Modul 3. Elektron hökümeti ulanmak
Modul 3. Elektron hökümeti ulanmak
Modul 3. Elektron hökümeti ulanmak
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
salgyt amallaryny salgyt edaralaryna barmazdan amala aşyrmaga mümkinçilik<br />
berýär. Ozal Milli salgyt Gullugy (NTS - National Tax Service) salgyt<br />
habarnamalaryny poçta boýunça goýberýärdi, salgyt töleýjiler bolsa salgyt<br />
deklarasiýalaryny doldurmak üçin NTS-e hut özleri barmaly bolýardylar. Salgyt<br />
töleýjiler salgytlary tölemek üçin banklara barmalydylar ýa-da Internet-bankingiň<br />
mümkinçiliklerini ulanýardylar.<br />
Toplumlaýyn salgyt ulgamynyň maksatlary salgyt ýygymlaryny<br />
ýokarlandyrmak, parahorlugyň öňüni almak, salgyt töleýjiler tarapyndan salgytlary<br />
tölemegiň meýletinligini artdyrmak, öňdebaryjy salgyt administrirlenilmegini<br />
döretmek, hem-de bolsa çalt we takyk döwlet hyzmatlaryny bermek bolup durýar.<br />
Onlaýn salgyt ulgamy girdejilerden salgydy, korporasiýalardan salgydy,<br />
goşulan gymmada salgydy, emläge salgydy we beýleki salgytlary gurşap alýar.<br />
1999-njy ýyldan 2000-nji ýyl boýunça pilot taslamasy hökmünde NTS salgyt<br />
işgärleri bilen bilelikde Seulda salgyt deklarasiýalaryny gaýtadan işlemegiň<br />
elektron ulgamy işlenilip düzüldi, ol öz içine diňe girdejiden salgytlary we GGS-i<br />
alýardy. 2001-nji ýylda ulgamyň gurşap alşy alkogola we ýörite aksizlere salgydy<br />
goşmagyň hasabyna giňeldildi. 2001-nji ýylda GGS boýunça 2,12 million salgyt<br />
ýygymlaryň otuz göterimi elektron görnüşde ýygnaldy. <strong>Elektron</strong> salgyt ulgamynyň<br />
ulanylyş sferasy soňra giňeldildi, oňa gymmat bahaly kagyzlar bilen geleşiklere<br />
salgytlar we gerbe ýygym girizildi. Ondan başga-da, salgytlary haýal etmän<br />
tölemek üçin habarnama ýa-da elektron görnüşde habar bilen tölemek üçin<br />
elektron tölegler boýunça salgyt ulgamy işlenilip düzüldi. Ondan başga-da, şahslar<br />
we kärhanalar biznesi hasaba almak, salgytlary tölemek, iş işewürligini wagtlaýyn<br />
togtatmak we biznesi ýapmak boýunça şahadatnamalaryň täzesini almak ýa-da<br />
könesini täzelemek üçin onlaýn režimde arzalary berip bilerler ýa-da barlap<br />
bilerler.<br />
Artykmaç maglumatlary girizmegi aradan aýyrmagyň we salgyt proseslerini<br />
tizleşdirmegiň hasabyna toplumlaýyn salgyt ulgamy işiň netijeliligini<br />
ýokarlandyrýar we çykdajylary azaldýar. Meselem, her ýyl, garaşylyşy ýaly, elde<br />
ýazylan habarnamalary poçta bilen goýbermegi we degişlilikde eltmegiň bu<br />
usulynda gijä galmagy ýok etmegiň hasabyna 146 milliard Koreý wonuna (146<br />
million ABŞ dollary) çenli tygşytlamak mümkin. Salgyt töleýjiler her ýylda ulag<br />
çykdajylarynda we salgyt edaralaryna barmak bilen bagly şahsy wagtlarynda 300<br />
milliard koreý wonuna (300 million ABŞ dollary töweregi) çenli tygşytlap bilerler,<br />
şol bir wagtda bolsa NTS-iň her ýyl kagyzsyz salgyt dolandyryşynda 120 milliard<br />
koreý wonuna (120 million ABŞ dollary töweregi) çenli tygşytlamagyna<br />
garaşylýar.<br />
55 Döwlet dolandyryşynyň liderleri üçin IKT Akademiýasy