TürkmenisTandaky aýallar: ikinji sorTly raýaTlar olar diňe eden ...
TürkmenisTandaky aýallar: ikinji sorTly raýaTlar olar diňe eden ...
TürkmenisTandaky aýallar: ikinji sorTly raýaTlar olar diňe eden ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
• Zorlugyň pidalary bilen işi ýola goýmak, <strong>olar</strong>yň bähbitlerini goramak we <strong>olar</strong>a kömeketmek, şeýle hem zorluk bilen bagly jenaýatlaryň gaýtalanmazlygyny gazanmakmaksady bilen, jenaýatçylar bilen iş geçirjek hünärmenler, psihologlar we ýuristlerüçin okuw treninglerini gurnamaly;• Zorluklaryň pidasy bolan <strong>aýallar</strong>a kömek bermek, şol sanda <strong>olar</strong> üçin abzallaşdyrylanmerkezleri we ýatakhanalary döretmek bilen meşgul bolýan raýat guramalaryňulgamyny döremegini we onuň giňeldilmegini höweslendirmeli;• Prokuratura we Içeri işler ministrligi ulgamynda zorlugyň pidalaryna, şol sanda öýzorlugynyň pidalaryna, kömek bermek boýunça jogapkärçiligi bolan aýratyn düzümidöretmeli;• Öň jelepçilik, neşekeşlik bilen meşgul bolanlaryň, sosial taýdan gowşak we goragsyztoparlarda bolan <strong>aýallar</strong>yň abraýyny ýaňadan dikeldilmegine, <strong>olar</strong>yň ykdysadymümkinçiliklerini giňeltmäge gönükdirilen, şol sanda <strong>olar</strong>yň jemgyýete täz<strong>eden</strong>reintegrirleşme prosesini ýeňilleşdirýän toplumlaýyn çemeleşmäni we alternatiwbilim ya-da ykdysady mümkinçilikleri hödürlemekligi öz içine alýän maksatnamanyişläp düzmeli;• Halkara hukuk goraýjy we gumanitar guramalara ýurda barmaga we <strong>olar</strong>yň ýurtdaoňaýly şertlerde işlemekleri üçin zerur mümkinçiligi döretmeli;Halkara jemgyýetine:• Häkimiýetleriň <strong>aýallar</strong> babatdaky alyp barýan diskriminasion syýasatyny aç-açantankytlamaly;• Real reformalary, şol sanda <strong>aýallar</strong>yň ýagdaýyny gowulaşdyrjak, arza şikaýatlarykabul etmek we <strong>olar</strong>yň üstünde iş alyp barmak boýunça täsirli mehanizmi işläpçykarmaklygyny talap etmeli. Ýüzleý, göz üçin geçirilýan reformalara reaksiýabildirmeli we <strong>olar</strong>y tankyt etmeli;• Aýallaryň hukuk meselesindäki progresse ya-da regresse (öňe gidişliklere ýadayza tesişliklere) milli we halkara derejede baha kesilende, berilýan statistikimaglumatlaryň kemterligini we <strong>olar</strong>yň peýdasyzdygyny Türkmenistanyňhäkimiýetlerine düşündirmeli.Türkmenistanda iş alyp barýan halkara kompaniýalara:• Özleriniň Korporatiw Sosial Jogapkärçiliginiň (KSJ) strategiýasyny düzenlerinde,adam hukuklaryny, şol sanda gender deňligini berjaý etmekligine ýardam bermeli,beýleki köp halkara guramalar üçin elýetersiz bolup durýan döwlet-de özleriniň geňtaňlykdabardygynyň jogapkärçiligine düşünmeli;• BMG-nyň Global Sertnamasyndaky Prinsiplerinin 12 , şol sanda 1-nji Prinsipdäki «Işewurtegelekler halkara derejede ykrar edilen adam hukuklaryny goldamaly we <strong>olar</strong>a hormatgoýmaly» diýlen talabyň, 2-nji Prinsipdäki «Işewür tegelekleriň adam hukuklarynyňbozulmalaryna gatnaşygy bolmaly däl» diýlen prinsipiň tarapdary bolmaly;12 http://www.unglobalcompact.org/(Türkmenistandaky <strong>aýallar</strong>: <strong>ikinji</strong> sortly raýatlar Olar <strong>diňe</strong> <strong>eden</strong>-etdilige sezewar bolmakda we kazyýet adylsyzlygyň öňünde deňhukukly) 9