--KAPAK ARAÞTIRMA kopya - Kültür ve Turizm Bakanlığı
--KAPAK ARAÞTIRMA kopya - Kültür ve Turizm Bakanlığı
--KAPAK ARAÞTIRMA kopya - Kültür ve Turizm Bakanlığı
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
3). Duvar, göletin eğimli olan kuzey kesimini kapatmaktadır. İçinde su bulunmayan gölet<br />
de, Yukarı Korhan Göleti ile birlikte çok uzun bir süreden beri kullanılmamaktadır 5.<br />
Gölette biriktirilen sular, Yukarı Korhan Göleti’nden bir kanal aracılığı ile getirilmektedir.<br />
Buna karşın göletin içi yine kalın bir toprak tabakası ile doludur. Tıpkı Yukarı<br />
Korhan Göleti gibi, bu göletin içindeki toprak tabakası da en azından birkaç kez temizlenerek<br />
duvar üzerine yığılmıştır. Bu yüzden duvarların yüksekliği <strong>ve</strong> genişliği değişmiştir.<br />
Duvarların yapımında kullanılan taşlar, yine yakın çevrede zengin olarak bulunan<br />
andezit yataklarından elde edilmiştir. Taşların dış yüzlerinin kabaca düzeltildikleri<br />
görülmektedir. Göletin savağı kuzey kısımda yer almaktadır, ancak savağın özgün biçimi<br />
bozulmuştur. Buradan kuzey yönüne doğru akıtılan sular, arazide fazla derin olmayan<br />
bir vadi açmıştır. Büyük bir değere sahip olan gölet suları, kuzeyde <strong>ve</strong> aşağıda<br />
geniş alanlarda yapılan tarımın su gereksinmesini karşılamaktadır. Bu göletin de tıpkı<br />
Yukarı Korhan Göleti <strong>ve</strong> Kalesi gibi M.Ö. 7. yüzyılın sonlarına doğru yapıldığı anlaşılmaktadır.<br />
‹SABEY GÖLET‹<br />
İsabey Göleti, Aşağı Korhan Göleti’nin yaklaşık 2 km. batısında yer almaktadır<br />
(Çizim: 1). Deniz seviyesinden 1810 m. yüksekliğindeki gölet, kabaca daire biçimlidir.<br />
Gölette biriktirilen sular, güneydeki yüksek tepelerden gelen kar, yağmur <strong>ve</strong> sel sularından<br />
oluşmaktadır. Ortalama 95 m. çapında olan göletin duvarı, kuzeydoğu kesimini<br />
kapatmaktadır. Göletin duvarı ortalama 3.5 m. genişliğindeyse de, iç kısımdaki yüksekliği<br />
fazladır. İlginçtir ki, göletin savak kısmı duvar örülerek kapatılmıştır (Çizim: 4). Bu<br />
yüzden çok uzun bir süreden beri kullanılmayan gölette, su bulunmamaktadır. Eskiden<br />
kuzey yönüne doğru akıtılan sular, tarım alanlarının su gereksinmesini karşılamaktadır.<br />
İsabey Göleti’nin de tıpkı Yukarı <strong>ve</strong> Aşağı Korhan göletleri gibi M.Ö. 7. yüzyılın sonlarında<br />
yapıldığı anlaşılmaktadır 6.<br />
TEPER‹Z GÖLET‹<br />
Teperiz Göleti, Doğubayazıt’ın yaklaşık 20 km. güneyinde <strong>ve</strong> aynı adı taşıyan<br />
Teperiz (yeni Çetenli) Köyü’nün kuzey eteğinde yer almaktadır. Van-Doğubayazıt karayolunun<br />
2 km. güneydoğusunda bulunan Teperiz Köyü <strong>ve</strong> Göleti’nin deniz seviyesinden<br />
yüksekliği 1900 m. kadardır (Çizim: 5). Göletin doğusunda fazla yüksek olmayan<br />
basık tepeler bulunurken, açık <strong>ve</strong> eğimli olan kuzey kesimi ise duvar ile çevrelenmiştir.<br />
Fazla büyük olmayan gölet içinde çok az su bulunmaktadır. Bu yüzden göletin doğusu<br />
<strong>ve</strong> yakın çevresi günümüzde tarla olarak kullanılmaktadır (Resim: 1, 2).<br />
Göletin kuzeybatısını yarım ay biçiminde kapatan duvar, yaklaşık 95 m. uzunluğundadır<br />
(Çizim: 6). Duvarın birçok kez onarım gördüğü anlaşılmaktadır. Gölette biriken<br />
toprağın temizlenerek duvar üzerine yığılması sonucunda, hem duvarın genişliği,<br />
hem de yüksekliği değişmiştir. Gölette biriktirilen sular, Teperiz Kalesi’nin kuzey eteğinden<br />
geçen Değirmen Deresi’nden alınan bir kanal ile sağlanmıştır. Teperiz Kalesi’nin<br />
en ilginç özelliği, kuzey eteğinden birçok kaynağın çıkmış olmasıdır. Öyle ki, andezitten<br />
oluşan kayalığın birçok yerinden, çok güçlü kaynak suları fışkırmaktadır. Kayalığı<br />
parçalayarak fışkıran kaynak suları bu haliyle, Urartu Krallığı’nın başkentliğini yapan<br />
Van Kalesi kayalığının batı <strong>ve</strong> özellikle güneybatısındaki kaynak sularına benzemektedir.<br />
Bilindiği gibi Van Kalesi’ndeki bu güçlü kaynaklar, “Horhor Kroniği” olarak Kral I. Argişti<br />
mezar yazıtına da adını <strong>ve</strong>rmiştir.<br />
Göletin orijinal savağı bozulduğu için, yeni savak betondan yapılmıştır. Kuzeydoğu<br />
yönüne doğru akıtılan sular, özellikle arazide derin bir vadi açan <strong>ve</strong> bu yüzden su-<br />
5 O. Belli, "Doğubayazıt Bölgesi’nde Keşfedilen Urartu Sulama Tesislerine Toplu Bakış", Güneflin Do¤du¤u Yer: Do¤ubayaz›t<br />
Sempozyumu, (ed. O. Belli), İstanbul 2004, 114 vd.<br />
6 O. Belli, "Doğubayazıt Bölgesi’nde Keşfedilen Urartu Sulama Tesislerine Toplu Bakış", Güneflin Do¤du¤u Yer: Do¤ubayaz›t<br />
Sempozyumu, (ed. O. Belli), İstanbul 2004, 115.<br />
206