--KAPAK ARAÞTIRMA kopya - Kültür ve Turizm Bakanlığı
--KAPAK ARAÞTIRMA kopya - Kültür ve Turizm Bakanlığı
--KAPAK ARAÞTIRMA kopya - Kültür ve Turizm Bakanlığı
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
duran evlerin plânları rahatlıkla anlaşılabilir durumdadır. Kenti kuzey-güney doğrultusunda<br />
farklı kotlarda geçen ana yolların dışında, evlerin arasında yukarıdan aşağı inen<br />
sokaklar da bulunmaktadır.<br />
Konutlar şimdilik, I. Tapınak Mahallesi, II. Yamaç Evleri, III. Meydan Mahallesi,<br />
IV. Aşağı Mahalle, V. Merkez Mahalle (Resim: 5) olarak bölümlenmiştir. Bu sezon, Tapınak<br />
Mahallesi, Yamaç Mahallesi’nin güney kısmı, Aşağı Mahalle <strong>ve</strong> Merkez Mahalle’nin<br />
de tamamı çalışılmıştır (Resim: 6). 2004 sezonunda kentin kuzey yarısında yer<br />
alan Meydan Mahallesi <strong>ve</strong> Yamaç Mahallesi’nin kuzeyi tamamlanacaktır.<br />
Tapınak Mahallesi, Artemis <strong>ve</strong> Dionyssos tapınaklarının bulunduğu yukarı şehir<br />
bölgesindeki evleri içermektedir. Bunların kuzeye doğru devamı Yamaç Mahallesi’yle<br />
devam etmektedir. Yamaç Mahallesi ise birkaç ana terasta sıralanmış evleri içermektedir.<br />
Bunların batı alt kesimleri Meydan Mahallesi’yle buluşurken kuzeyde nekropolle<br />
sınırlanmaktadır. Meydan Mahallesi, merkezini bazilikanın oluşturduğu şehrin en büyük<br />
düzlüğündeki yapıları içermektedir. Merkez Mahalle ise konutların yoğunlaştığı<br />
merkezî alandaki yapılardır. Bu mahallenin güney <strong>ve</strong> güneybatısı Aşağı Mahalle, doğu<br />
<strong>ve</strong> kuzey doğusu Tapınak Mahallesi, kuzeyi ise Meydan Mahallesi’yle birleşmektedir.<br />
Aralarında kesin bir sınır olmamakla beraber arazinin <strong>ve</strong> şehrin yapısına <strong>ve</strong> yol ağına<br />
bağlı olarak biçimlendikleri <strong>ve</strong> bazı alanlarda mahallemsi birliktelikler oluşturdukları <strong>ve</strong><br />
sarnıç ya da işlik gibi bazı unsurları ortak kullandıkları gözlemlenmiştir.<br />
Ev plânları <strong>ve</strong> teknikleri arasında, arazi yapısına bağlı bazı farklılıklar da gözlemlenmiştir.<br />
Özellikle Aşağı Mahalle’deki evlerin hemen hemen tamamı örülerek oluşturulmuş,<br />
diğer semtlerdeki yapıların ise arka tarafları ana kayadan olabildiğince yararlandıktan<br />
sonra kalan ön kesimleri örülerek tamamlanmıştır. Bunda arazi biçimlerinin<br />
etkisi söz konusudur. Çok kayalık <strong>ve</strong> sarp olan Neapolis’te bu zor yapıdan en az etkilenen<br />
mahalle, daha düz alanlara sahip oluşuyla Aşağı Mahalle’dir. Buradaki ev plânlamaları<br />
da dolayısıyla daha bağımsız <strong>ve</strong> gereğince oluşma şansına sahip olmuştur.<br />
Oysa diğer alanlarda çok sarp kayalık yapı ev plânlarını <strong>ve</strong> konumlarını her noktada<br />
zorlamıştır. Örneğin Yamaç Mahalle’sinde en yüksek <strong>ve</strong> sağlam teras duvarları <strong>ve</strong> buna<br />
bağlı olarak da enine uzayan plânlar oluşmuştur. Sokaklar da mecburen evlerin, birbirlerinin<br />
teraslı ön alanlarını kullanmasıyla ancak ilerleyebilmiştir.<br />
I.d. A Yap›s›<br />
‹sa KIZGUT<br />
Kentin en nitelikli sivil yapısı olan A yapısı, Merkez Mahallesi’nin de en önemli <strong>ve</strong><br />
nitelikli yapısıdır (Resim: 7). Yapı kentin güney yarısında, batıya alçalarak uzanan yarımadanın<br />
başlangıcındaki kot üzerinde doğuya yükselen yamacın dibinde, kısmen terasla<br />
oluşturulan küçük düzlükte yer almaktadır. Doğu <strong>ve</strong> güneydoğusunda yükselen<br />
yamaçta konutlar <strong>ve</strong> tapınak, güney <strong>ve</strong> güneybatı eğimindeki düz <strong>ve</strong>ya teraslanmış<br />
alanlarda konutlar, kuzeyinde ise işlevi henüz belirlenemeyen birkaç yapı ile konut türü<br />
mekânlar bulunmaktadır. Yapı, dört yanından geçen küçük sokakların arasında konumlandırılarak,<br />
çevresindeki yapılardan soyutlanmış, batı yönü eğimli olduğundan teras<br />
üzerine oturtulmuş, doğu yönündeki duvar ise ana kaya üzerine bindirilerek tamamlanmıştır.<br />
Diğer iki yönde ise normal koşullara uygun düzenleme yapılmıştır. Korunagelmiş<br />
bugünkü plâna göre sekiz mekân <strong>ve</strong> içindeki sarnıcı ile güneyinde yer alan avludan<br />
oluşan yapının, ikinci kullanım nedeniyle orijinal plânında değişiklikler olduğu<br />
gözlemlenmiştir.<br />
Kuzey yöndeki sokaktan ana giriş <strong>ve</strong>rilerek A mekânına ulaşılmaktadır. A <strong>ve</strong> B<br />
mekânları bir geçenekle ilişkilidir. B mekânının kuzeybatı köşesinde büyük bir niş oluşturulmuştur.<br />
Bu iki mekânın diğer mekânlarla bir bağlantısı yok iken diğer mekânlar birbirine<br />
olasılıkla geçit <strong>ve</strong>rmektedir. Güneybatı köşede kalan C mekânı, güneyinde avlu<br />
ile çevrili iken batısındaki A mekânı ile ilişkili değildir. Doğusundaki D mekânına bir geçenekle<br />
bağlı, buradan sağlanan trafikle de E, F, G, H mekânları <strong>ve</strong> avluya ulaşabilme<br />
104