Türkiye BMÄ°DÃS I. Ulusal Bildirimi - Enerji ve Tabii Kaynaklar ...
Türkiye BMÄ°DÃS I. Ulusal Bildirimi - Enerji ve Tabii Kaynaklar ...
Türkiye BMÄ°DÃS I. Ulusal Bildirimi - Enerji ve Tabii Kaynaklar ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
8.ARAŞTIRMA VE SİSTEMATİK GÖZLEMFinansman için üç odak noktası mevcuttur:• "Sosyo-ekolojik araştırma – bölgesel sürdürülebilirlik"• "Sanayiye ilişkin sürdürülebilirlik– bütünleyici çevre teknolojisi "• "Küresel değişim"8.2.4 Araştırma FaaliyetleriTürkiye’de iklim değişikliği konusundaki araştırmalar 1990’lı yılların ortasında başlamıştır. Söz konusu araştırmalar,çoğunlukla iklim süreci <strong>ve</strong> sistem çalışmaları, iklim etki araştırması <strong>ve</strong> kısmi olarak da azaltım üzerine odaklanmıştır. Birdiğer önemli araştırma dalı ise; mevcut teknolojilerin geliştirilmesi <strong>ve</strong> ihtiyaç duyulan azaltım metodlarının <strong>ve</strong> teknolojilerininadaptasyonudur. [3].İklim Çalışmalarının GeçmişiBilim insanları tarafından Türkiye’nin iklimi konusunda birçok araştırma yapılmıştır. Bu araştırmalardan bazıları, Fairbridge<strong>ve</strong> meslektaşları (1997) tarafından Türkiye üzerinde yapılan paleoklimatolojik çalışmalar <strong>ve</strong> Karaca <strong>ve</strong> meslektaşları (1999)tarafından Karadeniz’de yapılan paleoşinografik çalışmalardır. Buna ek olarak, Türkeş <strong>ve</strong> meslektaşları (1995, 1996, 1998,2002), Türkeş <strong>ve</strong> Sümer (2004), Kadıoğlu (1997), Tayanç <strong>ve</strong> meslektaşları (1997), Türkiye’deki sıcaklık <strong>ve</strong> yağış değişimleri<strong>ve</strong> trendlerini araştırmıştır. Ayrıca, Kuzey Atlantik Salınımının Türkiye’deki yağışa etkisi, Türkeş <strong>ve</strong> Erlat 2003 and 2006tarafından, deniz seviyesi basıncı (SLP) <strong>ve</strong> yağış arasındaki ilişki Kutiel <strong>ve</strong> meslektaşları (2001) tarafından araştırılmıştır.Son yıllarda, Güneydoğu Anadolu Projesi’nin (GAP) bir sonucu olarak, Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu bölgesindekamuoyunun olası bir iklim değişikliğine ilgisinin artması sebebiyle, 2001 yılında GAP Bölgesel Kalkınma İdaresi, “GAPBölgesinin Günümüzdeki <strong>ve</strong> Yakın Gelecekteki İklim Durumunun İncelenmesi” projesini başlatmıştır. Bu proje, 2002yılında Devlet Meteoroloji İşleri (DMİ) Genel Müdürlüğü <strong>ve</strong> Ankara Üni<strong>ve</strong>rsitesi Ziraat Fakültesi tarafından yürütülmüşolup bölgesel arazi kullanımı, tarım faaliyetleri potansiyeli <strong>ve</strong> su kaynakları kullanımının belirlenmesi açısından büyüköneme sahiptir.İklim değişimleri <strong>ve</strong> kentleşme; Karaca <strong>ve</strong> meslektaşları (1995), Tayanç <strong>ve</strong> meslektaşları (1997), Türkeş <strong>ve</strong> meslektaşları(2002) tarafından araştırılmış, mevsimsel ısınma <strong>ve</strong> soğuma dereceleri – günlük trendler; Kadıoğlu <strong>ve</strong> meslektaşları (2001)tarafından analiz edilmiştir. Türkiye’yi etkileyen Siklonların Yörüngeleri; Deniz <strong>ve</strong> Karaca (1995) tarafından, siklonlarınmeydana geldiği yerlerdeki değişimler ise Karaca <strong>ve</strong> meslektaşları (2000) tarafından analiz edilmiştir.Demirhan <strong>ve</strong> meslektaşları (2004), toplam ozon seviyelerinin bölgesel değişimlerini incelemiştir. Kahya <strong>ve</strong> meslektaşları(2003) ise Ankara bölgesindeki ozon profillerini <strong>ve</strong> değişimlerdeki subtropikal jet akımlarının etkisini araştırmıştır.Verilerin teminine, 2003 yılında ENVISAT projesi kapsamında, kısmen MIPAS, GOMOS <strong>ve</strong> SCIAMACHY modüllerine dayalıolarak başlanmıştır. Aktif olmayan modüllerin hazırlık aşaması halen sürmektedir. İncecik <strong>ve</strong> meslektaşları (2002) tarafındanENVISAT projesi ile yere dayalı çalışmalara bütünlük kazandırıldığında, Türkiye coğrafyası ile çevresinde meydana geleniklim değişiklikleri kantitatif olarak görmek <strong>ve</strong> analiz etmek suretiyle bu alanda meydana gelen bilimsel boşluğun giderilmesimümkün olacaktır.Türkiye’deki elektrik enerjisinin büyük bir çoğunluğu hidroelektrik kaynaklarından elde edildiği için, su kaynakları <strong>ve</strong>bunların hidroelektrik üretimine etkisine özel önem <strong>ve</strong>rilmelidir. Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğü (EİE) <strong>ve</strong>İstanbul Teknik Üni<strong>ve</strong>rsitesi (İTÜ) akarsuların akımlarındaki trendlere dayalı araştırmalarını tamamlamıştır (İTÜ İnşaatFakültesi <strong>ve</strong> EİE, 2002). Yıldız <strong>ve</strong> Malkoç (2000) ise Akdeniz, Ege <strong>ve</strong> Güneydoğu Anadolu akarsularının akım kapasitelerindeiklime bağlı değişiklikleri analiz etmiştir.Modelleme <strong>ve</strong> TahminlerDinamik <strong>ve</strong> istatistiksel ölçek küçültme çalışmaları, İTÜ’de gerçekleştirilmektedir. Bölgesel iklim modelleri olarak, Önol(2004), Tatlı (2004) <strong>ve</strong> Tatlı <strong>ve</strong> meslektaşları (2004a <strong>ve</strong> 2004a) tarafından RegCM3 <strong>ve</strong> MM5 modelleri kullanılmıştır.204