--KAPAK ARAÞTIRMA kopya - Kültür ve Turizm Bakanlığı
--KAPAK ARAÞTIRMA kopya - Kültür ve Turizm Bakanlığı
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
dıştan yarı yüksekliğe kadar dağın yamacına yaslandırılmış <strong>ve</strong> toprak seviyesi üzerinde<br />
yuvarlak bir mazgal pencere açılmıştır. Apsisin her iki yanında duvar içerisine iki niş<br />
yerleştirilmiştir. Moloz taş malzemeden inşa edilen kilisede sıradan bir taş işçiliği izlenmektedir.<br />
Sadece üst örtüyü taşıyan takviye kemerleri kesme taştan yapılmıştır. Üç<br />
pencere ile dışa açılan kilisenin duvar köşelerinde kemer konsolları bulunmaktadır. İçeride<br />
sıva izlerine de rastlanmamıştır 19. yüzyıl özellikleri yansıtmaktadır.<br />
Kopuz Köyü Çeflmesi I: Kopuz Köyü içerisinde mevcut durumu itibari ile tarihî<br />
kıymeti olmayan bir çeşmedir. 1.52 m. yüksekliğindeki çeşmenin yerinde eski bir çeşme<br />
olduğu <strong>ve</strong> onun taşlarının da kısmen kullanılarak bu yeni çeşmenin inşa edildiği,<br />
köy halkı tarafından ifade edilmiştir. Köy çeşmesi olduğu için ön kısmına, hayvanların<br />
da su içebilmesi için uzun bir kurun yapılmıştır.<br />
Kopuz Köyü Çeflmesi II: Kopuz Köyü içerisindeki ikinci çeşme de 1.90 m. genişliğinde,<br />
90 m. yüksekliğinde sivri kemerli, tek lüleli tarihî bir çeşmedir. Çeşme kemeri<br />
içerisinde küçük bir tas nişine yer <strong>ve</strong>rilmiştir, ancak üzerinde herhangi bir yazıt yoktur.<br />
Çeşmenin üzerine sonradan bir müdahale yapılarak beton tabliye ile kapatılmış, ayrıca<br />
önüne bir de hayvanların su içebilmesi için uzun bir kurun yapılmıştır.<br />
Kopuz Köyü Köprüsü I: Kopuz Köyü’nün güneyinde Cizere Deresi üzerine kurulmuştur.<br />
Büyük ölçüde sağlam <strong>ve</strong> hâlen kullanılmakta olan bir köprüdür.18.00 m. uzunluğunda,<br />
4.50 m. yüksekliğe sahip <strong>ve</strong> 3.85 m. genişliğinde yuvarlak kemerli, tek gözlü bir<br />
köprüdür. Köprü kemeri düzgün kesme taş, diğer yerler moloz taş malzeme ile yapılmıştır.<br />
Kopuz Köyü Köprüsü II: Kopuz Köyü’nün güneyinde, Cizere Deresi üzerine kurulmuş,<br />
sağlam durumda, günümüzde de kullanılan bir köprüdür. Köyün kuzeybatısında<br />
yer alan ikinci köprü 9.70 m. uzunluğunda, 2.50 m. genişliğinde, 2.90 m. yüksekliğinde,<br />
yuvarlak kemerli olup her iki yanı kayalık alan üzerine oturtulmuştur. Köprü kemeri<br />
kesme taşlarla örülmüş, diğer yerlerde moloz taş malzeme kullanılmıştır.<br />
Kopuz Köyü Köprüsü III: Kopuz Köyü’nün güneyinde, Cizere Deresi üzerine kurulmuştur.<br />
Köyün güneyinde bulunan üçüncü köprü 18.00 m. uzunluğunda, 2.85 m. genişliğinde,<br />
5.00 m. yüksekliğinde, yuvarlak kemerli <strong>ve</strong> tek gözlü olup hâlâ kullanılmaktadır.<br />
Kopuz Köyü’ndeki diğer iki köprüden daha yüksektir. Köprü kemeri düzgün kesme<br />
taş, diğer yerler moloz taş malzeme ile yapılmıştır.<br />
fi‹RAN<br />
Gümüşhane’nin güneybatısında bulunan Şiran’ın kuzeydoğusunda Gümüşhane<br />
Dağları, güneyinde Otlukbeli Dağları <strong>ve</strong> Kelkit Çayı yer almaktadır. Bölge Gümüşhane’yi<br />
coğrafik <strong>ve</strong> kültürel olarak ikiye bölen Harşit Çayı’nın kuzeyine göre daha düzlüktür.<br />
Dolayısıyla Harşit Çayı’nın kuzeyine göre daha farklı bir tarihsel yapılanma karşımıza<br />
çıkmaktadır. 2002 <strong>ve</strong> 2003 yıllarında Gümüşhane Merkez <strong>ve</strong> Torul ilçelerinde<br />
yaptığımız incelemelerde bu alanın prehistoryasını <strong>ve</strong> eskiçağını tanımlamayı sağlayacak<br />
<strong>ve</strong>rilere karşılaşılmazken Şiran tarihsel <strong>ve</strong> arkeolojik <strong>ve</strong>riler açısından oldukça geniş<br />
bir zenginlik sunmaktadır 19. Bölgedeki çalışmalarımızı Şiran’ın 23 km. batısında yer<br />
alan Araköy’de yoğunlaştırdık. Burada bir höyük, bir kaya mezarı, sunu çukurları <strong>ve</strong><br />
açık hava tapınma alanı olarak nitelendirilebilecek kaya nişleri tespit edilmiştir.<br />
Araköy/Könger Kaya Mezar›: Ara Köyü’n batısında, Cevizlibağ <strong>ve</strong>ya Kayalık<br />
mevkiinde bulunan kaya mezarı 20, kayalık alanın kuzey cephesi düzleştirilerek cephe<br />
ortasına yerleştirilmiştir 21 (Resim: 8). Zeminden 0.60 m. yüksekliktedir. İç mekân 2x2<br />
m. ölçülerinde kare plândadır. Zemin de 0.40 m. derinliğinde alçalmıştır (Çizim: 2). Mezar<br />
içerisinde bulunan nişler murçla kırılmıştır. Bu kaya mezarının hemen doğusunda<br />
19 Bölgede ilk araştırmaları yapan K. Kökten, Telme <strong>ve</strong> Karaköy çevresinde höyüklerin bulunduğunu belirtmekle beraber<br />
bunlar hakkında bilgi <strong>ve</strong>rmemektedir, "Orta, Doğu <strong>ve</strong> Kuzey Anadolu’da Yapılan Tarih Öncesi Araştırmaları", Belleten,<br />
VIII/29-32 (1944), 677-678.<br />
20 Doğu Anadolu’da en erken örneklerine Urartu’da rastladığımız kaya mezarları Bizans Dönemine kadar kullanılmıştır.<br />
Tanımladığımız kaya mezarının tarihlendirilmesinde bizlere fikir <strong>ve</strong>ren Prof. Dr. M. Özsait, Prof. Dr. Oktay Belli, Prof. Dr.<br />
Nevzat Çevik, Doç. Dr. Mehmet Karaosmanoğlu <strong>ve</strong> Doç. Dr. Kemalettin Köroğlu’na sonsuz şükranlarımızı sunuyoruz.<br />
21 Samsun <strong>ve</strong> Amasya’da Roma Dönemine tarihlendirilen benzer mezarlar için bkz., M. Özsait, "2002 Yılı Samsun-Amasya<br />
Araştırmalarının İlk Sonuçları", 21.AST/2 (26-31 Mayıs 2003 Ankara), Ankara, 2004, 275, 282 Res.7, 283 Res.10.<br />
293