PDF Dosyası - Ankara Üniversitesi Kitaplar Veritabanı
PDF Dosyası - Ankara Üniversitesi Kitaplar Veritabanı
PDF Dosyası - Ankara Üniversitesi Kitaplar Veritabanı
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Öte yandan, İslam Tarihi, sebep ve sonuç yönünden birbirini izleyen olaylardanibaret olan insanl ık tarihinin yeni bir dizisidir. islam inanç yap ı sı ve ilahiilkeleri ile bunlar ın müslümanlar üzerindeki etkileri, Müslümanlar ın yaşamlar ı ,uygarl ık, kültür ve bilimsel durumlar ı, madde ve mana alan ında yapt ı klar ı ilerlemeler,Hz. Peygamberin ve ra şid halifelerinin yönetimleri, İslam Peygamberive ash"abt, müslüman devletler ve milletler dönemlerinde meydana gelen önemliolaylar, müslüman ülkelerin ve milletlerin genel özellikleriyle tan ıt ı lmalar ı islamTarihinin ba ş l ıca konular ı n ı olu şturur.İslam Tarihi dal ında, ba şlangı çtan günümüze kadar, birbirinden de ğerlionbinlerce kitap vücuda getirildi. islam Tarihi her devirde yeniden yaz ı ld ı. Budurum, bize, ayn ı konulardan yeniden sözedilmesi gibi görünebilir. Ancak, İ slamTarihinin her devrinde yeni ku şaklar taraf ından yeniden de ğerlendirildi ği ve azda olsa bu yönden, yeni inceleme ve ara ştı rmalar yap ı ld ığı , meydana gelen olayların değ i şik zamanlarda yeni bir anlay ış ve metotla incelendi ği, tenkid ve tahliletabi tutuldu ğu da bir gerçektir.Gerçekte, islam Tarihi alan ında yenilik getirmek kolay bir i ş değildir, fakattemel kaynaklar ın tan ı n ı p taranmas ı , ilk elden bilgilerin ortaya ç ı kar ı lması , yeni veorijinal eserlerin meydana getirilmesi olaylar ın yeni boyutlar kazanrnas ı n ı, tazeveriler ışığında yeni değerlendirmelere sahne olmas ı n ı , dolay ı s ıyle tarihin daha iyianla şılması n ı sağlayacakt ır. Mesela, en eski islam tarihi kitaplar ında özellikleİslam tarihinin idari, siyasi' ve askeri hadiseleri üzerinde durulurken, yak ın devirlerdeyap ı lan ara şt ırma ve incelemelerde Müslüman toplumun özellikle sosyal vepolitik, ekonomik ve kültürel yap ı sına ağı rl ı k verilmekte, İslam Tarihi hakk ındayeni bakışlar ortaya ç ı kmaktad ır. Bunda, yeni tarihi malzemenin ortaya ç ı kışın ı nda önemli pay ı vard ı r. Ku şkusuz, Taberi, İ bn Sa'd, Mes'udi ve benzeri ilk devirlertarihçilerinin eserleriyle ça ğı mı zdaki İslam Tarihi çal ışmalar ı kar şı laştı rı ld ığında,en az ından, ku şaklar aras ındaki bakış açı lan ve değerlendirmeler yönünden önemlifarkl ı l ı klar oldu ğu görülür.Gerçek şu ki, İ slam Tarihi konusunda çok eser yaz ı ld ı ve çok farkl ı değerlendirmeleryap ı ld ı . Müslüman tarihçiler genellikle nakli tarihçili ğe veya rivayetlerinaktar ı lmasına dayanan tarih yaz ı c ı lığına değer verdiler. Ancak olaylara önemverirlerken, olaylarla ilgili haberleri metin ve senet yönünden ele ştirmediler.Genellikle kar şı la ştırma, ele ştiri ve tahlil onlar ın eserlerine girmedi. Bununlabirlikte, Zehebi, İ bn Haldun, Ahmed Cevdet, Şehbenderzade vb. tarihçiler, klasiktarihçili ğ in d ışında, tenkitçi bir metod ve kar şı la şt ırmal ı haber ve olay de ğerlendirmeanlay ışı ile yeni eserler meydana getirdiler.Asl ında, tarih kavram ı n ın anlamlar ın ı , tarihçili ğin esaslar ı n ı ve tarihçininvazifesini bilmemiz gerekti ği gibi, her milletin tarihini mensub oldu ğu kültürçevresi içerisinde, meydana geldi ğ i şartlar ı ve geçirdi ği a şamalar ı göz önünde bu-37