10. Arkeometri Sonuçları Toplantısı - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
10. Arkeometri Sonuçları Toplantısı - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
10. Arkeometri Sonuçları Toplantısı - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
iCüruf <strong>ve</strong> amplıora analiz sonuçlarının eşit denilecek ölçüde benzerliği,bunların aynı malzemeden üretildiğini göstermektedir, Jeokimyasaldeğerlendirmeye uygun az mobil elementlerin» <strong>ve</strong> çevrenin jeolojikyapısından dolayı beklenilen ana <strong>ve</strong> yan komponentlerin değerlendirilınesibize yerli üretim için önemli ipuçları <strong>ve</strong>rmektedir, Elementlerinkonsantreleri ikili <strong>ve</strong>ya üçlü gruplar halinde karşılaştırıldığında,cüruflarla amphoralann benzerliği daha bariz bir şekilde açığa çıkmaktadır.Bu değerlendirmelere göre, araştırılan amphoraların yerli üretimolduğu anlaşılmaktadır. Resim ll' de örnek olarak Cr <strong>ve</strong> Ni elementlerinincüruflarda <strong>ve</strong> amphoralarda dağılımı görülmektedir. Cr <strong>ve</strong>Ni, bir yandan az mobil karektere sahip olmalarından diğer yandan iseultrabazik kayaçlarda (örneğin ofiolit) zengin oluşlarından dolayı örnekolarak seçilmişlerdir. Ofiolitlerin bulunduğu bölgelerdeki kil yataklarındabu elementlerin konsantreleri norınal kayaçların çok üzerindedir <strong>ve</strong> dolayısıile bu elementler seramik üretim merkezlerinin saptanmasında kullanılabilir.Resim l2'de Milet üretimi amphoralarla Attika'da üretildiği sanılanSOS amphoralarının açık bir şekilde ayrıldığı görülmektedir,aıHala bazı literatürlerde üretim yerinin Rodos adası olduğu savunulanFikellura tarzındaki amphoralara Milet'te sık rastlanmaktadır. Dupont iseFikellura kaplarının Milet'te de üretilmiş olması gerektiğini savunur.nÇalışmalarımızdan alınan sonuçlar Dupont'un haklı olduğunu gösteımektedir.Milet'terastlanılan Arkaik Dönem'e ait Fikellura amphoralarıMilet'te üretilmiştir. Resim l3'te Milet'te bulunan Fikellura amphoralarınCrINi diyagramı görülmektedir. Diyagramda .Fikellura amphoralannınMilet'e mahsus alan içinde yer aldıkları açık bir şekilde göz önündedir.Resim l4'te görüldüğü gibi Milet amphoralanndan farklı tarz <strong>ve</strong>dekor gösteren "Chios Amphoraları" nın Milet'te taklit edilip edilmediğisorusu yapılan araştırmaların başka bir konusunu teşkil etmekte idi. AnalizIerdenalınan sonuçlar, Milet'te bulunan Chios tarzındaki amphoralarınyerli üretimden farklı içeriklerinin olduğunu dolayısı ile farklı malzemedenüretildiğini göstermektedir. Bu farklılık örnek olarak seçilen CrlNi diyagramında açık bir şekilde görülmektedir (Resim: 15). Chios tarzındakiamphoraların "Milet amphoraları"ndan farklı içeriği diğer diyagramlardada izlenebilir (Resim: 15, alt diyagram)." Bu sonuçlara göre(20) Bkz. V.M.Goldschmid, Geochemischc Ycneilungsgcsctze dcrElemente (1924).(21) Attikada ofiolir kökenli kil yataklarnun varlığı bilirunekte olup. burada üretilen seraıniğindeyüksekoranda Cr <strong>ve</strong> Ni içermesi gerekir. Bkz. V. Jakobshageıı (editör), Geologic von Griechenland(1986); A.woJohnston-R.E. Jones. BSA 73, 1978, 103-141.(22) P. Dupont in: Milet 1899-1980 (1986) 51-71.(23) Mikaca Milet kadar zengin alımıyan Chios tarzındaki amphoralar dolayısı ile Milet'e göredaha az K içerirler.24