Untitled - Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası
Untitled - Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası
Untitled - Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
I. K O M İ S Y O N MESLEKÎUYGULAMA ORGANİZASYON VE YASAL TEMELLER101.2 POLONYA'DA NİRENGİ ASLARININ OLUŞTURULMASI VEGELİŞMESİNİN TARİHÇESİ. (ING)WLODZIM1ERZ BARAN, POLONYABu çalışmada; Polonya sınırları içerisinde nirengiağlarının oluşturulması aşamaları belirtilmiş ' <strong>ve</strong>uygulamada kullanılan aletler ölçme yöntemleri, gözlemsonuçlarının düzenlenmesi <strong>ve</strong> ulaşılan inceliklerincelenmiştir.Tarihsel olarak üç devre belirlenmiştir:- Polonya'nın bölünmesi. (1918'e kadar)- Yirmi yıllık savaşlar dönemi. (1918-1939)- 1945 Yılından sonrası.Sonunda ise, 1976-1981 yılları arasında gerçekleştirilenbazı sonuçları <strong>ve</strong> Polonya nirengi ağının yenidendüzenlenmesi çalışmalarına yer <strong>ve</strong>rilmiştir.101.3 STRUVEAN ZİNCİRİNİN ÖLÇÜLMESİNDEN YÜZ ELLİ YILSONRA. (ING)A. VERIO, FİNLANDİYARusya - İskandinavya nirengi agı olarak da bilinenStru<strong>ve</strong>an Zinciri, 1816-1852 yı lları arasında,Karadeniz'den, Kuzey Denizi'ne kadar, Dorpat meridyeniboyunca uzanan bir uluslararası çalışma olmuştur.Raporda, bu zincirin kuzey kısmında bulunan iyidökümanlaştırıİmiş istasyonların bugünkü durumuincelenmekte <strong>ve</strong> uygulanması na ait geçmiş ianlatı1 maktadır.101.4 ÇEKOSLOVAKYA'DA JEODEZİ TARİHİ YAZIMININÖZELLİKLERİ. (ALM)A. NEJEDLY., ÇEKOSLOVAKYAÇekoslovakya'deki Jeodezik faaliyetlerin gözlemlenengelişmesindeki tarihi <strong>ve</strong> stratejik etkiler. Tarihisisteminorganizasyon yapısı <strong>ve</strong> en son jeodezik geçmişinkontrol kansepsiyonları. Bilgi toplama çalışmaları <strong>ve</strong>problemleri ile gönüllü uzmanların işbirliği halindeoluşacak gelişmeler. Bu alandaki çalışmaların sonuçları<strong>ve</strong> geleceğe yönelik görüşler.4
102.İ ÖĞRETİM VE İLETİŞİM YARDIMIYLA MESLEĞİMİZİN SÜRENGELİŞMESİ İÇİN KONSEPSİYONLAR. (1N6)S. MİCHALCAK, ZIMBABVEBir ülkede yapılmakta olan işler, o ülkenin .sosyoekonomik,çevre yapısını <strong>ve</strong> eğitim gelişiminiyansıtırlar. Belirli bir çevre yapısı içerisindeüni<strong>ve</strong>rsitelerin <strong>ve</strong> teşkilatımızın usun donemde■faaliyetleriyle mesleğin durumunun iyileştirilmesimümkündür. Makale bu tür faaliyetler için lüzumlukavramları sunmakta <strong>ve</strong> eğitime yOnelik ana görevlerimizile yapılacak yenilikler hakkında kapsamlı birprezantasyon sergi 1enmektedir.102.2 A.B.D.'DE DİPLOMALI HARİTA MÜHENDİSİ GEREKSİNİMİ.(İNG)JULİAN "JUD" ROUCH. A.B.D.Amerika Birleşik Devletleri"nde harita mühendislerininmesleki kayıt tescillerinin yapılabilmesi için en as dörty ı llı k bir eğitim görmeleri gerektiği hususundatartışmalar yapılmaktadır. Bu rapor, yazarın neden dolayıbu meslek için en az dört yıllık bir eğitim gerektiğininyasalarca teminat altına alınmadan mesleğin, yaşamınısürdürmesinin imkânsız olduğunu izah eden açıklama <strong>ve</strong>vurgulamalarından oluşur.102.3 KANADA'DA HARİTA MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRETİMİNDEGELİŞME.Alec Mc. EVEN, KANADABu rapor, Kanada <strong>ve</strong> eyaletlerindeki harita mühendisliğieğitiminin, yerel kurslardan üni<strong>ve</strong>rsite eğitiminevarıncaya kadar, her düzeyde programların birdeğerlendirmesini yapmakta "<strong>ve</strong> haritacılığını gelenekselalanları dışında kalan branşlaşma <strong>ve</strong> uzmanlaşma konusundayeni mezunların çoğaltılmasını temin edecek meslekigereksi ni mi eri tartışmaktadır.102.4 UZMAN HARİTACILARDADIR BİR ÜRÜN,
:105.4 BÜTÜNLEŞİK MESLEKİ UYSULAMA - H0N|3-?K0NÖ C)RNEŞ|«i t i m . ) : ; ■ : ■, . ■ " ■ ■ < ■ ■ ■ ■ ' ; ■ - ■ : ■ ■ ■ ■ ■ ■ . . . : . ■ ■ . : ; ■ . : ' . : ' ■ ' - ' ^ ■ ■ ■ ' ■ ' ■ ■ / ' " ■ ' : " ■ ■ . ^ ■ ■ ■ . ^ ^ ' ^ ^ ■ ; ^ \: : / : ' ■ ■ ■ . ' : ■ ' ■ ' ' ■ : ■ '. ; ' '■ ■ ■ ' . ' ■ ' . ■ ' . ■ ' ■ ■ , ■ ■ - ' ■ ' ■ ■ ■ ■■' : ;i^ î : :t;.H'i3 i : ^^" i .ş ifft>G»^ş : : ,;, ; C : : v^^^^ı ^iî*':;ı ^:'::; ■ : :Çö.k . yani o . amaçları ' ■, ■ö^an^-«y£üi;â^iv:^»iiQ$%^^^^ 'beklentileri,'"isin - bölümleri, :@n£&§r&£^®ti&■:i^:M0t&tv./ : V ■.uzman 1 aşma<strong>ve</strong> kpllektif sorumluluklara karşı bağırtişıiîliıfe. ■Entegrasyon için fikirler;, ; çapraz aşılama : : "f:i.rşştiŞ#^:i::,:^^:: ..ekonomik ■ ğûç durumu, ■■■.:■ .'•■■p'roj'e.'^i/köü^-dil^tekrarlardan ■■ kaçınima' mûs>ter.ly.e : :'.er»?,; : u..E:t,tŞ:a. mşİ:^%'^Mp4^Şi4':W0ıt!i;V4)}■■■ öz'şşl. ^kap:Ş.rl.ar., : a;r.aâlİFMİŞŞ;;.:. ! İ
Ayrı ta raporda sigorta önerisi de getirilmektedir.Mesleki tazminat sigortası yaklaşık yaz yıldan berisınırlandırılmıştır. Ancak son on yılda bu alanda bazıçalışmalara rastlanmaktadır. Raporda ayrıca haritacılarakarşı kamunun yükümlülüğüne de değinilmiştir.106.3 HARİTACILIK KOOPERATİFLERİ- KENDİNE OZBÖLÜK VEMESLEKİ BASARI. (ALM)S.BALCER, POLONYABu raporda Polonya"deki kooperatiflerde görev yapanprofesyonel haritacılar hakkında bilgiler <strong>ve</strong>rilmektedir.Kooperatifler ise; genel kurul, yönetim kurulu vsidareden meydana gelmektedir. Bunlarda kendi birliklerinioluştururlar. Ulusal kooperatif birlikleri aynı zamandauluslararası birliklerin de üyesi di rl er „ Pol arıya 'dakiharitacılar kooperatifi kendi alanında bağımsız olup,faaliyeti er i h ar i t ac111k a1 anı i 1 e sınır iıdır.106.4 NÜKLEER ENERJİ FABRİKALARININ GÖZETİLMESİNDE BİRHARİTA MÜHENDİSİNİN UYGULAMALARI.
sunmaktadır. Bu yalnızca kapsamlı bir taahhüt <strong>ve</strong> riskigözününe alış olmayacak aynı zamanda ekipman <strong>ve</strong> personeleğitimi için büyük yatırım gerektirecektir.Bu rapor, ortalama bir İsviçre haritacılık şirketininincelenmesiyle bu soruna bazı açıklamalar getirmektedir.107.2 A.B.D.'NDE PROFESYONEL HARİTACILAR -KÜÇÜK BÎRGİRİŞİMCİ. (ÎNG)P.B. LABHAM, A.B.D.özel çalışan haritacılar, A.B.D.'de bu meslekte -faaliyetgösterenler arasında belirli bir grubu oluştururlar.A.B.D.'nin 50 eyaletinin her biri ayrı ayrı lisans<strong>ve</strong>rmektedir. Dolayısıyla her eyaletin lisans <strong>ve</strong>rirkenkendine Özgü normları vardır. Bu ise ülkede tek birstandart işlemin oluşumuna engel teşkil etmektedir. Bukonuda A.B.D. devlet mühendislik <strong>ve</strong> haritacılık lisanskurullarının yetkili kılınması gerekir.A.B.D.'deki bu Özel giriş mciler genellikle birprofesyonel <strong>ve</strong> beraberinde 2 <strong>ve</strong>ya 4 teknisyenden oluşanküçük ekiplerdir. Bu nedenledir ki, A.B.D. kanunlarınauygun olarak, barındırdıkları personele sosyal gü<strong>ve</strong>ncetemin edememektedirler. (Emeklilik, hayat <strong>ve</strong> sağlıksigortaları gibi)Bu rapor yukarı da bahsedilen meselelere olumluyaklaşımlarla bakmakta <strong>ve</strong> bazı net çözümler önermektedir.Bu <strong>ve</strong>sileyle hem mesleğinin gelişmesi hem de sosyaltanınmayı temin imkânına kavuşulacaktır.107.3 NİJERYA'DA HARİTACILIĞIN KARŞILAŞTIĞI ENGELLER(ÎNG.)O.KASIM, NİJERYARapor, ülkede uygulanmakta olan haritacılıkla ilgilidurumu <strong>ve</strong> geliş meyi açı klamakta <strong>ve</strong> meslekte sayı s ıgünden güne çoğalan yerli haritacılara değinilmektedir.Ayrıca Nijeryalı haritacıların mesleklerini yerinegetirmeleri esnası nda karş ı laş t ı kları engellere yer<strong>ve</strong>r i 1 mi st i r.Raporun sonunda ise, bazı tavsiyeler <strong>ve</strong>rilmiş <strong>ve</strong> buhususta ihtiyaç duyulan uluslararası yardım talebi dilegetirilmiştir.12
107.4 HARİTACILIK MESLEĞİNDE KADINLAR. (ING.)A.M. PIRAS TERENZONI, İTALYA<strong>Harita</strong>cılık mesleğinde kadın haritacıların tarihsel birgelişimi <strong>ve</strong>rilmiş, meslekteki durumları faaliyetlerianlatılmış, insani <strong>ve</strong> mesleki ilişkileri dile getirilmiş<strong>ve</strong> bu katagorinin organizasyonal yaşama adaptasyonsorunlarına değinilmiş <strong>ve</strong> geleceğe bir gcisatı İmi ştır.13
2. K O M İ S Y O NMESLEKÎ EĞİTİM VE LİTERATÜR201.1 <strong>Harita</strong> Mühendisliğinin Değişen Rolünde YeniGelişmeler. (ÎNG)A.M. COOTE, T.J.M. KENNIE, İNGİLTERE202.2 isviçre'de <strong>Harita</strong> Mühendisliği Öğretimi; AraziBilgi Sistemlerinde Ders <strong>ve</strong> Uygulamalı ödevlerin önemi.(FR)A.MISEREZ, İSVİÇRE202.3 Avusturalya'da <strong>Harita</strong>cılık öğretiminde Gelişmeler.(ÎNG)PETER DONE, AVUSTURALYA203.1 Arazi Bilgi Yönetiminin Gelişimini Karşılamak:Multi Disiplinli Bir Yaklaşım. CtNG)VINCENT B. ROBINSON - GORDON GRACIE, KANADA203.2 Uygulayarak Arazi Bilgi Sistemlerini öğrenmek:Bilgisayar Destekli öğretim için Bir Program PaketininGelişmesi <strong>ve</strong> Uygulanması Deneyimleri. (ÎNG)J. HöHLE, E. STUBKJAR, DANİMARKA204.1 GPS: <strong>Harita</strong>cılıkta Beklentiler. (ING)V. ASHKENAZI, İNGİLTERE204.3 Tek n o 1 o j i d e k i H ı ;■: l k ı 6 e 1 i ş m e A ç :ı. s ı n d a n M ü h e n d i s 1 i kÖlçmeleri öğretimi Çağdaş Mıdır? (ÎIMG)W. M. WELSCH, ALMANYA204.5 Deniş Kaynaklarının Kullanımına Yönelik öğretim.(ÎNG)JOHN KING, İNGİLTERE205.1 Arazi Bilgi Kullanımı öğretimi. (tNG.)JOHN MCLAUGHLIN, KANADA206.1 Üni<strong>ve</strong>rsitede <strong>Harita</strong>cılık Mü-fredatı En-formatigi sŞimdiki Durum. (ÎNG)T.F. PAREJA - C.S. 6ARCIA - P.M. REGIDOR206.2 Jeodezi <strong>ve</strong> Kartograf ya'da Bilgisayar <strong>ve</strong> En-formatiköğretiminin Hedefleri.I. MITAŞOVA, ÇEKOSLOVAKYA206.3 Üni<strong>ve</strong>rsitede <strong>Harita</strong>cılık Müfredatı EnformatigisNereye Kadar Gidelim? (ÎNG)J. OAVERO ABAD - M.F.ABADIA - C.A. SANÇHES14
206.4 Macaristan'da <strong>Harita</strong> Mühendisliği öğrenci leri İçinKurumsal <strong>ve</strong> Uygulamalı Öğretim. (ALM)K. DEDE, MACARİSTAN107.i Bilgisayar Destekli Kentsel Alan Düzenlemeöğretimi. (ALM)R. HOISL - A. STARK207.2 Çekoslovakya'da Bi1 imsel-Teknik <strong>Harita</strong> <strong>ve</strong> <strong>Kadastro</strong>Bilgileri. (ALM)JAROSLAV KOUBA, ÇEKOSLOVAKYA207.3 Köy Yenilemesi Yaygın (uşaktan) Öğretimi - AlmanyaFederal ' Cumhuriyeti'nde Şenel öğretim Sonrası <strong>ve</strong> MeslekiHizmeti .tçi öğrenimi îçin Bir öneri. (ALM)H. MAGEL - J. ATTENBER6ER, ALMANYA207.4 Ontario'da (Kanada) <strong>Harita</strong>cılık Öğretimi - MeslekiBuhranın Cesaretle Karşılanması. (INS)LORRAINE PETZOLD, KANADAıs
2. K O M İ S Y O N201.1 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNİN DEĞİŞEN ROLÜNDE YENİGELİŞMELER. (İNG)A.M. COOTE - T.J.M.N. KENNIE, İNGİLTEREBildiri 90'lı. yılların ortasında harita mühendisinin rolühakkında yeminli harita mühendisleri Kraliyetenstitüsünün
203.1 ARAZI BİLGİ YÖNETİMİNİN GELİŞMESİNİ KARŞILAMAK:MULT1 D1S1PL1NER BİR YAKLAŞIM. (İNG)VINCENT B. ROBINSON - GORDON GRACIE, KANADABelediye <strong>ve</strong> yönetimin, en iyisi bir üni<strong>ve</strong>rsite çevresindeele alınacak arazi bilgi gereksinimlerine cevap <strong>ve</strong>rmekiçin 1987'de <strong>Harita</strong>cılık Bilimleri merkezi ile işbirliğiyaparak çalışmak üzere Toronto Üni<strong>ve</strong>rsitesi'nde AraziBilgi Enstitüsü kuruldu. Bu gereksinimler lisansdüzeyinde sürekli araştırma <strong>ve</strong> Öğretimi içerisindedir.Enstitünün kuruluş -f else-f esi ne göre taşınmazlar bilimiyalnız haritacılık alanını değil, bunlara <strong>ve</strong> yönetime aitbilgiler açısından da birçok değişik alanı kapsar.Araştırma çalışmaları, taşınmazlar biliminin, en iyisi,birlikte çalışan disiplinlerin bir ağından oluştuğukünsepsiyonuna dayanır.Enstitü taşınmazlara ilişkin bilgilerin yönetilmesiaçısından sorunları ele alan araştırma projelerindebirlikte çalışmak için -fakülte <strong>ve</strong> çeşitli .disiplinlerdenlisans öğrencilerine etkili bir -forum sunar.203.2 UYGULAYARAK ARAZİ BİLGİ SİSTEMLERİNİ ÖĞRENMEK:BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÖĞRENİM İÇİN BİR PROGRAM PAKETİNİNGELİŞMESİ VE UYGULANMASI DENEYİMLERİ. (İNG)J.HÖHLE - E. STUBKJAR, DANİMARKABilgi toplumunda bilgisayarların çoğalan kullanımıöğretim <strong>ve</strong> öğreti için sorunlarını da birlikte getirir.Bu sorunları çözmek için bilgisayar ancak yardımcı araçol arak ku11 anılabilir.Bildiri'de Aolborg (Danimarka) Üni<strong>ve</strong>rsitesi'nde 3 yıllıkdeneyime dayanarak bilgisayar destekli Öğretimtartışılmakta arazi bilgi sistemleri için "LİS demo"denen geliştirilmiş bir program paketi sunulmaktadır. Buarada, öğretim yazılımının gelişme <strong>ve</strong> uygulanmasındaedinilen deneyimler de <strong>ve</strong>rilmektedir.204.1 GPSs HARİTACILIKTAN BEKLENTİLER. (İNG)J.MAC LAUGHLIN, KANADABildiri, GPS'nin jeodezide uygulama alanlarında <strong>ve</strong>gelecekteki görünümlerine ilişkin bugünkü bilimsel durumuiçeren bir özet <strong>ve</strong>rmektedir. GPS teknolojisinin uygun birkullanımının anlaşılması için gerekli olan integerambiguities <strong>ve</strong> cycle slips bildiride yalın <strong>ve</strong> ayrıntılıolarak açıklanmaktadır. Gü<strong>ve</strong>nli GPS yönteminin yüksekdoğruluk derecesi, kinematik GPS <strong>ve</strong> variyantları hızlı17
statik GPS ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Bildiriblok 2 GPS uydularına dayalı olarak çalışan sistemgirildikten sonra GPS jeodezisinin gelecektekigörünümlerinin tartışılması ile son bulmaktadır.204.3 TEKNOLOJİDEKİ HIZLI GELİŞME ACISINDAN MÜHENDİSLİKÖLÇMELERİ ÖĞRETÎMt ÇAĞDAŞ MIDIR?
206.1 ÜNİVERSİTEDE HARİTACILIK MÜFREDAT ENFORMATlSlsSİMDİK! DURUM. (11MS)T.F. PAREJA - GwS..'GAIRClA' : : ' : -''>, > M> :: : :^fe(3tİ^Üni<strong>ve</strong>rsitede haritacılık öğretimi müfredatında enformatikbilgi dersinin gerekliliğini saptıyorlar. Bildirideelektroniğin <strong>ve</strong> en-formatigin jeodezik elemanlara etkisianaliz edilmekte, bu dönüşüm sonucu olarak :gözlemşeklinin var i yasyonl arı gerekli görülmektedir. (3e:öd#zi : kçalışmaların hesaplanması iki türlü etki yâpmaktadiri : Va) Aletlerin variyasyonu <strong>ve</strong> gözlem ypri't&ml"âr.1:'. ::^n : i.'' : ': : ;H : MS©p':şekillerini ortaya koymaktadır. " ^ :b) , <strong>Harita</strong>cının yardımcı aleti PC'nin kullanılması,gözlemlerin oldukça kolay yapılabilmesini sağlar.En-f ormati ği n, bir haritacının çalışmasını sürdürdüğügibi, tür <strong>ve</strong> şekil etkilediği dikkate alınırsa, bu yeniteknolojinin optimal bir kullanımcısı olmayı sağlayan birdersin anlamı ortaya çıkar,,■M&. 2 JEODEZİ VE KARTOSRAFYADA BÎLSISAYAR VE ENF0RMAT1KÖ©RETİMİNİN HEDEFLERİ. tALM) • "■ " :v ■ ■■ : ;;I.MITASOVA, ÇEKOSLOVAKYABildiri hesap tekniği, programlama, sistem <strong>ve</strong> sibernetikdisiplinleri dersine ait bazı bilgi <strong>ve</strong> deneyimleriiçermektedir. Bu bilgiler uzun süredir öğretimin ilkyı11 a rınd a ög ret i 1 me k t e <strong>ve</strong> z aman açısın d an tüm d er s1 erin% 5—6'sına ulaşmaktadır-,, Yeni gelişme toplum en-formatigiile jeodezi <strong>ve</strong> kartografyanın toplumsal uygulamasınıgetirerek bizden, çağdaş -<strong>ve</strong> mekansal enformasyonun kuram<strong>ve</strong> uygulamalarını belirlemeyi <strong>ve</strong> jeodezi-- kartograf yaöğrencilerini bütün bunlara hazırlamayı istemektedir. İlkadım enformasyon sistemleri ya da jeenformatik gibi yenienformatik disiplinlerine yer <strong>ve</strong>rmekte atılmıştı.Hedefimiz daha da ileri giderek enformatigi temeljeodezik <strong>ve</strong> kartografik disiplinlere ayırmak, çağdaş <strong>ve</strong>mekansal en-f ormati k kuramını etkili bilgisayar tesisleri,sayısal, grafik <strong>ve</strong> <strong>ve</strong>ri bankası yöntemleri <strong>ve</strong>bilgileriyle ayrıntı 1 andırmaya devam etmektedir. Böylecemezunların mesleği mükemel1 eşecek <strong>ve</strong> toplumsaluygulamanın diğer bir mekanı açılacaktır.19
206.3 ÜNİVERSİTEDE HARİTACILIK MÜFREDATI ENF0RMAT16İ!NEREYE KADAR GİDELİM? (ING)P.J.C. ABAT - M.F. ABADIYA - C.A. SANCHEZBildiri sahipleri, haritacılık öğretiminde enformatiğingerekliliğini vurgulamaktadırlar. Fakat ... nereye kadarbilgi <strong>ve</strong>rilmelidir? Çünkü, haritacılar için çalışmalardayanlış bir yardımcı araç alacak bir tekniğin üstünde çok■fasla durmak sOz konusu değildir. Diğer yandan dikkatealı nmalı d ı r ki, harita büroları bilgisayarlara dasahipti, yani haritacı, program da kullanabilmelidir. Bunedenle jeodezi öğretiminde <strong>ve</strong>rilecek en-formatik dersininsini r lan beli r 1 en me 1 i d i r .206.4 MACARİSTAN'DA HARİTA MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ 1C1NKURAMSAL VE UYGULAMALI ÖĞRETİM. (ALM)J. KOUBA, ÇEKOSLOVAKYAMacaristan'da üst düzeyde jeodezi öğretimi 17&3'te,başlamasına karşın üni<strong>ve</strong>rsitede harita mühendisliği içinbağımsız öğretim 1949'da başlamıştır. Son 40 yıldadersler küçük değişikliklere göre yapılmıştır. ÇeşitliÖğretim planlarında üç uzmanlık grubundaki ders saatlerisayısının değişikliği ile; kuramsal <strong>ve</strong> uygulamalı derssaatlerinin düzenlenmesi ele alınmaktadır.207.1 BİLGİSAYAR DESTEKLİ KENTSEL ALAN DÜZENLEMEÖĞRETİMİ.(ALM)R. HOISL - A. STARKMünih Teknik Üni<strong>ve</strong>rsitesi'nde (MTÜ) arazitoplulaştırıİması çerçe<strong>ve</strong>sinde kentsel alan düzenlemeöğretimi şimdiye kadar manuel yöntemlerin kul 1 anı İmcisi yi ayapılmıştır, öğrenciler planlama ödevlerini yeterlidüzeyde yapmadan uzun süren uğraşlarla meşguledilmişlerdir. ÇARE (Computer Aided Reallotment) programpaketi MTÜ'nde bunun için yardım sağlamaktadır. Planlamabilgileri bilgisayar destekli olarak hasırlanmakta <strong>ve</strong>işlenmektedir. Bu program paketi İ989'dan berikullanılmaktadır. Böylece öğrenciler tasarının planlamagörevlerine kendilerine konsantre edebilmekte <strong>ve</strong>planlamada elektronik bilgi işlemlerini öğrenmektedirler.Bildiri, kentsel alan düzenlemesinde <strong>ve</strong>ri işlenmesiçerçe<strong>ve</strong>sindeki deneyimleri <strong>ve</strong>rmektedir.20
■ ■ 207.4 ONTQRÎO'PA ; (KANADA) HARJTAC.J:Cx^: '^jŞ^^I'N^-V■'TV ;^gŞ!&|||^;^;: ; f : .' ; V;'■ BUHRANİNGfBARETUI..■ KâB0ILANMA5 İ.'' iî MÖ) V'.:ti :!v '(-Jf:i '^-: a WM : WU:'iÛ■ ' ■ . ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ . ■ ■ ■ ■ ' ■ ■ ■ ■ " : ■ ■ . ■ ■ . ' ■ ■ ' • L . : : : ; ^ T ^ i y i B : v < ; : î ' i p | İ | p : PDoğa bilimleri ya da teknik raporlar sosyal jsrgblâ^lĞr-l : ; \>. yön^lik ; < ,,b:îr?.. ■■Vö^:ig:&$$:y^:karşıl;amâHy:'.: Doğa ; : p : ;|:İ.i mi erinin: ' '■rtop-IÎİ^Iİ:vtfâi|:^"ş(s?Ş;:^^^^.^^^^^:|i:; || ; ıit>^;.i-;: :: :öğreti (Tİiri bûtünl eyiçii ' ^biİ!?.: :■'' .$$$.)£$%$. ^- ::^^^^^rş^i^^l^^iŞ^^i^Mari t a ■• Hohend i>sl : er i : I .Odası .■•.şşigft'li :İşİ:^. : ;H ;^m; : 'f : BfyW% Wi. '■■■■Ş^îf ^Şİ^vKgenel uzmanlık alanlarını inceleyecek ciengel i bir ^öğretimin gerekliliğine taraftardır»': : . . ■ .:.. ...,■ 'Toronto Üni<strong>ve</strong>rsitesi öğ rencileri ş imdiden liisânşdiploması için akademik <strong>ve</strong> pratik öğ retimin bir parçası■çlarak hem dtpgâl , . hem de: dCışünşşl ; açıd^rt: biİlPffeİ, :.'kyr al arı b i ti rmei i d>i rler>.; İİZ'®:!-. l..i : .k:İs ' bötşî^lS^teİ. '^■^•«sl^ahisâ.a/v ■ ;'■ .:■d;â!"i:a.-:. : g-Ç3'kj: ;ya;p;:^:l,maşi|.:v.Ş.Şf-:^kfenjl:e:^ı.K^^^dj'i:i^:*' ' "ffe.k : rîigi:0:4;:i;k; .^;|i;^fi : :%;m;^:4:• : :' : .«.■ : araf i • ■•yönetijmi:^ ■: cöşraf i. : v)e : ■ ; .uy jü 1 a mayısa/', Y!§ ji^ X : .i' U :i: PQ ^ ¥% ii W^ :> ■ ■■' i JŞ$ İ. Ş^. : ?: V^İs ğ^'ft. İÎ^İ0 ■■■■■-:■ " ^h.şsr.iji:s*s:ıl i'k:ta : ; s^iart \. .rste : k'İ:şi* ■"■h/ife'j.'a/ ; fip^^Ögftn:^eh: : ?'bŞii:â:;
3. K O M İ S Y O NARAZİ BİLGİ SİSTEMLERİ301.2 Japonya'da Sayısal Arazi Bilgi Sistemleri.SHUNJI MURAI-TOSHIAKI HASHIMATO» JAPONYA301.3 ABD'de Çok Yönlü Bir Arazi Bilgi SistemininKurulması İçin Mekan Düzenleme Dairesinde <strong>Kadastro</strong>Ölçmelerinin Moderni eştirilmesi.JAMES M. PARKER-DONALD A. BUHLER301.4 Avusturya'da Bir Arazi Bilgi Sisteminin Kurulması,E. HOEFLINGER, AVUSTRALYA301.5 A.B.D'nde Coğrafi Bilgi <strong>ve</strong> Ulusal Analiz Merkezi.A.U. FRANK, U.S.A.302.1 Elektronik Deniz <strong>Harita</strong>ları Veri Tabanı.J.L.A. VAN AALST, HOLLANDA302.2 Bir Topogra-fik Veri Tabanından NavigasyonS i stemi er i Ver ileri.M. SOMTON, İNGİLTERE303.1 Bilgiye Giriş; Yasal Sonuçlar.EARL F. EPSTEIN303.2 Arazi Bilgilerine Giriş: Olanaklar <strong>ve</strong> İstekler.SUE NICHOLS-JOHN MCLAUGHLIN, KANADA303.3 İngiltere'de Bir Ulusal Cogra-fi Bilgi SistemeninKurulmasında H.M Arazi Tescilinin Yeri.P.J. SMITH, İNGİLTERE304.1 Gelişmekte Olan Ülkelerde Arazi Bilgi SistemleriÇalışma Grubu Başkanının Raporu.P.F. DALE, İNGİLTERE304.2 Sri Lanka'da Arazi Kullanım PlanlamasınıDesteklemek İçin <strong>Kadastro</strong>ya Dayalı Bir Bilgi SistemineGiriş.S. BERUGODA304.3 Yerel Yönetiminde PC Destekli Arazi BilgiSi stemi /Cogra-fi Bilgi Sisteminin Uygulanması.MARTIN HEUIITT, YENİ ZELLANDA23
305.1 Kentsel Teknik Altyapı Tesisleri - Arazi BilgiSisteminin Bir Bolümü.VAGN W. LAURSEN, DANİMARKA305.2 Kamusal Topogra-f i k-Kartograf i k Bilgi Sistemi.(ATKÎS) Projesi! 1:2500, 5000'lik Sayısal PeyzajModellerinin (DLM25) Kuruluş Aşamasındaki Tasarısı <strong>ve</strong> İlkDeneyimler.D.BRÜNRE1CH, ALMANYA306.1 Arazi Bilgi Sisteminin Hizmetleri: SeçenekliUygulama Sistemleri <strong>ve</strong> <strong>Harita</strong> Mühendislerinin Rolü.G.L. SMITH-R.A. SHEPHARD, AVUSTRALYA306.2 "İsviçre Kamu <strong>Harita</strong>cılığı" Yaygın Arazi BilgiSistemi Kesit. Yerleri Sorununun Cüzümü.W. MESSMER, İSVİÇRE307.1 <strong>Kadastro</strong> <strong>ve</strong> Arazi Düzeni erimesinde Öğretim <strong>ve</strong>Uluslararası iş Birliği.R.K. BULLARD, İNGİLTERE308.1 Güney Avustralya Arazi Bilgi Sistemi-Herkes îçinPrat i k Uygulamal ar.J.R. PORTER-P.W. LORES, AVUSTRALYA306.2 Taşınmaz Mallar Finansmancı1 arı <strong>ve</strong> Kiralayıcılarıiçin Arazi Bilgi Sistemi Tasarımı.S. ANDERSON-B. KJELLSON, İSVEÇ309.1 Arazi Bilgi Sistemleri <strong>ve</strong> Doğal Kaynak PlanlamasıBazı. Deneyimler.P.R. ZUIART-R.J. DRIESSEN309.2 <strong>Kadastro</strong>ya Dayalı Arazi Bilgi SistemlerindePlanlama în-formasyonu-Olanaklar <strong>ve</strong> Sorunlar.P. SORBOM-S. SVENSSON, İSVEÇ310.1 Arazi Bilgi Sistemleri- 12.5 Y ı llı k Deneyim.M.J.M. BOAGERTS, HOLLANDA310.3 Espoo (Finlandiya) Kentinde Coğrafi BilgiSisteminin Kuruluş.TUIJA HELOKUNNAS, FİNLANDİYA310.4 Arazi Bilgi Sisteminin Bir Bolümü Olarak BinaYönetimi.J. ANGTS, AVUSTURYA24
310.5 Küçük Kentler <strong>ve</strong> Belediyelerde Araş i bilgiSistemlerinin Adım Adım Kuruluşu.H. NEUMANIM, FRG311.1 Ulusal Coğrafi Veri Tabanının Uygun MaliyetteKurulması Bir Kuzey Yaklaşımı.SVEIN TVEITDAL, NORVEÇ311.2 Arazi. Bilgi Si stemi -Cograf i Bilgi Sistemi, Karşıt'<strong>ve</strong> Benzer Yönler, Pratik Bir Yaklaşım.IR.J.B. VAN REIJ, HOLLANDA311.3 özel Girişimcilik Yönünden Tasarruf Hakları <strong>ve</strong>Taşınmaz Mallar Mülkiyetinin Tescili Sorununa BirYaklaşım.P.C. SELMER311.4 Özel Sektör <strong>ve</strong> Arazi Tescili - Ontario'da Yeni BirYon.RON LOGAN, KANADAP 312.1 Bir Coğrafi Bilgi Sistemi Yardımıyla "MelbourneKnowledge Precinet" in Planlanması.G.J. HUNTER-I.P. WILLIAMSON, AVUSTRALYAP 312.4 Finlandiya Kentlerinde Taşınmaz Mallar <strong>ve</strong>Mülkiyet Bilgi Sistemi.ARTO NUORA, FİNLANDİYAP 312.6 Kahire Kentsel Teknik Altyapı AğlarınınYönetiminde Arazi Bilgi Sistemi.HARRI LEPPANEN, FİNLANDİYAP 312.7 Havagazı Hatları Ağ Sistemi İçin VeriSağlanması.P. SCHHlD, AVUSTURYAP 313.1 Coğrafi Bilgi Sorma Di 1i-Cografi BilgilerinGenel Kullanımının Gelişmesini Sağlamak.PAULA AHONEN, FİNLANDİYAP 313.2 Coğrafi Bilgi Sistemi -Arazi Bilgi SistemiYardımıyla Karşılıklı Etkileşim! Geometrik ModellerinBazı1arı.W. KUHN, ÎSVÎÇRE - A.U. FRANK, U.S.A.P 313.3 Arazi Bilgi Sistemleri tçin İlişkisel VeriMaddelerinin Pratik Genişletilmesi.J. DORFSCHMID, ÎSVÎÇRE25
P 313.5 Gra-fifc Kuramın İçice Giren Bir LİNEER AğaçlarSistemi Yardımıyla Sayısal <strong>Harita</strong> Verilerine Uygulanması.D.P. CHARMAN- N. DALTON, İNGİLTEREP 314.1 Mekansal Bilgi Neslinin <strong>ve</strong> KullanımınınKuramsal <strong>ve</strong> Metadolojik Varsayımları.I. MITAŞOVAP 314.2 Cogra-fi Verilerin Yazım Sistemi.ANTTIRAINIO, FİNLANDİYAP 314.3 Ayıklanmış Veriler için Yazılım <strong>ve</strong> Çizim.IR.H.J.L. AALDERS, HOLLANDAP 314.4 Sayısal Stereo Resim Bloku - Cogra-fi BilgiSistemleri ile Bütünleşme.TAPANI SARJAKOSKI, FİNLANDİYAP 301.1 Arazi Coğrafi Bilgi Sistemlerinin TasarımındaTemel Model <strong>ve</strong> önemi.I.P. WILLIAMSON-G.J. HUNTER, AVUSTRALYAP 301.2 Topolojik Veri Yapılarını HiyerarşikGenişlemesi.BUD P. BRUESGER-ANDREW U. FRANK, U.S.A.P 301.3 ölçüme Dayalı Çok Amaçlı <strong>Kadastro</strong> İçin Yerel AgDengelemesi.TAHER BUYONG-WERNER KUHN, U.S.A.P 302.2 Jeodezik Baza Dayalı Mekansal Bilgi Sistemi.TIBER LUKACS-MIKLOS 6R0SS, MACARİSTANP 302.3 Konumsal Doğruluklu Bir Taşınmaz Veri TabanınKurulması.BRIAN L.6. HILLIAMS, KANADAP 302.4 Arazi Bilgi Sistemindeki Jeodezik Verilerinİşlenmesi.JURAJ VALIS, ÇEKOSLOVAKYAP 303.1 <strong>Kadastro</strong>Bütün1 eşmesi.<strong>ve</strong> Değerlendirme VerilerininS.J. BROUGHTONP 303.2 Sayısal <strong>Kadastro</strong> <strong>Harita</strong>sı.E. ZIMMERMAN, AVUSTURYAP 303.3 Uygulamalı Birçok Amaçlı <strong>Kadastro</strong>s YeniZellanda Deneyimi.W.A. ROBERTSON, YENİ ZELLANDA26
P 303.4 Kanada Eyaletleri îçin Gtomatikleştiriİmiş Bir<strong>Kadastro</strong> Bilgi Sisteminin Tasarlanması.G. CAMPBELL-P. EGESBBORG, KANADAP 303.S Aşağı Saksonya'da
3. K O M İ S Y O N301.2 JAPONYA'DA SAYISAL ARAZİ BİLGİ SİSTEMLERİ. (İNS)SHURIJ NURA11- TOSHIAKI HAHIMOTO, JAPONYA1974 yılında Ulusal Arazi Ajansının Sayısal Arazi BilgiSistemini oluşturmaya başlanmasından bu yana, Japonya'dabirçok devlet kuruluşu, üni<strong>ve</strong>rsiteler <strong>ve</strong> çeşitli sanayikuruluşları grid, poligon <strong>ve</strong>ya <strong>ve</strong>ktör esası üzerine kenefi<strong>ve</strong>ri tabanl-arını oluşturmuşlardır. Bu rapor, söz konususayısal arazi bilgi sistemleri <strong>ve</strong> onların uygulamalarınıÖzetlemektedir. Ayrıca, raporda bugüne kadsrgerçekleştirilmişteknik aşamalar <strong>ve</strong> gelecekte çözümbekleyen sorunlara da yer <strong>ve</strong>rilmişt i r.301.3 ABD'DE ÇOK YÜNLÜ BİR ARAZİ BİLGİ SİSTEMİNİNKURULMASI İÇİN MEKAN DÜZENLEME DAİRESİNDE KADASTROÖLÇMELERİNİN MODERNLEŞTİRİLMESİ. (İNG)JAMES M. PARKER- DONALD A. BUHLERölçme-taban 11 sistemlerde ihtiyaç duyulan bazı noktalarınkoordinat değerlerinin dengelenmesinde kullanılan bütan ;aleme bilgilerinin tutulması <strong>ve</strong> gereğinde tekrarkullanılması pratik bir uygulama değildir. Bunun yerinebelirli bölgede dengelemeye Önemli etkiyi yapmakta olankomşuluk ölçülerinin tutulması uygundur. Birçok kadastralamaçlar bakımından yerel dengeleme global dengeleme ileaynı sonucu <strong>ve</strong>rir.301.4 AVUSTURYA'DA BİR ARAZİ BİLGİ SİSTEMİNİN KURULMASI.(ALM)E. HOEFL1NGER, AVUSTURYA1973 yılında Emlak Data Bankasının kurulması. Tapu <strong>ve</strong><strong>Kadastro</strong> ajanında otomasyona Öncülük etmiştir. Veritoplama 1978 yılında başlamış <strong>ve</strong> 1984 sonlarında tamamı11.8 milyon parsel eden Avusturya'nın kadastro bilgileribir data banka kapsamına alınmıştır.Video te;
301.5 A.B.D.'DE, COĞRAFİ B1LGÎ VE ANALİZ ULUSAL MERKEZİ.(İNG)A.U. FRANK, A.B.D.Kısa adı NCGIA olan bu merkez, Ulusal Bilim Vak-fı (NSF)tarafından 1988 sonlarında kurulmuş <strong>ve</strong> merkezi SantaBarbara'da ki Cali-fornia Üni<strong>ve</strong>rsitesinde olup,Bu-f f alada' ki Newyork Eyalet Üni<strong>ve</strong>rsitesi ile Maıne.Üni<strong>ve</strong>rsitesinde şubeler açmıştır. Bu rapor, böyle birmerkezin oluşturulmasını anlatmakta <strong>ve</strong> NSF'nin geleceğeyönelik olarak NCGIA'dan beklediği amaçlarıözetlemektedir. Merkezin faaliyetlerine katılmak üzerediğer gruplardan araştırmacılar da<strong>ve</strong>t edilmişlerdir.,Ayrıca bu merkez başka ülkelerdeki benzer kuruluşlarlaişbirliğine gidecektir. Üstelik bu rapor tam dünyaülkelerine GIS geliştirme <strong>ve</strong> uygulamalarında işbirliğinekatılma da<strong>ve</strong>ti sunmaktadır.302.1 ELEKTRON1K DENIZ HAR î TA VER1 TABANIJ.L.A. VAN AALST, HOLLANDASimdi yo kadar elektronik harita konusunda pekcok şeysöylenmiştir. IHO IMO standartlarına göre henüz kağıtharitanın yerini alacak bir elektronik haritageliştirilememiştir» Raporda bu standartlara değinilmiş<strong>ve</strong> bunların uygulanışında karşılaşılan sorunlara yer<strong>ve</strong>rilmiştir., Bu problemlerin çözümü için Hollanda'da•faaliyette bulunan CEDD= Sayısal Veri Değişim Komitesi,ECDIS Komitesi <strong>ve</strong> Kuzey Denizi Veri Tabanı Projesi gibi■faaliyetlere yer <strong>ve</strong>rilmiştir. 1990 sonunda IHO'nunÖngördüğü standartların büyük çoğunluğu gerçekleştirilmişolacaktır. Ondan sonra da elektronik harita bilgisiür etilecektir.302.2 BİR TOPOĞRAF1K VERt TABANINDAN, NAV16ASY0NSİSTEMLERİ VERİLERİ. (İNG)M. SOUITON, İNGİLTEREİngiltere <strong>Harita</strong> Dairesi , 1985 yılından beriyapılattın İmiş <strong>ve</strong>riler <strong>ve</strong> <strong>ve</strong>ri tabanı ile bunun büyükölçekli harita yapımına ilişkin enformasyonlarına dairpotansiyel gereksinimleri araştırmaktadır. Buaraştırmalar, birçok sayısal ürünün elde edildiği, birpilot Topoğra-fik Data Base projesinin gelişmesinisağlamıştır. Bunlardan bir tanesi de OSCAR isim YOLIMAV16ASY0N VERİ TABANI'dır. Bunlar revizyon içinyapılaştırılmış data base ile bağlantılıdırlar. Buraporda söz konusu <strong>ve</strong>ri tabanlarının mevcut bilgisistemine olan bağlantısı <strong>ve</strong> beraberinde getirdiğisorunları anlatmaktadır.29
303.1 BİLGİYE GİRİŞ: YASAL SONUÇLAR. (İNG)EARL F. EPSTEIN, A.B.D.Personel <strong>ve</strong> Cografik enformasyona geçiş, teknolojiyeolduğu kadar kanunlara, ekonomiye <strong>ve</strong> kültüre de bağlıdır.Kanunlar <strong>ve</strong> yasal prosedür, enformasyon <strong>ve</strong> datalarınaçığa vurulmasını ya da gizliliğini saptamaktadır.Mesela, enformasyonda bağımsızlık <strong>ve</strong> kayıtların açıklığıhususunda, hükümet faaliyetlerine dair enformasyonunaçıklığını kanunlar sağlamaktadır. Diğer yasalar ise,kişisel mülkiyetin korunması amacıyla enformasyonaçıklığı kontrol etmektedirler. Bu <strong>ve</strong> buna benzer- diğerdata <strong>ve</strong> enformasyon geçişini denetleyen hususlar,kompleks bir denge sistemi içerisinde teknolojikpotansiyelde olduğu gibi kamu (resmi) politikalartarafından belirlenmiştir. Ohio Üni<strong>ve</strong>sitesinden Earl F.EPSTEIN bu konulara açıklık getirmektedir.303.2 ARAZÎ BİLGİLERİNE GİRİSs OLANAKLAR VE İSTEKLER.(İNG)SUE NICHOS - JOHN MCLAUGHLIN, KANADAEnformasyon etkin şekilde geçiş, 1990'ların AraziEnformasyon yöneticileri için belli başlı bir amaçolmaktadır. Bu öylesine bir amaç ki neticede; kamupolitikaları karışımı yasal <strong>ve</strong> kurumsal tutmalar ileekonomik <strong>ve</strong> teknik kapasitelerce sınırlamalarlairtibatlanmalıdır. Bu rapor, neden enformasyona geçişinana hedef olduğunu incelemekte <strong>ve</strong> etkin bir geçişi teminetme yolunda bazı önom1 i problemlere çözümlergetirmektedir. Raporda <strong>ve</strong>rilen örnekler uygulamalardanalınmıştır. özellikle Kanada'nın Atlantik Vilayetindenolmak üzere olumlu ya da olumsuz yargılara yer<strong>ve</strong>rilmektedir.303.3 İNGİLTERE'DE BİR ULUSAL COĞRAFİ BİLGİ- SİSTEMİNİNKURULMASINDA H.M. ARAZİ TESCİLİNİN YERİ. (İNG)P.J. SMITH, İNGİLTEREBu rapor, öncelikle etkinliğin artırılması amaçlanan;ancak, uzun vadede çok amaçlı ulusal bir CografikEnformasyon sisteminin tapu kayıtları <strong>ve</strong> harita üretimiüzerine oluşturulmasına hizmet edecek bilgisayarlaşmaçalışmalarına açıklık getirmektedir. Tapu kayıtlarınınbilgisayarla yapılması şu anda yapılmaktadır. 1994 yılınakadar tüm ülke çapında uygulanışı tamamlanacaktır. İlgiliharita kayıtlarının da bilgisayarla yapılması denemeaşamasındadır. f-falen bir tapu biriminde sayısal haritaüretimi yapılmaktadır. Sayısal harita Üretiminin30
önümüzdeki yi 1 larda yaygınlaştırılması planlanmıştır.Raporda ayrıca tapu kayıtlarının, harita üretiminingüncelleştirilmesine <strong>ve</strong> araştırmalara değinilmiş olup,orta <strong>ve</strong> usun vadede kamu
yönetim kadrosuyla başarılabilecektir. Bilgi başlangıcı<strong>ve</strong> yerel başarı sistemlerinin tamamlanması daaraştırıİmalıdır.Gelişmekte olan ülkeler için problemi bir a.ra.ya getirmekArazi Bilgi Sisteminin gerçekleştirilmesini PersonelBilgisayarlara dayandırmaktadır.Yeni Zelanda'da GS-MAP'in başarılı icrasının mümkünizahatı öğrenmek ile birlikte başarılı icraattadayanmaktadır. Bu tecrübeyi öğrenmelidirler.305.1 KENTSEL TEKNİK ALTYAPI TESİSLERİ/ARAZ t BÎLG1SİSTEMİNİN BİR BÖLÜMÜ. (İNG)VAGN Wi LAURSEN, SCANKORT I/S, TASTRUP, DANİMARKADanimarka'da kısa süre Önce bir idari kuruluş tarafındanbir proje çalışması yapılmıştır. Bunun önemli birbulgusu, yer haritacıları ile idari kuruluşlarınbilgilerini koordine ederek bir arz i bilgi sistemioluşturulmasının önemli olduğudur. Bu sistem bütünplanlamalar, tasarımlar <strong>ve</strong> yapı <strong>ve</strong> idari amaçlarıdestekleyecektir. Bu sisteme idari bilgiler, teknikharitalar, kadastro haritaları su kaynakları,kanalizasyon, rüzgar kaynakları girilecektir.305.2 KAMUSAL TOPÖGRAFIK-KARTOGRAFIK BİLGİ SİSTEMİ(ATKIS) PROJESİ! Is2500, 5000'LIK SAYISAL PEYZAJMODELLERİNİN (DLM25) KURULUŞ AŞAMASINDAKİ TASARI VE İLKDENEYİMLER. (ALM)D. 6RÜNRE1CH, ALMANYAResmi Topograf i k-Kartogra-f i k Bilgi Sisteminin ŞekliKon-feransda sunuldu. Bu 1984'den 1989'a kadar Almanya'nınölçme yöntemince geliştirildi. Kısaca (ATKIS)'ingerçekleştirilmesinde -farklı yaklaşımlarla yöntemoluşumunun özellikleri 1/25000 özellikli sayısaltopografik arazi modelinin gerçekleştirme yöntemiaçıklandı. Sonuç olarak başlangıç safhasının ilkdeneyimleri rapor edildi.306.1 ARAZİ BİLGİ SİSTEMİNİN HİZMETLERİ: SEÇENEKLİUYGULAMA SİSTEMLERİ VE HARİTA MÜHENDİSLERİNİN ROLÜ. (İNG)6.L. SMITH, R.A. SHEPHARD, AVUSTRALYAArazi bilgi sistemleri çok hızlı gelişen bir konudur.İşlemleri etkin hale getirmek yeni ürünler geliştirmedeharitacının rolü çok büyüktür. <strong>Harita</strong>cılar <strong>ve</strong> potansiyelmüşteriler LIS servislerinin üretiminin alternatifyollarının avantaj <strong>ve</strong> dezavantajlarını iyi bilmelidirler.32
US. servislerinin üretimiaşağıdaki şekilde olur.*PC ye dayalı LIS ■ . . ■ . ■ ■ ; ■ . ■ . . ■ : : . . . , ■ ; ■ ; ' ■ • ■ : '.'.y: '..y. C : ;.,,•:..,*lş, istasyonuna dayl ı fclS ■ ■ ■ ' ' . " : ■ ; ■ ■ ■ ■ ■ . . ; : ' ■ ' ■ ■ ■ ; V İ ; ' " : ; : ' . A : . '*LIS danışma bürosu. ■ :Bunların avantajları <strong>ve</strong> dezavantaj!arı kaynakgereksinmeleri <strong>ve</strong> gelişme acısından incelenmiştir. Bunlardonanım yazılım <strong>ve</strong> yan araçlar maliyetler, personel,işlemler <strong>ve</strong> eğitimdir. ..■.■■. :306.2 • "İSVİÇRE KAMU ' HAWlTAOI:LJŞt'":^YiİY^^SİSTEMİ KEStT YERLERİ SORUNUNUN^, Ö^ \ ,İsviçre'nin resmi kadastro alımında sistemler arasındailişkiler çok Önemlidir. Ölçme sistemi eri ile Us.arasındaki <strong>ve</strong>ri iletişimi için bir çözüm olarak kabuledilen kadastral <strong>ve</strong>ri inter-face incelenmiştir* Diğertara-ftan diğer interface'ler kullanıcılar için çokÖnemlidir. .özellikle çok sayıdaki standart CADsiştem'l er i V idâri, hizmet VE özel aiflaç 1 âr İ «*i rv kadastro<strong>ve</strong>rilerine ihtiyaç duyar, : TdŞirii■■ .<strong>ve</strong> hükiufei prölsllemler (Bu<strong>ve</strong>rilerin kullanimıyla ilgili)'" ayrica belirtilmiştir,, ;307.1 KADASTRO VE ARAZİ DÜZENLENMİŞİNDE 0SRET1M VEULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ. (İNG)RICHARD K. BULLARDKongrenin amacı haritacının rolü <strong>ve</strong> bilgisinin toplumiçin önemidir. Toplumda toprak bilgisinden daha Önemlibir bilgi yoktur. <strong>Harita</strong>cının gelecekteki rolü, toprakbilgi idaresi ile ilgilidir. Bu yazden haritacılıkeğitimi bu konuyla ilgilidir.. Toplum ayrıca yaşamasıiçin toprağın <strong>ve</strong> idaresinin önemini kavrama!ıdir.Bu bildiri Avrupa'da 7. Komisyonu ilgilendiren kavsatıele alır. Ayrıca bu kursların geliştirilmesi içinyapılması gerekenler incelenmiştir. Toprak idaresindeharitacının temin ettiği bilginin toplum için ne denliÖnemli açıklayacak ipuçları <strong>ve</strong>rilmiştir.308.1 GÜNEY AVUSTRALYA ARAZİ B1L61 SİSTEMİ, HERKESİÇİN PRATİK UYGULAMALAR. (1NB)J.R. PORTER, P.W. LORES, AVUSTRALYAGüney Avustralya Taşınmazlar Dairesi (SADDI.) , sokaktakitek bir kişiyi, özel sanayiyi, bölgesel hükümetleri <strong>ve</strong>devleti içerecek şekilde her düzeydeki kullanıcıyıilgilendiren sayısal haritalar, grafikleri oluşturanbütünleşik arazi bilgi sistemi ile işlevsel olarakgel i şmektedi r.33
Sistemin aza, kadaştral haritalardan; türetilen/ sayiisail ikâdastral yeri tabanıdır. Gelişmiş yaşal^/pâraşiali vASŞıteı^'^ibilgiler, ;' iopogrâfik <strong>ve</strong>ri tabanı.'..-yjjv. ^j^^jhje^r^....:;i^'t-^i^lcii.;.^::^^^.^;!-:^-/'^-.'.ki Igilerle oluşturulan <strong>ve</strong>ri '■tabanıyla■■v.Hİ.uştör:ui:'âfe/:V.fcj:y>.■>:.■■:sistemle geniş kullanım alanları alan batanleşİküretimi ör çok çabuk <strong>ve</strong> ucuz olarak üreti lebi l i r „■Bu sistem yaklaşık 800.000 parselin bulunduğu, bir miilyori I:kilometre? karelik alanda bulunan Şüney■■ ; ;. : Ayu : s^ra|^||â^K:': Jkurul muştur» Bol gesel hükümeti e beraber- çal ı%ttjâl i şr-±ğffİ+$&'^:ile birleşmede bir parçası plar.ak,j : SABtJL^ rii^-ti0- : $ğfj.ğğ \^>-:-■..kad;a:Şt.r:oş.urıu : -':' '.^^İI^ş^'F^^sunmaktad:ir. • v Atipıc, :'■ yJ:csrPMn^0iv^0^%'-\'f^;g^^^^:ğ$ğİ0^ğ):ihp'âr.^sİ'Jgrin, v b#^uM^a.r : iirıa\' ';-vâ. • ■ :kön;y.mtıri:4' ■ "' : 'âwvİm^;: :[ :({'00t^^U^^^?.' • . : : :. . : ' : ' . ' ; 'ş a k r a m a k t ı r . ' ' ■ . ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ " ■ ■ ■ ■ ■ "::: ; :' ■ ' ' ' '■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■Bu mahal e daha iyi bir taşınmaz yönetimi için pratik bir3.ra.ç. çalarak, US uygull amaları nı <strong>ve</strong> LIS koordinatkadaıstrosu yaklaşımını açıklayacaktır'.Z0Ş-.M ' TAŞI¥MA2: Mft.LL.AR. •FJNANS^JMİİ&İŞI',''SM^:o;K|R«tA¥IC'Şfcpİy: ' : '.lİSİH 'AfîMî^ttLe^: ■■, ■■:.■ .::■ :; ? .;V>'. ; ,^ ■ : ■ ■ ' ■ ■ V : : >:.;:. : v:;: : : v: ■ ■ ■ ■ . ■ ■: : ....... ; '' : ' : . ■ '.;■ ■ ' ■ ■ ' ■ ' ■ ■ ■ ■ ■ ■ ' ■ ■ ■ : ' ■ ■ ■ ■■$:;'■ 'A;NDERİ ON. -• .'&■ . ..;■■ KJELLSDN, : î : âVE(5' '■Bapitealar ;v : vs diğer parasşi ; kuruluşlar : şöfihSfSii: ;;ki : s :itaşınmaslara ilişkin bi 1 gi 1 erin isn!'>■'■'■''İ--..■y&Çjij.n"'kullanıcılarıdır. Bu nedenledir ki, bunlar taşınmazmalları da içeren LIS'in sn Önemli kullanıcısı olmaksorundadır,, LIS bu işlemlerde büyük ölçûde modernleşmesonucunu getirebilir. Bu makalede, İs<strong>ve</strong>ç'te 'geçmişyıllarda bu alandaki hızlı gelişmeler açıklanmaktadır,,309.2 KADASTROYA DAYALI ARAZÎ BÎLGÎ SİSTEMLERİNDEPLANLAMA İNFORMASYONU, OLANAKLAR VE SORUNLAR. P. SORBOM - S. SVENSON, İSVEÇPlanlar üzerindeki bilgiler, düzenlemeler, plan bilgiarasındaki bütünleşmeye yönelik sistemler <strong>ve</strong> kadastraltabanlı arazi bilgi sistemlerinin olanaklarının <strong>ve</strong>problemlerinin gaz Önünde bulundurulması ülkenin planlıkalkınmasıyla ilgilidir. Bu makalede, İs<strong>ve</strong>ç'ten alınanörnekler üzerinde oturtulmuş, planlamaya çok dahagü<strong>ve</strong>nilir otoritelerin katılımıyla, planlanmanın çok dahagü<strong>ve</strong>nilir şekilde yapılması <strong>ve</strong> diğer ilgili birimler içinbilginin kolayca edinilmesi konusundaki olanaklaraçİ klanmıştır.34
310.1 ARAZÎ BÎLBİ SİSTEMLERİ! 12,5 YILLIK DENEYİM.(ÎNB)M.J.M. BOAGERTS, HOLLANDABu makalede, Delft Üni<strong>ve</strong>rsitesi, Jeodezi Fakültesi,bilgisayar- <strong>ve</strong> harita merkezindeki araştırma <strong>ve</strong> eğitimolaylarına dikkat çekilmiştir. Makalede aşağıdaki konulartartışılmıştır:—BIS/LIS'de bilgi politikası, analizi <strong>ve</strong> planlaması.-BJSVLIS'de <strong>ve</strong>ri.-Bilgi toplama, <strong>ve</strong>ri işleme <strong>ve</strong> bilgi desteğinde yöntemler<strong>ve</strong> teknikler. --GIS/LIS uygulamaları.310.3 ESPOO (FİNLANDİYA) KENTİNDE COSRAFI BILBÎSİSTEMİNİN KURULUSU. (INB)TUIJA HELOKUNNAS, FİNLANDİYAEspoo .kentinde, bilgi sistemlerinin gelişimi kent.tarafından tanımlanan bilgi <strong>ve</strong> bilgi sisteminin yapısı.üzerinedir. Bu makale, binaların nasıl yapıldığınıaçıklamaktadır. Bu makale, kentle ilgili imarçalışmaların da GIS'ın kaba bir şemasını tanımlayan konuüzerinde durulmaktadır. BIS tamamlandığında taşınmaz malbilgilerinin toplanması güncelleştirilmesi, teknikaltyapı ağının planlanması, detaylarınıngerçekleştirilmesi, haritaların üretilmesi <strong>ve</strong> caddeplanları gibi pekçok bilgiyi kullanıcıya sunacaktır.310.4 ARAZÎ BILBÎ SİSTEMİNİN BÎR BOLÜMÜ OLARAK BİNAYÖNETİMİ. (ALM)J. ANGST, AVUSTURYAArazi bilgi sistemi sistematik anlamda bilgileridepolamak (hafızaya almak), işlemek hukuki <strong>ve</strong> -fenniyönden bütün bilgileri oluşturmak, temin etmek <strong>ve</strong> temelolarak hukuksal haklara, yönetime, ekonomiye, planlama <strong>ve</strong>gelişmeye yardım amaçlı hizmettir. Başka hizmetalanlarında da örneğin arazi düzenlemesi, ülke <strong>ve</strong> hakûmet.planları gibi. Doğa <strong>ve</strong> çevre korumasına belediye <strong>ve</strong> şehiryönetimine <strong>ve</strong> diğerlerine hizmet ile bir makamdandiğerini arazi bilgi sisteminde birleştirmektir.Yönetim hizmeti son yıllarda daha -fazla önemkazanmaktadır. Çünkü, objektif idare büyük inşaatlar <strong>ve</strong>endüstride temel olarak her zaman karmaşıktır, hem decoğrafi <strong>ve</strong> geometrik plan bilgileri önemlibilgilerdendir. Bu yüzden aktüel hizmet devamlı hazırolmak sorundadır. Bir arazi bilgi sisteminde bütün35
elgiler belli bir- disiplin lefiris/lnöe.^, :foülunurlar;v : :Bilgilerin kullanılmasında birlikte ç:Ai:.$'mân : rrC ■/> [ -'■;ö# i ::;' ; ; ;•faydaları bulunmaktadır. Bir i lgil i havaaran:ı< ' bilgi ■sisteminden Örneğin kestirmeden kolayca faydai-anabi 1 ir.,'■'■■'310.5 KÜÇÜK KENTLER VE BELEDİYELERDE ARAZÎ B1L6ÎSİSTEMLERİNİN ADIM ADIM KURULUŞ._..•''.■ M. ;NEUMANN J :'.:ALWA>l^A : : ? ;V;:';:;;. :Bu . •• yazı, 50.000 koçkar- ,n,ctf:uş.a ..;r^;/:U'J$S'iW-':*^
311.3 ÖZEL TEŞEBBÜS YOLUYLA ARAZÎ TASARRUF SENEDİ VETAPU SENETLERİNİN TESCİL MESELESİNE BİR YAKLAŞIM. (ING)P.C. SELMERSon yirmi yıl süresince LIS çalışması büyük bir- düşüncedeğişimi <strong>ve</strong> pilot projelerle tahakküm altına sokuldu.Buna rağmen, cok az alke araziye ilişkin sahipliksenetlerinin ülke çapında elektronik kayıtlamasınıbaşardı. Biz Nor<strong>ve</strong>ç'te maliyetler <strong>ve</strong> kararlarla ilgiliproblemleri çözmeye çalışıyoruz. 19S7'de Nor<strong>ve</strong>ç'te tapukaydetmek amacıyla özel <strong>ve</strong> kamu ilgilileri arasında birproje başlatıldı. Bu proje devlet bütçesi haricinde•finanse edildi. "Tinglysıngsdata" i-simli bir Özel firmakuruldu. Nor<strong>ve</strong>ç'in tamamını kapsayan tapu <strong>ve</strong> tasarrufsenetleri 1992 içinde tescil edilmiş olacak. Bu. firmaprojeyi banka borçlanması yoluyla -finanse eder <strong>ve</strong> bundansonra tasarruf <strong>ve</strong> tapu senetleri üzerindeki bilgilerisatma esasına dayalı bir tekel vasıtasıyla borç geriÖdenmiş olacaktır.311.4 ÖZEL SEKTÖR VE TAPULAMA: ONTARÎO'DA YENİ YÖNLERRON LOGAN.Bu makale, devletteki en büyük GIS uygulamasını (Ontarioili arazi kayıt bilgi sistemi) POLAR IS açıklar,, MakalePOLARIS'in gerçekleştirilmesinde özel sektörün rolü.üzerinde durur. Devletin Gntario'da toprak kayıtların.nkısa bir tarihçesi i 1 e sistemin <strong>ve</strong> Maodstock, Oxford'dal:ipilot, projenin kuruluşunu <strong>ve</strong> gelişmesini <strong>ve</strong>rilir. Makaleayrıca toprak kayıtlarının büyük Ölçülerde bilgisistemine yüklenmesi işlemini tartışır» Makale buçjünkL;durum gelecek konusunda bilgiler <strong>ve</strong>rir-.312.1 GIS İLE MELBORNE KNOWLEDGE PRECINCT İÇİN PLANLAİ1AG.J. HUNTER, I.P. WILLIAMSON, M.E. CAVILLYüksek teknoloji için araştırma <strong>ve</strong> Victoria'da ekonomikbüyümeyi artırmak amacıyla, devlet, yerel akademik <strong>ve</strong>Özel sektör araştırma enstitülerinin kaynaklarını <strong>ve</strong>faaliyetlerini birleştirmek amacıyla Melborne KnowledgePrecinct'i kurdu. Bu yeni atılımın kurulmasınıdesteklemek amacıyla, planlama <strong>ve</strong> tahmini işlemlerineyardım edecek bir cogra-fi bilgi sistemi geliştirildi.37
P 312.4 DAVETLİ BİLDİRİ/FİNLANDİYA KASABALARINDA ARAZİVE ÖZEL MÜLK BİLGİ SİSTEMİ.ARTO NUORABu bildiride», Finlandiya'da toprak kayıtlarının idareci<strong>ve</strong> özel mülklerin oluşumu bir bütün alaraktartışılmıştır. Otomatik <strong>ve</strong>ri kayıt VB bilgisistemlerinin gerçekleştirildiği 1980-90 periyodunaözellikle dikkat çekilmiştir.Toprak mülkiyeti, kayıtların organizasyonu <strong>ve</strong> özelmülklerin gelişimi genel olarak ele alınmıştır.Kasabalardaki otomatik toprak <strong>ve</strong> taşınmaz mal bilgisisteminin gerçekleştirilmesi detaylı olara k e 1 eal inmiştir.B.u ulusal standart bilgi sistemi hukuki, standartlaşma <strong>ve</strong>koordinasyonlu proje çalı ş maları ilegerçekleştirilmiştir. Otomatik sisteme dönüşümün maliyeti3 milyon USD, her parsel için 3.2 dalar olarakbel i rlenmi şti r.P 312.6 DAVETLİ BİLDİRİLER LIS KAHİRE ŞEHRİ KAMUHİZMETLERİ YÖNETİMİNDE YER BİLGİ SİSTEMİ.(1N6)HARRt LEPPANEN, FİNLANDİYABu bildiri, Kahi re.şehrinin, yeraltı hizmet hatları <strong>ve</strong>ri -merkezi için <strong>ve</strong>ri yönetim sisteminin seçimiyle ilgilikonulara değinmektedir. Gereksinmeler için <strong>ve</strong> bir kamuhizmeti agı <strong>ve</strong>ri yönetim sisteminin hassas özellikleritartışılmaktadır.P 312.7 ANA GAZ BORULARI AĞI 1C1N VERİ YÖNTEMİ.(ALM)P. SCHM1D, AVUSTURYA100 Yıl önce, Viyana <strong>ve</strong> çevresi için, Viyana belediye gazdeposu gaz enerjisi sağlamaya başladı. 1980'e kadar boruhattı ağının belge <strong>ve</strong> planları düzensiz <strong>ve</strong> yüzeyseldi. 0zamandan beri boru hattı dokümanları belgeleri aşağıdakikurallar uygulanarak tamamen yenilenmiştir.—Standardize edilmiş geodetik referans sisteminin yazarı.-Standardize edilmiş ölçek. (1:200)-Bütün yeni yerleştirilmiş boruların pozisyon <strong>ve</strong>seviyesinin ölçümü. -Gra-fik <strong>ve</strong> non—grafik<strong>ve</strong>rilerin CAD sistemindetoplanması.38
-Boru hattı agı için grafik <strong>ve</strong> non-gra-f i k bir. <strong>ve</strong>ritabanının oluşturulması, -îlgil.i şüpheler-, bakım <strong>ve</strong>dokümantasyon için olduğu gibiteknik planlama <strong>ve</strong> işletme için bilgi sağlamak içindegeçeriidir.P 313.1 COĞRAFÎ BİLGİ İÇİN SORGULAMA DİLİ, COĞRAFİBİLGİNİN BİRLEŞİK KULLANIMI GELİŞTİRME.PAULA AHANENCoğrafi bilginin ortak kullanımının en gerekli parçası<strong>ve</strong>ri transferinin standardızasyonudur. Ayrıca, bütünileşitim işlemi otomatik yapılacaksa, hangi <strong>ve</strong>rininiletileceğini söyleyen standart bir sorgulama dili büyükbir öneme haizdir. Böyle bir sorgulama dili iletişimisadece otomatik hale getirmez, ayrıc-a kullanıcıya ihtiyaçduyduğu <strong>ve</strong>rileri ifade edecek b ir araç v a z i f e s i g ö r ü r ..P 313.2 GIS/LIS İLE İNSAN İLİŞKİSİ GEOMETRİK MODELLERİNDÜZENLENMESİ.WEMER KUHN - A.U. FRANKGIS <strong>ve</strong> LİS'in kullanımında geometrik <strong>ve</strong>rinin intsraktifdüzenlenmesi <strong>ve</strong> elde edilmesi en önemli işlemdir, Pekçoksistem bu isin elle yapılması için yöntemlerönermişlerdir. Bunların sınırlı olanakları vardır vskarmaşık kullanıcı müdahalesi gerektirir. Makale buyetersizlikleri, açıklar <strong>ve</strong> geometrik şartları açü ki arn;?- vsçizmeye dayanan alternatif bir yaklaşım önerir»P 313.3 ARAZI BİLGİ SİSTEMLERİ ÎÇÎN DATA MODELİNİNYAYIMINA ILISKIN BİR UYGULAMA.JOSEPH DORFSCHMIO, İSVİÇRESon zamanlarda grafik data ile diğerleri arasındabelirgin bir ayırım yapılmıştır. Bu raporda, bunun aksineolarak hem coğrafik hem diğer bilgilerin ikisinin birarada ele alınması öneriliyor.Genel Data Modeli için bir başlangıç olabilecek grafikreprezentasyon bir hayli esnek sonuçlar yermiştir. Diğergözlemler sorgulama maksadıyla yapılmış olup, geometrik<strong>ve</strong> diğer data modellerinin birleştirilmesine yönelikolmuştur. Ayrıca, diğer data sistemleriyle bilgiiletişimi sağlayacak yapılaşma üzerine gözlemleryapılmıştır.Bu fikir <strong>ve</strong> görüşümler ADALIN adı <strong>ve</strong>rilen arazi bilgisisteminin temel kavramları olarak uygulanacaktır.39
P 313.5 SAYISAL HARİTA DATALARINDA GRAF-TE0R1S1N1N İKİLİAĞAÇ ÜZERİNE KURULU BÎR SİSTEM VASITASIYLA UYGULANMASI.D.P. CHAPMAN - N. DALTON, İNGİLTERECoğrafi Enformasyon Sistemlerinin bir çoğu uygulanışındaşu üç öğeye bağlıdır:1- Uzaysal analiz <strong>ve</strong> grafik enformasyon yöntemi içingerekli olan geometrik bir <strong>ve</strong>ri tabanı, analitikgeometriye dayalı olacaktır.2- Metinsel (sıfatsal) idare için bir <strong>ve</strong>ri tabanıgel iştirilmesi.3- Muhtelif alanlar ile uzaysal ilişkiyi temin edicimekanizmalar üçüncü oge ile ilgili iletişim topolojisidenen alt matematik seti üzerine kuruludur. Bu rapor,graf-teori çalışmalarından elde edilen topololojikoperatörlerin, uzaysal enformasyonun nasıl idareedileceğini <strong>ve</strong> kartografik şebeke <strong>ve</strong>ya poligon agıyoluyla ürünler almayı amaçlamaktadır.İkili ağaç üzerine kurulu etkin bir topolojik datayapılaşması sunulmuştur. Ayrıca grafik yazılım sırasındabu sistemlerin topoloji koruması görevi yapacag.1.unutulmamalıdır.P 314.1 MEKANSAL BİLGİ NESLİNİN VE KULLANIMININ KURAMSALVE METOPOJİK VARSAYIMLARI. (ALM)I. M1T0SAVAJeodezi ci 1 er i n faaliyetleri kesin bir tanımlamaya ihtiyar;gösteren, bilgi üretimi, işlenmesi <strong>ve</strong> dönüşümüfaaliyetleridir. Bu nedenle, Ölçme hesaplama <strong>ve</strong> grafiktekniklerin uygulanması, Jeodezide bilgi üretimitekniklerin ayrılması <strong>ve</strong> branşlaşma gereği, ayrıca uzaybilimi <strong>ve</strong> uzay modeli yaratma yine Jeodezinin konusuolarak ortaya çıkmaktadır.P 314.2 6E0-DATA SÖZLÜSÜ SİSTEMİ.ANTTI RAINIO, FİNLANDİYAFinlandiya'daki cotjrafik enformasyon değişimi amaçlayangeliştirme çalışmaları bir SEÛ-DATA sistemioluşturmuştur. Sözlükte, öncelikle yüz kadar geo-datakaynağı tanımlanmıştır. Sözlük sistemi hem text hem degrafik kullanım bağlantılarına açıktır. Tanımlamalar textformunda olup, bunun dışındaki alan ile hesaplar <strong>ve</strong> diğerdata kaynakları grafik formdadır.Sözlük sistemi kullanıcıya, geo-enformasyon piyasasıhakkında bilgi <strong>ve</strong>rir <strong>ve</strong> bilgi derlemede pratik bir vasıta40
yolur. Toplumda bilgi yöntemi için önemli bir ortamolmakta <strong>ve</strong> data değişimi çok daha geliştiğinde Önemi dahada artacaktır.P 314.3 TARAMA DATALARI ÎÇ1N YAZILIM VE ARGONOMI.(ÎNS)İR. H.J.L. AALDERS, HOLLANDAHollanda'da De-lft üni<strong>ve</strong>rsitesi CCBM Teknoloji Bolümü, LISuygulamalarında tarama datalarının girişinin kalitesini<strong>ve</strong> hızını artırmak için birçok yönlü araştırmalaryapmaktadır. Bu bildiri kısaca şu konulardanbahsetmektedir.-Bir PC ekranından tarama datalarının dizaynı;-Otomatik entity <strong>ve</strong> artribiut belirleme;-Büyük Ölçekli LIS uygulamasında grid teknolojisininkul lanı İması.P 314.4 SAYISAL STEREO RESİMLEYİCİ GEO-ENFORMASYONSİSTEMLERİNE ENTEGRASYONU.TAPANI SARJAKOSKI, FİNLANDİYASayısal bir stereo resimleyici, sayısa.1 ranter -formundaçoklu resimleme çerçe<strong>ve</strong>leri içerir. Streoskobik görüntü<strong>ve</strong> matematik işlemleri <strong>ve</strong>rie görüntü <strong>ve</strong> matematikişlemler bir bilgisayar esaslı streo display sistemtarafından yürütülür. Sayısal streo resimleyici birharita oluşturmak için yönlendirilince, bunu sayısal■formda alır <strong>ve</strong> On işlemden geçirir. Böylece kullanıcınıntam kapsamlı bir oryantasyondan geçirilmesi gerekmen.Bu raporun ana hede-fi Seo--Enformasyon sistemleri içinsayısal streo resimleyicilerin entegrasyonudur. Buentegrasyon kullanıcıya her türlü nesnenin üç boyutluhesaplarını <strong>ve</strong> görülebilir sayısal streo resimleri eldeetme imkânı <strong>ve</strong>rir. Bu alanda Modern Stereoskobik grafikbilgisayar ekranları Önemli rol üstlenir» Gelecek bumonitörler maliyet düşürücü unsurlar olarak tüm SISistasyonlarına konabilir.P 301.1 MANTIKSAL MODEL TASARIMI VE BUNUN ARAZİ VECOĞRAFİ B1LB1 SİSTEMİ GELİŞTİRMEDEKİ ROLO.
as kullanılmakta olduğu konusu irdelenmiştir., Bubildiride fikirsel model tasarımının, yeterli <strong>ve</strong> anlamlıLIS-GIS tasarlamadaki önemi <strong>ve</strong> gereği konusu işlenmiştir.P 301.2 TOPOLOJİK DATA YAPISININ HÎYERARŞ1K YAPISI.BUD. P. BRUGGER - ANOREN U. FRANK, A.B.D.İnsanlar Dünya hakkında çak amaçlı -fikirsel modellertasarlamaktadırlar. Daha çok detaylı olmaktan ziyade<strong>ve</strong>rilen belli durumlara uygun modeller düşünürler. SISnormalde belirlenmiş bir durum için gerekli <strong>ve</strong> anlamlıbir işlem sırası sunar. Bu bildiri GIS hakkında çokamaçlı, topolojik bir sergileme yapmaktadır.P 301.3 A.B.D.'DE KAPSAMLI BİR GIS/KIS OLUŞTURMAKAMACIYLA BLM'DE KADASTRAL HARİTACILIĞIN MODERNİZASYONU.(İNG)JAMES M. PARKER-DONALD A. BUHLER, A.B.D.A.B.D. Arazi Islah Yönetim Dairesi (BLM) Ulusal KamuAra;: i Bilgi Sistemine (PLSS) ilişkin haritacılık alanındaortaya çıkan en son gelişmeleri <strong>ve</strong> bilgisayarteknolojisindeki yeni 1 i ki er i uyarlamaktadır., Buçalışmalar, bir Data Layer, bir coğrafik koordinatlardata base'i <strong>ve</strong> parsel esasına dayalı kapsamlı bir A.B.D,,/LIS sistemi oluşturma -formül asyonu şeklindesürdürülmektedir. Söz konusu sistem, tamamlandığında tümkişi <strong>ve</strong> kurumların kullanımına açık olacaktır. Uydusistemler:!, de bu çalışmada üzerine düşeni yapacaktır.P 302.2 ARAZİ BİLGİ SİSTEMLERİ.T1BER LUKACS, MACARİSTANMacaristan, sayısal jeodezik harita üretimi için gerekliyasal düzenlemelerini yapmıştır. Buna göre bağımsızolarak, bilgisyar ortamında bilgi depolamasıyapılabilecektir. Elde edilen sayısal ürünler, jeodezik<strong>ve</strong>ri tabanına <strong>ve</strong>ya daha sonra oluşturulabilecek bir LÎS'etemel teşkil edecektir. Böyle muhafazası zorunlubilgilerin depolanması hem hız kazanacak hem de ilerideuygulanabilecek gelişmiş <strong>ve</strong>ri işlem çalışmalarına uygunbir ortamda saklanmış olacaktır.42
P 302.3 KONUMSAL DOĞRULUKLU BÎR TAŞINMAZ VERt TABANININKURULMASI. (ING)BRIAN L.G. WILLIAMS, KANADABu rapor- Ontarioda, hassas konumlandırılmış parsel <strong>ve</strong>ritabanı kurulması metodolojisi <strong>ve</strong> organizasyonu ileilgilidir. Kanada'da iki ayrı arazi kayıt sistemininbulunması <strong>ve</strong> resmi bir Ölçme sisteminin olmayışı çokbaycık bir güçlüktür.P 302.4 ARAZÎ BÎLGÎ SÎSTEMLERî ÎCÎN DATA DERLEME.JURAJ VALÎS, ÇEKOSLOVAKYARaporda, orta <strong>ve</strong> büyük ölçekli haritaların kullanımınayönelik sayısal dataların, bir Arazi Bilgi Sistemioluşturulmasında kullanılacak çok amaçlı dataların seçimiile böyle bir enformasyon sisteminin oluşturulmasındajeodezi <strong>ve</strong> kartografyadan edinilen enformasyonlarındenenmesine ilişkin görüler sunulmuştur. Ayrıca,enformasyon sistemlerinin entegrasyonuna yakın bir ilgigösterilmiş, teorik <strong>ve</strong> pratik uygulamalara ilişkingereksinimler açıklanmıstır.P 303.1 DEĞERLENDİRME VE KADASTRO BİLGİLERİNİNENTEGRASYONU.S.J. BROUGHTON, AVUSTRALYALIS geliştirilmesinde Oueensland denemeleri. Belirleyiciözel mülkiyet arazilerine ilişkin datalarda Arazi BilgiSistemine geçiş uygulamalarının bir çoğunda hızlı geçişgerekmektedir. Bu arada arazi kıymetleri de sıkçaistenmektedir. Bu nedenle belirli parsellerin bir sayısalkadastro <strong>ve</strong>ri tabanında tanımlanması gerekmektedir. Buentegrasyon belki karmaşık bir görev sayılabilir. Ancaktek bir değerlendirme içinde çok sayıda parsel kadastroharici bilgi yer <strong>ve</strong>rilebilir.Ayrıca birkaç poligonu içine alan yasal parseltanımlayıcılara- geçilebilir. Raporda, Bueensland'dauygulaması yapılan standard parsel tanımlayıcılaradeğişilmiş <strong>ve</strong> getireceği kolaylıklar gösterilmiştir.P 303.2 SAYISAL KADASTRO HARİTALARI.EUGEN ZÎMMERMAN, AVUSTRALYAAvustralya'da tüm ülke sınırlarını <strong>ve</strong> özel mülkiyetitespit edici bir çalışma 18. yüzyılda yapılmıştır. Simdiise kadastro haritaları, ekonomik, yasal <strong>ve</strong> idari43
gereksij^i.m.l-eri- karşı lamak amacıyla, grafik materyallerle. birrrk"te bir <strong>ve</strong>ri bankasına yüklenmiş durumdadır. Bubilgi bankası ilerde kon<strong>ve</strong>nsiyanal kadastronun yerinialacak <strong>ve</strong> "Sayısal <strong>Kadastro</strong> <strong>Harita</strong>sı," adını alacaktır.Mevcut sistemde bilgi bankası, yeminli haritacılara,noterlere, avukatlara, resmi kuruluşlara,, bankalarav.s.'ye doğrudan geçiş imkânı <strong>ve</strong>rmektedir. Bu geçiştelekominikasyon ya da ileri işlemler için <strong>ve</strong>ritaşıyıcılar yoluyla yapılmaktadır.P 303.3 ÇALIŞAN COK AMAÇLI BÎR KADASTRO VE OTESt YENtZELANDA DENEYİMİ.W.A. ROBERTSON, YENİ ZELANDADünyanın her yerinde hükümetler, araziye ilişkinbilgilerin toplanması, kaydedilmesi <strong>ve</strong> koordinasyonumeselesine çok önem <strong>ve</strong>rmektedirler. Ekonomik büyümeyekatkısının büyük olacağı kanaati bu vurguyuyaptırmaktadır. Bu nedenle Yeni Zelanda kendigeleceklerini düşünerek arazi kaynaklarının kullanımıiçin kapsamlı bir bilgi sistemi oluşturma sistemi içinegirmiştir.Cok amaçlı kadastro terimi kullanılmaya başlanmıştır.Bunun nedeni, söz konusu bilgi bankasının çok amaçlı <strong>ve</strong>çok değişik kul lanıcı larca -Faydalanı İması di r. îdarikayıtların arazi kıymetlendirme kayıtlarını <strong>ve</strong> mülkiyeteilişkin ana kayıtların hepsinin bir arada bulunacağı <strong>ve</strong>erişimin süratli olacağı kapsamlı bir enformasyon sistemioluşturulması kaçınımazdır. Elektronikteki yenigelişmeler bu -fırsatı bize <strong>ve</strong>rmektedir. Rapor, YeniZelanda deneyimini anlatmaktadır.I-P 303.4 KANADA ARAZİLERE İÇİN BİR MÜLKİYET YAPILIENFORMASYON SİSTEMİ DİZAYNI.G. CAMPBELL - P. EGESBORG, KANADAFederal Enerji, Maden <strong>ve</strong> Kaynaklar Bakanlığı, Yasal<strong>Harita</strong> Dairesi, kadastral Ölçümü yapılarak kaydedilmişyaklaşık 100.000 kaydın kullanımı <strong>ve</strong> bunlara doğrudanerişim hususunda GIS <strong>ve</strong> Veri Tabanı yönetimteknolojisinin kullanımını teklif etmiştir. Bu rapor, şuanda üzerinde çalışılmakta olan Mülkiyet YapılıEnformasyon Sistemine ilişkin dizayn aşamasını, genelözellikleri, fonksiyonel gereksinimlerini <strong>ve</strong> kullanılacakdata modelinin tartışmasını <strong>ve</strong>rmektedir. Bu sistem ilerdeoluşacak Kanada Otomasyon Sisteminin GIS ünitesiniol usturacaktır.44
P 303.5 ASASI SAKSONYA'DA (ALMANYA) OTOMOTIKLESTİRİLMİŞTAŞINMAZ MALLAR HARİTASININ GERÇEKLEŞME DÜZEYİ. (ALM)W. TE6ELLERAlmanya Tapu <strong>ve</strong> <strong>Kadastro</strong> sisteminin kısa bir -tarifindensonra, Tapu <strong>ve</strong> <strong>Kadastro</strong> sisteminde otomasyonanlatılmıştır. Kadastral haritaların otomasyonukavramından sonra -Özellikle birinci derece datayapılar*- "nokta data -file", "grafik data file" <strong>ve</strong>"ilişkisel data file" anlatılmıştır. Daha sonra AşağıSaksonya eyaletinde gerçekleştirilen gayrimenkulharitalarının belirlendiği birinci derece fileniteliğinde nokta data file yapılarından bahsedilmiştir.Sonuçta bu data yapıları <strong>ve</strong> bunların uygulanmasındakihukuki <strong>ve</strong> teknik yaklaşımdan söz edilmiştir.P 304.1 EKÎN BELİRLENMESİ ICIN UZAKTAN ALGILAMA DESTEKLİCOĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ. (ING)G. REMETEY-FÜLÖPP-A. SZENTESI- G. CSONAII, MACARİSTANBu bildiri, planlanmış tarımsal üretim bilgi sistemiyerine Macaristan'da uydular <strong>ve</strong> uzaktan algılamateknolojisi <strong>ve</strong> GIS uygulamalarını <strong>ve</strong> bu uygulamalarıkapsayan "Hadju-Bihar" pilot projesini anlatmaktadır.45
4. K O M İ S Y O N401.2 Hidrografın Değişen Veri Tabanı.DONALD E.PRYOR - ALAN D.ANDERSON, A.B.D401.3 Aşırı Bilgi Yükleme - Denizdeki Zorlukları.ADAM J. KERR401.4 Uluslararası Hidrografi Yeterlik Belgesi İçinöneri.J.HAMMER, A.B.D.403.1 Deniz <strong>ve</strong> Kara Uygulamalarında ölçmeciler İçinUydu ile Haberleşme.J.C. BELL403.2 (Differential> GPS <strong>ve</strong> Landsat TMÎ Hidrogra-fölçmelerinde Kullanılan Yararlı Araçlar. HollandaAnt ili erinde Kazan11 an Deneyi mi er.M.E.E. HAAGMANS - H.J.W. V.D. VEGT, HOLLANDA403.3 Hidrografi <strong>ve</strong> İngiltere Liman Endüstrisi.E.M, BRADLEY - B.H. CLAXTON, İNGİLTERE403.4 Buz Batimetri Sistemi Üzerine»M.R. CRUTCHLOW - D. ST.JACOUES, KANADA404.1 Deniz Ortamında GPS: Durumu, Eğilimi <strong>ve</strong>Beki entiler.G. LACHAPELLE, KANADA404.2 Almanya'da Hidrograf ik SPS Uygulamaları.D. EGGE - H.W. SCHENKE - G. SEEBER, FRANSA404.3 Interferometrik Sinyal İşlemleri Hidrograf ikUygulamal arı.FREDDY POHNER - EVEN B. LUNDE404.4 Eko İskandil Mesafesini Uzatmak İçin BağlantıModülü.JAMES L. GALLOUIAY - DAV İD D. LEMON - WARD W. CART I ER,KANADA405.1 Hidrografi ölçmecileri İçin UluslararasıYeteri i 1 i k Standardı»R.J. LOTT, İNGİLTERE406.1 Sismik <strong>ve</strong> Mühendislik ölçmeleri İçinStandartlastırıİmiş İstatistiksel Mevkii TestininKullanılmasına İlişkin Bazı Pratik örnekler.M.H.B. JENSEN, İNGİLTERE - İR. R. NICOLAI, HOLLANDA46
406.2 3D Sismik ölçme Yerinin Tespiti.D. BINGHAM, İNGİLTERE406.3 Simrad EM-100 Multibeam Sweath ,ölçü SistemiylePratik Bir- Uygulama.PATRICH HALLY - BERNARD TESSIER, KANADA406.4 Açıkdeniz Araştırmaları <strong>ve</strong> Hidrografik ölçmeleriçin S.ıgsuda Multibeam Eko İskandil CihazlarınınKul lanı İması.HUBERTUS WENTZELL - WOLKHARD MEYER, FRANSA407.1 Antika - Digital <strong>Harita</strong> Bilgi Sistemi.H. BLEY, İSVEÇ407.2 Veri Tabanı Yönetim Sistemine .Dayalı Olarakînteraktif (Etkileşimli) Grafik Çizim Araçlarının Yapımı.G. LE LANN - J. FlfeHANT, FRANSA407.3 Finlandiya Hidrografi Dairesinde SayısalHidrografi ölçü Verilerinin işlenmesi.JUHA KORHONEN, FİNLANDİYA407.4 Sayısal Hidrografi Verileri s CAC'den GIS'e.DAVID H. McPHERSON - ÇIRSTOPHER R. DRINKWATER,, İNGİLTERE409.1 Hydrocad için Otomatik Veri Yükleme Sistemi.T.K. K00 - M.K. LIM, SİNGAPUR409.2 ingiltere Kraliyet Donanmasında <strong>Harita</strong> Bilgit s 1 e t j m Sistemi,,D.C. BOUTLE, U.K.4.09.4 Taiwan Bölgesinde Otomatik Seyir tçin ElektronikHar ita Kul 1 an11 ması.R.6. OHANG - Ç.C. CHANG, TAYVAN410.1 Deniz Kıyı Bölgeleri için Kiralama <strong>ve</strong> izin Verme.P.W. MUNRO - FAURE, İNGİLTERE410.2 Kuzey Denizi'nin Hollanda Sektörü.L.A. BOSCH - P. DAVIS - H. MOLENDİJK, HOLLANDA410.3 Denizlerin Sevk <strong>ve</strong> idaresi: Karmaşıklık Oyunu.ADALBERTO VALLEGA410.4 Denizdeki Canlı Kaynakların Yönetimi: MünhasırEkonomik Bölgeler Rejiminde Uluslararası Görüşler.BRIT FLOISTAD47
P 401.1 Hidrodinamik Nümerik Model SonuçlarıKullanılarak iskandil Derinliklerinin Düzeltilmesi.NORALF SLOTSVIK, NORVEÇP 401.2 DMT'nin İncelenmesi - Gelgit Alanlarındaİncelemeler.G. BUZ IEK, FRANSAP 403.1 Otomatik Hidrogra-fi <strong>Harita</strong>sı Yapımı. "MA Aî NAI, CİNR 401Malezyalı Bir Hidrograf içinin Eğitimi.MODH RAS1P HASSAN, MALEZYAR 402.1 Hidrografi ölçmecilerin YeterlilikStandartları îçin FIG-IHO Danışma Kurulundan AlınanRapor.R.J. LOTT, İNGİLTERER 403R 404Çalışma Grubu 417'nin Raporu.D. ST. JACGRJEZ, KANADAÇalışma Grubu 413 Hakkında Rapor.T.D.W. McCULLOCH, KANADA48
HİDROGRAFIN DEĞİŞEN VERİ TABANIDONAL E. PRYOR - ALAN D. ANDERSON, A.B.D.Hidrogra-f larda diğer bi 1 imadamları gibi dikkatleriniçevremizdeki değişmeler üzerinde yoğunlaştırmayabaşlıyorlar.. Bazı bölge haritalarının yeterli bir şekildeyapılmamış olmasına rağmen deniz yatağının karakterinindeğişmesini belirtme konusundaki talepler giderekartmaktadır. Bu yazıda çok farklı değişmelerin <strong>ve</strong>belirtilerin görüldüğü Birleşik Devletler etrafındakibölgelerden birkaç örnek <strong>ve</strong>rilmektedir. Bunlar deprem<strong>ve</strong>ya fırtınaların yol açtığı ani episoidik alaylardandaha düzenli süreçler alan erozyon <strong>ve</strong> birikimlere kadarulaşır. Hem ölçü planlaması, hem de <strong>ve</strong>rilerin islenmesideniz tabanının dinamik yapısını yansıtmalıdır.AŞIRI BÎLG1 YÜKLEME - DENİZDEKİ ZORLUKLARIADAM J. KERRGerçekte hidrografların topladığı <strong>ve</strong>rilerin belirli birkısmı işlem görmüş bilgiler olarak gözükür- Çoğununtamamıyla kullandığı bile şüphelidir. Kağıt haritalarüzerinde görülen kullanıcıların talep ettiği bilgilerkarışıktır. Rehber hatları bile fazla bilgidir. Diğertaraftan, köprü üzerindeki denizci tüm bilgilerianlamakta güçlükle karşılaşır. Modern gemide yazılı <strong>ve</strong>haritadaki bilgilere ek alarak, çok sayıda bilgilerdaha vardı r. Bunlar daha anlaş ı l ı r hale nası lgetiri lebi 1 ir?ULUSLARARASI HİDROGRAFİ YETERLİK BELGESİ ÎÇ1N ÖNERİJ. HAMMER, A.B.D.Uluslararası Hidrografi Teşkilatı (IHO). UluslararasıOlçmeciler Federasyonu
BEZÎCÎ KARA VE DENİZ UYGULAMALARINDA ÖLÇMEDİLER ÎCÎNUYDU ÎLE HABERLEŞMEJ.C. BELLInmarsat dünyanın tek global hareketli uydu sisteminiçalıştırır. Verilen hizmetler içinde yüksek kalitedetelef-on, tele;< <strong>ve</strong> hafızalı <strong>ve</strong> ileri <strong>ve</strong>ri hizmetleribulunur. <strong>Harita</strong>cı için Özel amaçla geliştirilen sayısızhizmetler, Özellikle gezici ünite <strong>ve</strong> diferansiyel BPİ3düzeltmelerinden kanal kiralayarak yüksek hızda <strong>ve</strong>riiletilmesi gibi hizmetler vardır» Çeşitli hizmetlerölçme gruplarının denizde <strong>ve</strong>ya karada rutin lojistikdesteğinden bu alanda toplanan <strong>ve</strong>rilerin doğrulanmasınıhızlandırmaya kadar çeşitli amaca yöneliktir.(DİFERANSİYEL) 6PS VE LANDSAT TM. HİDROGRAFİÖLÇMELERİNDE KULLANILACAK YARARLI ALETLER HOLLANDAANT1LLER1NDE KAZANILAN DENEYİM.M.E.E. HAABMANS - H.J.W V.D. VEGT, HOLLANDA1988 Sonbaharında Hollanda Kraliyet Donanması HidrografiKuruluşu, "Rijkswat.erst.aat" Araştırma dairesi ilebirlikte Karaiblerde bir hidrografi ölçüsü yapmıştır.Bu ölçü, GPS <strong>ve</strong> LANDSAT TM.'nin el<strong>ve</strong>rişli koşullaraltında hidrografi amacıyla kullanılmasını denemek içinideal bir fırsattı. GPS sonuçlarının cesaret <strong>ve</strong>riciolmasına karşılık LANDSAT TM sonuçlarının biraz hayalkırıklığı <strong>ve</strong>rdiği anlaşılmaktadır. SPS <strong>ve</strong> LANDSAT TM ilekazanılan tecrübeler bu dokümanda açıklanacaktır.HİDROGRAFİ VE İNGİLTERE LİMAN ENDÜSTRİSİE.M. BRADLEY - B.H. CLAXTON, İNGİLTEREBu yazı İngiltere'deki uygulamalara dayalı olarak limanendüstrisini desteklemede hidrografinin rolünü inceler.Liman ölçmecisi, tarama için gerekli olan <strong>ve</strong>rileri,liman yönetiminin çevre koruması ile ilgilisorumluluklarını yerine getirebilmesi <strong>ve</strong>'liman inkişafıiçin inşaat mühendisliği işlerini izlemek için gereklibilgileri sağlamalıdır. Aynı zamanda liman Olçmecisininçalışmaları harita yapmakla sorumlu bulunan kuruluş içintemel <strong>ve</strong>ri 1 erdendi r.Son yirmi yılda ticaret gemilerinin boyutları aşırışekilde büyümüştür. Bu durum gemiler için emniyetlimitlerim gözden geçirmeyi zorunlu kılmaktadır. Sonzamanlarda, limanların gereksinimi olan büyük ölçekliölçmeler için uygun olan yeni cihazlar <strong>ve</strong> tekniklergeliştiri1 mistir.50
Profesyonel hidrograf i k .Öl emecinin 'kendi ■fizikselçevresi <strong>ve</strong> ticari çevre ile uyum içinde olmasıgereklidir. Bu yası geçmişte bu konuda neler yapıldığını<strong>ve</strong> gelecekte neler yapılabileceğini inceler.BUZ BATIMERÎ SİSTEMİM.R. CRUTCHLOUI - D. ST. JAGOUES, KANADAThrough Ice Batimetri Sistemi (TîBSJ , : kpnyanş:i:y©n#İyöntemlerle yapılamayacağı i dQ$ûn.Q]; ; 'S i n ı '^h:*iiîâr ii ct ; ei ::^ sofeefeîil birBatimetri k <strong>ve</strong>rileri toplamak için Kanada: HidrografiDairesi taraf ından geliştirilmiştir T ■ ' Ştştem»: iletkenmaddeden gelen yansımaları Ölçen airböne elektromanyetikbatimetrik harita yapım aracıdır. Bu yansımalardan suyunderinliğinin çıkarılmasında sofistike işlem algoritmlerikul 1 anı lir.Deneme <strong>ve</strong>rileri, sistemin 50 m.'ye varan derinliklerikadar buzla Örtülü sularda batimetrik ölçmeihtiyaçlarını karşılayabi1 en <strong>ve</strong>rileri sağlayabilecekkapasitede olduğunu göstermiştir.100 m. 'ye kadar olan derinliklere varılmış -fakat,doğruluk azalmıştır. Bu sistem 1991 <strong>ve</strong> 1992 mesahamevsimlerinde Kanada'nın Arktik bölgesinde Foxe Basin'de■faal ol arak kul 1 anı 1 acakt ı r ,DENİZ ORTAMINDA GPSs DURUMU, EGÎLîMî VE BEKLENTİLERİG. LACHAPELLE, KANADAGPS'nın dünya çapında konum saptama performansı, kapsam,doğruluk <strong>ve</strong> gü<strong>ve</strong>nilirlik acısından incelenmiştir.Sele?c:ti<strong>ve</strong> Avai 1 ani 1 i t.y <strong>ve</strong> Anti -Spoofi ng ' i n sivildenizcilikteki etkileri analiz edilmiştir. Kanal sayısı,L.2 squaring kapasitesi <strong>ve</strong>ri Ölçümü çıkış oranı gibi anakullanıcı cihaz Özellikleri incelenmiştir,, Kompüt.sraksamlarının küçültülmesi multi-anteni i alıcı
ALMANYA'DA HÎDROGRAFÎK GPS UYGULAMALARID. EGGE - H.W. SCHENKE - G. SEEBER, FRANSASon 5 yıl süresince GPS açıkdenizde araştırma <strong>ve</strong> keşifgemilerinin hassas mevkii kaymalarında kullanılmıştır.Diferansiyel kinematik GPS "Belirsizlik çözüm yolu"alarak ifade edilen güçlü bir yöntemlezenginleştirilmiştir. Birkaç santimetrelik hassasiyetlebu yöntem hidrografik ölçme gemilerinin mevkii <strong>ve</strong>yönünün saptanmasıyla ilgili ye"ni ilginç perspektiflerortaya koyar. Bunun yanında jeodezi GPS mevkiisaptamaları örneğin gel-git ölçme kontrolü yapılmıştır.Ancak, mümkün olan hidrografik SPS uygulamalarının büyükbir kısmı, özellikle yakın kıyı ölçmelerinde. henüzuygulamada yerini almamıştır.INTERFEROMETRÎK SİNYAL ÎSLEMLERÎ HÎDROGRAFÎK UYGULAMALARIFREDDY POHLER - EVEN B. LUNDEInterferometrenin kullanımına dayanan akustik ölçümler•üsjn zamanlardaki bazı sonar <strong>ve</strong> eka iskandillerdekullanılan bir tekniktir. Yazının ilk kısmı bu yönteminesaslarını <strong>ve</strong> sınırlarını, san kısmı ise bu yöntemle? neelde-: edilebileceğini görmek için önceden şekillenen ışıniçinde interferometreyi kullanan bazı cihazları açıklar.EKO ÎSKANDÎL MESAFESÎNÎ UZATMAK ÎÇÎN BAĞLANTI MODOLOJAMES L. GALLOMAY - DAVID D. LEMON - WARD UI.CARTIER,KANADAModern sayısal sinyal işlem yöntemleri zayıf eko dönüşkoşulları altında yüksek hızla derin su iskandilproblemine uygulanmıştır.İskandilin tepe çıkışı gücünü artırmadan, pal s uzunluğunugenişleterek <strong>ve</strong> maksimum linear pseudo-random ses kodumodüle edilerek sinyal enerjisi arttırılır. Kod kalıbıylaalınan ekonun hakiki zaman çapraz bağlantısı artansinyalin gürültüye oranını sağlar. Bu yüzden derinlikölçüm hassasiyetini azaltmadan iskandil derinliği artar.63 bit uzunluğundaki maksimum doğrusal sı rai amali fazmodüleli akustik pals, ölçülen sinyal kalitesinde 21desibel1 ik bir artış sağlar ki, bu da maxsimum çalışmaderinliğini 400 m,'den 920 metreye çıkarılabilir.52
HÎDR06RAFÎ ÜLÇMECîLERt ÎCÎN ULUSLARARASI YETERLİLİKSTANDARDIR.J. LOTT, 1NS1LTEREİ97İ'de denizde harita çalışmaları konusunda uluslararasıuzmanlık satandardını geliştirmek üzere bir F.I.6.çalışma grubu oluşturulmuştur. Bu çalışma grubuhidrogra-fi ölçmelerinde gerekli teorik bilgi <strong>ve</strong> pratikuygulamalarda tafsiye edilen minumum standardı korumak <strong>ve</strong>oluşturmakla sorumlu bir birleşik FIS/IHO Danışma Kuruluhaline getirilmiştir. Bu standartlar teknolojidekideğişime göre sürekli yenilenmiştir.SİSMİK VE MÜHENDİSLİK ÖLÇMELERİ İÇİN STANDARTLASTIRILMIŞİSTATİSTİKSEL MEVKİİ TESTİNİN KULLANILMASINA İLİŞKİN BAZIPRATİK ÖNERİLERM.H.B. JENSEN, İNGİLTERE - IR.R. N1C0L0A1, HOLLANDADeniz ortamında çalışan olçmeciler kullanımlarınasunulan miktarın çokluğundan boğulmayı göze alırlar. GPSmevkii koyma, gercek--zaman 3 boyutlu şebeke çalışmalarıiçin bile bu durum aynıdır. Ayrıca, ölçmelerden alınan<strong>ve</strong>riler, ek olarak kullanılan cihazlara paralel olarakson yıllarda tahmin edilen 10 katına kadar artmıştır.Zayıf mevkii koyma ile ilgili riskler en azından aynıoranda artmıştır. Bu yüzden kaliteyi korumak için en iyiaraç <strong>ve</strong> tekniği kullanmalıyız.Tecrübeler, mevkii koyma sistemleriyle alınanbasitleştirilmiş istatistik bilgilerinin sübjektifdeğerlendirilmesine dayanarak kalitenin kabulünü, busistemin toplam gü<strong>ve</strong>nirl'iginin yetersiz testleriniiçerdiğini göstermiştir.B-metodunu kullanarak standartl aştın lan- istatistikdeneylerinin avantajı son yayınlarda açıklanmıştır.(Nicolai 1988). Shell <strong>ve</strong> Esso adına Kuzey Denizi'nde•faaliyette bulunan Shell U.K. (Shell E;:pro) , bunlarınsonucu olarak cok sayıda teşebbüste bulunmuştur.özel alarak mevkii tespiti kalite Management politikasıoluşturulmuş <strong>ve</strong> bunu uygulamak için kompüter plan <strong>ve</strong>programları gerçekleştirmiş bulunmaktayız.Bu dokümanlarda sismik <strong>ve</strong> mühendislik araştırmasında -faal<strong>ve</strong> kalite kontrol sonrasında <strong>ve</strong> sistem besleme aşamasındakullanılan bu tür araçların kullanılması <strong>ve</strong>rilmektedir.Kalite kontrolün doğruluk <strong>ve</strong> gü<strong>ve</strong>nilirliği <strong>ve</strong> en iyişekilde kullanımı gösterilir. Sonuç alarak, bu53
yöntemlerin -fiyat, kalite <strong>ve</strong> zaman kazanç -faydaları ilebirlikte birleştirilmiş GPS konum belirleme çözümüne,uygulamaları belirtilebilir.3D SİSMİK ÖLÇME YERİNİN TESPİTİD. BINGHAM, İNGİLTERE3D sismik ölçmeleri petrol endüstrisi tarafındanyapılır. Bu yazıda bu ölçmeler için mevkii koymaihtiyaçları ile kullanılan sistemin tipi <strong>ve</strong> yöntemleriaçıklanmaktadır. 3D sismik tekniğin kısa bir açıklaması<strong>ve</strong>rilmiştir. Oldukça -fazla <strong>ve</strong>ri toplanmalı <strong>ve</strong>izlenmelidir-, ölçmelerin tamamlanması bir yıl ya da dahausun bir saman alabilir.Sistematik hataları saptamak <strong>ve</strong> kalite kontrol amaçlarıiçin <strong>ve</strong>ri analizi teknikleri açıklanmıştır.SIMRAD EM-100 MULT1BEAM SUIATH ÖLÇME SİSTEMİYLE PRATİKBİR UYGULAMAPATRICH HALLY - BERNARD TESSIER - ROBERT G.BURKE, KANADASıg sular için çıkan son samanlarda hassas multibeams w a t h s i s t E» m i teknolojisi hidrografide devrimyapmaktadır» Önceden sadece birkaç paralel <strong>ve</strong> eşit.sıralı klı transdüssrden oluşan tarama sistemiyle öncedene 1 d e e d i 1 e b i 1 e n d a g r u 1 u k h 1 a t a m d i b i n d e n k a p s a n m a s ı a r 11 kmümkündür. Bu doküman C.S.S. Louis.M. Lauzien'e kurulan SIMRAD EM-100'den sonra KanadaHidrografi Dairesinin bu sahadaki son deneyleriniaçıklar. Sistemin kurulması, deneme <strong>ve</strong> düzenli çalışması,olumlu <strong>ve</strong> olumsuz noktaları, tavsiyeler <strong>ve</strong> geleceğe aitplanlar kullanıcı bakış acısıyla anlatılmıştır.AÇIKDENİZ ARAŞTIRMALARI VE HİDROGRAFİ ÖLÇMELERİ İÇİNSIS SUDA MULTİBEAM EKO İSKANDİL CİHAZLARININ KULLANILMASIHUBERTUS WENTZELL - VOLKHARD MEYER, FRANSAHidrografi ölçmeleri metodolojik devrimseldiyebileceğimiz bir gelişim geçirmektedir. İlk olarakgeminin konum saptaması GPS'nin kullanılmaya başlamasıylabasi ti esmiştir.İkinci alarak, multibeam ölçme eko iskandil sistemininkullanılması sonucunda pro-fil ölçmesinden aralıksız alan.ölçmesine geçiş yer almaktadır.54
ŞşarjıSfl• olarak,; da, .YU'kar'i.da.,: föfŞ&Üj::i^^^^J^^^^:,^^^^^^^::;'. ■C?.İ.m
FİNLANDİYA HİDROGRAFİ DAİRESİ SAYISAL HİDROGRAFİ ÖLÇMEVERİLERİNİN İÇLENMESİJUHA KORHONEN, FİNLANDİYAFinlandiya Seyir Hidrografi Dairesi sayısal hidrografialeme <strong>ve</strong>ri işlemleri için yeni bir sistemgeliştirmektedir. Bu program fairsheetlerde
5. K O M İ S Y O NÖLÇME ALETLERİ VE YÖNTEMLERİ501.1 National Geodetic Sur-<strong>ve</strong>y (NGS) Yapılarınınİstikrarı.
506.1 GPS: <strong>Harita</strong>cılıktan Beklentiler, (Î.NG)V. ASHKENAZI, İNGİLTERE507.1 GPS Bilgilerinin Depolanması tein Bir Veri TabanıTasarımı. (İNS)D. GILLIS, KANADA507.2 Mühendislik Jeodezisinde CAD/CAM. (ALM)L. CSEMNICZKY, MACARİSTAN507.3 Robot Sistemleri s Meslekteki Teknikler,Uygulamalar <strong>ve</strong> Metaformik Etkiler,, (ÎNG)H.J. MATTHIAS, İSVİÇRE507.4 Uygulamalı Jeodezinin Yöntemleri <strong>ve</strong> AletleriHakkında Hızlandırıcılarda BirleşenlerinKonumlandırılmasının öneminin Etkisi. (FR)J. GERUAISE, FRANSA507.5 Mühendislik ölçmelerinde Yatay KonumlandırmaSorularının Cüzümü .tçin Birbirini Etkileyen Sistemler»(İNG)E. NÛWAK- W. PROSZYNSKI, POLONYA508.2 Otomatik Jeneskop Teodoli ti erde Karşı 1 aştırmalıInceli k Incelemel eri. (İNG)H. HEISTER-A. SCHÖDLBAUER, ALMANYA508.3 is<strong>ve</strong>ç Ulusal <strong>Harita</strong> Dairesi'nin Gereksinimleriİçin İnersiyal ölçme Sistemlerinden Edinilen Deneyimler.(FR)J.M. BECKER, İSVEÇ508.4 Bir Karayolu Envanter Sisteminde GPS Uygulaması»(İNG)K.P. SCHMARTZ-D. LAPUCHA-M.E. CANNON-H. MARTELL, KANADA509.2 Ordonat <strong>Harita</strong>cılığında GPS ölçmeleri. (ÎNG)R.F. BORDLEY-B. BEST- F.C.A. PAYNE, İNGİLTERE• 509.3 Avrupa'da Kıtasal GPS Agı CGINAV -86, EVNAV-88 VEEVREF GPS). (ÎNG) H. SEE6ER-B. BREUER-H.FRIEDHOFF-A.MÜLLER-W.SCHÜTER, ALMANYA509.4 GPS Uydu ölçmeleri Kullanılarak Düşey KontrolSağlanması. (İNG)DAVID B. ZILKOSKI, A.B.D.509.5 GPS'ye Geçiş: Uydu Konumlandırılması YardımıylaAntartika'da Edinilen Avustralya Deneyimleri. (İNG)B.MURPHY -J. MANNIG -T. MORRISON, AVUSTRALYA58
510.1 SPS <strong>ve</strong> Hollanda Ulusal Referans SistemininGüncelleştirilmesi. (1NG)A.J.M. KOSTERS- J. VAN BUREN- F.J.J. BROUVER, HOLLANDA510.2 GPS <strong>ve</strong> Çekim Alanı Bilgileri Yardımıyla AvusturyaKontrol Ağının Yenilenmesi. (ÎNG)E. ERKER, AVUSTURYA510.3 GPS <strong>ve</strong> Klasik Jeodezi Kontrol Ağlarının PratikBütünleşmesi. (ÎNG)P.A, CROSS, İNGİLTERE510.4 Bir Ulusal Üç Boyutlu Ag. (ÎNG)A. CZABOR, MACARİSTAN511.1 Cogra-fi Bilgi Sistemi Teknolojisinde Otomatik VeriEdinme Sistemlerinin Rolü. (ÎNG)M.M. ALLAM, KANADA511.3 Jeodezik Uygulamalar îçin Inersiyal TeknolojisininBugünkü Basarı Durumu. (ALM)W.F. CASPAPY, ALMANYA511.4 GPS Ağlarının Yapısı <strong>ve</strong> Tasarımı. (ÎNG)J.V. MÎERLO - T. FAHLBUCH512.2 Gr-eat Bel t (Boğaz ı /Dani marka) Üzer indeki SabitGeçidin Yapım Sürecinde GPS île Belirlenmiş YükseklikFarklarının Kullanılması. (ÎNG)F. MADSEN- C.C. TSCHERNING, DANİMARKA512.3 în<strong>ve</strong>rsi-yal Pik Boru Hatları : Boru HatlarınınKontrolü îçin Bir Otomatik Sistem. (ÎNG)T.R.PORTER- H.MARTELL- K.P.SCHWARTZ- J.R. ADAMS, KANADA512.4 Sivil Bir GPS Servisi. (ÎNG)GEORGE PREISS, NORVEÇP 501.1 Elektronik Uzunluk ölçerlerin Kalibrasyonu îçinUlusal Standartlar. (ÎNG)A.H. DODSON-T.J.M. KENNIE, İNGİLTEREP 501.2 Kanada Ulusal Baz Uzunluğunun Münih'teki VaisalaBazı île Karşılaştırılması. (ÎNG)B. BRESEE- S. VAMOSI, KANADAP 501.3 Cape Town (Güney A-frika) Baz Uzunluğu. (ÎNG)M. NEMLING, GÜNEY AFRİKAP 501.4 Lazerli Ölçme Aletlerinde Atmosferik Re-fraksiyohEtkisinin <strong>ve</strong> Düzeltilmesinin İncelenmesi. (ÎNG)A.E. MOLAMUD, SOVYETLER BİRLİĞİ59
P 501.5 îs<strong>ve</strong>ç Yapı Araştırma Enstitüsü'nde YapılardaKullanarak İs<strong>ve</strong>ç <strong>Harita</strong> Genel Müdürlüğü JeodezikAletlerinin Kalibrasyonu <strong>ve</strong> Uzaklık ölçerler Yardımıylainceliğin İncelenmesi. (İNG)BY INGMAR PETERSON- JOHN VAUN DEN BERG, ÎSVEÇP 501.6 Avustralya'da Elektronik Uzunluk ÖlçerlerinKamusal Kalibrasyonu. (ÎNG)J.M. RÜEGER, AVUSTRALYAP 501.7 Xian (Cin) Jeodezi Araştırma Enstitüsünde 576m'lik Standart <strong>ve</strong> 18.3 Kilometrelik Kalibrasyonlu BazUzunlukları. (İNG)FU YANG, CÎNP 501.9 Kurak Bölgelerde Trigonometrik Ni<strong>ve</strong>lman. (İNG) O.HIRSCH- R. SCHEELEN- H. SCHOLZ- P. BAUTSCH, ALMANYAP 501.10 Nikon Elektronik Konumlandırma Göstergesi îleİlgili Deneme Testleri. (İNG)MAURO CAPRIOLI, İTALYAP 502.1 Donanıma/Yazılıma Geçilirken Ortaya ÇıkanSorunlardan Kaçınmak Amacıyla Organizasyonun Bir Cogra-fiArazi Bilgi Sistemi İçin Hazırlanması. (ÎNB)M.H. ALLAM- Z.A. JIWANI, KANADAP 502.2 Yüzey <strong>Harita</strong>larının Tarama Yöntemi İle OtomatikOlarak Sayısallaştırıİması. (İNG)J. YANG, ALMANYAP 502.3 Sayısal Stereo Hayali - Teknoloji, Sistemler <strong>ve</strong>Uygulamalar. (İNG)T. SARJAKOSKI, FİNLANDİYAP 502.4 Sayısal Arazi Modellerinde Yeni Gelişmeler.(İNG)G. AUMANN-K. EDER-R. HÖSSLER-L. TANG, ALMANYAP 502.5 Büyük ölçekli <strong>Harita</strong>ların Sayısallaştırılmasındaİstenen İncelik Nasıl Sağlanır? (ÎNG)F. SILAR, ÇEKOSLOVAKYAP 503.2 Sabit Nokta Alanları İçin GPS DestekliYöntemlerin önemi Almanya Federal Cumhuriyeti'ndeDeneyimler <strong>ve</strong> Planlar.W. AUGATH, ALMANYA60
P 503.3 Tygerberg Test Alanında GPS Diferansiyel NoktaKonumlanması. (tNG)H.S. UIILLIAMS- G.L. MERRY, GÜNEY AFRİKAH. SEEGER, ALMANYAP 503.4 Macaristan'da GPS Test ölçümleri Özetleri. (İNG)T. BORZA- S. MIHALY, MACARİSTANP 503.5 Ashtech XII GPS Alıcısı Yardımıyla İncelikliÖlçmeler. (İNG)J. ASHJAEE, A.B.D.P 503.6 GPS Kullanarak Otomatik YüksekliklerinBulunması. (İNG)A. MAINVİLLE- M. VERONNEAU, KANADAP 503.7 GPS İçin Duyarlı Bir Yörünge BelirlenmesiProgramında Gelişmeler. (İNG)ROBERT E. RUSSMAN, A.B.D.P 504.1 Yeni Yerel Yerkabugu Hareketleri <strong>Harita</strong>ları.(İNG)S. PRIAM, ÇEKOSLOVAKYAP 504.3 GPS İle Ni<strong>ve</strong>lman. (İNG)A.H. DODSON- S.M.E. GERRARD, İNGİLTEREP 504.4 Jackkıni-fe Yöntemi - înersiyal SansarlarınKalibrasyonu İçin Sağlam Bir Yöntem. (ALM)M. BOLCSVOLYI-BAN, MACARİSTAND. SCHODER, ALMANYAP 504.5 GPS Yardımıyla Yerel Kontrol AğlarınınKurulması. (İNG)A.JIVALL- G. HEDLING- B. JONSSON, İSVEÇP 504.6 Çin'de Kısa ya da Orta Mesafeli 01çmelerdekiTransit Doppler Konumlandırma İnceliğininİyileştirilmesi. (İNG)M. LUFEN6- S. JIE, P.R. CİNP 504.7 Jeoloji Aletlerinde Hata Sınıflandırması <strong>ve</strong>Analizine Yeni Yaklaşım. (İNG)V.A. LOGINOVSKY, SOVYETLER BİRLİSİ61
■ ; ■■■ ■ •'■ '. ■ '■ ■ ■ . ■ ■';.... ■ ■ ■ ■ : ■ : ■■. ]'&■. K Ö W : :*v: : § ;Y^£KN ^- [
edilmekte <strong>ve</strong> Çin'de yapılan DCH-1 adlı uzunluk ölçertanıtılmaktadır. DCH-1 uzunluk ölçerinin deneyselduyarlılığı +-(5 mm + 5 ppm) alarak <strong>ve</strong>rilmekte <strong>ve</strong> bununk ı sa uzunluk Ölçmeleri için yeterli olduğ usöy1enmektedi r.ENDÜSTRİ ÖLÇMELERİNDE EL DEĞMEDEN KULLANILAN JEODEZİKÖLÇÜ SİSTEMLERİH. SCHLEMMER, FEDERAL ALMANYAJeodezi aletlerindeki yeni gelişmeler <strong>ve</strong> sürekli alarakhesaplama hızları artırılan taşınabilir bilgisayarlar,jeodezik araç <strong>ve</strong> yöntemleri çak sayıda endüstri alanındakullanılır duruma getirmiştir. Çarpıcı bir örnek alarakbir taşınabilir bilgisayarla doğrudan bağlantılıelektronik teodolitlerle üç boyutlu (3D) koordinat taşımaişlemi ele alınmıştır. Bu amaçla hazırlanıp herelektronik teadolitle kullanılabilen bir yazılım paketitanıtılmıştır. Ayrıca çağdaş endüstri ölçmelerinde çokyararlı olan duyarlıklı uzunluk, doğrultu <strong>ve</strong> eğimölçmelerinin de söz konusu yazı l ı m paketi iledeğeri endiri lebilecegi gösteri 1 mistir.TEODOLİTLERİN KAL1BRASY0NU İÇİN YENİ BİR YÖNTEMH. 1NBENSAND, İSVİÇREElektronik teodol i ti er 1 e ölçülen açıların kontrolü içingeliştirilen tam otomatik bir denetim donanımının yapısı <strong>ve</strong> t o n k s i y o n 1 a r ı t. a n 11 :>. 1 m a k t. a d ı r ,, T e o d o 1 i t k a n t. rol a 1 e t ialarak adlandı r ı lan bu makina, komparatör yöntemi ileçalışmakta <strong>ve</strong> değiştirilmiş T2000 Encoderindanyararlanmaktadır. Bir elektronik oto kolimatörle,teodolit kontrol aletinde <strong>ve</strong>rilen değerle test edilenteodolitteki doğrultu değerinin uyuşup uyuşmadığıdenetlenmektedir.KÜÇÜK ÖLÇEKLİ T0P0GRAF1K HARİTALARIN OTOMASYON DESTEKLİKARTOGRAFİK YÖNTEMLE ÜRETİMİH. JOCHEMOZYK - W. WEBER - 1. W1LSK1, FEDERAL ALMANYAResmi Topagra-fik kartogra-fik bilgi sistemi (ATKIS)kapsamı içinde Federal Almanya Uygulamalı JeodeziEnstitüsünce (IFAG) üretilen 1/200000 <strong>ve</strong> 1/1000000ölçekli sayısal haritalar tanıtılmaktadır.Bu arada <strong>ve</strong>ktör <strong>ve</strong> raster <strong>ve</strong>rilen işlenmesi konusundakazanılan zengin deneyimler aktarılmaktadır.63
1/25000 ÖLÇEKLİ SAYISAL T0P0BRAF1K GÖRÜNÜM MODELLERİNİNOLUŞTURULMASI AŞAMASINDA KAZANILAN DENEYİMLER VE PROJENİNKAPSAMID. GRÜNREİCH, FEDERAL ALMANYABildiride 1984-1989 yılları arasında Federal Almanyaölçme Daireleri Birliği tarafından geliştirilen ResmiTopogra-fik Kartografi k Bilgi Sistemi