Nadir Toprak Elementleri-Kıymetli ve Yarı Kıymetli Taşlar
Nadir Toprak Elementleri-Kıymetli ve Yarı Kıymetli Taşlar
Nadir Toprak Elementleri-Kıymetli ve Yarı Kıymetli Taşlar
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma PlanıMadencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Genel Endüstri Mineralleri III(<strong>Nadir</strong> <strong>Toprak</strong> <strong>Elementleri</strong>-<strong>Kıymetli</strong> <strong>ve</strong> <strong>Yarı</strong> <strong>Kıymetli</strong> <strong>Taşlar</strong>) Çalışma Grubu RaporuSentetik <strong>ve</strong> imitasyon kıymetli <strong>ve</strong> yarı kıymetli taş üretimi de hızla artmaktadır.Örneğin 1998yılı <strong>ve</strong>rilerine göre A.B.D.’de sentetik taş üretimi 25 milyon doların, imitasyon taş üretimi ise100 milyon doların üzerinde bir üretim değerine ulaşmıştır.2.2.4. Üretim TeknolojisiElmas yataklarındaki çalışmalar kuyu, galeri,patlayıcı madde <strong>ve</strong> tahkimatla yapılır. Bunlarsistematik araştırma <strong>ve</strong> çalışma metodlarına sahip büyük firmalar <strong>ve</strong> devlete ait organizasyonlartarafından gerçekleştirilir.Elmas dışı renkli kıymetli taşların aranması <strong>ve</strong> çıkartılması ise genellikle küçük madenişletmecileri, taş meraklıları, kolleksiyoncular, mineral kulüpleri gibi bir kaç kişiden oluşanorganizasyonlar tarafından gerçekleştirilir. Bu amatör üretim tarzında elle toplama, kazma <strong>ve</strong>kürekle çalışma esastır. Bunların çalışmaları sonucunda oldukça önemli bir çok mineraloluşumu bulunmuştur.2.3. Uluslararası TicaretA.B.D. kıymetli <strong>ve</strong> yarı kıymetli taş tüketicisi olarak dünyanın en büyük pazarıdır.Bunu baştaAlmanya olmak üzere diğer Avrupa ülkeleri ile Japonya <strong>ve</strong> İsrail takip eder. Sanayileşmiş batılıülkeler Afrika , Asya <strong>ve</strong> Güney Amerika ülkelerinden kıymetli taş hammaddelerini ithalat yoluile temin etmektedir.Çok az bir kısım hammmadde de yerli bireysel taş toplayıcıları <strong>ve</strong> amatörkulüplerin gayretleriyle karşılanmaktadır.Ayrıca sentetik <strong>ve</strong> imitasyon süs taşlarına olan talep her yıl büyük bir hızla artmaktadır.Batılıülkeler <strong>ve</strong> Güneydoğu Asya ülkeleri tarafından üretilen bu tür ürünler daha çok gelişmekte olanülke piyasalarında müşteri bulabilmektedir.2.3.1. Ticarette Etkin Olan Uluslararası KuruluşlarDaha önce de belirttiğimiz gibi dünya elmas piyasası, üretiminden en son satış aşamasına kadaruluslararası bir tekel olan <strong>ve</strong> merkezi Güney Afrika’da bulunan De Beers firması <strong>ve</strong> onun yankuruluşu CSO (Merkezi Satış Organizasyonu) tarafından denetlenir. Ayrıca A.B.D.’de hereyalette süs taşı konusunda faaliyet gösteren kuruluşlara rastlamak mümkündür. Almanya‘daIdar Oberstein kasabası geleneksel olarak tamamiyle süstaşı endüstrisi ile uğraşan önemlimerkezlerden biridir. Dünyanın her bölgesinden alınan hammaddeler burada çok sık olarakdüzenlenen fuarlarda sergilenerek alıcı bulabilmektedir. Tüm bunlara ek olarak son yıllardaGüneydoğu Asya’da Tayland, Hong Kong, Sri Lanka; Asya’da Hindistan, Avrupa’da Belçika <strong>ve</strong>Hollanda <strong>ve</strong> Ortadoğu’da İsrail kıymetli taşların ticaretinde aktif rol oynamaktadırlar.2.3.2. İhracatta Gümrük Vergileri <strong>ve</strong> TavizlerDünyada kıymetli taş üreticisi ülkelerle, tüketici konumunda olan ülkeler arasında gümrük<strong>ve</strong>rgileri <strong>ve</strong> tavizlerle ilgili görüşmeler sürdürülmektedir. Üretici ülkeler kıymetli taş ihracatıönündeki engellerin kaldırılmasını isterken, bazı yerel doğal taş üreticileri de sentetik <strong>ve</strong>14http://ekutup.dpt.gov.tr/madencil/sanayiha/oik631.pdf