Ufuk-U_niversitesi-SBE-Dergisi-S-ayı-5-kopya
Ufuk-U_niversitesi-SBE-Dergisi-S-ayı-5-kopya
Ufuk-U_niversitesi-SBE-Dergisi-S-ayı-5-kopya
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
görülmektedir. Ayrıca karar verme, meslek kararı verme ve karar verme stillerini ölçmeyeyönelik çeşitli ölçek geliştirme çalışmaları bulunmaktadır (Kuzgun, 1992; Bacanlı, 2000;Çolakkadıoğlu, 2003; Çakır, 2004). Bazı deneysel çalışmalarda ise karar verme stillerinin,bilgilendirme, grup etkileşimi, grup rehberliği gibi çalışmalarla değişim gösterip göstermediğiincelenmiştir (Ersever, 1996; Şeyhun, 2000; Bozgeyikli, 2005; Çivitci, 2005).Kararsızlık türlerinden Aceleci Kararsızlık yaşayan bireyler karar verirken; seçeneklerhakkında araştırma yapmaktan kaçınmakta, durum üzerinde detaylı düşünmek yerine o andaen çok hoşuna gideni seçerek hemen karar verme yoluna gitmektedir. Başka bir deyişle bireybir an önce karar vererek kurtulma yolunu seçmekte, daha sonra hoşuna gitmediğinde isehemen verdiği karardan vazgeçmektedir. Araştırıcı Kararsızlıkta ise birey; karar verirken bütünseçenekler hakkında bilgi toplamasına rağmen en uygun seçeneğin hangisi olduğuna kararvermekte ve kararı kesinleştirmekte güçlük ve kaygı yaşamakta, kimi zamanda verdiğikarardan kısa sürede vazgeçebilmektedir (Bacanlı ve Kuzgun, 2005a). Ana-baba tutumları ilekarar verme stratejileri arasındaki ilişki incelendiğinde, demokratik ana-baba tutumu ilemantıklı ve bağımlı karar verme arasında olumlu ilişki, kararsız olma arasında olumsuzilişki; koruyucu –istekçi ve otoriter ana-baba tutumları ile kararsız olma arasında olumlu,otoriter ana-baba tutumu ile mantıklı karar verme arasında olumsuz ilişki olduğu bulgularınaulaşılmıştır (Eldeleklioğlu, 1996). Karar Verme Becerileri Kazandırma Programıuygulamasına katılan üniversite 1. sınıf öğrencilerinin içtepisel karar verme sitillerindeazalma ve mantıklı karar verme stillerinde ise artış bulunmuştur (Ersever, 1996).Başka bir çalışmada karar verme becerisi eğitim programı, ilköğretim son sınıföğrencilerinde içtepisel karar verme puanı yüksek, mantıklı karar verme puanı düşüköğrencilerin içtepisel karar verme davranışlarının azalmasına, mantıklı karar vermebecerilerinin artmasına neden olmuştur. Karar verme becerisi eğitim programının öğrencilerinkarar verme becerilerini arttırmada etkili olduğu bulunmuştur (Şeyhun, 2000). Bir diğerçalışmada ise, akılcı duygusal eğitim programının, öğrencilerin mantıkdışı inanç düzeyleriniazaltmada etkili olduğu, bu etkinin 3 aylık izleme dönemi sonunda da devam ettiğibulunmuştur (Çivitci, 2005).Lise öğrencilerin genel olarak içsel kontrol odağına sahip olduğu ve çoğunluklamantıklı karar verme stratejisini kullandıkları tespit edilmiş, karar verme stratejilerininkontrol odağı ile korelasyonları incelendiğinde, mantıklı karar verme stratejisi ile kontrolodağı arasında olumsuz yönde ve düşük düzeyde bir ilişkinin olduğu, kontrol odağınıniçtepisel karar verme stratejisi ve kararsızlıkla olan korelasyonun ise olumlu yönde ve düşükdüzeyde olduğu bulunmuştur (Çoban ve Hamamcı, 2006). Karar verme stilli ve meslek kararverme sürecinde mantıklı- sistematik karar vermenin en etkili karar verme stili olduğu sonucubulunmuştur (Philips, Pazienza ve Walsh, 1984). Üniversite öğrencilerinde Karar verme stili,akademik başarı ve mesleki olgunluk arasındaki ilişki incelenmiştir. Bulgulara göre sadeceakademik başarı değişkeni ile bağımlı karar verme stilinin kombinasyonunun meslekiolgunluğun orta düzeyde belirleyicisi olduğu sonucu elde edilmiştir (Phillips ve Strohmer,1987).Yukarıda yapılan açıklamalara dayalı olarak bu araştırmada, gençlerin meslekseçimlerinde mesleki olgunluk düzeylerine bağlı olarak etkili karar verme stratejilerinigeliştirebilecekleri düşüncesinden hareket edilmiş ve lise öğrencilerinin mesleki olgunlukdüzeyleri ile karar verme stratejileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Eğitim kurumlarındayürütülen psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetleri çerçevesinde öğrencilere etkili kararverme becerileri öğretilebilir. Ancak öncelikle öğrencilerin kullandıkları kararstratejilerinin bilinmesine ihtiyaç duyulmaktadır (Kuzgun, 1992). Öğrencilere yönelikrehberlik çalışmaları planlanırken hangi okul türünde ve hangi sınıf düzeyinde ne türhizmetlere ihtiyaç duyulduğunun belirlenmesi önemlidir.46