Anlamsal Web Politika Dillerinin KarşılaştırılmasıÖzgü Can, Murat Osman Ünalır<strong>Akademik</strong> Bilişim’<strong>10</strong> - XII. <strong>Akademik</strong> Bilişim Konferansı Bildirileri<strong>10</strong> - <strong>12</strong> Şubat 20<strong>10</strong> Muğla Üniversitesiİyi TanımlanmışAnlamsallıkAltyapıdakiBiçimEyleminYürütülmesiKAoS Rei Ponder Protune XACML WSPLVar Var Yok Var Yok YokDLYokDeontikMantık,MantıkProgramlama,DLYokNesneyeDayalıVar (sistemözelliklerineerişirken)MantıkProgramlama- -Var Var VarYetki Aktarımı Yok Var Var Var Yok YokGerçekleştirimTürüMerkeziDağıtıkPolitikalar,MerkeziGerçekleştirimMerkeziDağıtıkDağıtıkPolitikalar,MerkeziGerçekleştirimDağıtıkPolitikalar,MerkeziGerçekleştirimUzlaşma Yok Yok Yok Var Yok YokSonuç Şekli İzin/Yasak İzin/Yasak İzin/Yasak Açıklamalarİzin/Yasak,Uygulanamaz,Belirsizİzin/Yasak,Uygulanamaz,BelirsizGenişletilebilirlik Var Var Var Var Var YokTablo 1. Anlamsal Web politika dillerinin karşılaştırması.5. Kaynaklar[1] Antoniou, G. and van Harmelen, F., “A SemanticWeb Primer”, The MIT Press, ISBN0-262-0<strong>12</strong><strong>10</strong>-3. (2004).[2] Kagal, L., Finin, T., Paolucci, M., Srinivasen,N., Sycara, K., Denker, G., “Authorizationand Privacy for Semantic Web Services”, IEEEIntelligent Systems, 19(4): 50-56 (2004).[3] Tonti, G., Bradshaw, J. M., Jeffers, R.,Monranari, R., Suri, N., Uszok, A., “SemanticWeb Languages for Policy Representation andReasoning: A Comparison of KaoS, Rei, andPonder”, 2nd International Semantic WebConference (ISWC 2003), 419-437 (2003).[4] Finin, T. et al., “ROWLBAC - RepresentingRole Based Access Control in OWL”, Proceedingsof the 13th Symposium on AccessControl Models and Technologies. (2008).Conference, WWW 2005, Chiba (Japan).Conference proceedings, 61-66 (2005).[9] Uszok, A., J. M. Bradshaw, R. Jeffers, A.Tate, J. Dalton, “Applying KAoS Services toEnsure Policy Compliance for Semantic WebServices Workflow Composition and Enactment”,International Semantic Web Conference,425-440 (2004).[<strong>10</strong>] Uszok, A., Bradshaw, J. M., Jeffers, R.,“KAoS: A Policy and Domain Services Frameworkfor Grid Computing and Semantic WebServices”, Second International Conferenceon Trust Management. (2004).[11] Quinn, K., O’Sullivan, D., Wade, V., “PolicyDriven Composition of Trustworthy WebServices”, 4th annual Conference on InformationTechnology and Telecommunications,IT&T, Limerick, Ireland, October 20-21.(2004).Uzlaşma: Sadece Protune politika dili uzlaşmasağlamaktadır.Sonuç Şekli: Politika gerçekleştiriminin sonucununistekte bulunan varlığa döndürülmesigerekmektedir. KAoS ve Ponder’da bu yanıtistek alındı ya da alınmadı şeklindedir. WSPLve XACML bu iki yanıtın yanı sıra uygulanabilirkural ya da politika olmadığını belirtenuygulanamaz ve işlem sırasında hata oluştuğunubildiren belirsiz yanıtlarınıda içermektedir.Protune, gelişmiş açıklama yeteneklerineizin vermektedir. Rei politika dilinde alındı vealınmadı yanıtlarının yanı sıra istekte bulunanvarlık, zorunluluk politikalarında, zorunluluğugerçekleştirme-sinin ve gerçekleştirmemesininetkilerini what-if sorgulamaları ile karşılaştırarakzorunluluğu tamamlayıp tamamlamamayakarar verebilir.Genişletilebilirlik: Kullanıcı kendi gereksinimlerinegöre dili uyarlayabilir. WSPL dışındabütün politika dilleri genişletilebilirliğe izinvermektedir.4. SonuçAnlamsal Web uygulamaları için önemli birkavram olan politika, en basit tanımı ile kurallarkümesidir. Anlamsal olarak zengin birbiçimde tanımlanmış olan politikalar, insanhatalarını ve politika çelişkilerini azaltmakta,politika analizini ve birlikte işlerliği kolaylaştırmaktadır[3]. Politikaların ifade edilmesindepolitika dillerinden yararlanılmaktadır. AnlamsalWeb teknolojilerine dayanan politikadilleri, politikaların çok çeşitli etki alanı verileriüzerinde tanımlanmasına izin vermekte veaynı bilgi modelini kullanmayan katılımcılararasında ortak anlamı desteklemektedir [4]. Literatürde,Anlamsal Web uygulamaları için çokçeşitli politika dilleri yer almaktadır. Bu çalışmada,Anlamsal Web’in güvenliği için ihtiyaçduyulan politikaların oluşturul-masında kullanılabilecekpolitika dillerinden bahsedilmiş vebu diller farklı açılardan karşılaştırılmıştır.[5] Toninelli, A., Montanari, R., Kagal, L.,Lassila, O., “Proteus: A Semantic Context-Aware Adaptive Policy Model”, POLICY ‘07:Proceedings of the Eighth IEEE InternationalWorkshop on Policies for DistributedSystems and Networks, Bologna, Italy, 13–15June, <strong>12</strong>9 –140 (2007).[6] Anderson, A. H., “An Introduction to theWeb Services Policy Language (WSPL)”, 5thIEEE International Workshop on Policiesfor Distributed Systems and Networks,Yorktown Heights, New York. (2004).[7] Kagal, L., Finin, T., Joshi, A., “A PolicyBased Approach to Security for the SemanticWeb”, 2nd International Semantic WebConference (ISWC 2003), 402-418 (2003).[8] Clemente, F. J. G., Perez, G. M., Blaya, J. A.B. and Skarmeta, A. F. G., “Representing SecurityPolicies in Web Information Systems”,Workshop on Policy Management for theWeb, 14th International WorldWideWeb[<strong>12</strong>] Dulay, N., Lupu, E., Sloman, M., Damianou,N., “A Policy Deployment Model for thePonder Language”, Proc. IEEE/IFIP InternationalSymposium on Integrated NetworkManagement (IM’2001). (2001).[13] Damianou, N., Dulay, N., Lupu, E., Sloman,M., “The Ponder Policy SpecifiicationLanguage”, Workshop on Policies for DistributedSystems and Networks, Springer-Verlag LNCS, 18-39 (1995).[14] Damiani, E., De Capitani di Vimercati,S., Fugazza,C. and Samarati, P., “ExtendingPolicy Languages to the Semantic Web”, WebEngineering 4th International Conference,ICWE 2004, Munich, Germany, July 26–30,330–343 (2004).[15] Bonatti, P. A. and Olmedilla, D., “PolicyLanguage Specification”, Technical report,Working Group I2, EU NoE REWERSE.(2005).318319
Anlamsal Web Politika Dillerinin KarşılaştırılmasıÖzgü Can, Murat Osman Ünalır[16] Bonatti, P. and Samarati, P., “RegulatingService Access and Information Release onthe Web”, In Conference on Computer andCommunications Security (CCS’00), Athens.(2000).[17] De Coi, J. L., Olmedilla, D., Bonatti, P.A.and Sauro, L., “Protune: A framework for semanticweb policies”, In Proceedings of thePoster and Demonstration Session at the7th International Semantic Web Conference(ISWC2008), Karlsruhe, Germany, October28, volume 401 of CEUR Workshop Proceedings.(2008).[18] Godik, S., Moses, T., eds., “OASIS eXtensibleAccess Control Markup Language(XACML) Version 1.1”, OASIS CommitteeSpecification, http://www.oasis-open.org/committees/download.php/ 4<strong>10</strong>3/ cs -xacmlspecification-1.1.doc,July 24. (2003).[19] Anderson, A, “Comparing WSPL and WS-Policy”, IEEE Policy 2004 Workshop, http://research.sun.com/projects/xacml/ WSPL_vs_WS-Policy_v2.pdf . (2004).[20] De Coi, J. L. and Olmedilla, D., “A Reviewof Trust Management, Security and PrivacyPolicy Languages”, In InternationalConference on Security and Cryptography(SECRYPT 2008), INSTICC Press. (2008).<strong>Akademik</strong> Bilişim’<strong>10</strong> - XII. <strong>Akademik</strong> Bilişim Konferansı Bildirileri<strong>10</strong> - <strong>12</strong> Şubat 20<strong>10</strong> Muğla ÜniversitesiKural ve Sorgu Örüntülerinin Düzenlenmesi ile Rete TabanlıBir Çıkarsama Motorunun EniyilenmesiTuğba Özacar Öztürk, Övünç Öztürk, Murat Osman ÜnalırEge Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, İzmir{tugba.ozacar, ovunc.ozturk, murat.osman.unalir}@ege.edu.trÖzet: Bu çalışmada Rete tabanlı bir OWL çıkarsama motorunun gerçekleştirimi ve bir eniyilemebuluşsalı ile çıkarsama motorunun performansının arttırılması anlatılmaktadır. Eniyileme buluşsalı,bilinen bazı eniyileme buluşsallarının değiştirilip, birleştirilmesi sonucu oluşmuş melez birbuluşsaldır. Kullanılan eniyileme buluşsalları kural ve sorgulara ait koşulların sıralarını değiştirerek,kural ve sorgu örüntülerinin yeniden düzenlenmesi prensibine dayanır.Anahtar Sözcükler: Çıkarsama, Rete, kural-tabanlı çıkarsama, eniyileme, kural, sorguOptimizing a Rete-based Inference Engine by Reordering Query and Rule PatternsAbstract: This work implements a Rete-based OWL inference engine and improves the performanceof this inference engine using an optimization. The optimization heuristic is a hybrid onethat modifies and mixes some well known optimization heuristics. The heuristics, that are used inthis work, are based on reordering query and rule conditions.Keywords: Reasoning, Rete, rule-based reasoning, optimization, rule, query3201. GirişBüyük boyutta ve birleşik ontolojileri işleyebilmeyeteneği, bütün anlamsal web araçlarıiçin olduğu gibi çıkarsama araçları için de çokgereklidir. Orta ölçekte ontolojileri iyi sayılabilecekperformanslarla işleyebilen kural tabanlıçıkarsama araçları olmasına rağmen, büyükölçekte ontolojiler için aynı şeyi söylemekmümkün değildir [1]. Bunun nedeni çıkarsamaişleminin zaman ve performans gereksinimininyüksek olmasıdır. Bir başka sorun, çıkarsamamotorlarının, veri değişikliklerinde çıkarsamasürecini en baştan başlatmalarıdır. Verilerinsıklıkla değiştiği durumlarda Rete [2][3] gibialgoritmaları kullanmak mantıklıdır. Rete, öncedenbulunmuş sonuçları hatırlayarak, bunlarıntekrar hesaplanmasını önleyen eniyilenmişbir algoritmadır. Rete yalnızca silinen ve yenieklenen olguları kurallarla test ederek performansıönemli ölçüde arttırır.321Rete, eniyilenmiş bir algoritma olmasına karşın,bu algoritma üzerinde yapılabilecek dahaileri eniyilemeler vardır. Bu çalışmada, bilinenbazı eniyileme buluşsalları [4] anlamsalweb’in ihtiyaçları doğrultusunda güncellenmişve biraraya getirilerek, melez bir buluşsal ortayakonulmuştur.Bir sonraki bölümde Rete tabanlı çıkarsama süreciayrıntılı olarak anlatılmaktadır. Üçüncü bölümde,kural örüntülerinin düzenlenmesi ile ilgilieniyilemeler ve bunların melezlenmesi sunulur.Dördüncü bölümde sunulan eniyilemelerin, büyükölçekli ontolojilerle değerlendirilmesi anlatılmaktadır.Son olarak beşinci bölüm bildiriyi sonlandırırve geleceğe yönelik çalışmaları sunar.2. Rete Tabanlı bir Çıkarsama MotoruRete, eniyilenmiş bir ileriye doğru çıkarsamaalgoritmasıdır. Verimli olmayan bir ileriye doğ-
- Page 4 and 5:
Tıp Bilişiminde Mobilite Uygulama
- Page 6 and 7:
İnternet ve Sanat, Yeni Medya ve n
- Page 9 and 10:
İnternet ve Sanat, Yeni Medya ve n
- Page 11 and 12:
İnternet ve Sanat, Yeni Medya ve n
- Page 14 and 15:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 17 and 18:
Öğrenci ve Öğretim Elemanının
- Page 19 and 20:
Lise Öğrencilerinin Mesleki Yönl
- Page 21 and 22:
Lise Öğrencilerinin Mesleki Yönl
- Page 23 and 24:
Telsiz Duyarga Ağları ile Bir Nes
- Page 25 and 26:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 27 and 28:
Kablosuz Algılayıcı Ağlar ve G
- Page 29 and 30:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 31 and 32:
Çizge Teorisi, Dağıtık Algoritm
- Page 33 and 34:
Uzaktan Eğitimde Sistem Odası Tas
- Page 35 and 36:
Hizmet İçi Eğitime Farklı Bir Y
- Page 37 and 38:
Hizmet İçi Eğitime Farklı Bir Y
- Page 39 and 40:
Orta Öğretimden Üniversiteye Gel
- Page 41 and 42:
Orta Öğretimden Üniversiteye Gel
- Page 43 and 44:
Uzaktan Eğitimde Yeni Bir Yaklaş
- Page 45 and 46:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 47 and 48:
Erişim Ağlarında WIMAX’ın Opt
- Page 49 and 50:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 51 and 52:
Türk ve Dünya Hukukunda Bilişim
- Page 53 and 54:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 55 and 56:
Mekânsal Bilişime Ontolojik Bir Y
- Page 57 and 58:
Mekânsal Bilişime Ontolojik Bir Y
- Page 59 and 60:
Mekânsal Bilişime Ontolojik Bir Y
- Page 61 and 62:
Temel Bilişim Eğitiminde Enformat
- Page 63 and 64:
Mobi̇ l Peer-To-Pee (P2P) Ağlarda
- Page 65 and 66:
Mobi̇ l Peer-To-Pee (P2P) Ağlarda
- Page 67 and 68:
Bulut Hesaplama Teknolojisi: Mimari
- Page 69 and 70:
Bulut Hesaplama Teknolojisi: Mimari
- Page 71 and 72:
Görevdeş (P2P) Ağlarda Sık Bulu
- Page 73 and 74:
Görevdeş (P2P) Ağlarda Sık Bulu
- Page 75 and 76:
Çevrimiçi Web Analiz Yazılımlar
- Page 77 and 78:
Web Sitelerinde Kullanılabilirlik
- Page 79 and 80:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 81 and 82:
Akademik Profil Web SayfasıMehmet
- Page 83 and 84:
Mekansal Veritabanlarında Hızlı
- Page 85 and 86:
Mekansal Veritabanlarında Hızlı
- Page 87 and 88:
Öncül Parola Denetimi Yöntemiyle
- Page 89 and 90:
Öncül Parola Denetimi Yöntemiyle
- Page 91 and 92:
Yazılım Geliştirme Süreçleri v
- Page 93 and 94:
Yazılım Geliştirme Süreçleri v
- Page 95 and 96:
Web Tabanlı CMMI Süreç Yönetimi
- Page 97 and 98:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 99 and 100:
Geleneksel Yazılım Mühendisliği
- Page 101 and 102:
Geleneksel Yazılım Mühendisliği
- Page 103 and 104:
Veriambarı Yazılım Geliştirme S
- Page 105 and 106:
Veri Madenciliğinde Temel Bileşen
- Page 107 and 108:
Veri Madenciliğinde Temel Bileşen
- Page 109 and 110: İş Zekası Çözümleri için Ço
- Page 111 and 112: İş Zekası Çözümleri için Ço
- Page 113 and 114: Görüntü İşlemede Yeni Bir Solu
- Page 115 and 116: Görüntü İşlemede Yeni Bir Solu
- Page 117 and 118: Bağlantısız Web Uygulamalarını
- Page 119 and 120: Bağlantısız Web Uygulamalarını
- Page 121 and 122: Web 2.0 Yeniliklerinin Eğitimde Ku
- Page 123 and 124: Kurumsal Kimlik Yönetiminde Günce
- Page 125 and 126: Kurumsal Kimlik Yönetiminde Günce
- Page 127 and 128: Nesneye Dayalı Programlarla Nesne
- Page 129 and 130: Normatif Çoklu Etmen Sistemlerinde
- Page 131 and 132: Normatif Çoklu Etmen Sistemlerinde
- Page 133 and 134: Birbirleriyle Etkileşim Halinde Bu
- Page 135 and 136: Birbirleriyle Etkileşim Halinde Bu
- Page 137 and 138: Gezgin Satıcı Probleminin İkili
- Page 139 and 140: Gezgin Satıcı Probleminin İkili
- Page 141 and 142: Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 143 and 144: Web Tabanlı Sayısal Yarıgrup Hes
- Page 145 and 146: Web 2.0 Uygulamalarının E-Öğren
- Page 147 and 148: Web 2.0 Uygulamalarının E-Öğren
- Page 149 and 150: İstatistiksel Yazılım Geliştirm
- Page 151 and 152: Arama Motoru OptimizasyonuCoşkun A
- Page 153 and 154: Arama Motoru OptimizasyonuCoşkun A
- Page 155 and 156: Üst Seviye Ontolojileri Üzerine B
- Page 157 and 158: Üst Seviye Ontolojileri Üzerine B
- Page 159: Anlamsal Web Politika Dillerinin Ka
- Page 163 and 164: Kural ve Sorgu Örüntülerinin Dü
- Page 165 and 166: Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 167 and 168: Eğitimde bir Günlük Uygulaması:
- Page 169 and 170: Eğitimde bir Günlük Uygulaması:
- Page 171 and 172: Web 2.0 Teknolojilerinin Eğitim Ü
- Page 173 and 174: Türkçe Hayat Bilgisi Veri Tabanı
- Page 175 and 176: Türkçe Hayat Bilgisi Veri Tabanı
- Page 177 and 178: Türkiye’de İşe Alım Sürecini
- Page 179 and 180: Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 181 and 182: Türkiye’de Bilim ve Teknoloji Po
- Page 183 and 184: Türkiye’de Bilim ve Teknoloji Po
- Page 185 and 186: Türkiye’de Planlı Kalkınma ve
- Page 187 and 188: Türkiye’de Planlı Kalkınma ve
- Page 189 and 190: Bilişim Şuraları, Teknoloji Poli
- Page 191 and 192: Bilişim Şuraları, Teknoloji Poli
- Page 193 and 194: Düşük Maliyetli Web Tabanlı Uza
- Page 195 and 196: Düşük Maliyetli Web Tabanlı Uza
- Page 197 and 198: Mobil Öğrenme Teknolojileri ve Ar
- Page 199 and 200: Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 201 and 202: Öğretim Teknolojileri: Tanımı v
- Page 203 and 204: Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 205 and 206: Braille Alfabesi ile Yazılmış Ka
- Page 207 and 208: Bilgi Güvenliğinde El YazısıBor
- Page 209 and 210: Güvenli İnternet Bankacılığı
- Page 211 and 212:
Güvenli İnternet Bankacılığı
- Page 213 and 214:
SMTP Protokolü ve Spam Mail Proble
- Page 215 and 216:
SMTP Protokolü ve Spam Mail Proble
- Page 217 and 218:
Sembolik Hesaplamalar için Mathema
- Page 219 and 220:
Genişband Gezgin Haberleşmede Yen
- Page 221 and 222:
Üç Boyutlu Çerçeve Yapıların
- Page 223 and 224:
Üç Boyutlu Çerçeve Yapıların
- Page 225 and 226:
Değişken Kalınlıklı İzotrop P
- Page 227 and 228:
Değişken Kalınlıklı İzotrop P
- Page 229 and 230:
Katsayıları Özellikli Bant Matri
- Page 231 and 232:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 233 and 234:
Beykent Üniversitesi Yazılım Mü
- Page 235 and 236:
Beykent Üniversitesi Yazılım Mü
- Page 237 and 238:
Kampüs Ağlarında Etkin Bant Geni
- Page 239 and 240:
Kampüs Ağlarında Etkin Bant Geni
- Page 241 and 242:
Yabancı Dilde Lisans Öğrenimi i
- Page 243 and 244:
Pardus’un 64 bit Mimarisine Port
- Page 245 and 246:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 247 and 248:
İnternetteki Etkileşim Merkezi So
- Page 249 and 250:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 251 and 252:
Desert Dune Dynamics And ProcessesL
- Page 253 and 254:
Uydu Kentlerin Tasarımı için Bir
- Page 255 and 256:
Uydu Kentlerin Tasarımı için Bir
- Page 257 and 258:
Kent Kaynaklarının Etkin ve Verim
- Page 259 and 260:
Kent Kaynaklarının Etkin ve Verim
- Page 261 and 262:
Anadolu Liselerine Öğretmen Atama
- Page 263 and 264:
Akıllı Trafik Denetimi ve Yöneti
- Page 265 and 266:
Akıllı Trafik Denetimi ve Yöneti
- Page 267 and 268:
3-Boyutlu Sanal Üniversite Oryanta
- Page 269 and 270:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 271 and 272:
Metin İçerikli Türkçe Dokümanl
- Page 273 and 274:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 275 and 276:
Uygurcada Biçimbilimsel Belirsizli
- Page 277 and 278:
Sosyal Ağlar ve Profil Yönetimine
- Page 279 and 280:
Sosyal Ağlar ve Profil Yönetimine
- Page 281 and 282:
Mimarlıkta Yapı Bilgi Modelleme v
- Page 283 and 284:
Mimarlıkta Yapı Bilgi Modelleme v
- Page 285 and 286:
Kan Damarı Genişliği Değişimin
- Page 287 and 288:
Diş Hekimliği Fakültesi Hastanel
- Page 289 and 290:
Diş Hekimliği Fakültesi Hastanel
- Page 291 and 292:
Ulusal Aşı Bilgi Sistemi: Bir Dur
- Page 293 and 294:
Ulusal Aşı Bilgi Sistemi: Bir Dur
- Page 295 and 296:
Dermatolojide Tanı Belirlemeye Yar
- Page 297 and 298:
Türkiye’de B2B e-Ticaret’i Uyg
- Page 299 and 300:
Türkiye’de B2B e-Ticaret’i Uyg
- Page 301 and 302:
Bazı Kamu Kurumlarında Elektronik
- Page 303 and 304:
Bazı Kamu Kurumlarında Elektronik
- Page 305 and 306:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 307 and 308:
Açık Kaynak Kodlu Bilgisayar Enva
- Page 309 and 310:
Dicle Üniversitesi Bilgi İşlem O
- Page 311 and 312:
Aluminyum Kütle İçerisinde İler
- Page 313 and 314:
Aluminyum Kütle İçerisinde İler
- Page 315 and 316:
İş Akış Çizelgeleme Problemi
- Page 317 and 318:
Meslek Liselerinde Mesleki Eğitimi
- Page 319 and 320:
Meslek Liselerinde Mesleki Eğitimi
- Page 321 and 322:
ActiveX ile Eğitsel Bir Web Sayfas
- Page 323 and 324:
Eğitim Amaçlı Debian Web, FTP ve
- Page 325 and 326:
Akademik Bilişim’10 - XII. Akade
- Page 327 and 328:
Yeni Nesil Mobil Öğrenme Aracı:
- Page 329 and 330:
Geoteknik Rapor Hazırlanmasında S
- Page 331 and 332:
Geoteknik Rapor Hazırlanmasında S
- Page 333 and 334:
Excel VBA ile Ankrajlı ve Ankrajs
- Page 335 and 336:
Excel VBA ile Ankrajlı ve Ankrajs
- Page 337 and 338:
Nüfus Tahmin Metotlarının ve Gel
- Page 339 and 340:
Nüfus Tahmin Metotlarının ve Gel