Türkiye BMÄ°DÃS I. Ulusal Bildirimi - Enerji ve Tabii Kaynaklar ...
Türkiye BMÄ°DÃS I. Ulusal Bildirimi - Enerji ve Tabii Kaynaklar ...
Türkiye BMÄ°DÃS I. Ulusal Bildirimi - Enerji ve Tabii Kaynaklar ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Türkiye’deki bölgeler için iklim senaryolarının yansımaları, Ünal <strong>ve</strong> Önol (2004) <strong>ve</strong> Ünal <strong>ve</strong> Tan (2004) tarafındançalışılmıştır. GAP bölgesindeki yüzey alanında meydana gelen değişikliklere yönelik bölgesel iklim modelleme ön çalışmalarıÜnal <strong>ve</strong> meslektaşları (2001) tarafından yapılmış olup, uzun süreli etki çalışmaları devam etmektedir. Her iki model de, DSİtarafından desteklenen, DEU SUMER tarafından yürütülen <strong>ve</strong> Kavas M.L. <strong>ve</strong> Ortakları, (ABD) tarafından yapılan,“Fırat<strong>ve</strong> Dicle Havzalarında Su Envanter Çalışmalarının Geliştirilmesi” başlıklı Araştırma <strong>ve</strong> Uygulama Projesinde(2002-2005)kullanılmıştır.İTÜ’nün yanı sıra, DMİ Genel Müdürlüğü de RegCM3 <strong>ve</strong> PRECIS bölgesel iklim modellerini kullanarak iklim tahminçalışmaları yürütmektedir. DMİ Genel Müdürlüğü, aynı zamanda, günde dört defa olmak üzere sayısal hava tahmini yapmakiçin MM 5V 3modelini kullanmaktadır. Söz konusu model, sırasıyla, Türkiye’deki bölgeler için saat 00:00, 06:00 <strong>ve</strong> 18:00’da(UTC) <strong>ve</strong> Avrupa için 12:00’da 48 <strong>ve</strong> 72 saatlik hava tahminleri yapmaktadır.Buna ek olarak, NATO TU-WAVES Projesi kapsamındaki ilk kez Orta Doğu Teknik Üni<strong>ve</strong>rsitesi tarafından geliştirilendalga tahmin modeli (METU-3), DMİ Genel Müdürlüğü’nde günlük deniz tahminleri için kullanılmaktadır. METU-3 dalgatahmin modeli, günde iki kez olmak üzere Akdeniz, Karadeniz, Marmara Denizi <strong>ve</strong> Hazar Denizi’nde yapılacak tahminleriçin kullanılmaktadır.DMİ Genel Müdürlüğü, aynı zamanda orman yangınlarının tahmin edilmesi için de bir model geliştirmiştir. 2004 yılındanbu yana, sistem üç gün öncesinden uyarı <strong>ve</strong>rilmesi şeklinde çalışmaktadır.Orta Doğu Teknik Üni<strong>ve</strong>rsitesi’nin Deniz Bilimleri Enstitüsü’nde, oşinografik gözlemler <strong>ve</strong> tahmin modelleri üzerindeproje çalışmaları yürütülmektedir. Bu projelerden bazıları, MFSTP (Çevre Tahminlerine Yönelik Akdeniz Tahmin Sistemi),ARAL-KUM (Aral Denizi Bölgesinin Çölleşmesi: Doğal <strong>ve</strong> Antropojenik Etkileri Üzerine bir Çalışma) <strong>ve</strong> MACE (Hazar DeniziEkosisteminin Çok Disiplinli Analizi).DMİ Genel Müdürlüğü, Köln Üni<strong>ve</strong>rsitesi, Rhenish Çevre Merkezi ile EURAD (Avrupa Hava Kirliliği Dağılımı) modelininTürkiye’ye uyarlanması için 2006 yılında iki yıllık bir hizmet sözleşmesi imzalamıştır. Söz konusu model, 2006 yılı sonuitibariyle kullanıma sunulacak <strong>ve</strong> komuoyuna duyurulması için hava kirliliği tahminleri üretecektir.İklim Etkisi Çalışmaları <strong>ve</strong> Sosyo-Ekonomik ÇalışmalarTürkiye, su kaynaklarının azalması, orman yangınlarının artması, kuraklık <strong>ve</strong> çölleşme gibi küresel ısınmanın olumsuzsonuçlarından etkilenecektir. Bu nedenle, ülkemiz küresel iklim değişikliğine karşı hassas bir ülke olarak görülmektedir.Türkiye için gelecekteki iklim senaryolarında, sıcaklıkların artması, yağışın azalması, su kaynaklarının azalması <strong>ve</strong> ekilebilirarazilerin kaybı gibi değişiklikler tahmin edilmektedir. Şu anda Türkiye’de, bu alandaki çalışmalar kısıtlı olup, iklimdeğişikliğine uyum <strong>ve</strong> uyum kapasitesi ile ilgili bilgi seviyesi hala yetersizdir. Gelecekteki iklim değişikliğinin etkileri üzerineyapılan bazı ön çalışmalarda önerilen muhtemel uyum seçenekleri sınırlıdır.Türkiye tarımsal sektör modeli, Dellal <strong>ve</strong> meslektaşları (2004) tarafından geliştirilmiştir. İklim değişikliğinin beştemel tarım ürünü (buğday, arpa, mısır, pamuk <strong>ve</strong> ayçiçeği) üzerindeki etkileri incelenmiş, üretime <strong>ve</strong> tüketimeetkileri tahmin edilmiştir. Bu modelin geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürmektedir. Yakın gelecekte, emisyonseviyeleri <strong>ve</strong> uyum seçeneklerinin de çalışmaya dahil edilmesi amaçlanmaktadır.1984 <strong>ve</strong> 2004 yılları arasında, iklim değişikliğinin deniz seviyesinin yükselmesine etkisi ile ilgili ön çalışmalar TUDEStarafından yapılmıştır (Demir <strong>ve</strong> meslektaşları, 2005).Karaca <strong>ve</strong> Ünal (2003), yerleşim alanı ile kuraklık <strong>ve</strong> taşkınların bu alanlarda yaşayanların refahına etkilerini değerlendirmekiçin bir çalışma yapmıştır.Çaldağ <strong>ve</strong> Şaylan (2004), Trakya Bölgesi’nde, iklim değişikliğinin buğday üretimine etkisini araştırmıştır. Çaldağ <strong>ve</strong>meslektaşları (2000), iklim değişikliğinin buğday üretimine etkisini çalışmak için bir bitki-iklim modeli kullanmıştır.Kadıoğlu <strong>ve</strong> meslektaşları, iklim değişikliğine bağlı olarak buğday üretimi döngüsü (1998) <strong>ve</strong> su kaynaklarındaki değişiklikleriincelemiştir (2004).205