12 2006
12 2006
12 2006
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
hasaplamasy geçirildi. Geçirilen işleriň netijesinde gaz gorunyň göwrüminiň 247,6 mlrd. m 3<br />
artandygy anyklanyldy.<br />
Buraw işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin, buraw erginleriniň taýýarlaýyş<br />
usullary kämilleşdirildi we olaryň ýerli çig mallary öz içine alýan düzümi işlenip<br />
taýýarlanyldy hem-de olar önümçilige – gaz guýularynyň buraw işlerinde ornaşdyryldy.<br />
Netijede, Döwletabadyň gaz guýusynda bir gije-gündizde gazyň çykyşyny 511 müň m 3<br />
ýetirildi.<br />
Türkmenistanda esasy pudaklaryň biri bolan nebitgaz ulgamlaryna degişli bolan<br />
Nebit we gaz institutynda <strong>2006</strong>-njy ýylda ylmy-barlag işleri jemi 67 sany ministrlik<br />
tarapyndan tassyklanylan şertnama esasynda alnyp baryldy. Bu şertnama işleriniň aglabasy<br />
nebitgaz toplumynyň geologiýa-gözleg we buraw işlerinden başlap, nebitgaz ýataklaryny<br />
işläp düzmek, nebitgazy gaýtadan işlemek we önümleri ugrukdyrmak ýaly ugurlaryny öz<br />
içine alýar. <strong>2006</strong>-njy ýylyň birinji ýarym ýyllygynda institutda ylmy-barlag we taslama<br />
işleriniň 1 manat çykdajysy üçin ylmyň berýän netijesi 3 manat boldy.<br />
“Türkmennebit” döwlet konserniniň “Nebitgazylymtaslama” instituty boýunça<br />
umumy bahasy 17 milliard 940 million manada deň bolan jemi 15 sany ylmy iş ýerine<br />
ýetirilip, olaryň 14-isi önümçilige ornaşdyryldy.<br />
Malaý käninde gazyň gorlary gaýtadan hasaplanyp, onuň goruny 2 essä golaý<br />
köpeldip, ylmy taýdan esaslandyryjy hasabat taýýarlanyldy we <strong>2006</strong>-njy ýylda<br />
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Gorlar boýunça döwlet topary tarapyndan<br />
tassyklanyldy.<br />
Şäher gurluşygy we seýsmologiýa ulgamy boýunça Seýsmologiýa ylmy-barlag<br />
institutynda Türkmenistanyň şäherlerini seýsmoetraplaşdyrmak üçin ilkinji gezek dikleýin<br />
we keseleýin tolkunlaryň tizligi peýdalanyldy, şol tolkunlary herekete getirmek üçin ýörite<br />
enjam işlenip düzüldi we taýýar edildi. Tutuş Aşgabat we Arçabil şäherleri boýunça 70<br />
profil işlenip taýýarlanyldy.<br />
Türkmenistanyň Energetika we senagat ministrliginiň “Gün” YÖB-de Garaşsyzlyk<br />
ýyllarynda ylmy-barlag we amaly-taslama işleri boýunça şeýle netijeler gazanyldy: çölde<br />
goýun sürüsini (1000 baş) we çopan toparyny (4 adam) saklamak üçin, medeni zolakdan<br />
100 we 250 km daşlaşan ýerlerde galyndysyz goýundarçylyk geliotoplumlary guruldy;<br />
hlorella öndürmek boýunça synag-senagat enjamy (öndürijiligi 7 aýda 500 m 3 hlorellanyň<br />
suspenziýasy) işlenip düzüldi we döredildi; arzanlygy we ýasalyşynyň ýönekeýligi bilen<br />
tapawutlanýan pnewmatiki nasos (öndürijiligi 20 m beýiklige suw galdyrylanda sagatda 1-<br />
4 m 3 ; kislota pulpy 6 m-e guýlanda bolsa 150 m 3 /sag.) işlenip düzüldi we onuň synag<br />
nusgalary ýasaldy; özbaşdak işleýän gelio suwa düşülýän enjamlar (gelio kabul edijiniň<br />
meýdany 1 m 2 , öndürijiligi bir gije-gündizde 50-60 0 C temperaturaly 80 litr ýyly suw) işlenip<br />
düzüldi we olaryň dürli gurluşlary döredildi; gün energiýasyny ýylylyk energiýasyna<br />
öwürmegiň tehnologiýasyny görkezmek üçin freneliň linzalary bilen gün toplaýjy ulgamyň<br />
tejribe modullary döredildi; peýdaly meýdany 100 m 2 bolan günden ýyladylýan iki sany jaý<br />
işlenip düzüldi we guruldy.<br />
Himiýa we himiýa tehnologiýasy, energetika (gün, ýel) hem ýylylyk tehnikasy<br />
ulgamlary “Gün” YÖB-inde ylmy-barlag we tejribe-düzüş işleri ministrlikleriň hem-de<br />
pudaklaýyn edaralaryň tabşyryklary boýunça baglaşylan şertnamalar esasynda alnyp baryldy.<br />
Diňe <strong>2006</strong>-njy ýylda umumy bahasy 3 milliard 251 million manat bolan 88 sany tema<br />
boýunça işler ýerine ýetirildi. Olaryň netijeleri işlenip düzülen täze tehnologiýalar, usullar,<br />
döredilen enjamlar we materiallar önümçilige ulanmaga berildi. Şol sanda, Hazaryň himiýa<br />
kärhanasynda ýodat kaliniň önümçiliginiň tehnologiýasy, “Maryazot” ÖB-ginde ammiagyň<br />
okislenme derejesini kesgitleýän enjam, Türkmenabadyň himiýa kärhanasynda ýerli çig<br />
malyň esasynda taýyn reňkleri almagyň tehnologiýasy, Baýramalynyň ýag zawodynda<br />
bitum-emulsiýa mastikasyny hem-de olifi almaklygyň usullary ornaşdyryldy.<br />
4