You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Meltem Cansever<br />
meltemcansever@gmail.com<br />
27/09/<strong>2009</strong><br />
SANATI TASARLAMANIN<br />
SINIRLARI<br />
12 <strong>Eylül</strong>’de açılan 11. İstanbul Bienali sergilediği gözüpek politik tutumları, genç<br />
sanatçı tercihleriyle uluslararası sanat camiasında özel yere sahip. Fakat etkinliğin<br />
siyasi duruşu “bienal tasarımı”nı sanatçıların fazla mı önüne çıkarıyor?<br />
Günümüzde dünyada 60’tan fazla bienal<br />
var. 1895 yılında Venedik’te başlatılan<br />
gelenek, zaman içinde Batılı kökenlerinin<br />
çok ötesine geçmiş durumda. 1951’de Sao<br />
Paola Güney Amerika’nın ilk bienali oldu;<br />
Kassel’in şu ünlü Documenta’sı ise 1955’te<br />
açılacaktır. Sydney Bienali 1973’teki<br />
başlangıcıyla eskiler arasına girdi bile. Ama<br />
asıl patlama 1990’larda yaşandı. Başta<br />
Asya’nın farklı köşeleri olmak üzere<br />
Havana’dan Karayiplere ve Afrika kıtasına<br />
uzanan “yeni nesil” bienaller Batı egemen<br />
sanata karşı bir politik tavır olarak gelişti.<br />
1987’de gün yüzüne çıkan İstanbul Bienali<br />
de yeni bienaller arasında öne çıkan, her yıl<br />
artırdığı seyirci sayısıyla ve paralel<br />
etkinliklerle kenti gerçek bir uluslararası<br />
güncel sanat ortamına çeviren benzersiz bir<br />
oluşum.<br />
Büyük boyutlu yerleştirmeler, yüksek<br />
teknolojili düzenekler, kavramsal parçalara<br />
pek de uygun olmayan geleneksel “beyaz<br />
küp” müze sergileri, galeriler ve sanat<br />
fuarlarının dışında ayrı bir mecra oluşturan<br />
bienallerin yükselişi bienalleri düzenleyen<br />
“küratör”ün de yıldızının parlamasıyla yan<br />
yana gelişti. Başta efsanevi bağımsız Harald<br />
Szeeman olmak üzere Pontus Hulten,<br />
Kasper König, Jean-Christophe Ammann,<br />
René Block gibi klasik nesil küratörler hâlâ<br />
Batılı ve erkek sanatçıları ağırlıkta<br />
tutuyorlardı, ama tercihler yalnızca ulusallık<br />
ölçütünden küratörün belirlediği temaya<br />
doğru kaymıştı. Bu ilk nesil yıldızların<br />
aralarından az sayıda isim kendini<br />
yenileyecektir. Vasıf Kortun, Roza Martinez,<br />
Okwui Enwezor, Hou Hanru gibi yeni nesil<br />
küratörler ise sanat ortamının çoklu<br />
manzaralarına dinamik bir ortam sağlayarak<br />
sanat kataloglardan panellere<br />
düzenledikleri bir dizi yan etkinlikle<br />
serginin ötesinde ayrı bir söylem de<br />
oluşturuyorlar. Yine de “Sergi küratörlere<br />
bırakılmayacak kadar ciddi bir iştir” diyen<br />
Szeeman’ın ilkesi korunuyor ve küratörler,<br />
serginin kendisini bir “sanat işi” olmaya<br />
kadar götürmemeye özen gösteriyorlar.<br />
Bienal meydanı, gerektiği gibi, sanatçıya<br />
kalıyor ve kavramsal çerçeve gerçekten bir<br />
çerçeve olarak kalıyor.<br />
Ama 8 Kasım’a dek açık kalacak 11. İstanbul<br />
Bienali, öncekilerin tersine daha çok<br />
kavramsal çerçevesiyle konuşuluyor ve<br />
sanatçıların ne yapmış olduğundan çok<br />
küratörlerin söyledikleri üzerinden<br />
değerlendiriliyor. Kurulduğu 1999 yılından<br />
bu yana çalışmalarını Hırvatistan’ın Zagreb<br />
kentinde sürdüren küratör kolektifi<br />
WHW/What, How& for Whom’un (Ne, Nasıl<br />
ve Kimin İçin), dört kadın küratörden<br />
oluşuyor: Ćurlin, Ana Dević, Nataša Ilić ve<br />
Sabina Sabolović. Kolektif, bienal başlığını,<br />
Bertolt Brecht’in 1928 yılında Elisabeth<br />
Hauptmann ve Kurt Weill ile birlikte yazdığı<br />
01<br />
Üç Kuruşluk Opera adlı oyunun ikinci<br />
perdesinin kapanış parçası olan “İnsan<br />
Neyle Yaşar?” adlı şarkıdan almış. Brecht’e<br />
“yeniden keşfedilmesi ve yeni kuşaklara<br />
gösterilmesi gereken bir klasik olarak<br />
bakmayı” amaçlamadığını, “geçmişin saklı<br />
kalmış tarafları üzerine bugün artık<br />
düşünmeye başlamayı ve sanatın, toplumsal<br />
olana müdahale ile estetik jest arasındaki<br />
eski ilişkilerin gözden geçirilmesi ve yeni<br />
ilişkiler kurulması için nasıl olasılıklar<br />
barındırdığını araştırmayı” önerdiğini<br />
belirtiyor WHW.<br />
03<br />
Ortadoğu ve eski Yugoslavya’nın ağır<br />
savaşlardan çıkmış sanatçılarının ağırlıkta<br />
olduğu etkinlik ağır bir öğretici misyon<br />
yüklenmiş durumda. Antrepo No.3,<br />
Tütün Deposu ve Feriköy Rum<br />
Okulu’nda 40 ülkeden 70 sanatçı ve<br />
sanatçı grubunun 141 projesine<br />
ev sahipliği yapan etkinlikte yerlerde kırmızı<br />
kâğıtlar buruşturulup atılmış, duvarlara sol<br />
içerikli sloganlar yazılmış, Brecht’in<br />
önerdiklerine uygun olarak<br />
ayrı öğrenme odaları öngörülmüş. Brecht’ten<br />
“Banka kurmanın yanında<br />
banka soymak nedir ki?”, “Her burjuva bir<br />
suçlu, her suçlu bir burjuvadır” gibi<br />
sözlerinin bienal sponsoru Koç’un logosuyla<br />
yan yana gelmesi mi galeyana getirdi<br />
bilmez, eleştiriler daha çok kendini “sol”<br />
diye adlandıran kesimden geliyor. Direnal-<br />
İstanbul Direniş Günleri kavramsal çerçevesi<br />
“İNSAN NE-SİZ YAŞAYAMAZ?” olarak<br />
adlandırarak, “Son birkaç yıldır müzelerde,<br />
dergilerde ve piyasada popülerleşen politik<br />
sanatın dünyayı gerçekten değiştirmekle<br />
hiçbir ilgisi olmadığını artık anlamamız<br />
gerekiyor” diyor onlar. Alternatif<br />
“beğenal” afişleri hazırlanıyor, açılışlara<br />
protestocular eşlik ediyor, anaakım medya<br />
sanatçıların işlerine çok az yer ayırarak<br />
tekrar tekrar kavramsal çerçevenin ne kadar<br />
radikal olduğundan bahsedip duruluyor. Ya<br />
işlerin kendisi? Fazla doğrudan<br />
göndermelerle dolu bazı örnekler olsa da<br />
Bülent Şangar’la Aydan Murtezaoğlu’nun<br />
AICA İstanbul ödüllü yürek burkucu “İşsiz<br />
İşçiler - sana yeni bir iş buldum!” projesi,<br />
Canan Şenol’un minyatür, Karagöz,<br />
ortaoyunundan beslenen “İbretnuma”<br />
adlı video çalışması, Sanja Iveković’in<br />
“Sığınma Evi (Güneş Gözlüğü)” projesi veya<br />
Vasıf Kortun’un eş-küratörü olduğu 2008<br />
Taipei Bienali’nde de adını duyuran Şilili<br />
kolektif Etcetera imzalı “Errorist Cabaret”<br />
akla ilk gelen etkileyici işler. Belki de medya<br />
ve anlamsız protestoların etkisiyle<br />
kavramsal çerçevenin bunca arkasında<br />
kalmaları yazık oluyor.<br />
Fotoğraflar: Muhsin Akgün<br />
01 Antrepo No.3 ve Feriköy Rum Okulu gibi<br />
mekanlarda yer alan bienal sergileri<br />
8 Kasım’a dek görülebilir.
04<br />
Kültür endüstrisinin bir süredir<br />
deneyimlenen ve 2010 yılında Türkiye’den<br />
Avrupa’nın geleceğine yapılacak katkıları<br />
göstermesi beklenen Avrupa Kültür Başkenti<br />
(AKB) projesine ramak kaldı. Ülkelerin<br />
imajlarını tazelemek, geliştirmek ya da<br />
imajlarına yeni karakterler eklemek için<br />
dikkate aldığı programlardan biri. İlgililerin<br />
hemen hepsini bünyesinde bulunduran AKB<br />
Ajansı dikkatleri o kadar üstüne çekiyor ki,<br />
geçtiğimiz yıl Milan'a hediye ettiğimiz Expo<br />
dünya fuarlarını takip etmiyoruz. Oysa 150<br />
yılı geçkin tarihleriyle Expo fuarları bize<br />
dünyanın bugünü ve yarınıyla ilgili geniş açı<br />
izdüşümler sunuyor. Evsahipleri başta olmak<br />
üzere katılımcılar da bıçak sırtında bir işe<br />
girişiyorlar. Eline yüzüne bulaştırdığın zaman<br />
dünya aleme rezil olmak var sonunda. Dünya<br />
Fuarı adıyla başladığında (1851) ülkelerin<br />
endüstriyel gelişmelerini tanıttığı, evrilerek<br />
"dünyalar kurmak" yaklaşımını vurgulayan,<br />
en nihayetinde de ulusların markalaşmasını<br />
sağlayan Expo 2010 yılında Şangay'da<br />
gerçekleşiyor.<br />
Expo’nun Yıldızları<br />
5.28 km² alanda ülke pavyonlarını<br />
ağırlayacak Şangay Expo 2010'dan, ulusların<br />
vizyoner yaklaşımlarını açıkça görmek<br />
heyecan verici. Özellikle Avrupa ülkelerinin<br />
omuz omuza mücadelesi ortaya teknoloji ve<br />
tasarımla kutsanmış emsalsiz binalar<br />
çıkmasına neden oluyor. Amerika kıtasının<br />
gösterişli yapısı Kanada'dan. Yapının<br />
merkezine kuracakları performans<br />
alanlarındaki ilk gösteri Cirque Du Soleil'den<br />
sipariş. Expo'nun merak edilen yıldızlarından<br />
biri ise Latin Amerika'dan ilk kez kendi<br />
pavyonuyla Expo'ya katılacağını bildiren Şili.<br />
Şili, pavyonunun işlevsel amaçları diğer<br />
ülkelerin yapılarının yanında yetersiz kalıyor.<br />
Ülkeler biraraya gelince dünyevi dertlere<br />
sahip çıktıklarını gösteriyorlar. Pavyonların<br />
hepsi misafirlerini teknoloji ile direkt<br />
etkileşime sokmak, geri dönüşümlü<br />
malzemelerden inşa edilmek, yağmur suyunu<br />
dahili kullanmak, terasa çimler ekip enerjiyi<br />
Erdem Dilbaz<br />
erdemdilbaz@gmail.com<br />
ŞANGAY’IN<br />
2010’U<br />
BAŞKA!<br />
Biz kendi 2010’umuzla çalkalanırken,<br />
Expo’nun yeni ev sahibi Şangay’ı unuttuk<br />
mu yoksa? Ulusların markalaşması<br />
adına dikkate değer katkıları olan 150<br />
yıllık etkinlik gelecek yıl Şangay’a<br />
neler getirecek dersiniz?<br />
01<br />
02 03<br />
02<br />
güneşten temin etmek gibi geç kalınmış<br />
aflarını doğadan betonla diliyorlar.<br />
Heaterwick Studio'nun tasarladığı İngiliz<br />
Pavyon'u kirpiye benziyor. Dışarıya uzatılmış<br />
fiberoptik kabloları rüzgarın salınımına<br />
bırakıyorlar. İçeriye kuracakları devasa<br />
dijital ekranlarla ziyaretçilerin beynini<br />
yıkayacaklar muhtemelen.<br />
Kültürlerini mimari yapının felsefesine<br />
oturtan ülkeler arasında, zirveyi Belçika<br />
hakediyor. Avrupa'nın göbeğinde Anglosakson,<br />
Germen ve Latin kültürlerinin geçiş<br />
noktası ve bilimsel gelişmişliklerine vurgu<br />
yapmak için pavyonlarının merkezini beyin<br />
hücresi formunda inşa ediyorlar. Polonya<br />
Pavyonu'nun dışı dantel örnekleri gibi<br />
tasarlanırken, İtalya da bölgesel tanımlamayı<br />
mimarisine yansıtıyor; İtalya'yı oluşturan<br />
tüm bölgelerin birlikteliği birbirinden kopuk<br />
konstrüksiyonların birlikteliğiyle<br />
vurgulanıyor. Danimarka Pavyonu<br />
Kopenhag'ın keyfiyetini içeriye taşıyor.Şehir<br />
bisikleti, doğal oyun alanları ve ekolojik<br />
piknik(?) alanı mevcut aile pavyonu.<br />
<strong>Tasarım</strong>ları, teknolojileri, felsefeleri ve<br />
beklenen 70 milyon ziyaretçisiyle 2010’un<br />
en önemli organizasyonu Şangay Expo 2010.<br />
Bir işle ilgilenirken diğerini önemsemedik<br />
belki lakin, gelecek 10 yılda Türkiye'nin de<br />
hatrı sayılır bir gövde gösterisi yapacak<br />
içeriğe sahip olmasını umuyoruz.<br />
01-02-03 Sırasıyla İtalya, İngiltere ve Belçika<br />
pavyonu
06 27/09/<strong>2009</strong> 07<br />
Dünyanın en büyük mimarlık zirvesi diye<br />
nitelendirilebilecek festival, mimarlık ve<br />
tasarım camiasına dünyanın en büyük<br />
mimari ödül programına katılarak kendini<br />
kanıtlama fırsatı tanıdığı için büyük rağbet<br />
görüyor. Festivalin tematik sergisi "Az<br />
çoktur", mimarların dünyadaki yeni<br />
ekonomik koşullara meydan okumaktaki<br />
becerilerini sınayacak. Sergi, yaratıcı<br />
tasarımın, hayal gücü ve yenilikçi<br />
düşüncenin; daha az zaman, enerji,<br />
malzeme ve finans ile nasıl daha az<br />
maliyetli, daha fazla değer üreten binalar ve<br />
kentler yaratacağı sorusuna odaklanacak.<br />
Bu yılki ödül programında, herkese daha<br />
fazla kazanma olanağı tanıyacak üç yeni<br />
kategori daha yer açıldı. Tamamlanmış<br />
yapıların yanısıra açılan bu kategoriler;<br />
içmimari ve dekorasyon, strüktür tasarımı<br />
ve geleceğe yönelik projeler olacak.<br />
Tamamlanmış yapılar altındaki tüm<br />
kategoriler "Dünya Yılın Yapısı Ödülü" için<br />
yarışacak. Bir proje birden fazla kategoride<br />
yarışmaya girebileceği gibi aynı yarışmacı<br />
bir kategoride birden fazla projeyle de<br />
yarışabilecek.<br />
Dünya Mimarlık Festivali'nde, Türkiye'den<br />
de 11 mimari projenin yarışması Türk<br />
pozgen@gmail.com<br />
GAUDİ’NİN BARCELONASI’NDA<br />
MİMARLIK FESTİVALİ<br />
Barselona’da 4-6 Kasım <strong>2009</strong> tarihlerinde<br />
Dünya Mimarlık Festivali’nin (WAF) ikincisi<br />
düzenlenecek. Dünyanın dört bir yanından<br />
projelerin yer aldığı festivalin yarışma<br />
bölümünde Türkiye’den 11 proje finale kaldı.<br />
mimarlığının gelişimi açısından çok<br />
sevindirici bir haber. Atilla Kuzu ve Levent<br />
Çırpıcı'nın Acıbadem Maslak Hastanesi ''iç<br />
mekan düzenlemesi'' kategorisinde, EAA-<br />
Emre Arolat Architects 7800 Çeşme<br />
Residences & Hotel ile ''konut'' ve ''tatil''<br />
kategorilerinde, BcD Konutları ve Likör<br />
''geleceğin projeleri/konut'' kategorisinde,<br />
Sinpaş Eco-Town projesi ''geleceğin<br />
projeleri/kentsel planlama'' kategorisinde,<br />
Eyüp Nikah Dairesi ''geleceğin<br />
projeleri/kültürel yapılar'' kategorisinde,<br />
Bodrum Büyük Kulüp ''geleceğin<br />
projeleri/ticari yapılar'' kategorisinde,<br />
Faruk Malhan tarafından projelendirilen<br />
Yalıkavak Bakraz Evleri ''karma konut<br />
kullanım'' kategorisinde, Tabanlıoğlu<br />
Mimarlık'ın Ankara Doğan Medya Center'ı<br />
''ofis/karma yapılar'' ve Kisebükü projesi,<br />
''geleceğin projeleri/konut'' kategorisinde<br />
dünyanın önde gelen mimari projeleriyle<br />
yarışma imkanı bulacak.<br />
Festivalin yarışma bölümünde finale kalan<br />
eserler, aralarında Süha Özkan, Rafael<br />
Vinoly, Farshid Moussavi, Kengo Kuma,<br />
Charles Jencks ve Sir Peter Cook gibi kent ve<br />
mimarlık platformlarında söz sahibi<br />
kişilerin yer aldığı uluslararası büyük jüri<br />
tarafından değerlendirilecek.<br />
Büyük çoğunluğu mimarlardan oluşan 2<br />
binin üzerinde katılımcının ziyaret etmesi<br />
beklenen festival kapsamında, yarışmanın<br />
dışında, güncel mimarlık konuları üzerine<br />
seminerler, ''Sürdürülebilir Mimarlık''<br />
temalı bir sergi ve öğrencilerarası proje<br />
yarışması da düzenlenecek.<br />
Festivale katılmak isteyenler<br />
www.worldarchitecturefestival.com<br />
adresinden tüm bilgilere ulaşılabilir.<br />
01 Maslak Acıbadem Hastanesi de finalde.<br />
Oliver Huntrods<br />
TADINA DOYULMAYAN TAKILAR<br />
İspanya'nın alanında ilk uluslararası etkinliği<br />
olan Çağdaş Takı Haftası JOYA, <strong>Eylül</strong> sonunda<br />
gerçekleştirildi. İki yıl gibi kısa sürede<br />
Avrupa’nın en etkili galerileri arasına giren<br />
galeri Klimt02 işbirliğinde düzenlenen JOYA'nın<br />
destekçileri arasında Katalan Takı Sanatçıları<br />
ve Sanatkârları Birliği “Artesania Catalunya” ve<br />
“Grupo Duplex” vardı.<br />
Mekân, çok isabetli bir seçimle, Foment d'Art i<br />
Diseny FAD'in sergi salonlarında<br />
konumlanmıştı. Çeşitli tasarım dallarında<br />
eğitim veren FAD'ın yüksek tavanlı Gotik<br />
salonlarında birçok sergi yan yanaydı.<br />
İşlenmemiş malzemeyi konu alan "Materia<br />
Prima", alanında yeni açılımlara imza atmış<br />
İspanyol takı sanatçılarına 15 yıldır verilen<br />
Enjoya't ödülünün finalist işleri, genç İtalyan<br />
sanatçıların işlerinden oluşan Lucca Preziosa<br />
Young, Klimt02 galerisinin 2010 yılı seçkisi<br />
olan "The Beauty&The Best" ve Takı Haftası için<br />
özel olarak geliştirilen resmi akşam yemeği<br />
konseptli "Joyas a la Carte" sergisi burada yer<br />
alıyordu.<br />
İngiltere, Avusturya, ispanya gibi çeşitli Avrupa<br />
ülkeleri ve Japon sanatçıların katılımıyla<br />
gerçeklesen sergide takılar, akşam yemeğinin<br />
başoyuncularıydı. Her sanatçının eserleriyle<br />
kendi aksam yemeği düzenlemesini yaptığı<br />
sergide Michael Berger'in kinetik isleri büyük<br />
ilgi topladı. Hareketli yüzükler kendileri gibi<br />
hareketli tabaklar üzerinde sergilenmişti. Arata<br />
Pelin Özgen<br />
Fuchi'nin erimiş gümüş tozu ile kaplı takıları da<br />
en çok ilgi görenler arasındaydı. Katılımcılar<br />
arasında bu sene bir Türk tasarımcı da<br />
bulunuyordu. “Bestie Fantasmagoriche" isimli<br />
koleksiyonunu ilk kez burada sergileyen Senay<br />
Akın, mizahi bir yaklaşımla gerçekleştirdiği<br />
takılarının sergilemesinde de mizahi dilini<br />
kullanmıştı. Yeşil, vitaminli taze sebzelerle<br />
01<br />
Türk tasarımcıları dünyanın dört bir yanında “görünür” olmaya<br />
başladı. İspanya’nın Çağdaş Takı Haftası Joya’nın katılımcılarından<br />
Senay Akın, mizahi diliyle haftanın akılda kalanları arasındaydı.<br />
takıları yan yana getiren masada her şey çok<br />
iştah acıcı görünüyordu doğrusu.<br />
Barselona’nın tanınmış mücevher markaları ve<br />
takı galerileri de fuar organizatörlerini yalnız<br />
bırakmadı. Aralarında Carera y Carera, Joid'art<br />
j.Roca La Basilica gibi prestijli markalar<br />
etkinliğe özel vitrin düzenlemeleriyle katıldı.<br />
01<br />
Böylelikle etkinlik tasarıma meraklı Katalanların<br />
başkentinin birçok yerinde kendini gösterdi.<br />
Galeri sahipleri, sektör profesyonelleri ve<br />
tasarım öğrencilerinin yoğun ilgi gösterdiği ilk<br />
günün sonunda Enjoya't ödülü profesyonel ve<br />
öğrenci dallarında sahiplerini buldu.<br />
01 Joya’daki Senay Akın standı<br />
Defne Bükümcü<br />
bukumcu@gayamimarlar.com.tr<br />
DİSİPLİNLER ARASI BİR TASARIM PROBLEMİ:<br />
YAT TASARIMI<br />
23 – 26 <strong>Eylül</strong> tarihlerinde Monako’da<br />
gerçekleştirilen Monaco Yacht Show önemli<br />
yat tasarımcıların katılımıyla gerçekleşti. Bu<br />
sene 19.’su gerçekleştirilen fuar 25 metre ve<br />
daha uzun yatların sergilendiği, sektörün en<br />
önemli etkinliği. 21 – 26 Ekim tarihlerinde<br />
İstanbul’da 28.’incisi düzenlenecek olan Boat<br />
Show ise uluslar arası bir fuar olmakla<br />
birlikte en az varlık gösteren grup Türkiyeli<br />
tasarımcılar olacak gibi görünüyor.<br />
Ülkemizde yat tasarımına ilgi duyan<br />
tasarımcılara yön gösterebilecek bir platform<br />
olmadığı gibi pazarda bir tasarımcı arayışı da<br />
henüz yok.<br />
Yat ya da gezi teknesi kavramı 1600’lerde<br />
döneminin en güçlü ekonomisine sahip<br />
Avrupa ülkesi olan Hollanda’da bir endüstri<br />
kolu olarak doğduğundan beri Avrupa<br />
ülkeleri bayrağı ellerinde tutmakta. Ancak<br />
pek çok imalat alanı gibi yat imalatı sektörü<br />
de Avrupa’dan doğuya doğru kayıyor. Diğer<br />
imalat alanlarından farklı olarak Türkiye’nin<br />
coğrafi konumu bu noktada büyük bir avantaj<br />
doğuruyor. Ülkemizdeki denizcilik<br />
sektörünün son yıllarda gösterdiği büyüme<br />
epey dikkat çekici. Kompleks yapısı ve içinde<br />
barındırdığı katmanlar sebebiyle, denizcilik<br />
sektöründeki bu büyüme pek çok yeni<br />
uzmanlık alanı ve iş olanağını da beraberinde<br />
getirmekte. 2002 yılında ülkemizdeki tersane<br />
sayısı 32 iken <strong>2009</strong> sonu itibariyle bu<br />
sayının 123’e ulaşması bekleniyor. Krize<br />
rağmen büyümesini sürdüren denizcilik<br />
sektöründe üretim kapasitesinde ve<br />
mühendislik hizmetlerinde dünya<br />
sıralamasında olmamıza rağmen tasarım<br />
alanında aynı derecede üretken olduğumuz<br />
söylenemez. Ülkemizde yat tasarımı ile<br />
uğraşan tasarımcı ve mimarların sayısı ne<br />
yazık ki bir elin parmaklarını geçmiyor.<br />
Oysaki yat tasarımı barındırdığı problemlerin<br />
doğası gereği mimarlar, iç mimarlar ve<br />
endüstri ürünleri tasarımcıları için iş<br />
potansiyeli oluşturmakta. Dünyada ve<br />
ülkemizdeki tasarımcıların bir çoğu küçük<br />
yaşlarından itibaren denizle haşır neşir<br />
yaşayan kişiler. Sektördeki yaygın görüş<br />
görsel ve kültürel birikimin önemli olduğu,<br />
denizle iç içe yaşayan kültürlerin tasarım<br />
alanında da daha üretken olduğu yönünde.<br />
Bu sebepledir ki; İngiltere, Hollanda ve Yeni<br />
Zelanda bu sıralamanın en başında gelen<br />
ülkeler.<br />
Dünyada ve ülkemizde yat tasarımı ve<br />
uygulama süreçlerinin büyük bir çoğunluğu<br />
uluslararası bir çalışma ortamı içinde<br />
gerçekleşiyor. Proje ve imalat süreçlerinde<br />
pek çok farklı milletten mühendisler,<br />
tasarımcılar ve uygulayıcıların birlikte<br />
çalışıyor olması, beraberinde kültür ve<br />
23-26 <strong>Eylül</strong> tarihleri arasında Monako’da<br />
düzenlenen Monaco Yacht Show önemli yat<br />
tasarımcıların katılımıyla gerçekleşti. Bu<br />
sene 19.’su gerçekleştirilen fuar, 25 metre<br />
ve daha uzun yatların sergilendiği, sektörün<br />
en önemli etkinliği.<br />
01<br />
02<br />
03<br />
yöntem farklılıklarını getirmekte. Bu<br />
farklılıkların üstesinden gelebilmek, konu<br />
özelinde ortak bir dil ve yöntem geliştirmenin<br />
bu işin çok önemli bir parçası olarak<br />
değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamakta<br />
fayda var.<br />
İşin eğitimine gelecek olursak; dünyada yat<br />
tasarımı üzerine lisans düzeyinde eğitim<br />
veren tek okul İngiltere’de bulunan<br />
Southhampton Institute. Okulun liman<br />
bölgesinde bulunması, sahip olduğu teknik<br />
laboratuarlar, verilen yoğun mühendislik ve<br />
tasarım eğitiminin pratikle birleştirilmesine<br />
olanak tanıyor. Yüksek lisans düzeyinde<br />
eğitim için ise Milano Politeknik<br />
Üniversitesi’nde tam zamanlı bir program<br />
mevcut. Ed Dubois, Ron Holland gibi<br />
mühendislik kökenli önemli yat<br />
tasarımcılarının ekiplerinde bu okullardan<br />
yetişmiş tasarımcılar yer alıyor. Ülkemizde<br />
ise çeşitli üniversitelerde Gemi İnşaat<br />
Mühendisliği bölümleri uzun süredir başarılı<br />
mühendisler yetiştirmekte ancak mühendislik<br />
fakültelerinin eğitimin içeriğinde tasarım<br />
konuları yer almıyor. İzmir Ekonomi<br />
Üniversitesi bünyesinde iç mimarlık ve çevre<br />
tasarımı ile endüstri ürünleri tasarımı<br />
öğrencileri için geliştirilen yat tasarımı dersi<br />
umut verici bir başlangıç olabilir.<br />
Potansiyelin Yönetimi<br />
İtalya’nın moda ve tekstil sektöründe bugün<br />
sahip olduğu yere, sanıldığının aksine;<br />
tasarımcıların değil tüccarların verdiği ivme ile<br />
geldiği söylenir. Bizim için de denizcilik<br />
sektörünün barındırdığı bu potansiyelin<br />
yönetilmesi ve gerçek bir değere<br />
dönüştürülmesi ancak kamu kuruluşları, özel<br />
kuruluşlar ve eğitim kurumları tarafından<br />
desteklenen bir proje olarak ele alınması ile<br />
mümkün olacaktır. Biz tasarımcıların heyecan<br />
verici olabilecek bu gelişmelere nasıl dâhil<br />
olabileceğimiz, kendi adımıza nasıl<br />
hazırlanabileceğimiz düşünmeye ve<br />
planlamaya değer bir konu.<br />
www.monacoyachtshow.com<br />
www.nyacthdesigns.com<br />
www.canyalman.com<br />
www.duboisyacths.com<br />
www.ronhollanddesign.com<br />
www.fosterandpartners.com<br />
www.stark.com<br />
01 Foster and Partners’in tekne tasarımı.<br />
02 Neptün Öziş’in tasarımı Nero.<br />
03 Stark’ın Wedge Too adlı teknesi.
08 27/09/<strong>2009</strong> 09<br />
Melis Pekand<br />
mpekand@yahoo.com<br />
MODA HAFTALARI<br />
YÜKSEKTEN UÇAR<br />
Sokaktaki insan seneye neyi nasıl giyecek,<br />
nasıl makyaj yapacak, hangi saçı<br />
uygulayacak, hangi renklere ilgi duyacak<br />
gibi soruların cevaplarının şov yoluyla<br />
verildiği, yeteneklerin çarpıştığı, konsept<br />
savaşlarının yaşandığı modanın bayramı<br />
sayılan moda haftalarının sonuncusu 10<br />
<strong>Eylül</strong>’de başladı. Modanın bir sonraki yıl<br />
başına geleceklerden sorumlu olan hazır<br />
giyim moda haftaları, yılda 2 kez, 4 şehirde<br />
ve 4 hafta ardı ardına düzenleniyor.<br />
Halka açık olmayan, yalnızca davetiyeyle<br />
girilebilen, moda basını ve alıcıların yanı<br />
sıra son yıllarda ünlü etkinliği haline gelen,<br />
sırasıyla New York, Londra, Milano ve<br />
Paris’te yapılan moda haftalarının her<br />
birinin aynen düzenlendikleri şehirler gibi<br />
karakteristik özellikleri var.<br />
New York satış odaklı ve giyilebilir<br />
görünümler sunarken, Londra cesareti,<br />
enerjiyi, tuhaflığı ve deneyselliği ortaya<br />
koyuyor. Öte yandan finans tarafı sağlam<br />
olan ve muhtaç olduğu kudreti ülkesinin<br />
bilinen markalarında bulan seksi Milano,<br />
İtalyan modasının hegamonyasını dünyaya<br />
gösteriyor. Erler meydanı, süzme en iyilerin<br />
olaya nokta koyduğu, modanın doğum yeri<br />
Paris ise, assolist olarak final yaparken<br />
yarattığı hayallerle her seferinde büyülüyor.<br />
01<br />
“New York işi bilir, Londra cesaretini ortaya koyar, Milano<br />
işçilik ustasıdır, Paris hayalleri sunar” derler. İşte yüksekten<br />
uçanları seyir rehberi...<br />
New York<br />
Moda Haftası<br />
1943 yılında New York’ta Press Week- Basın<br />
Haftası adı altında ilk defa düzenlenen<br />
etkinliğin hikayesi, Paris’in hükümdarlığı<br />
altındaki moda şovlarına karşı bir alternatif<br />
oluşturmak amacıyla başladı. Moda dünyası<br />
hakkında söz sahibi olan Fransız<br />
markalarını görmeye giden basını, New<br />
York’a çekmek ve Amerikan markalarını<br />
tanıtmak amaçlı olan New York Moda<br />
Haftası, günümüzdeki halini 1993 yılında<br />
aldı. Özellikle 90’ların görünümünün<br />
dünyaya yayılmasında referens noktası olan<br />
NYMH, Amerikan markalarının bilinirliğini<br />
pekiştirmek için önemli bir adres oldu.<br />
Yakın Takip İçin: Marc Jacobs, Ralph<br />
Lauren, Oscar de La Renta, Donna Karan,<br />
Alexander Wang, Rodarte, Zac Posen.<br />
Londra Moda Haftası<br />
Bu yıl 25. doğum yılını kutlayan Londra<br />
Moda Haftası, British Fashion Council-<br />
İngiltere Moda Birliği tarafından<br />
tasarımcıları tek çatıda toplamak amacıyla<br />
1984’te oluşturuldu. O zamanlar mezuniyet<br />
defilesi dilden dile dolaşan John Galliano da<br />
bu ilk moda haftası yılının genç<br />
mahsüllerindendi. Genelde modaya ilk<br />
adımını atan ve finansal gücü olmayan<br />
genç tasarımcıların boy gösterdiği Londra<br />
Moda Haftası, Premier Lig’de kapışan<br />
markaların dikkatini çekmek adına yapılan<br />
en tuhaf tasarımlara sahne olur.<br />
Uçukluğu ve yeni fikirleriyle ilgi odağı<br />
olmayı başaran isimler, genelde büyük<br />
markalarla sözleşme imzaladıktan sonra<br />
Paris Moda Haftası’na transfer olurlar.<br />
Ancak Londra’yı bir seviye atlama sınavı<br />
gibi görmekten ziyade, modanın keşif ve<br />
icatlarına katkıda bulunanlar,<br />
yeteneklerinin sınırlarını zorlayanlar<br />
merkezi olarak görmek daha doğru<br />
olacaktır.<br />
Her ne kadar Londra menşeili bazı isimler<br />
şimdi Paris Moda Haftası’na transfer olmuş<br />
olsa da, aslında Londra Moda Haftası’nın,<br />
Vivienne Westwood, Hussein Chalayan,<br />
Alexander McQueen ve John Galliano’nun<br />
doğdukları yer olduğunu unutmamak<br />
gerekir.<br />
Yakın Takip İçin: Christopher Kane, Erdem,<br />
Mark Fast, Luella, Marios Schwab,<br />
Richard Nicoll.<br />
Milano Moda Haftası<br />
İtalyan modasının Milano’yla olan etkinlik<br />
bazındaki organik bağı 1979’lara dayanıyor.<br />
Milano Collezioni adı altında düzenlenen<br />
defilelerden sonra, İtalyan markalarının<br />
dünyadaki eşsiz başarısıyla Milano’dan<br />
dünyaya açılan moda haftası oldukça ilgi<br />
çekiyor. Milano Moda Haftası hazır giyim<br />
için yılda iki kere düzenlenirken, Erkek<br />
Moda Haftası olan Moda Uomo da her yıl<br />
Ocak ve Temmuz aylarında yapılıyor.<br />
Tekstil işçiliğini jilet gibi keskin ve pürüzsüz<br />
detaylarla ortaya koyan Milano Moda<br />
Haftası, özellikle 80’lerden itibaren<br />
efsaneleşmiş isimlerin yuvası. Buradan<br />
çıkan Versace, Valentino, Dolce&Gabbana,<br />
Ferre, Gucci, Armani, Cavalli, Prada<br />
markalarının gücü, modadaki<br />
hegemonyalarını kanıtlar nitelikte.<br />
Yakın Takip İçin: Prada, Dsquared,<br />
Dolce&Gabbana, Armani, Salvatore<br />
Ferragamo, Bottega Veneta.<br />
Paris Moda Haftası<br />
Haute Couture Federasyon geçmişinin,<br />
1868’lere dayandığı bir şehirden<br />
bahsediliyor Paris derken. 1973’te bugünkü<br />
formunu alan hazır giyim organizasyonu,<br />
haute couture ile birlikte, modanın dramatik<br />
ve teatral gösterilerinin sunulduğu, yer yer<br />
moda tasarımının sanat mertebesine<br />
ulaştığı merkez olarak anılıyor.<br />
Paul Poiret ve Coco Chanel ile başlayan<br />
günümüz moda anlayışının yeni kuşak<br />
temsilcileri, Paris’in modanın kalbi<br />
olmasındaki haklı gururunu destansı<br />
ustalıkla gözler önüne seriyor.<br />
Modanın doğum yerindeki Parizyen efsane<br />
isimlerin ağırlığı ise dar satırlara<br />
sığmayacak kadar büyük. YSL, Dior, Chanel,<br />
Lanvin, Balenciaga, Louis Vuitton, Jean Paul<br />
Gaultier, Hermes gibi statü sembolü haline<br />
gelen markaların yüceliği modaya hayran<br />
kalmanın adeta simgesi.<br />
Yakın Takip İçin: Chanel, Dior, Balenciaga,<br />
Lanvin, Alexander McQueen, YSL, John<br />
Galliano, Karl Lagerfeld, Louis Vuitton,<br />
Comme Des Garcons, Hussein Chalayan,<br />
Rick Owens, Gareth Pugh.<br />
4 şehirdeki moda haftalarında defilesi<br />
sabırsızlıkla beklenen ve geleceği<br />
şekillendirmeye muktedir olan şu isimlere<br />
özellikle dikkat edilmesi gerekiyor; Marc<br />
Jacobs, Prada, Balenciaga ve Lanvin.<br />
10 <strong>Eylül</strong>’de 2010 İlkbahar/yaz<br />
koleksiyonlarını tanıtmaya başlayan Moda<br />
Haftaları 7 Ekim’de sona erecek..<br />
ECO-CHIC SERGİSİ<br />
İSTANBUL’DA<br />
İstanbul Moda Akademisi (İMA), İsveç Enstitüsü ve<br />
İsveç İstanbul Başkonsolosluğu işbirliği ile<br />
yürütülen gezici sergi “Eco Chic”e (Eko Şıklık -<br />
Sürdürülebilir İsveç Modasına Doğru), 1-21 Ekim<br />
<strong>2009</strong> tarihleri arasında ev sahipliği yapacak.<br />
İstanbul Moda Akademisi (İMA)nın yeni eğitim döneminin<br />
açılışına denk gelen Eco Chic sergisi, insani olmayan<br />
koşullarda ve çevreye zararlı bir şekilde üretilen giysilere<br />
alternatif bir çözüm olarak İsveçli tasarımcıların ekolojik<br />
kıyafetlerini bu sergide bir araya getiriyor. Diğer giysilerle<br />
ekolojik tasarımların arasındaki farkı üretiminden en son<br />
haline kadar olan süreçteki etik yaklaşımlarıyla ortaya<br />
koyan Julian Red, Flippa K., Dem Collective gibi ünlü<br />
tasarımcıların kıyafetlerinin yer alacağı bu sergi, tekstil<br />
üretimi ve tüketimi anlayışına yeni ve etik bir bakış açısı<br />
getiriyor olacak. İstanbul’dan önce Belgrad, Minsk, Kiev ve<br />
Riga’da sergilenen ve büyük ilgi gören Eco Chic sergisi<br />
İstanbul’dan sonra Berlin ve New York’ta sergilenecek.<br />
İstanbul’da, İMA’da yer alacak olan bu sergi kapsamında<br />
bir seminer ve iki workshop gerçekleştirilecek. 2 Ekim günü<br />
gerçekleştirilecek olan “Ekolojik Yaşam ve Moda” temalı<br />
seminere İsveç Enstitüsü’nden “Eco Chic” sergisinin proje<br />
müdürü Anna Maria Bernitz, Dem Collective’in<br />
ortaklarından ve ekolojik moda üzerine konuşacak Annika<br />
Axelsson, Bergman’s şirketlerinin ortaklarından ve aynı<br />
zamanda akademide ekolojik tasarım üzerine ders veren<br />
Marcus Bergman, Centre for Sustainable Fashion, London<br />
College of Fashion’dan Nina Baldwin, Türkiye’de organik<br />
kumaş üretimi yapan Ants firmasından Rengin Akyüz ile<br />
Institute for Marketology’den organik ve ekolojik<br />
tasarımların sertifika alma süreçlerinden bahsedecek olan<br />
Hüseyin Taş katılacaklar.<br />
13 ve 14 Ekim tarihlerinde İMA’da düzenlenecek olan<br />
workshop Vivenne Weswood, Fillippa K. gibi ünlü<br />
markalarda tasarımcı olarak çalışmış olan moda tasarımcısı<br />
Rickard Lindqvist tarafından gerçekleştirilecek.<br />
Katılımcılara organik veya eski kumaşlardan basit<br />
tasarımlar yapmayı öğretecek olan Rickard Lindqvist<br />
kumaşı kesmeden ve dolayısıyla hiç kumaş israfı yapmadan<br />
nasıl yaratıcı ve farklı tasarımlar üretilebileceğini<br />
gösterecek.<br />
Eco Chic sergisi, halen doğaya büyük zararlar vererek ve<br />
insani olmayan koşullarda insanların çalıştığı moda<br />
sektörüne estetikten ve tasarımdan vazgeçmeden etik bir<br />
yaklaşım getirmesi açısından büyük bir önem içeriyor.<br />
Daha bilinçli bir üretim ve daha bilinçli bir tüketime yönelik<br />
ilk adım için 1-21 Ekim tarihleri arasında İMA’da<br />
gerçekleşecek olan Eco Chic sergisi gezilebilir.<br />
Sibel Baştimur<br />
sbastimur@gmail.com<br />
KRİZ TASARIMI MI,<br />
TASARIM KRİZİ Mİ?<br />
İTÜ Endüstri Ürünleri <strong>Tasarım</strong>ı<br />
Bölümü, "<strong>Tasarım</strong> veya Kriz"<br />
başlığı altında 8-9 Ekim <strong>2009</strong><br />
tarihlerinde düzenlenecek 4.<br />
Ulusal <strong>Tasarım</strong> Kongresi'ne<br />
davet ediyor.<br />
Endüstriyel tasarımın ülke kalkınmasında ve yaşam<br />
kalitesinin artırılmasındaki rolünü anlatmak için<br />
toplumun ilgili kesimlerine yönelik bir bilgilendirme ve<br />
etkileşim stratejisi geliştirmek, kuruluşundan itibaren<br />
İTÜ Endüstri Ürünleri <strong>Tasarım</strong>ı Bölümü kurumsal<br />
misyonunun bir parçası oldu. İçinde bulunduğumuz<br />
dönem, değişimin iki farklı yüzü olan tasarım ve kriz<br />
arasındaki diyalektik gerilim ile tasarım ve kriz ilişkisi<br />
üzerine düşünmeyi ve tartışmayı değerli ve gerekli<br />
kılıyor. 4. Ulusal <strong>Tasarım</strong> Kongresi'nin – <strong>Tasarım</strong> veya<br />
Kriz - temasıyla düzenlenmesine de bu bakış açısının<br />
sonucu olarak karar verildi.<br />
İlk Ulusal <strong>Tasarım</strong> Kongresi'ni 1982 yılında, ikincisini AB<br />
ile Gümrük Birliği'nin hemen ardından 1996 yılında ve<br />
üçüncüsünü ise 2006 yılında düzenleyen İstanbul<br />
Teknik Üniversitesi (İTÜ) Endüstri Ürünleri <strong>Tasarım</strong>ı<br />
Bölümü tasarımı yeniden Türkiye üniversite gündeminde<br />
üst sıralara taşımayı amaçlıyor. Ulusal <strong>Tasarım</strong> Kongresi<br />
Türkiye'de endüstriyel tasarım alanında gerçekleşen tek<br />
periyodik kongre. Ayrıca geniş bilimsel hakem kuruluyla<br />
kongre bu alanda ilk ve tek hakemli ulusal akademik<br />
etkinlik olma niteliğini de koruyor.<br />
4. Ulusal <strong>Tasarım</strong> Kongresi akademik programında yer<br />
alan tüm bildiriler, konularında uzman en az iki<br />
hakemin olumlu görüşüyle kongrede sunulmak üzere<br />
kabul edildiler. Kongre’nin davetli konuşmacısı<br />
Hindistan’ın ünlü Ulusal <strong>Tasarım</strong> Enstititüsü öğretim<br />
üyesi, tasarımın sürdürürülebilir ekonomik ve ekolojik<br />
süreçlerdeki rolü konusunda uluslararsı bir uzman,<br />
Profesor M.P. Ranjan olacak.<br />
Ulusal <strong>Tasarım</strong> Kongresi'nin temel amacı tasarımı çok<br />
boyutlu bir yaklaşımla ele alarak, araştırma ve<br />
uygulama yapan ilgili tüm kesimlerin yer alabileceği bir<br />
iletişim ve tartışma ortamı yaratmak. Kongrenin hedef<br />
katılımcı kitlesini tasarımcılar, işadamları,<br />
akademisyenler, profesyonel yöneticiler, bürokratlar,<br />
siyasetçiler, öğrenciler ve basın mensupları<br />
oluşturuyor.
10 27/09/<strong>2009</strong> 11<br />
Banu Alpay<br />
banukdny@gmail.com<br />
HANGİSİ, ‘KAÇ PARA?’<br />
AIGA, Haziran ayında <strong>2009</strong> yılı tasarımcı ücretleri üzerine<br />
hazırladığı anketin sonuçlarını açıkladı. Sonuçlar,<br />
tasarımcılara yeni ilham kaynakları ve başarı stratejileri<br />
sunmak amaçlı derleniyor. Türkiye’de ise ETMK, 10<br />
Ekim’den itibaren özel olarak seçilen bir komisyon ile<br />
konu üzerine toplantıları başlatıyor.<br />
Özellikle 2008’in üçüncü çeyreğinde<br />
yaşanan küresel ekonomideki sarsıntılar ve<br />
beraberinde getirdiği ekonomik geri çekilim<br />
sonrasında bu seneki anketin sonuçları<br />
tasarım camiası tarafından merakla<br />
bekleniyordu. AIGA verdiği raporda <strong>2009</strong><br />
anketinin 9000 üzeri katılımcı ile şu ana<br />
kadar yaptıkları en geniş çaplı anket<br />
olduğunu da belirtiyor.<br />
Ücretlendirme<br />
Metodları<br />
AIGA, Aquent ve Communication Arts’ın<br />
kontaklarından seçilen ve tasarım alanında<br />
çalışan 42,000 üzeri profesyonele yöneltilen<br />
anket soruları internet üzerinden dağıtıldı ve<br />
toplandı. Özel bir araştırma şirketi tarafından<br />
toparlanan veriler tasarımcının pozisyonu<br />
dahil olmak üzere çalıştıkları şirketlerin<br />
faaliyet alanlarından, çalışan sayısına,<br />
müşteri tabanından, hangi şehirde<br />
konumlandıklarına kadar birçok kritere<br />
göre değerlendirildi. AIGA, katılımcı sayısı<br />
göze alındığında sonuçların ülkedeki<br />
tüm tasarımcıları temsil etmediğini ancak<br />
önemli bir kısmının kazancının güncel ve<br />
belirgin bir yansıması olduğunu belirtiyor.<br />
Anket Sonuçları<br />
Ne Gösteriyor?<br />
Ekonomik geri çekilme sonrasında senior,<br />
junior ve giriş seviyesindeki tasarımcıların<br />
maaşlarında süreklilik tespit edilirken web<br />
tasarım ve geliştirme alanında çalışanların<br />
ücretlerinde az da olsa artışa rastlandı.<br />
Belirtilenlerin dışındaki pozisyonlarda ise<br />
düşüşe rastlandı. İşçilik İstatistikleri<br />
Büro’sunun tüketici fiyat endeksinin sadece<br />
0.1’lik bir artış göstermesi ise istatiksel<br />
olarak tasarımcıların aşağı yukarı aynı hayat<br />
standartlarını koruduğunu belli ediyor.<br />
AIGA’nın anket sonuçlarına dayanarak da<br />
belirttiği gibi reklam ajansları ve büyük<br />
şirketler kendi bünyelerinde bulunan tasarım<br />
departmanlarını küçültür yada kapatırken<br />
çoğu tasarım stüdyosu da dar zamanlamalar<br />
ve bütçelerle kısıtlı iş yoğunluğundan şikayet<br />
ediyor.<br />
Uzman Gözünden<br />
Anketin yanı sıra AIGA Amerika’nın çeşitli<br />
bölgelerinden tasarım uzmanlarına<br />
ekonomik düşüşün yaşandığı bu dönemde<br />
meslektaşlarına ne gibi tavsiyeler<br />
verebileceğini sordu. Dünya genelinde<br />
tasarımcılara hitap eden tavsiyelerden<br />
göze çarpanlar şöyle;<br />
● Düşüşe geçen ücret seviyeleri tasarımcının<br />
emeğinin karşılığından ziyade ekonominin<br />
neyi destekleyebildiğini yansıtıyor. Moralinizi<br />
yüksek tutun.<br />
● Borç almaktan kaçının, bütçe hazırlayın ve<br />
giderlerinizi doğru ayarlayın.<br />
● Kim için özel indirim yapacağınız<br />
konusunda dikkatli olun, spekülatif işten<br />
kaçının.<br />
● Kariyeriniz için ülke veya şehir<br />
değiştirmeye açık olun.<br />
● Elinizde para kazandıracak bir iş olmasa<br />
da boş durmanıza gerek yok. Paranızı<br />
dikkatli ancak yaratıcılığınızı bol<br />
harcayın. Ortada çözülmesi gereken çok<br />
problem var.<br />
● Kalıcı değerleri olan şeyleri yaratabilen insanlar<br />
daha sağlıklı ve bilgiye dayalı bir ekonomik<br />
sistemi mümkün kılanlardır.<br />
● Kendi tasarımlarınızı yapmanız için çok<br />
sermayeye ihtiyacınız yok.<br />
● Çevrenizi genişletin ve kariyeriniz için değerli<br />
insanları yakın kontağınızda tutun.<br />
● Olası iş verenlerinizle ilgili bilgi toplayın.<br />
● Teknolojiyi takip edin ve işlerinize katın.<br />
● Yeteneğinizi en doğru şekilde kullanacağınız<br />
alanı bulun ve odaklanın. Gelişmek için<br />
paylaşmaktan kaçınmayın.<br />
Türkiye’de ne<br />
yapılıyor?<br />
ETMK İstanbul Şube’sinin yaptığı açıklamaya<br />
göre tasarımcı ücretlendirmeleri adına yapılacak<br />
çalışmalar Ekim ayının 10’undan itibaren<br />
başlayacak. 4-5 yıl önce de konu üzerine<br />
tasarımcılara yardımcı çalışmalar sunmuş ve<br />
pozitif tepkiler almış olan ETMK, günümüz<br />
ekonomik şartları, değişen sektör yapıları ve<br />
farklılaşan ölçekte işlerin varlığı sebebi ile<br />
daha önceki araştırmalarını güncellemek adına<br />
kolları sıvıyor. Aynı zamanda bir sivil toplum<br />
örgütü de olan dernek, toplantıları<br />
başlatacak konseye katılmak isteyen her üyesini<br />
destekliyor.<br />
Ücretlendirme konusunun yaratıcı<br />
endüstrilerde çok net ölçülendirilmesinin zor<br />
olduğunu belirten kurum, konsey toplantıları<br />
ile başlatacağı süreci şöyle tanımlıyor;<br />
Araştırma süresince kaç kişinin<br />
çalıştırılacağından, yapılacak araştırmanın<br />
bedeline kadar çok kapsamlı bir bütçe<br />
oluşturalacak. Ön çalışmaları takip eden<br />
sürede ise farklı sektörlerin konumları,<br />
piyasadaki aktif projelerin yapıları ve<br />
üzerlerinde çalışan yaratıcı kadro sayısına<br />
kadar bir çok veri toplanacak.<br />
Komisyon üyelerinin geniş kapsamlı<br />
toplantılarının sonucunda oluşacak çıktıları<br />
internet üzerinden aktif hale getirecek olan<br />
dernek aynı zamanda tasarımcılara yeni iş<br />
kapılar açmayı da tarifliyor.<br />
Konu hakkında daha fazla bilgi almak için<br />
www.designsalaries.org , www.etmk.org.tr<br />
01. AIGA’nın <strong>2009</strong> anketi sonuçları<br />
Gözde Tüfekçi<br />
gozde@kaletasarimmerkezi.com<br />
DIŞ KAPININ MECRALARI<br />
Açık hava reklamları giderek farklılaşan<br />
uygulamalarıyla, uzun zamandır olgunlaşan bir<br />
sektör olduğunun sinyallerini veriyor.<br />
Televizyon ve gazeteden sonra en etkili üçüncü<br />
mecra haline gelen açık hava alanları; trafikte,<br />
yolda yürürken, gün içinde seyre daldığımız<br />
alanlar olarak içimize nüfuz ediyor. Sorgusuz<br />
sualsiz, kendiliğinden karşımıza çıkıveren açık<br />
hava reklam alanları şimdi de boyutlandı! Birçok<br />
marka bu yolla dikkatleri üzerine çekiyor.<br />
Tüketicinin bir günde ortalama 1.600 mesaja<br />
maruz kaldığı düşünüldüğünde, dikkati anında<br />
çekmek, ilgi uyandırmak söz konusu olduğunda,<br />
reklamcıların tasarımla kesişen noktalardan<br />
yararlanmamaları da kaçınılmaz oluyor. Kitleyle<br />
birebir göz göze gelebilen özellikteki bu<br />
mecralarda varlığını sürdürmek, can alıcı<br />
noktada yer almak; yaratıcılık, beklenmeyeni<br />
yapmak ve izleyiciye halihazırda görebileceği<br />
bir dünya sunmaktan geçiyor. Sokaklarda sıkça<br />
görmeye alıştığımız açıkhava reklam<br />
uygulamaları da, yalnızca birer pano olmanın<br />
dışına çıkarak iki boyuttan üç boyutlu<br />
örneklerine ulaşarak, daha bir dikkat çeker,<br />
daha bir görünür olmaya başlıyor. Bu nedenle<br />
açık hava reklamlarının başarısının temeli,<br />
altında yatan reklam fikrine dayansa da, fikrin<br />
etkili bir şekilde ürüne yansıtılması, izleyiciyi<br />
yakalaması ve doğru aktarılması noktasında<br />
tasarımı da, kilit noktalardan biri halini alıyor.<br />
Son günlerde birçoğumuzun dikkatini çeken<br />
uygulamalardan biri; Knorr’un Beşiktaş duvarını<br />
boydan boya süsleyen doğadan mutfağı. Projeyi<br />
gerçekleştiren Santa Adworks’e, Summit<br />
International Awards yarışmasında Creative<br />
Award kategorisinde Silver Crystal Trophy<br />
kazandıran Knorr’un 3D mutfağı, markanın<br />
yarattığı “doğallık” algısını şehrin en işlek<br />
yerlerinden birine getirerek yaratıcılıkla<br />
perçinliyor. Duvarın boydan boya mutfak olarak<br />
tasarlandığı çalışmada, ahşap malzemeler önce<br />
el ile üç boyutlu olarak modellendirilirken 10<br />
gün süren bir üretim sürecinden geçilmiş. Özel<br />
bir teknikle gerçeğine en yakın şekilde anime<br />
edilerek boyanan 100 parça bir araya<br />
geldiğinde ise Knorr’un doğadan gelen dünyası<br />
şehre iniş yapmış.<br />
Uluslararası uygulamaların peşi sıra Türkiye’de<br />
de başarılı örneklerine rastladığımız açık hava<br />
reklamlarını değerlendiren, en iyi reklam<br />
fikirleri, mecraları ve yaratıcılık gibi kriterlerin<br />
yanı sıra, en iyi illüstrasyon, tasarım ve fotoğraf<br />
dallarında da ödüllerin verildiği Mediacat<br />
Açıkhava Ödülleri gibi yarışmalar, bu alandaki<br />
gelişmelere işaret eder nitelikte.<br />
Biraz geçmişe dönecek olursak, “anlamlı” olma<br />
örneklendirmelerinden biri de, Nationwide<br />
sigorta markasıyla karşımıza çıkıyor. Servis<br />
sağlayıcı bir markanın bile ürünleşerek<br />
somutlaştığı bir açık hava reklamına şahit<br />
oluyoruz uygulamayla. “Life Comes at You Fast”<br />
kampanyasının bir parçası olarak<br />
Geçtiğimiz ay “panonun üstüne kanlı canlı insan yerleştirmek”<br />
suretiyle 3 boyutlu olma haline yeni bir yorum katan tasarımcıreklamcılarımız<br />
sağolsun, kapının dışına başımızı uzattık!<br />
01<br />
03<br />
gerçekleştirdikleri canlandırmada; Columbus,<br />
Ohio’da bir park alanı kiralayarak, boya<br />
dökülme anını dev bir şekilde yeniden yaratan<br />
kuruluş tarafından, açık mekanın tümü<br />
senaryolaştırılarak bir bütün olarak ele alınmış.<br />
Bir diğer çarpıcı örnek ise 3M’in güvenlik<br />
camını tanıtmak için seçtiği yöntem. Uygulama<br />
hem cesaretli, hem de ürüne güven duymanızı<br />
bir kez daha tembihler nitelikte. Kırılmaz cam<br />
olarak lanse edilen ürünün özelliklerinden<br />
sonuna kadar yararlanan 3M, bir otobüs<br />
durağında güvenlik camından oluşturduğu<br />
camekanın içine yerleştirdiği para desteleri ile<br />
izleyiciye adeta açık bir davetiye gönderiyor.<br />
Başka bir yanda, uluslararası sağlık zinciri<br />
Fitness First’ün yarattığı otobüs durakları,<br />
gördüğünüz andan itibaren yüzünüzde<br />
gülümsemeye dönüşecek bir şaşkınlık<br />
yaratmanın yanı sıra biraz da çekimserlik<br />
ekleyen haliyle çıkıyor karşımıza bu kez.<br />
Yaratılan durak, fazla kiloları ve ihtiyaçları<br />
olabilecek çözümü, aynı anda çarpıcı bir şekilde<br />
işaret ediyor. Bekleyenin, durak bankına<br />
oturmasıyla kurulan sistemde, oturma alanının<br />
altına yerleştirilen tartı, eş zamanlı olarak<br />
durağın ekranında beliriveriyor. Espirili bir<br />
yaklaşımla markanın servisini dile getiren<br />
uygulama, fikrin ürüne dönüşmesiyle daha da<br />
can alıcı bir şekilde dikkat çekmeyi başarıyor.<br />
01 ’Life Comes at You Fast’ kampanyasına ait.<br />
outdoor reklam çalışması.<br />
02 Fitness First’ün yarattığı otobüs durakları.<br />
03 3M reklam panosu.<br />
02
12<br />
Dekorasyon ve tasarım dünyasının yakın bir<br />
ilgiyle takip ettiği Paris Maison&Objet Fuarı,<br />
geçtiğimiz son bir sene içindeki diğer tüm<br />
dünya fuarları gibi, katılımcı ve ziyaretçi<br />
anlamında çok daha sakindi. Fakat bu<br />
seyrekleşme eğilimi, katılımcı markaların<br />
yılması için bir sebep oluşturmamıştı. Aksine<br />
her marka kendi ölçeğinde hazırlamış olduğu<br />
koleksiyonlarda kişisel değerlerin, dengenin ve<br />
daha iyi bir yaşam için gerekli olan şeylerin<br />
önemini bir kez daha ortaya koymuştu.<br />
‘ReGeneration’ temasını fuarın odağı haline<br />
getiren yetkililer, bu çerçevede insanın kendini<br />
yeniden inşa etme sürecini, inovatif<br />
konseptlerin insan yaşamını daha da<br />
iyileştirmesini ve estetik anlamıyla güzelliklerin<br />
hak ettiği değeri bulmasını talep ediyorlardı.<br />
Her sene olduğu gibi bu sene de, keşiflerin,<br />
kalitenin ve genç yeteneklerle işbirliğinin<br />
devam ettiği fuarda, insanların ve objelerin tam<br />
yerini bulduğu bir modern çağ tasviri yapıldı.<br />
Hem iç hem dış mekanda kullanılan mobilya ve<br />
ürünlerin yanı sıra insan aklını ve zihnini<br />
olumlayan tasarımlar, daha uyumlu ve dengeli<br />
bu yaşam tarzının ihtiyaçlarını ortaya koydu.<br />
Fuarın önemli bölümlerinden biri olan<br />
‘Outdoor_Indoor’ bölümü, yeni tasarım<br />
imkanlarının denendiği dekoratif<br />
platformlardan biriydi. Özellikle ev yaşamını<br />
bizzat ilgilendirdiği için, sektör markalarını bir<br />
araya toplayan bu bölümde estetik ve işlev<br />
anlamında daha kaliteli açılımlar arandığı<br />
görüldü. Ziyaretçiler çok fazla heyecan verici<br />
tecrübelerle ayrılmamış olsa da, sektörde halen<br />
olumlu gelişmeler olması sevindiriciydi.<br />
Markalarla işbirliği yapan yıldız tasarımcılar<br />
sektör üzerindeki ilgiyi taze tutmanın önemli<br />
kozlarından biriydi. <strong>Eylül</strong> edisyonunda Pascal<br />
Morgue ve Andrée Putman’ın Fermob’la;<br />
Patricia Urqiola ve Antonio Citterio’nun B&B<br />
Italia’yla; Paola Navone, Rodolfo Dordoni,<br />
Chrisophe Pillet ve Carlo Colombo’nun EMU’yla,<br />
Marcel Wanders’n Kettal ve Philippe Starck’ın<br />
Sutherland-Perennials ile işbirliği dikkate değer<br />
çalışmalardı.<br />
İyi bir yaşam ve yenilenme konseptinden<br />
hareketle düzenlenmiş olan SPA bölümü de,<br />
tıpkı dış mekanlar gibi keyif noktalarından biri<br />
olarak kodlanmıştı fuarda. Geleneksel<br />
anlamıyla hamam kavramını da içine alan bu<br />
bölümde tekstil ürünlerinden bakım kürlerine<br />
kadar pek çok markanın ürünü yer aldı.<br />
Fuarın genç tasarımcılara destek olan kısmı<br />
‘Talents à la Carte’ bölümünde ise Meksika,<br />
Peru ve Brezilya’dan yeni isimler yer aldı.<br />
Fransa ve Brezilya arasındaki dostluk yılı<br />
nedeniyle Dona Fusion sergisinde ise her iki<br />
ülkenin kumaşları ve ürünleri biribiriyle iç içe<br />
giydirilerek ‘Dressing the home’ isimli bir<br />
konsept sergi düzenlenmişti. Fuarın en çok ilgi<br />
çeken bölümlerinden bir diğerinde ise,<br />
sosyolojik, ekonomik, siyasi ve kültürel verilere<br />
dayalı olarak hazırlanan 2010 yılı eğilim<br />
öngörüleri vardı. Croisements Trend Ajansı’nın<br />
yöneticisi François Bernard’ın hazırladığı ‘Body<br />
House’ sergisi, insan anatomisinden ilham alan<br />
parçalardan oluşurken, Elisabeth Leriche Ajansı<br />
da ‘Delightful’ konseptiyle daha şiirsel bir ev<br />
Barış Çakmakçı<br />
bcakmakci@vdg.com.tr<br />
PARİS’TE DOĞUŞ<br />
Yeni arayışlar, yıldız tasarımcılar, genç yetenekler, sürdürülebilir<br />
tasarımlar ve daha kaliteli bir yaşam derken ‘ReGeneration’<br />
temasıyla Paris Maison&Objet Fuarı bir kez daha geride kaldı. Fuar,<br />
büyük heyecanları beraberinde getirmese de, izlenen yolun tutarlılığı<br />
ve yakın gelecekle ilgili öngörüleri mutluluk vericiydi.<br />
01<br />
atmosferi kurguluyordu. NellyRodi Ajansı’nın<br />
direktörü Vincent Gregoire ise ‘Sense Fiction’<br />
temalı sergide yeni enerjilerin, ‘zamanın<br />
ruhu’nun ve daha iyi bir yaşam fikrinin<br />
peşindeydi. Tüm bu konseptler daha sonra<br />
‘ReGeneration’ ismiyle bir yayında toplandı.<br />
Çevreye duyarlı ve sürdürülebilir tasarımlar<br />
Maion&Objet Fuarında’da öne çıkan noktaların<br />
başındaydı. Gerek materyalleri gerek işlevleri<br />
gerekse formlarıyla pek çok tasarımcı doğadan<br />
ilham ve çevreye duyarlı ürünlerle çıktı<br />
karşımıza. Tekstil sektöründe bambu, keten ve<br />
pamuk gibi organik kumaşların zirve yapmış<br />
olması da tesadüf değildi. Ayrıca<br />
‘matériOthèque’ isimli bölüm, doğadan ilham<br />
02<br />
alarak hazırlanmış materyallerin bir<br />
veritabanını oluşturuyordu.<br />
Türkiye’den Sesler<br />
03<br />
Son dönemde Türkiye’de peşi sıra edindiği<br />
başarıların ardından bu sene de fuara katılan<br />
ilio, doğadan ilham alan tasarımlarıyla dikkat<br />
çekmeyi başaran markalardan biriydi.<br />
Gaia&Gino’nun bir süredir yakalamış olduğu<br />
başarıyı devam ettirmesi, Stepevi’nin Rug<br />
Design Awards <strong>2009</strong> GOLD ödülünü alan Deep<br />
koleksiyonundaki %100 Yeni Zellanda<br />
yününden yapılmış Can Yalman imzalı<br />
Mienterra halıları, Simple Life’ın spa ve bakım<br />
ürünleri ile Valeron’un ev tekstilleri ülkemizin<br />
öne çıkan seslerindendi. Fransa’da yaşayan<br />
Türk asıllı genç tasarımcı Arzu Firuz da Holbein<br />
için hazırladığı optik kayma efektli vinyl<br />
halısıyla fuardaydı.<br />
01 2010 öngörülerinin toplandığı fuar yayını.<br />
02 Frederique Morrel tasarımı duvar süsü.<br />
03“Bambool”tasure.<br />
04<br />
05<br />
04 Christien Meindertsma tasarımı pu�ar.<br />
05 Fraçois Bernard’ın Body House sergisi.<br />
Barış Çakmakçı<br />
bcakmakci@vdg.com.tr<br />
TEKNOLOJİ SİNYALİNİ VERDİ:<br />
27/09/<strong>2009</strong><br />
İNOVASYON VE AKILCILIK<br />
4–9 <strong>Eylül</strong> tarihleri arasında Berlin’de gerçekleşen Tüketici Elektronikleri Fuarı<br />
(Consumer Electronics Unlimited - IFA), sadece teknoloji ürünleri fuarı olmadığını;<br />
aslında insan, çevre, ekonomi ve tasarımla da ne denli iç içe işleyen bir sistemin var<br />
olduğunu ortaya koydu. Fuarın merkezinde ‘akılcılık’ parlıyordu.<br />
Geçtiğimiz <strong>Eylül</strong> ayının ilk haftası<br />
gerçekleşen Tüketici Elektronikleri Fuarı<br />
(Consumer Electronics Unlimited - IFA),<br />
sadece teknoloji ve ekonominin değil, aynı<br />
zamanda tasarım endüstrisinin de gözünü<br />
Berlin’e çevirmesine neden olduğu bir<br />
etkinliğe dönüştü. Ekonomik sıkıntılar ve<br />
resesyon nedeniyle hemen her sektörü<br />
vuran durgunluk sürecinden çıkar yol<br />
arayan teknoloji firmaları, fuar süresince<br />
sergiledikleri ürünlerde inovasyonın ve<br />
çevreye duyarlılığın altını çizdiler.<br />
Beş gün boyunca devam eden fuarda yer<br />
alan markalar gündelik yaşamda herkesin<br />
evinde, ofisinde kullandığı ve bir arada<br />
yaşamaktan keyif aldığı bütün teknolojileri<br />
ve sistemleri içeriyordu. Televizyondan<br />
çamaşır makinesine, müzik ve sinema<br />
sistemlerinden cep telefonuna kadar pek<br />
çok farklı ürün grubunu bir araya getiren<br />
fuar, hem teknoloji tutkunlarını hem<br />
ekonomi basınını hem de tasarım-teknoloji<br />
ilişkisini yakından takip edenleri fazlasıyla<br />
tatmin edecek anekdotlar çıkardı.<br />
Krizde Umut Işığı<br />
Teknoloji, ilk kısılacak lüks kalemler<br />
arasında görünse de, markaların peşi sıra<br />
sunduğu ürünler kendilerini her zaman<br />
cazibe noktası haline getirmeyi başarıyor.<br />
Kimi zaman estetik gücüyle kimi zaman<br />
işlevsel boyutuyla -hiç aklınızda olmasa<br />
bile- bir ürünü edinme isteği öne geçer.<br />
Berlin’de gerçekleşen fuar da bunun<br />
göstergelerini ortaya koydu. Markalar<br />
akılcılık boyutunu ne denli ileri<br />
götürdüklerini, üretim bantlarını nasıl<br />
manipüle ettiklerini ve pazardan çok<br />
insana yatırım yaptıklarını iyi bir biçimde<br />
ortaya koydu.<br />
Küresel ısınma, su sorunu ve ekonomik kriz<br />
nedeniyle bir önceki sene ortaya çıkan<br />
tasarruf eğilimi, bu yıl inovatif yaklaşımlar<br />
nedeniyle daha da ivme kazanmıştı.<br />
Büyüklü küçüklü pek çok marka, bu<br />
konudaki hassasiyetini yeni sezon ürün<br />
gamıyla ortaya koymaktan çekinmemişti.<br />
Daha az elektrik ve suyla yıkayan çamaşır<br />
ve bulaşık makineleri, prizden çıktıktan<br />
sonra biriktirdiği şarjla temizliğe devam<br />
eden elektrik süpürgesi, Zararlı ışınların<br />
01<br />
etkisi azaltılmış neredeyse tüy kadar ince<br />
Eco-LCD televizonlar, enerji dengeleyici<br />
adaptörler derken bütün markalar taşın<br />
altına elini koyacak girişimleri yapıyor.<br />
Özel seriler çok yakında pazardaki yerini<br />
alacak.<br />
<strong>Tasarım</strong>ın bir ürüne ve insan yaşamına<br />
kattığı artı değeri iyi bilen markalar, yeni<br />
sezon ürünlerinde sadece çevreyi değil,<br />
insanı da düşünerek hareket planı<br />
çizmişlerdi. Özellikle Avrupa’da genç<br />
nüfusun azalmasıyla birlikte ergonomiyi<br />
merkeze alan bazı markalar, eğilmeden<br />
hareket edilecek ve bünyeyi zorlamayacak<br />
rasyonel çözümlerle çıkıyorlar. Üstten<br />
açılan kapaklar, eğilmeyi kaldıran<br />
aksamlar ve tek tuşla işlem yapma bu<br />
amaçla ciddi bir boyuta ulaşmış durumda.<br />
Gorenje, Russell Hobbs ve Electrolux gibi<br />
markalar ise tasarımcılarla yaptıkları<br />
işbirliği özel çalışmalarda işin estetik<br />
tarafını da kuvvetli tutmaya çalışmıştı.<br />
Gorenje’nin hem Microsoft hem Apple ile<br />
altyapı işbirliği görülmeye değerdi. iPhone<br />
üzerinden makineleri ayarlamak ve<br />
otomatik mönüden yemekleri seçip ısı<br />
ayarlarına göre pişirmek gibi özellikler<br />
için tek sahip olmanız gereken şey<br />
kablosuz internet bağlantısı. Karim Rashid<br />
ve Ora-Ïto gibi tasarım cambazlarının ve<br />
vintage serisinin de yeni sezon<br />
04<br />
02<br />
kataloğunda yer alması tesadüfi değil.<br />
İsrailli Studio Dror’la çalışan Russell<br />
Hobbs ve Electrolux Design Lab gibi genç<br />
tasarımcılara fırsat veren girişimler ise<br />
geleceğe dair daha umut verici bir tablo<br />
çizmekte.<br />
Perakende sektöründe yükselişe geçen<br />
tüketiciyi interaktif katılımla alışveriş<br />
sürecine dahil ediş eğilimi, IFA’da da öne<br />
çıkan noktalardan biriydi. Vitrin arkası<br />
cam içinde izlenen değil, elleyerek,<br />
koklayarak ve hatta kurulmuş mutfaklarda<br />
bizzat tadarak ürünlerle bütünleşen son<br />
kullanıcılar ve dünyanın pek çok yerinden<br />
gelen alıcılar, başta Alman teknolojisi<br />
olmak üzere pek çok ürünle iç içe olma<br />
fırsatı yakaladı. Miele, Loewe, LG ve Sony<br />
gibi markalar sadece ürünleriyle değil,<br />
hazırladıkları yaşam tarzıyla da insana,<br />
çevreye ve ekonomiye dair önemli<br />
mesajlar verdi.<br />
01 Stefan Buchberger imzalı buzdolabı.<br />
02 Elac ses sistemleri.<br />
03 Sung Bae Chang imzalı Scan Toaster.<br />
04. Dyson elektrik süpürgesi.<br />
05. Grundig LCD televizyon.<br />
03<br />
05<br />
13
14 27/09/<strong>2009</strong> 15<br />
S. Işıl Göreci<br />
igoreci@yahoo.com.tr<br />
TUVALET<br />
KAĞIDIYLA<br />
NEREYE<br />
KADAR?<br />
Banyoda teknoloji devrimi: Saplantılar<br />
yaratıcılığa, tuvaletler arzu nesnesine<br />
dönüşüyor. Yapay zekalı tuvalet sistemleri ile,<br />
tuvalet kağıdı tarihe karışırıyor. Yarışmalar<br />
düzenleniyor, tartışma artıyor.<br />
Bilinen ilk tuvalet kağıdı 6. yüzyılda Çin’de<br />
kullanılmış.Yaygınlaşarak kültürün<br />
değişmeyecek parçası haline gelmesi<br />
19.yüzyıl ortalarını bulmuş. Şimdi ve yakın<br />
gelecekte ise tuvalet kağıdı tarihe karışacak<br />
gibi duruyor. Temizlik takıntısını<br />
kültürlerinin doğal bir parçası olarak gören<br />
Japonlar sayesinde, kullanıcıyı ve kendi<br />
kendini, el değmeden temizleyebilen, multifonksiyonel<br />
akıllı klozet sistemleri atağa<br />
geçti.<br />
Japonya yüksek teknoloji tuvaletler<br />
konusunda dünya lideri. Bu konuda uzman<br />
Japon firması Toto da 90 yıldır önce<br />
Japonya’ya sonra da dünyanın geri kalanına<br />
daha rahat bir tuvalet deneyimi yaşatmanın<br />
yollarını arıyor. İşi o kadar ileriye<br />
götürmüşler ki Japonya’da satılan<br />
modellerinde idrardan hamilelik testi ya da<br />
şeker ölçümü yapabilenler bile var!<br />
Üç Midye Kabuğu<br />
Japonların tuvalete bu kadar önem<br />
vermeleri kültürlerinden kaynaklanıyor.<br />
Temizlik, Japon kültüründe en büyük<br />
erdemlerden biri olarak sayılırken, farklı<br />
kültürlerde hastalık derecesinde<br />
algılanabilecek temizlik takıntıları bile<br />
hoşgörülüyor. Kişinin kendi başına<br />
kalabileceği en mahrem yerlerden<br />
biriolarak banyolarda da hijyen ilk<br />
gözetilen kriterlerden. Tuvalet sırasında<br />
mümkün olduğunca el değmeden hacet<br />
giderilmesi için de her yol düşünülmüş.<br />
Demolition Man (1993) filminde Sylvester<br />
Stallone’nin geleceğin dünyası<br />
02<br />
tuvaletlerinde yaşadığı ‘üç midye kabuğu’<br />
travması, bu yeni sistemlerde şükür ki yok.<br />
Tuvalet temizliğinde her işi sizin yerinize<br />
yapan sistemde, siz klozete yaklaşırken<br />
otomatik olarak açılan kapak, işiniz<br />
bittiğinde yine otomatik olarak kapanıyor.<br />
Klozet kapaklarında kullanılan gümüş oksit,<br />
kullanıcılar arasındaki mikrop transferini<br />
önlüyor. İsteğe göre ısınan oturak, otomatik<br />
koku giderme sistemi, ileri geri hareket<br />
edebilen ritimli yıkama muslukları, masajlı<br />
sıcak/serin hava kurutma özelliği, su<br />
basıncı ayarı gibi fonksiyonlar da ‘hightech’<br />
tuvaletlerin alamet-i farikalarından.<br />
Derde Özel Çare<br />
Toplumsal olarak ‘paruresis’ (başkaları<br />
varken umumi tuvalet gibi yerlerde,<br />
kalabalıkta tuvalete girememe fobisi)<br />
yaşayan Japon kadınları ve benzer<br />
dertlerden muzdarip herkes için "diğer<br />
sesleri bastıran sifon sesi" butonu ise en<br />
çok kullanılan özelliklerden. Buton, sifon<br />
sesinin aynısını çıkararak hem suda ve<br />
kağıtta tasarruf sağlıyor hem de istenmeyen<br />
seslerin gizlenmesine yardımcı oluyor.<br />
Pratik ve hijyenik özellikleriyle tuvalet<br />
alışkanlıklarını değiştirecek akıllı klozetler,<br />
01<br />
elektrikle çalışıyor ve toplamda 2 adet<br />
75'lik ampul kadar enerji harcıyor.<br />
Tuvalet huyları Japonlarla benzer olan<br />
Türkler de banyo devriminde yerini alacak<br />
gibi duruyor. Bundan yıllar once Ayse<br />
Birsel’in Toto için tasarladığı Zoe Washlet<br />
gelmiş geçmiş en rahat tuvalet seçilmiş ve<br />
pek çok itibarlı tasarım ödülüne layık<br />
görülmüştü. Uzakdoğu’dan ithal akıllı klozet<br />
sistemlerini Türkiye pazarına sunan<br />
Dobidos firması, maliyetleri 400-3500 $<br />
arasında değişen ürünleri Türkçeleştirerek<br />
piyasaya sunuyor.Tuvalette devrim<br />
konusuna Türkiye’den en son katkı yapan<br />
isim ise henüz ilköğretim okulu öğrencisi.<br />
Ankara’da düzenlenen Uluslararası Düş<br />
Çizgisi <strong>Tasarım</strong> Olipiyatları’nda 3 bini aşkın<br />
projenin arasından ikinci seçilen 7. sınıf<br />
öğrencisi Hasan Can Özkara, aynı mekanda<br />
hem alafranga hem alaturka olarak<br />
kullanabilen katlanabilir bir tuvalet<br />
tasarlamış. Portatif alafranga tuvalet, bir<br />
aparat yardımıyla kısa sürede alaturkaya<br />
dönüşüyor. Genç tasarımcının tuvaleti (ve<br />
de yarışma) son dönemde çok tartışılıyor.<br />
01 Geleceğin tuvaletine dair önerlelerden...<br />
02 Su tasarrufu yapan “Go With The Flow”<br />
Yoga Tuvaleti.<br />
Türkiye’de bir tasarım konseyi kurulması<br />
1980’lerden beri tasarım çevrelerinde<br />
konuşulur, ilk kez İngiltere’de kurulan ve<br />
Japonya , Almanya ve Kore gibi ülkelerde de<br />
etkili politikaları ile varlıklarını sürdüren<br />
promosyonel örgüt niteliğinde tasarım<br />
konseyi örnekleri kimilerince, “devletin<br />
tasarıma sahip çıkması”, kimilerince “ulusal<br />
tasarım kimliğini”ni dünyaya tanıtmak,<br />
kimilerince de ülke çapında “endüstriyi<br />
tasarımcıyla buluşturmak” gibi misyonları<br />
açılarından savunulurdu. Böyle bir konseyin<br />
kurulmasıyla Türkiye’de endüstriyel<br />
tasarımın sadece tasarımcılar tarafından<br />
değil, devlet ve sanayi kuruluşları<br />
tarafından da kalkındırılacağı düşünülürdü.<br />
1988’de kurulurken tüzüğünde “tasarım<br />
konseyi kurmak için çalışma”yı hedefleri<br />
arasında sayan ETMK (Endüstriyel<br />
<strong>Tasarım</strong>cılar Meslek Kuruluşu), 1998’de<br />
Cumhurbaşkanını ziyaret ederek devlet<br />
destekli bir tasarım konseyi kurulmasını<br />
öneri olarak sunmuş ancak “bu hizmeti<br />
yapan kamu birimlerinin mevcut olduğu,<br />
yeni bir oluşumun bürokrasiyi artıracağı”<br />
gerekçesiyle olumsuz cevap almıştı. 2004’te<br />
TİM (Türkiye İhracatçılar Meclisi), “Türkiye<br />
<strong>Tasarım</strong> Konseyi”ni yarı özerk bir<br />
demokratik örgüt olarak kurmak için<br />
girişimlerini başlatmış, bu yıl yürürlüğe<br />
giren teşkilat kanunu ile birlikte konseyi<br />
kurma koşulları oluşmuştu. Öte yandan TPE<br />
(Türk Patent Enstitüsü), 2008 yılında<br />
TİM’inkinden farklı olarak üst düzey<br />
bürokratlardan oluşan bir tasarım konseyi<br />
önerisi geliştirdi ve bu girişimin bir sonucu<br />
olarak 3 <strong>Eylül</strong> <strong>2009</strong>’da “Türk <strong>Tasarım</strong><br />
Danışma Konseyi”ne ilişkin Bakanlar Kurulu<br />
Kararı Resmi Gazete’de yayınlanarak<br />
yürürlüğe konuldu. Türkiye’de hevesle<br />
beklenilen tasarım konseyine yönelik<br />
önemli bir adım böylelikle resmen atılmıştı<br />
ancak “danışma kurulu” niteliğindeki bu<br />
konsey bu güne kadar oluşmuş beklentileri<br />
karşılayabilecek miydi?<br />
Gülay Hasdoğan<br />
gulayhasdogan@etmk.org.tr<br />
TÜRK TASARIM<br />
‘DANIŞMA’<br />
KONSEYİ<br />
Oldu olacak derken... “Devlet düzeyinde politika geliştirmek” maksadıyla<br />
planlanan Türk <strong>Tasarım</strong> Danışma Konseyi sonunda resmi olarak kuruldu. Uygulama<br />
yapmak değil, tavsiye vermek için kurulan konseyin başarılı olabilmesi için<br />
bütünleyici kurumların hayata geçirilmesi şart.<br />
Bu sorunun cevabını vermeden önce tasarım<br />
konseyi arayışının arkasındaki önemli bir<br />
ihtiyaçtan bahsetmek gerekli: Türkiye’de<br />
tasarımın bütünsel bir devlet politikası<br />
olarak geliştirilmesi. Yurt dışındaki<br />
yapılanmalara bakılacak olursa yukarıda<br />
saydığımız örneklere ilaveten Finlandiya,<br />
İsveç, Norveç, Danimarka ve İrlanda gibi<br />
ülkelerde promosyonel etkinlikleri yürüten<br />
tasarım konseyleri ve tasarım merkezlerinin<br />
kurulması, ulusal düzeyde geliştirilmiş<br />
tasarım politikasının bir parçasıdır. Türkiye<br />
örneğine gelindiğinde ise son yıllarda devlet<br />
nezdinde geliştirilen tasarıma yönelik<br />
teşvikler ve tasarım ödülleri (Design Turkey)<br />
gibi girişimler tasarımın devletin kalkınma<br />
politikaları içinde yer aldığını gösterirken<br />
özellikle endüstriyel tasarım eğitimi<br />
konusunda son yıllardaki kontrolsüz<br />
büyüme ve çoğalma - üniversitelerde<br />
sayıları giderek artan bölümler, iki yıllık<br />
01<br />
önlisans programları, meslek lisesi açılacağı<br />
haberleri, yeni açılan tasarım kursları ve<br />
merkezleri vb. - bütünsel bir tasarım<br />
politikası kurgusu olmadığını ve tasarım<br />
eğitiminin böyle bir kurgu içinde yer<br />
almadığını açıkça ortaya koyuyor.<br />
Konsey Üyeleri<br />
Yeni kurulan <strong>Tasarım</strong> Danışma Konseyinin<br />
ana hedefinin ise devlet düzeyinde politika<br />
geliştirmek olduğu anlaşılıyor. Kararda<br />
Konseyin katma değeri yüksek tasarımlar<br />
yaratarak Türkiye’nin uluslararası alanda<br />
rekabet gücünün artırılması, tasarımcı ve<br />
sanayici işbirliğinin sağlanması ve "Türk<br />
<strong>Tasarım</strong>ı" imajının yerleştirilmesi için<br />
tasarım stratejileri ve politikaları<br />
belirleyeceği belirtiliyor. Konsey uygulama<br />
yapmayacak, sadece tavsiye kararları<br />
geliştirecek. Öte yandan konsey güçlü bir<br />
bürokratik temsiliyete sahip: Sanayi ve<br />
Ticaret Bakanının başkanlığında, Sanayi ve<br />
Ticaret, Kültür ve Turizm ve Milli Eğitim<br />
Bakanlıklarının Müsteşarları, DPT, Hazine,<br />
ve Dış Ticaret Müsteşarları, YÖK tarafindan<br />
belirlenen bir üniversite öğretim üyesi,<br />
Tübitak, TPE, KOSGEB,TOBB, TESK, TİM,<br />
TÜSİAD, TMMOB, ETMK, GMK (Grafikerler<br />
Meslek Kuruluşu) ve MTD (Moda<br />
<strong>Tasarım</strong>cıları Derneği) başkanlarından<br />
oluşuyor. Konseyin sekreterya hizmetleri<br />
TPE tarafından yürütülecek. TPE, Nisan<br />
2008’de ilgili diğer kurum temsilcileri ile<br />
birlikte ETMK’yı Konseyin kurulması<br />
konusunda toplantıya davet etmiş, ETMK’nın<br />
önerisi doğrultusunda GMK ve MTD de<br />
konsey yapısına dahil edilmişti. Bu güçlü<br />
bürokratik temsiliyet, konseyin alacağı<br />
kararların etkili olacağını gösterirken içinde<br />
tasarım alanının bilgisine ve pratik<br />
sorunlarına hakim sadece az sayıda meslek<br />
kuruluşu temsilcisi ve bir üniversite öğretim<br />
üyesinin olması, sorunları ve çözüm<br />
önerilerini devlete aktarmada bu<br />
temsilcilere büyük sorumluluk düştüğünü<br />
gösteriyor.<br />
Sonuç olarak Türk <strong>Tasarım</strong> Danışma Konseyi<br />
eğer kararda da değindiği “Ulusal <strong>Tasarım</strong><br />
Programı”nı ve tasarım politikalarını eğitim,<br />
araştırma ve promosyon alanlarını<br />
kapsayacak şekilde bütünlükçü bir yapıda<br />
geliştirebilirse, Türkiye, tasarımın<br />
geliştirilmesi konusunda istikrarlı adımlar<br />
atabilir. Konseyin ürettiği politikaların ve<br />
tavsiye kararlarının hayata geçebilmesi için,<br />
bu kararları uygulayacak kuruluşlara gerekli<br />
desteğin sağlanması ve hatta promosyonel<br />
örgüt veya bölgesel tasarım merkezleri gibi<br />
yeni uygulayıcı kuruluşlar kurulması da<br />
gerekecektir.<br />
01 Devlet nezdinde hayata geçen Design<br />
Turkey ödülleri öncü bir tasarım adımı.
16 27/09/<strong>2009</strong> 17<br />
Ödül A. Gürşimşek<br />
odulakyapi@gmail.com<br />
DANİMARKA’NIN TASARIM ALANINDAKİ YERİNİ BELİRLEME SERÜVENİ:<br />
İlk kez düzenlenen Kopenhag <strong>Tasarım</strong><br />
Haftası, “Danimarka tasarımının uluslararası<br />
tasarım sahnesindeki yerini belirleme”<br />
misyonuyla yola çıktı. 10 gün boyunca süren<br />
tasarım haftası programı dahilinde yer alan<br />
başlıca etkinlikler arasında, tasarımın<br />
sürdürülebilirlik alanında<br />
gerçekleştirdiklerini göz önüne seren Show-<br />
How sergisi, Clear Village projesi lansmanı, 4<br />
gün suren Code09 <strong>Tasarım</strong> Fuarı, Seminerler<br />
serisi, Index <strong>Tasarım</strong> Ödülleri Sergisi ve<br />
Mimarlık günleri bulunuyor.<br />
Organizasyon ana düzenleyicisi Danish<br />
Design Center (DDC), Aralık ayında<br />
Kopenhag’da gerçekleşecek olan İklim<br />
Değişimi Konferansı’na referansla<br />
sürdürülebilir tasarımı ana tema olarak<br />
seçmiş. Konu çerçevesinde düzenlenen<br />
sergiler, sürdürülebilirlik kavramını<br />
sınırlamaları artırmak ve beklentileri<br />
düşürmekten ziyade bir heyecanlı<br />
potansiyeller ve imkânlar havuzu olarak ele<br />
alıyor.<br />
Küçük Dünyamızın<br />
Büyük Değişimi<br />
<strong>Tasarım</strong> haftası acılısıyla ayni zamanda<br />
acılan It’s a Small World sergisi bu<br />
örneklerden biri. Danimarka <strong>Tasarım</strong>ı,<br />
mimarisi ve zanaatı bu sergi değişen<br />
dünyanın sorunlarına tasarımın bulacağı<br />
çözümleri ortaya koymayı amaçlıyor.<br />
Zanaatkârların dijital teknolojilerle<br />
yarattıkları yeni objeler, mimarların farklı<br />
araçlar ve teknolojilerle beslenen yeni<br />
düşünme biçimleri, tasarımcıların ürünün<br />
sınırlarını sistemlerle zorlayarak ulaştıkları<br />
yeni boyutlar, dünyanın ne yöne doğru<br />
değişmekte olduğunu, bu değişimin hangi<br />
biçimlerde karşımıza çıkacağını haber<br />
veriyor.<br />
6 senaryo dâhilinde tasarımın üç kilit alanını<br />
göreve çağıran sergide, bir yandan tasarımın<br />
yeni trendler oluşturma potansiyelinin<br />
sürdürülebilirlik çerçevesinde nasıl<br />
kullanılacağını gözlemlerken diğer yandan<br />
geleneksel araç ve düşünme biçimlerini<br />
yeniden yorumlamanın tasarım<br />
problemleriyle başa çıkmakta kullanımını<br />
incelemek mümkün.<br />
Kuzey Birlikteliği ve<br />
CODE09<br />
Çoğunluğu Danimarka olmak üzere İsveç,<br />
Finlandiya ve Norveç’ten ürün tasarımı,<br />
mimari ve grafik tasarım alanlarında<br />
örnekleri sergileyen CODE09 fuarı,<br />
İskandinav tasarımının günümüzde<br />
bulunduğu noktayı özetleyen bir sergi. İş<br />
dünyası ile tasarımı buluşturan fuar ayni<br />
zamanda ortak değerlerin ve ortak tarihin<br />
paydası altında birlesen bu tasarımcıların<br />
KOPENHAG<br />
TASARIM<br />
HAFTASI<br />
Kopenhag <strong>Eylül</strong> ayının başında, milli<br />
tasarımın kendini yeniden tanımlama<br />
sürecinde önemli bir adıma sahne oldu.<br />
Hafta, ilk kez düzenleniyor olmasına<br />
rağmen çok ses getirdi.<br />
01<br />
kültürel işbirliğini de tetiklemeyi hedefliyor.<br />
Sürdürülebilirliğe ait problemlerin çözümünü<br />
şehirde aramak yerine köylere odaklanmayı<br />
hedefleyen Clear Village projesi, lansmanini<br />
gerçekleştirmek için Kopenhag <strong>Tasarım</strong><br />
Haftasını seçti. Clear Village projesi dünya<br />
nüfusunun yarısının taşrada yasadığı verisi<br />
ile yola çıkıyor. Bu verinin proje için iki<br />
önemli noktası var: 2050 yılında bu nüfusun<br />
yarıya yakınının şehirlere taşınmasıyla<br />
artacak olan sürdürülebilir yaşam sorunları<br />
bir yandan, araştırma süreçlerinde köylerin<br />
genelde göz ardı edilmesi ise diğer yandan<br />
Clear Village için sürdürülebilir yasam için<br />
cevabın köylerde olabileceği potansiyeline<br />
işaret ediyor. Değişik alanlardan lider<br />
isimleri bir araya getirerek diyalog ve<br />
işbirliği içine girmelerini sağlamak projenin<br />
ilk hedefi. Böylece sistematik bir süreç<br />
tasarımı için ilk adimi atmayı amaçlayan<br />
proje, var olan inisiyatifleri inceleyerek,<br />
çoğaltılabilir ve değişken bir sürdürülebilir<br />
köy projesinin ana planını oluşturmayı,<br />
ileride ise iş modelleri sunan bir platforma<br />
dönüştürerek sürdürülebilir köyü kendini<br />
kalkındıran bir bölgeye çevirmeyi hedefliyor.<br />
Temiz Köyler<br />
Yaratmak<br />
Kopenhag <strong>Tasarım</strong> Haftası ilk kez<br />
düzenlenmesine rağmen, kapsamlı bir<br />
etkinlik yelpazesi ile gerek ziyaretçilere<br />
gerekse tasarımcılara sergiler, seminerler ve<br />
atölye çalışması fırsatları sunarak,<br />
profesyonellere tasarımın hangi alanında<br />
çalıştıkları önemli olmaksızın kendilerini ve<br />
bakış açılarını sergileme olanağı veriyor.<br />
Popüler tasarım haftalarına kıyasla daha<br />
sakin bir profil çizen Kopenhag tasarım<br />
haftası İskandinav tasarımının bugününü<br />
ortaya koymakla beraber, bütün dünyayı<br />
toplumsal sorumluluklarını tasarımla yerine<br />
getirmeye çağırıyor.<br />
01 Kopenhag <strong>Tasarım</strong> Haftası’nda öne<br />
çıkanlar.<br />
Aslı Ayşen Aydın<br />
trendiary@gmail.com<br />
HAYATI İYİLEŞTİRMEK İÇİN...<br />
Bir ülke düşünün. Dünyanın en eski<br />
krallıklarından. Nüfusu 5 milyonun biraz<br />
üzerinde ve yüzölçümü de Amerika’nın bazı<br />
eyaletlerinden bile küçük. Ancak, Gayrisafi<br />
Milli Hasılası ile Avrupa’nın en refah ilk 5<br />
ülkesinden biri ve iş dünyasında tam bir<br />
dev. LEGO, Novo Nordisk, Maersk gibi<br />
uluslararası şirketlerinin iş yönetimi<br />
modelleriyle örnek alınan, inovasyonun<br />
faydalarını erken fark ederek bu alanda ilk<br />
sıralarda yer alan bir ülke. Ve tasarım<br />
tarihine isimlerini altın harflerle<br />
yazdırmakla kalmayıp, hala esinlenilen<br />
Verner Panton ve Arne Jacobsen’ın<br />
anavatanı.<br />
İşte bu Danimarka, refah seviyesiyle,<br />
yenilikçiliği özümseyen global markalarıyla<br />
ve uluslararası tasarımcılarının mirasıyla<br />
sürdürülebilir ve daha iyi bir geleceğe<br />
gözünü dikmiş durumda.<br />
2002 yılında Danimarka Veliaht Prensi’nin<br />
himayesinde kurulan INDEX:, tasarımın<br />
estetik ve güzellik boyutunda<br />
değerlendirildiği günümüzde, “hayatı<br />
iyileştiren” yönünü sahipleniyor. Yaz<br />
kampları, eğitim programlarının yanı sıra<br />
2005 yılından beri 2 yılda bir düzenlediği<br />
yarışmasıyla da küresel sorunların<br />
çözümüne yönelik geliştirilen ürün ve<br />
hizmetleri ödüllendiriyor. Projeleri,<br />
“Vücut”, “Ev”, “İş”, “Oyun” ve “Topluluk”<br />
başlıkları altında değerlendiren INDEX:, 5<br />
kategoride toplam 500.000 Euro dağıtarak<br />
dünyanın en büyük ödüllü tasarım<br />
yarışması olarak nitelendiriliyor.<br />
Kazananlar arasında 3. dünya ülkelerindeki<br />
içme suyunu sorununu modern bir kamışla<br />
çözen LifeStraw, ihtiyaç sahibi topluluklara<br />
mimari tasarım, inşa veya proje geliştirme<br />
hizmetleri veren Architecture for Humanity,<br />
her çocuğa bir laptop projesi ile XO<br />
bulunuyor.<br />
Bu yılın birincileri ise “Vücut” kategorisinde<br />
Philip Goodwin ve Stefan Zwahlen’in<br />
tasarımı “fetüs kalp atışı ölçüm cihazı”.<br />
Güney Afrika’da kırsal alanlardaki anne<br />
kayıpları, doğum sırasında bebeğin kalp<br />
atışının ölçülememesi yüzünden artıyor. Bu<br />
sorunu tespit eden Goodwin ve Zwahlen de<br />
geliştirdikleri basit bir cihazla annelerin<br />
hayatlarını kurtarıp ödüle hak kazanıyor.<br />
Yine gelişmekte olan ülkelerin ihtiyacına<br />
yönelik çözüm ise Philis Design’dan geliyor.<br />
Kırsal bölgelerde, yemeğin ev içinde ateş<br />
yakılarak pişirilmesi duman<br />
zehirlenmeleriyle sonuçlanıyor. Dünya<br />
Sağlık Örgütü’nün tespitine göre<br />
Hindistan’da bu yüzden hayatını<br />
kaybedenlerin oranı %25, dünya genelinde<br />
ölen çocukların sayısı ise 800.000. Philips<br />
Design’ın Yaratıcı Direktörü ve CEO’su Dr.<br />
Stefano Marzano önderliğindeki 250<br />
Hümanizm, sosyal anlayış ve demokratik yaklaşım...<br />
Danimarka tasarımının bu üç ilkesinden doğan INDEX:’in<br />
misyonu daha iyi bir gelecek için geliştirilen tasarımların<br />
yüksek kalitede olmasını sağlama almak!<br />
tasarımcı da küresel sorunlara nasıl çözüm<br />
bulabiliriz diye fikir geliştirirken “Chulha”<br />
doğuyor. Hindistan’dan Unmesh Kulkarni ve<br />
Praveeen Mareguddi’nin tasarladığı ocak<br />
“Ev” kategorisinde büyük ödüle layık<br />
görülürken, şeffaf iş modeliyle de yerel<br />
ustalar tarafından üretilmesine olanak<br />
sağlanıyor.<br />
Tükettiğimiz ürünler hakkında ne kadar<br />
bilgi sahibiyiz konusuna dikkat çekmek<br />
isteyen Hollandalı tasarımcı Christien<br />
Meindertsma, PIG 05049 projesiyle “Oyun”<br />
kategorisinde birinci oluyor. Tek bir<br />
domuzun toplam 185 ürüne hayat verdiğini<br />
öğrenen Meindertsma, 3 yıllık çalışmasının<br />
ardından bir kitap hazırlayarak sigaradan<br />
porselene, kurşundan tren frenine kadar<br />
aklımıza gelmeyecek tüm ürünleri gözler<br />
önüne seriyor. Jürinin, iletişim tasarımı<br />
üzerine hazırlanmış bir projeyi<br />
ödüllendirmesiyle her konuda daha fazla<br />
bilinçlenmemiz gerektiğinin mesajı da<br />
verilmiş oluyor.<br />
2005 yılında Matt Flannery and Jessica<br />
Jackley tarafından kurulan KIVA ise küçük<br />
girişimcilere internet üzerinden kredi<br />
sağlayan bir platform olarak “İş”<br />
01<br />
kategorisinde ipi göğüslüyor. Bugüne kadar<br />
gelişmekte olan ülkelere toplam 87 milyon<br />
ABD Doları kredi dağıtan KIVA, sosyal etkiyi<br />
artıracaklarına inandıkları bir yöntemle<br />
ödüllerinin yarısını INDEX Jürisi’ne iade<br />
ederek kredi veren üye ağına dahil<br />
olmalarını sağlıyor.<br />
Petrole güdümümüzü en aza indirmek için<br />
elektrikli araba fikrini geliştiren Shai Agassi<br />
de “Better Place” ile “Topluluk”<br />
kategorisinde zirveye oturuyor. İş modeli<br />
tasarımlarıyla ne tüketiciye ne de üreticiye<br />
tamamlamak zorunda kalacakları bir boşluk<br />
bırakmadıklarını belirten Agassi, ödülün<br />
yanı sıra Kopenhag şehrini müşterisi yaptı<br />
bile.<br />
Son olarak, halkın seçimiyle ödül kazanan<br />
proje ise Avustralyalı öğretmen Jean<br />
Badden tarafından 2005 yılında<br />
tasarlanmış evsizlere yönelik portatif yatak,<br />
Street Swags. Hapishanedeki suçluların<br />
dikişi, öğrencilerin paketlemeyi, hastane ya<br />
da Salvation Army gibi gönüllü kuruluşların<br />
da dağıtımını üstlendiği projenin yeni<br />
hedefi, mikro kredi ile Kalküta ve Doğu<br />
Timor’da üretimi genişletmek.<br />
İster gelişmekte olan ülkelerin temel<br />
ihtiyaçlarını karşılamak için ister ihtiyaçtan<br />
çok problem olmaya başlamış hizmetlerin<br />
yeniden iyileştirilmesi için... “<strong>Tasarım</strong>”,<br />
sürdürülebilir bir dünyanın vazgeçilemez<br />
kavramları arasına yerleşiyor. Üstelik, ünlü<br />
isimlerden sıradan vatandaşa kadar<br />
herkesin bu bilinçte olmasını teşvik edecek<br />
platformlar da artarak...<br />
01 En büyük ödüllü tasarım yarışması INDEX,<br />
Danimarka Veliaht Prensi’nin himayesinde<br />
düzenlendi.
18 27/09/<strong>2009</strong> 19<br />
Umut Kart<br />
umut@kaletasarimmerkezi.com<br />
Sibel Baştimur<br />
sbastimur@gmail.com<br />
AVRUPA TASARIM YÖNETİMİ ÖDÜLLERİ JÜRİSİNDE BU BAUHAUS BİLDİĞİNİZ GİBİ DEĞİL!<br />
Daha önceki senelerde T-Box’un<br />
kategorisinde ilk üçe girdiği, Nurus,<br />
Gaia& Gino, Hisar, Demirden Design gibi<br />
markaların ise onur ödülüne layık<br />
görüldüğü Design Management Europe<br />
yani Avrupa <strong>Tasarım</strong> Ödülleri –görüldüğü<br />
gibi- bir açıdan çok tanıdık. Yeni olan,<br />
son derece seçilmiş bir jüriyle faaliyet<br />
gösteren organizasyonun içinde Sertaç<br />
Ersayın’ın jüri tarafında konumlanması.<br />
Ersayın ile tasarım yönetimi konusunu<br />
masaya yatırdık:<br />
DME diğer tasarım yarışmalarından ne<br />
şekilde ayrışıyor?<br />
Design Management Europe ödülünü salt<br />
tasarım ödülü olarak isimlendirmek<br />
doğru olmaz. <strong>Tasarım</strong>ı ticari başarıya<br />
giden yolda iş alanları içinde doğru<br />
yöneterek, diğer süreçlerle<br />
ilişkilendirerek, yönetsel özellikleri de<br />
ilave ederek basarı öyküleri yazabilen bir<br />
iş ödülü seklinde tariflemek mümkündür.<br />
Bu anlamda yalnız AB üyesi ve aday<br />
ülkelerin küçük, orta ve büyük ölçekli<br />
firmaları ve diğer organizasyonlar bu<br />
yarışmaya başvurabiliyorlar. DME,<br />
tasarımı Avrupa'nın en güçlü kaynağı ve<br />
gittikçe güçlenen yenilikçi düşünce ve<br />
başarılı iş hikâyeleri yaratma peşinde<br />
olan ana unsuru olarak görüyor.<br />
Türk tasarımcıları son dönemde çok<br />
sayıda uluslararası ödülü sırtladı;<br />
hayırdır inşallah?<br />
Bu kaçınılmaz bir gelişme. Daha çok<br />
proje üretiliyor, daha rekabetçi, daha<br />
özgün ürünler üretiliyor. <strong>Tasarım</strong>cılar ve<br />
de işverenler uluslararası ödüller almayı<br />
daha çok benimser hale geldiler. Burada<br />
önemli olan kurumsal stratejinin bir<br />
parçası olarak tasarımın yönetilmesi ve<br />
tasarımcıların tasarım surecinde daha<br />
özgür olabilmeleridir.<br />
“Bizim diyarda” düzenlenen<br />
yarışmalara biraz özeleştiri yapsak mı?<br />
Ülkemizde düzenlenen tasarım<br />
yarışmaları ulusal platformda<br />
düzenlendiği için etkisi de yerel ve sınırlı<br />
SÜPRİZ İSİM<br />
Avrupa <strong>Tasarım</strong> Yönetimi Ödülleri (DME)’nin jürisinde bu sene bir Türk<br />
tasarımcı/tasarım yöneticisi de bulunuyor. Bu zamana değin çok sayıda farklı<br />
şapkayla karşımıza çıkan ETMK İstanbul Şube Başkanı Sertaç Ersayın’ın katılımıyla<br />
Türkiye de, İngiltere, Almanya, ABD, Hollanda, Fransa, Estonya, Portekiz, İsveç’in<br />
yanında, organizasyonun jüri tarafında temsil edilmiş oluyor.<br />
kalıyor. Yarışmalar için hazırlanan<br />
fikirler çok kavramsal kalıyor ve bu<br />
platformlardan gerçek urun haline<br />
dönüşebilecek fikirlerin sayısı çok sınırlı<br />
kalıyor.<br />
Türkiye'de tasarım yönetimi nerede<br />
duruyor sizce?<br />
<strong>Tasarım</strong> yönetimini ülkemizde uygulayan<br />
02<br />
01<br />
firma sayısı çok çok az. Evrensel rekabet<br />
ve yönetim ölçüleri içinde tasarımı iyi<br />
yönetmek gerekir. Kurumlar için önemli<br />
bir değer olan tasarımın stratejik bir<br />
çerçevede yönetilmesi gerekir. Yeni iş<br />
modelleri üretebilmek, yenilikçi<br />
olabilmek, pazarlama ve fiyatlandırma<br />
faaliyetlerinde tasarım ile yaratılan<br />
değerlerin etkilerinin yönetimi gibi<br />
fikirden sonuç urun ve hizmete kadar<br />
gecen tüm surecin aslında kendisidir bu<br />
süreç. <strong>Tasarım</strong>ın kültürel, stratejik ve<br />
operasyonel kullanımının kurum içi ve<br />
dışı kaynaklarla yapılması ve şirket<br />
stratejilerini görünür kılması da diğer<br />
önemli bir özelliktir.<br />
Sizin hayatınızda nerede duruyor?<br />
<strong>Tasarım</strong>cı kimliğiniz mi ağır basıyor,<br />
tasarım yöneticisi kimliğiniz mi?<br />
<strong>Tasarım</strong>cı kimliğim ile yönetici kimliğim<br />
bu anlayış içinde uzlaşmak zorunda<br />
kalıyor. Ancak proje yönetmek ekip<br />
çalışmasını zorunlu kılan ve ekibin<br />
üyelerinin özelliklerini en üst seviyede<br />
verimliliğe getirerek yürütülmesi gereken<br />
bir süreç. Bu nedenle ben yerine biz<br />
diyebilen ekibi ve diğer süreç<br />
paydaşlarını ancak tasarım yöneticiliği<br />
özelliğinizi verimli değerlendirerek<br />
başarabilirsiniz. Ben de bu profilde<br />
sorunları çözmeye çalışıyorum.<br />
<strong>Tasarım</strong> yöneticisi olmak için mutlaka<br />
tasarım kökenli olmak şart mıdır sizce?<br />
Çok güzel bir soru. İnanın bu sorunun<br />
yanıtı, sektöre, urun ailesine, tasarımın<br />
kurum kültürü içinde ne kadar stratejik<br />
olduğuna, kurumun stratejik planına,<br />
vizyonuna ve de olası tasarım<br />
yöneticisinin profiline bağlıdır. Ama<br />
tüm bunlardan arındırır isek ben<br />
tasarım yöneticisinin tasarım kökenli<br />
olmasına daha kabul edilebilir<br />
buluyorum. Ama sunu eklemem gerekir<br />
tasarım yöneticisi olarak doğulmuyor bir<br />
dizi eğitim, diğer iş süreçlerini<br />
anlayabilecek bir deneyim, üretim,<br />
pazarlama, marka, strateji, satış<br />
politikaları içinde sinerji ve verimlilik<br />
üretebilecek bir yönetim politikası<br />
gerektiriri tasarım yöneticiliği.<br />
Unutmayalım bolumun gücü de beraber<br />
çalışılan tasarımcıların en üst seviyede<br />
verimlilikte yaratıcılığa ulaşmasını<br />
sağlamaktan geçmektedir.<br />
Bu sene sizin için hareketli olacak gibi;<br />
<strong>Tasarım</strong> Kültürü ve Yönetimi<br />
Programı’nda ders vermeye<br />
başlıyorsunuz, yeni kurulan bir<br />
şirketiniz var... Bu değişimin sebebine<br />
gelelim mi?<br />
Endüstriyel <strong>Tasarım</strong>, <strong>Tasarım</strong> Yönetimi,<br />
<strong>Tasarım</strong> Marka Konumlandırması<br />
konularında hizmet vereceğim bir yapıyı<br />
oluşturmuş oldum. Bu yapı yurtiçi ve<br />
yurtdışındaki kaynakları ile farklı birçok<br />
sektörde kurumsal büyük markalara<br />
hizmet verebilecek bir yapı oluyor.<br />
Ayrıca yine bu yıl İstanbul Bilgi<br />
Üniversitesi ile beraber ismini daha<br />
sonra açıklayacağım başka bir eğitim<br />
kurumunda profesyonel deneyimlerimi<br />
paylaşacağım platformlar<br />
oluşturabileceğim için mutluyum.<br />
Öğrenciler ile oluşturacağımız enteraktif<br />
ilişkinin her iki taraf için de çok öğretici<br />
ve etkileyici olacağına inanıyorum.<br />
01ETMK İstanbul ŞŞube Başkanı tasarım<br />
yöneticisi Sertaç Ersayın<br />
02 DME ödülü.<br />
Doğu Almanya’nın Weimar kentinde doğan<br />
modern tasarım hareketi Bauhaus’un 90. yılı<br />
kutlanıyor. 90. yılına girmesine rağmen<br />
tasarım hareketinin hayranları Bauhaus’un<br />
etkilediği sanat, mobilya ve mimarinin hala<br />
yeni ve canlı göründüğünü savunuyor.<br />
Bauhaus Okulu, “dünya tarihinin felaketi”<br />
olarak tanımladığı Birinci Dünya Savaşı<br />
başlarında, cesur ve ileri görüşlü bir şeyler<br />
yapmak isteyen, mimar Walter Gropius<br />
tarafından 1919’da kuruldu. Gropius, Weimar<br />
kentine burada bir akademi kurmak için<br />
başvurduğunda 35 yaşındaydı. İzni aldığında,<br />
sınırları Almanya’yı aşacak ve bir estetik<br />
başkaldırının başlangıcını oluşturacak bir<br />
manifesto kaleme alacaktı. “Bilinmeyen<br />
Mimarların Sergisi” başlıklı Nisan 1919’da<br />
açılan serginin broşüründe Gropius amacını<br />
şöyle dile getirmişti: “Sanatçı ve zanaatkarlar<br />
arasına kibirli bir bariyer çeken sınıf farkını<br />
ortadan kaldırarak bir zanaatkarlar birliği<br />
yaratmak.” Bauhaus farklılaştırıcı değil eşitlikçi<br />
bir tasarım anlayışının ve sanatta modernizmin<br />
en büyük okullarından biriydi. 20. yüzyılda<br />
mimari, tasarım, sanat alanlarında yeni akımlar<br />
yaratan okul, kurulduğu zaman dünyanın en<br />
seçkin ve çağdaş sanatçılarını, bir araya<br />
getirerek, yalnızca bir eğitim kurumu<br />
yaratmadı, aynı zamanda bir üretim merkezi ve<br />
tüm bunların konuşulup tartışıldığı bir yer<br />
haline geldi.<br />
Süse ve İsrafa Savaş<br />
Başta mimarlık ve endüstriyel tasarım olarak<br />
yirminci yüzyılın başında gerçekleşen<br />
modernist devrimin en büyük sloganı,<br />
aristokrasiyi ve burjuvaziyi hedef alan, yeni bir<br />
dünyanın tasarımını deklare eden süse karşı<br />
açılan savaştı.<br />
Rokoko ve barok mobilyalar, işlevsizliği,<br />
ezen güç gösterisi, gözü yoran sonsuz<br />
kıvrımları ve en önemlisi de kazanmayı ve<br />
ekonomik gücü gösteren altın yaldız<br />
varaklarıyla sosyalist ve komünist esinler<br />
taşıyan modernistlerin en büyük<br />
hedefleriydi. Özellikle 1917 Ekim devriminin<br />
yarattığı rüzgar, endüstrideki gelişmeler ve<br />
umutlarla birleşince yeni bir sanatın ve<br />
estetiğin çağrısını yapıyordu. Özellikle<br />
mimariye ve mobilyalara yansıyan yeni<br />
estetik artık makineler gibi akılcı, işlevsel,<br />
sade, kolay kavranabilir ve ucuza seri<br />
üretilebilir eşitlikçi formlardı. Aristokrasinin<br />
köle emeği gerektirecek kadar titiz ve ince<br />
şaşaalı koltuklarına karşı, basit, geometrik,<br />
nasıl yapıldığı bakıldığında anlaşılabilen<br />
`emeği gizlemeyen` sandalyelerin sınıf<br />
savaşı anlayacağınız. Özellikle mimaride<br />
modernizm, işlevsel ve toplu konutu<br />
hedefleyen, ışıklı ve seri üretilebilir, bir<br />
makine kadar akılcı evler düşünmüştü.<br />
Biçimlerde Eşitlik! Bu modernist yeni ütopya,<br />
ikinci dünya savaşı sonrası uluslararası bir<br />
stile dönüşerek ve kapitalizmle eklemlenerek<br />
yeni kentler de üretecekti.<br />
Biçimleri demokratikleştiren, kolay, anlaşılabilir<br />
ve `güzel` nesneleri hayatın her anına<br />
yerleştirerek, yaşamı bir sanat eseri gibi<br />
kurgulayan modernist düş, gerçek uygulamasını<br />
günümüz tasarım standartlarını oluşturan<br />
Bauhaus Okulu`da buldu. Okul mimaride<br />
olduğu kadar endüstriyel tasarım ve şehir<br />
planlama gibi konularda yenilikler getirdi, yeni<br />
bir mimari akım yaratarak, sanatın tüm dallarını<br />
etkiledi.<br />
Bauhaus`a göre mimarlık, ressamlık,<br />
heykeltraşlık ve zanaatkarlık içiçe olmalıydı.<br />
Walter Gropius; sanatçıyı, zanaatkarın yücesi<br />
olarak görülüyordu. Okulun büyük<br />
hedeflerinden biri de on sekizinci yüzyıldan<br />
günümüze kadar gelen, dehâ, biricik, özgün,<br />
büyülü ve anlaşılmaz sanatçı ve sanat<br />
anlayışını yıkmaktı. Bu anlamda sanatlardan<br />
daha aşağı görülen ve yararlılıkla tanımlanan<br />
zanaatı sanatla birleştirerek egemen sanat<br />
anlayışını ortadan kaldırmaktı. Yaratıcı tanrısal<br />
sanatçı değil yapıcı ve inşa edici yeni bir<br />
anlayışı benimsiyorlardı. Sanat yararsız, amacı<br />
sadece kendi olan bir şey olamazdı, aynı<br />
zamanda kullanabileceğimiz işlevli ve yaralıydı.<br />
Eğitim atölyelerdeki eğitim uygulamadan ve<br />
üretimden bağımsız değildi.<br />
02<br />
01<br />
Bauhaus`un en temelinde sanatsal ve<br />
uygulamalı öğretim yatıyordu. Her öğrenci<br />
kendi seçtiği çalışma atölyesine katılıp<br />
bitirdikten sonra, mecburi hazırlık kursunu<br />
tamamlamak zorundaydı. Böylelikle temel<br />
zanaat bilgisi, tasarım parametreleri ve<br />
uygulama bir araya getirilmişti. Makine okul<br />
tarafından pozitif bir eleman olarak<br />
değerlendiriliyordu. Bu sebeple endüstri<br />
ürünleri tasarımına da önem veriyorlardı. Temel<br />
tasarım dersi fikri ilk burada oluştu ve<br />
günümüzde dünyadaki çoğu tasarım okullarınca<br />
benimsendi. 1930`dan 1933`e kadar Ludwig<br />
Mies Van der Rohe başkanlığa geldi. Mies Van<br />
der Rohe`ye göre bir öğrencinin Bauhaus`a<br />
girebilmesi için bir takım dersleri almış ve<br />
belirli bir yetkinliğe ulaşmış olması<br />
gerekiyordu. İlk öğretmenler sanatçılardı.<br />
Modern resimle ilgili sonsuz sayıda fikir<br />
üretildi. Wassily Kandinsky, Paul Klee ve diğer<br />
sanatçılar resimlerin geleneksel<br />
kavramlarından uzaklaşarak, soyutlamaya ve<br />
sanatsal tasarımın teorilerini ve yasalarını<br />
analiz etmeye yöneldiler. Daha sonra Desau<br />
kentine taşınan okul, kızıl yıldızlı öğrencileriyle,<br />
yükselen Nazilerin nefretini çekmekte<br />
gecikmeyecek, Naziler iktidara geldiğinde ilk iş<br />
olarak okulu kapatacaktı. Öğretmenlerin çoğu<br />
Amerika`ya gitti ve Bauhaus ekolünü tüm<br />
dünyaya yaydı. Bunlardan Walter Gropius,<br />
03<br />
Harvard mimarlık okulunda, Mies Van der Rohe<br />
Illinois Yüksek Teknoloji Enstitüsü`de<br />
öğretmenliğe devam etti; düzenlediği eğitim<br />
programı tüm dünya okulları tarafından<br />
kopyalandı. Nispeten kısa ömrüne rağmen,<br />
Bauhaus Okulunun prensipleri ve estetik<br />
anlayışı uzun süre devam etti ve özellikle<br />
Amerika’da birçok tasarım okuluna ilham verdi.<br />
Günümüzde…<br />
Bugün Bauhaus Okulu Weimar Bauhaus<br />
Üniversitesi olarak anılıyor. Weimar genellikle<br />
Goethe ve Schiller gibi büyük Alman<br />
edebiyatçılarının beşiği olarak kabul edilse de,<br />
son yıllarda Bauhaus da kentin popüler bir<br />
turist mekanı olmasına katkı veriyor. Birçok<br />
tasarımcı 90. yıl kutlamalarını, Bauhaus<br />
klasiklerini tekrar pazara sunmak için<br />
değerlendiriyor. Şubat ayının ortalarında<br />
Frankfurt’ta düzenlenen Ambiente <strong>Tasarım</strong><br />
fuarında, bir dizi porselen ve cam üreticisi<br />
Bauhaus okulundan doğan tasarımların bir<br />
çeşitlemesini sergiledi. KPM ve Rosenthal<br />
üreticilerinden çay setleri bunlara bir örnek.<br />
Gropius TAC koleksiyonunu 1969’da Rosenthal<br />
için tasarlamıştı. Firma Bauhaus’un 90. yılını<br />
kutlamak amacıyla seti, mavi, sarı ve kırmızı<br />
renklerde yeniden sunuyor. Bauhaus 90. yıl<br />
kutlamalarının önemli bir etkinliği Weimar’da<br />
gerçekleştirilecek olan 11. Uluslararası Bauhaus<br />
Kolokyumu olacak. Küreselleşmenin politik ve<br />
etik zorluklarını ve mimarlığın bunlarla nasıl<br />
baş edebileceğini tartışmak üzere tüm<br />
dünyadan mimarlık uzmanlarını buluşturacak<br />
etkinlik 1976’dan beri mimarlık teorisi<br />
hakkında önemli konferanslara ev sahipliği<br />
yapıyor. Bu arada Weimar kenti, Bauhaus’un<br />
100. yılı için yeni bir müze hazırlıklarına da<br />
başladı.<br />
01 Bauhaus okulu<br />
02 Ludwig Mies Van Der Rohe tasarımı<br />
Brno Chair<br />
03 Le Corbusier’nin Basculante Chair’ı.
20 27/09/<strong>2009</strong> 21<br />
Müge Avşar<br />
mugeavsar@gmail.com<br />
TASARIM AŞKA DOYAMADI! İNTERNET<br />
USULÜ GALERİ<br />
“Dokunarak sevmek” amaçlı tasarımların buluşup da meydan okumasına<br />
alışmış olmalıyız çoktan; İstanbul’da da Milano’da da başarılı örneklerini<br />
görmüştük. Son olarak Love Design sergisi tuz biber oldu. Anlaşılan,<br />
tasarımcılar içgüdüsel yaratma sürecini çok ilham verici buldu!<br />
<strong>Tasarım</strong>ın çerçevesi derya deniz! Dalmaktan<br />
korkmayanlar için bu derya eşi benzeri<br />
görülmemiş ürünlerle dolu. En hınzır<br />
konular bile tasarım âleminde özenle<br />
işleniyor.<br />
Evet, konumuz seks! Hem erotik anlamıyla,<br />
hem cinsiyet farkına karşılık gelen tanımıyla<br />
seks. Şu hayatta renkleri bile maskülenfeminen<br />
ilişkide tanımlamıyor muyuz? Her<br />
sabah uyanırken gözümüzü ilk açışımızda,<br />
gece rüyalarımızda, kapı kilidinde,<br />
muslukta, prizde, her gün her yerde, tam da<br />
gözümüzün önünde cinsiyete dair bir şeyler<br />
olup bitiyor.<br />
İnsan tüm hayatını kendi varlığı üzerinden<br />
kurgular. Hayatta kalmamızın,<br />
konforumuzun teminatı buluşlarımız,<br />
tasarım ve estetik anlayışın küçük<br />
dokunuşlarıyla güzelleşir. Ama işin ucu<br />
biraz erotizme kaydı mı, özümüzü<br />
gizlemeye başlarız. Nedir bu gizlilik?<br />
Üstünü örtmek niye? Kaç kişi bir Mustang<br />
GT’nin feminen hatları olduğunu iddia<br />
edebilir ki?<br />
<strong>Tasarım</strong> her yerde. Cinsiyetin ve cinselliğin<br />
de merkezinde haliyle. Geçmişten<br />
günümüze tasarımcılar işlediler bu konuyu.<br />
<strong>Tasarım</strong> ve temanın yolları kimi zaman<br />
doğrudan kimi zaman ise estetik<br />
çözümleme noktasında kesişti. Öyle ya!<br />
Dünya Nuh’un gemisi seks evrenin sırrı,<br />
tasarımın seksle ilişkilenmesi ise kaçınılmaz<br />
sonuç. İlginç olan, hep üzeri örtülü işlenen<br />
bu konunun son yıllarda manşete çıkmaya<br />
başlaması. Örneğin Designersblock’ın seks<br />
temalı mobilya sergileri. Ya da Nisan ayında<br />
Milano’da açılan sergi. 20 seçkin tasarımcı<br />
Milano fuarında Love Design adında bir<br />
sergiye katılmıştı. Paola Bjaringer ve<br />
Federica Sala’nin küratörlüğünde<br />
düzenlenen sergi bir kitapla da taçlanmıştı.<br />
Sevgi, romantizm ve zevk gibi olumlu<br />
duyguların yanı sıra ayrılık, kıskançlık, acı<br />
gibi konuları da masaya yatırmış,<br />
tasarımcılar üzerinden bu karmaşık konuya<br />
bir bakış atmıştı. Sergide tekstil<br />
ürünlerinden takıya, mobilyadan aksesuara<br />
pek çok ürün, tasarımcıların hayal güçlerini<br />
sergiledikleri sıra dışı bir şölene<br />
dönüşmüştü.<br />
Serginin dikkat çeken tasarımlarından biri<br />
Matteo Cibic’in başucu lambasıydı. Çift<br />
fonksiyonlu bu lamba, hem standart<br />
fonksiyonunu sürdürüyor hem de bir<br />
“sextoy”u gizliyordu. İlk bakışta hınzır bir<br />
tasarım oyunu gibi görünen bu ürün, aslında<br />
seks konusunun gizli kapaklı yürütülen<br />
uygulama mantığına da göndermede<br />
bulunuyordu. Yine gizli, görece sansürlü<br />
yine de ‘var’ diyordu tasarım.<br />
Serginin en neşeli tasarımlarından biri de<br />
‘Love Me Before Love Me After’ oldu. İki<br />
takım pijamadan oluşan bu ürün çiftler için<br />
01 02<br />
03<br />
özel olarak tasarlanmıştı. Tekstil ile beden,<br />
duygu ile nesne arasında bir grafik oyuna<br />
dönüşen tasarım Frédérique Daubal’ın<br />
yaratıcılığını yansıtıyordu.<br />
<strong>Tasarım</strong> ve seks ilişkisi dünyada böyle<br />
işlenirken ülkemizde de benzer bir seyir<br />
izliyor. Hatta Erdem Akan’ın İstanbul Design<br />
Week 2007 için hazırladığı ‘XXX <strong>Tasarım</strong><br />
Sergisi’ni hatırlayacak olursak 1-0 önde<br />
olduğumuzu söyleyebiliriz. Konu bir yarış<br />
değil elbette, bu işin şakası. Ama dinin,<br />
geleneğin ve ahlak anlayışının tartışmasız<br />
etkisinin hayat içinde tüm hareketlerimizi<br />
belirlediği bir ülkede yaşıyoruz. Tabu<br />
sayılan böylesi konularda söz almak bile<br />
iddialı bir çıkış sayılır.<br />
Tabuları Yok Etmek<br />
Sergi, cinselliğin romantizmden 'hardcore’a,<br />
ürünlerin cinsel kimliğinden bir cinsiyet için<br />
tasarıma kadar tüm alt açılımlarında konuyu<br />
irdelemiş, Aziz Sarıyer’den Kunter<br />
Şekercioğlu’na, Koray Özgen’den Gamze<br />
Güven’e 25 tasarımcı bu tabuyu kendi<br />
perspektiflerinde yerle bir etmişti.<br />
Erdem Akan sergi ile ilgili yaptığı<br />
açıklamada görüşlerini ”… bu temayı seçme<br />
sebebimiz, seksin aynı zamanda kendi<br />
içinde pek çok zıtlık taşıması ve tam da bu<br />
yüzden tasarımcılar için ilham verici olması;<br />
Evrensel ve kişisel, keyif verici ve utanç<br />
verici, doğal ihtiyaç ve yapay lüks, tesadüfi<br />
veya bilinçli, kutsal ve günahkar, kadın ve<br />
erkek, bireysel ve toplumsal, yasak veya<br />
meşru...” şeklinde dile getirdi.<br />
Sergide Emine Nursel Turan’ın ‘Keyif Zarı’<br />
isimli ürünü izleyiciyi, cazibesini<br />
hınzırlığından alan keyifli bir oyuna davet<br />
ediyordu. Aziz Sarıyer halı tasarımıyla<br />
katıldığı sergide görsel çağrışımın<br />
verilerinden besleniyordu. Serginin en<br />
eğlenceli projelerinden biri de Beste Miray<br />
Doğan’ın ‘Made With Love’ isimli dövme<br />
etiketleri olmuştu. Çeşitli boy ve renkte<br />
alternatifler sunan bu çürüme efektli geçici<br />
dövmeler yalnızlıklarını gizlemek<br />
isteyenlere yardımcı odlumu bilmesem de<br />
bunu sorun edenlere güzel bir teselliydi<br />
diyebilirim.<br />
Uzun sözün kısası tasarımcıların haklarını<br />
vermek gerek. İnsan özüyle arasına mesafe<br />
koymaktan ne zaman vazgeçer ve bu neler<br />
doğurur bilinmez ama tasarımcılar tabuları<br />
dillendirmekten çekinmeyen tavırlarıyla<br />
insanı özüyle yüzleştirmiştir.<br />
01 Love Me Before Love Me After pijama<br />
02 Matteo Cibic tasarımı lamba<br />
03 Yonca Akçay tasarımı prezervatif askısı<br />
Nitelikli sanatın ulaşılabilir olması gerektiği<br />
inancıyla hareket eden Yilmaz<br />
Aysan tarafından hayata geçirilen<br />
“galerinternet” aynı anda birden fazla<br />
serginin izlenebileceği bir çoklu-sanat<br />
ortamı. Oluşum, fiziksel kısıtlamalardan<br />
kurtularak, dünyanın her yerinden ve her an<br />
bir tık mesafede bulunarak sanal ortamda<br />
sergileri anında izleme olanağı veriyor.<br />
Sanat ve tasarım alanı haricinde bir<br />
sınırlaması olmaksızın geniş yelpazede eser<br />
aralığına yer veren oluşum; resim, çizim,<br />
grafik gibi 2 boyutlu eserlerden, heykel,<br />
enstalasyon, obje, seramik, mücevhere<br />
değin uzanan 3 boyutlu örneklere yer verilip<br />
aynı zamanda satışa sunulduğu gibi,<br />
performans ve video çalışmalarına da ev<br />
sahipliği yapıyor. Açılış sırasında çevrimiçi<br />
olan sanatçılar, izleyicilerin sorularını şifre<br />
gerektirmeksizin oluşturulan gerçek zamanlı<br />
sohbet ortamında yanıtlıyor. Sergi<br />
ziyaretinin yanı sıra sohbet köşesinde<br />
küratörlerle yazışarak konuşma imkânı da<br />
yaratan galerinternet, bu anlamda tasarım<br />
sahiplerini ulaşılabilir ve yakın kılıyor.<br />
Galerinternet’in 19 Ağustos <strong>2009</strong> günü<br />
açılan ilk sergisi aynı zamanda yaratıcı<br />
sanatçı ve tasarımcı Mert Esirci’nin de ilk<br />
Yeni bir mimarlık platformu olarak, Türk<br />
mimarlığı ve ilgili disiplinleri, global<br />
örnekleri ile buluşturmayı hedefleyen<br />
architectureplatform yayın hayatına<br />
başladı. Bilgi paylaşımını esas alan<br />
platform, "Görüş", "Proje" ve "Söyleşi"<br />
bölümlerine ek olarak güncel haber ve<br />
yayınlara da yer vererek mimarlık ve<br />
tasarım bilgilerinin, Türkçe’nin yanında<br />
İngilizce olarak da derlendiği ve<br />
duyurulduğu bir ortam sağlamayı hedefliyor.<br />
Aynı zamanda, yapısı içinde Yıldız Teknik<br />
Üniversitesi tarafından 1999 yılından beri<br />
düzenlenmekte olan Yıldız Buluşmaları’na<br />
ve sergilerine de yer veren yayın, etkinliğin<br />
web sitesi niteliğini de taşıyor. Bağımsız bir<br />
kurul tarafından yürütülen platformda, ilgili<br />
herkesin ortak birikim ve paylaşımıyla<br />
gelişmesi ve büyümesi hedeflenirken,<br />
mimarlık, sanat ve tasarım alanlarında<br />
çalışanlar ve bu alana kafa yoran herkesin<br />
görüşlerini gönderebilecekleri bir sistem<br />
bulunuyor. Bu anlamda görüş bölümünde<br />
bilimsel ve mesleki yazılara yer verilirken<br />
projeler bölümünde ise güncel öneme sahip<br />
yurtiçi ve yurtdışı projelere yer ayrılmış<br />
durumda. Uygulanmış proje alanında<br />
mimarlara fikirlerini paylaşma alanı<br />
yaratan oluşum, söyleşi bölümünün<br />
yapısını ise adı gibi söyleşiye ve görüşe<br />
açık bırakıyor. Bu amaçla söyleşi<br />
Ünlü tasarımcı Ayşe Birsel’in 9 <strong>Eylül</strong>’de<br />
açılan sanal sergisiyle gözler bir kez daha<br />
galerinternet.com’a döndü.<br />
kişisel sergisi olma özelliği taşıyor. Kısa bir<br />
sürede takipçileri oluşan sanat ortamının<br />
izleyicileriyle buluşturduğu sergiler<br />
arasında Galeri Nev İstanbul<br />
sanatçılarından Erol Akyavaş, Mike Berg,<br />
Bashir Borlakov, Adnan Çoker, Deniz Gül,<br />
Melek Mazıcı, Hale Tenger, Canan Tolon ve<br />
Nazif Topçuoğlu’nun çoğaltılmış<br />
eserlerinden oluşan "Edisyonlar" sergisi yer<br />
almakta. Ardından 2 <strong>Eylül</strong>'de, Tuna Çiner'in<br />
1979-1982 yılları arasında Almanya'da<br />
gerçekleştirdiği "Baume" (Ağaçlar) fotoğraf<br />
serisinin 30.yıl özel baskılarına yer veren<br />
galerinternet, son güncel sergisine, 9<br />
<strong>Eylül</strong>’de tasarımcı Ayşe Birsel’in eskiz<br />
defterlerinden seçme desenlerinden doğan<br />
özgün baskılarının yer aldığı "Eskiz<br />
Defteri" açılışıyla imza attı. Halen<br />
izlenmeye açık olan sergi açılışına,<br />
Amerika, Fransa ve Türkiye’nin yanı sıra 39<br />
ülkeden 400 ziyaretçi katılımı<br />
gerçekleşiyor.<br />
Sanatçı veya küratörleri yakından tanıma<br />
olanağı tanıyan, yeni ve özgün bir medya<br />
görevi gören galerinternet; galeri<br />
yöneticileri, küratörler ve sanatçıların<br />
yaratıcı yaklaşımlarıyla sanat<br />
ortamını daha ilgi uyandırıcı, kolay<br />
ulaşılabilir ve izlenebilir kılıyor.<br />
Galerinternet’in yakın gelecekte hayata<br />
geçirmeyi planladıkları arasında; Osman<br />
Akan'ın video ve fiberoptik teknolojisiyle<br />
hazırlanan enstalasyonu, Erdem Akan<br />
küratörlüğünde "sanat-tasarım buluşması"<br />
konseptli karma sergi, Osman Dinç'in galeri<br />
siyah beyaz'ın sunduğu "kara selvi-kara<br />
selvi" isimli heykel sergisi, Behiç Ak'ın<br />
İstanbul desenleri ve Ela Cindoruk’un<br />
hiç görülmemiş 3 boyutlu çalışma<br />
maketlerinden oluşan "off the record"<br />
mücevher sergisinin yanı sıra, Murat Bulut<br />
Aysan küratörlüğünde hazırlanmakta olan<br />
ve kendini pek gösterme olanağı bulamamış<br />
genç sanatçıları ortaya<br />
çıkarmayı amaçlayan "atomik türkish"<br />
sergileri gibi sergilerin<br />
hazırlıkları sürmekte.<br />
YENİ BİR MİMARLIK PLATFORMU YAYINDA:<br />
ARCHİTECTUREPLATFORM<br />
Türk mimarlığı ve ilgili disiplinleri, global<br />
örnekleri ile buluşturmayı hedefleyen<br />
architectureplatform yayına başladı.<br />
Web sitesi, ilgili herkesin katkısına açık.<br />
01<br />
bölümünde yer alması istenen kişilerin<br />
platforma önerme yoluyla katılması<br />
amaçlanıyor.<br />
Sanal bir buluşma ortamı olarak yayın<br />
hayatına başlayan platformun gelecek<br />
planları arasında, bu alanla ilgili yayınlar<br />
çıkarmak ve halihazırda yapılan<br />
organizasyonların ağını genişleterek farklı<br />
organizasyonlara imza atmak var. Mimarlık,<br />
sanat ve tasarım alanlarının Türkiye’de<br />
önemli bir birikiminin bulunması, ve giderek<br />
etkisini arttırmasıyla dünya mimarlık kültürü<br />
ile bütünleşmesini sağlamak, platformu<br />
motive eden noktalar arasında yer alıyor.<br />
Seslendiği kitle itibariyle tasarım ve mimarlık<br />
eksenlerini birleştiren architectureplatform,<br />
tüm ilgili alanların ve tüm coğrafyaların orta<br />
noktasında yerini alarak, Türkiye’nin diğer<br />
coğrafyalarla bütünleşmesine katkıda<br />
bulunmayı amaçlıyor.<br />
Bu amaçla architectureplatform’un<br />
Türkiye’den ve yurtdışından ilgili tüm mimar<br />
ve tasarımcılara, portalın içeriğine katkıda<br />
bulunmak ve ortak bir paylaşım alanı<br />
yaratmak adına yazı, fotoğraf ve proje<br />
gönderimi için açık bir daveti var.<br />
Bilgi için: www.architectureplatform.com<br />
01 architectureplatform arayüzü.
22 27/09/<strong>2009</strong> 23<br />
OKULLARIN TASARIMI ÜZERİNE:<br />
ARKİV ÖRNEKLERİ...<br />
Bir insanın geleceğinin şekillenmesinde,<br />
çevresine olan bilincinin gelişmesinde ilk<br />
ve ortaöğretim kurumlarında alınan<br />
eğitimin katkısı büyük. Bu konuda<br />
öğretmenlerin, ders okutulan kitapların<br />
kadar eğitim görülen okul binalarının<br />
tasarımın da katkısı fazla. Derslikleri ufak,<br />
bahçesi neredeyse olmayan ve etrafı ile<br />
ilişkisi kesilmiş okullarda okumak<br />
öğrencilerin fiziksel çevre konusundaki<br />
fikirlerine yapacağı katkı elbette ki<br />
olumsuz.<br />
1980 yılında Milli Eğitim Bakanlığı<br />
(MEB)'na bağlı eğitim yapılarının<br />
projelendirilmesi, yapımı, kullanılması,<br />
geliştirilmesi, onarımlarına ilişkin esasları<br />
tespit etmek, ilgili mevzuat taslaklarını<br />
gerekçeleriyle birlikte hazırlamak<br />
amacıyla eğitim yapıları çalışma grubu<br />
oluşturuldu ve uygulama çalışmalarına<br />
başlanılması kararlaştırıldı.<br />
Gelenekten Geleceğe<br />
Günümüzde bu işleri Milli Eğitim Bakanlığı<br />
Yatırımlar ve Tesisler Dairesi Başkanlığı<br />
sürdürüyor. Başkanlığın son dönemde ses<br />
getiren çalışmalarından biri 2005'te<br />
başlattığı “Gelenekten Geleceğe Eğitim<br />
Yapıları Mimarisi Projesi”ydi.<br />
Proje kapsamında Osmanlı ve Selçuklu<br />
Mimarisinin özelliklerini taşıyan tip<br />
projeler geliştirildi. Bayrak burçlu,<br />
payandalı, kuleli, taç kapılı tip okulların<br />
son dönemde yapılan kimliksiz binalara<br />
bir cevap olması, renksiz okul imajını<br />
yıkması bekleniyordu. Proje açıklandığı<br />
zaman gündeme adeta bomba gibi düştü,<br />
mimarların tepkisiyle karşılandı yine de<br />
MEB okulları inşa etti.<br />
Okulların tip projelerin bire bir aynısı<br />
olarak tasarlanması gerekmiyor. Mimarlar<br />
tarafından tasarlanan, her detayı en ince<br />
ayrıntısına kadar düşünülmüş, geçmişe<br />
atıfta bulunmayan hem devlet hem de özel<br />
okullar var.<br />
Şimdiye dek önemli mimarlık şirketlerinin<br />
imza attığı ve okullara ARKİV'de yer alan<br />
324 eğitim yapısından örnekler<br />
kıyaslanarak bakıldığında, gelecekte<br />
eğitim kurumlarının -ve elbette eğitiminalacağı<br />
şekle dair fikir edinmek mümkün.<br />
Yeter ki istensin, iş ki düşlensin...<br />
Mimarlar tarafından tasarlanan, her detayı en ince ayrıntısına<br />
kadar düşünülmüş, geçmişe atıfta bulunmayan hem devlet<br />
hem de özel okullar var. Okulların açıldığı şu sıra, ARKİV'de yer<br />
alan 324 eğitim yapısından örneklere göz atmakta fayda var.<br />
03<br />
Feyziye Mektepleri Vakfı Erenköy Güneş<br />
Kampüsü<br />
Limited Mimarlık<br />
Önerilen proje, bilinen tüm standartlara ve<br />
FMV tarafından verilen programa uymasına<br />
karşın son derece esnek ve akışkan işlevsel<br />
ve mekansal bir organizasyona sahip.<br />
Kompakt ve az katlı yapısı ile de üretimişletim<br />
aşamalarında ekonomik, güvenli ve<br />
esnek. Yapılar, eğitimin genellikle üç katta<br />
(okul öncesi eğitimde, iki katta)<br />
sürdürülebileceği biçimde düzenlenmiş.<br />
Böylece, insan ölçeğinde bir yapılanma<br />
oluşturulmuş. Bina, ARKİV Seçkileri<br />
2007'de yer almıştır.<br />
01 02<br />
Kırklareli Atatürk İlköğretim Okulu<br />
Bahtiyar Yılmazer Ek Hizmet Binası<br />
KG Mimarlık<br />
MEB bünyesinde yer alan mevcut okul<br />
binalarına ek hizmet binası olarak yaptırılan 12<br />
derslikli ilkokul ve 5 derslikli anaokulu işlevine<br />
sahip yapı, Yılmazer Ailesi tarafından,<br />
Kırklareli halkının kullanımı için hayır amaçlı<br />
olarak yaptırılmış. Özgün bir proje yapılması<br />
yerine, mevcut MEB tip okul binası projesinin<br />
temel alındığı yapı, yanındaki okul binası ile<br />
eklemlendirilerek bağlanmış ve zemin katında<br />
yer alan anaokulu kendi sınırlarını zorlayarak,<br />
değiştirerek tip proje kavramının dışına<br />
çıkılmış.<br />
MEB Erkut Soyak Lisesi<br />
Mutlu Çilingiroğlu MİAR Mimarlık Bürosu<br />
Soyak Toplu Konut AŞ'ye ait Yenişehir<br />
Yerleşmesi'nde, imar planında okul alanı<br />
olarak ayrılmış olan parselde, imar<br />
koşullarına ve arsa verilerine bağlı<br />
kalınarak, 18 derslikli bir lise binası, verilen<br />
programa uygun bir şekilde tasarlanmış. Bu<br />
binanın ana kullanıcısı olan ve her öğretim<br />
yılında yenilenen 500 öğrencinin en güzel<br />
yaşlarında ve günün en güzel saatlerini bu<br />
binada geçireceği düşüncesiyle, hem<br />
fonksiyonel anlamda kullanışlı, hem de özel<br />
bir mekan kurgusu içeren bir binada<br />
yaşamaları istenmiş.<br />
Değirmendere İlköğretim Okulu<br />
Nevzat Sayın Mimarlık Hizmetleri<br />
1940'larda yapılmış küçük bir ilkokul yapısının<br />
olduğu arsada, yapı için korunma kararı<br />
olmamasına rağmen dönüştürülerek yeni bina<br />
okulun kolu olarak düşünülmüş. Çok eğimli<br />
arazide eski yapının arkasına yerleşerek<br />
bulunduğu çevre içinde "iri" kalabilecek yeni<br />
yapı parça parça görülebilir hale getirilmiş.<br />
TED Ankara Koleji Yerleşkesi<br />
Uygur Mimarlık<br />
Mimarları tarafından tasarımın hareket noktası<br />
"Sakarya Caddesi" seçilmiş. Kitapçı, balıkçı,<br />
ekmekçi, sinema, manav, tiyatro, biracı,<br />
ayakkabıcı, okul, ofis, vb. iç içe olduğu<br />
Ankara'daki Sakarya Caddesi kampüse<br />
taşınmış. Bina, 2005 yılında Özel Sektör<br />
Kategorisi'nde Arkitera İşveren Ödülü, 2004<br />
yılında THBB Mimarlık Ödülleri Onur Ödülü,<br />
2004 yılında Ulusal Mimarlık Ödülleri Yapı Dalı<br />
Başarı Ödülü'nü kazanmıştır.<br />
01,02,03 Sırasıyla Feyziye Mektepleri Vakfı<br />
Erenköy Güneş Kampüsü, MEB Erkut Soyak<br />
Lisesi, TED Ankara Koleji<br />
AGI Ekim’de<br />
İstanbul’da<br />
Grafikerler Meslek kuruluşu,<br />
10-18 Ekim tarihleri<br />
arasında, dünyanın en<br />
prestijli grafik tasarım<br />
kongresi olarak kabul edilen<br />
Alliance Graphique<br />
Internatinal’a (AGI) ev<br />
sahipliği yapmaya<br />
hazırlanıyor. Dünyanın önde<br />
gelen grafik tasarımcıları<br />
bünyesinde barındıran AGI,<br />
her yıl düzenlediği genel<br />
kurul toplantısı ve yeni üye<br />
seçimlerini bu yıl<br />
İstanbul’da gerçekleştiriyor.<br />
12 Ekim’de düzenlenecek,<br />
grafik tasarımı ve kültürü<br />
açısından büyük önem<br />
taşıyan AGI seminerine,<br />
Robert Appleton (Kanada),<br />
Pierre Bernard (Fransa),<br />
Seymour Chwast (ABD),<br />
Kenya Hara (Japonya), Fons<br />
Hickmann (Almanya), Anette<br />
Lenz (Fransa), Jean-Benoit<br />
Levy (İsviçre), Deborah<br />
Sussman (ABD) ve David<br />
Tartakover (İsrail) gibi<br />
dünyaca ünlü tasarımcılar<br />
konuk olacak.<br />
ETMK Izmir<br />
Temsilciliği<br />
Endüstriyel <strong>Tasarım</strong> Meslek<br />
Kuruluşu’nun, bölgesel<br />
temsiliyete yönelik alt yapı<br />
kurmak amacıyla ilk adımı<br />
atıldı. Haziran ayında alınan<br />
yönetim kurulu kararıyla<br />
İzmir temsilciliğine seçilen<br />
A.Can Özcanlı ile ETMK İzmir<br />
Temsilciliği resmi olarak 17<br />
<strong>Eylül</strong> <strong>2009</strong> tarihi itibariyle<br />
hayata geçirilmiş oldu.<br />
Üniversite sanayii işbirliğine<br />
dayalı pek çok tasarım<br />
projesinde yer alan, yurt içi<br />
ve yurt dışında basılmış çok<br />
sayıda bilimsel araştırması<br />
da bulunan Dr.Can Özcanlı,<br />
halen İzmir Ekonomi<br />
Üniversitesi, Endüstri<br />
Ürünleri <strong>Tasarım</strong>ı Bölüm<br />
Başkanlığı görevini<br />
yürütüyor.<br />
ZOW İstanbul<br />
Fuarı Başlıyor<br />
1995 yılında ilk kez<br />
Almanya’da<br />
düzenlenmesinin ardından<br />
İtalya, İspanya, Rusya ve<br />
Çin’de de mobilya<br />
endüstrisinin önde gelen<br />
organizasyonlarından biri<br />
haline gelen Uluslararası<br />
Mobilya Endüstrisi, İç<br />
<strong>Tasarım</strong>, Aksesuar ve<br />
Ekipmanları Fuarı ZOW, 1-<br />
4 Ekim tarihleri arasında<br />
Yeşilköyde. Sektörün önde<br />
gelen kişilerinin yenilikler<br />
ve endüstrinin trendleri<br />
konusundaki bilgilerini<br />
arttırmayı hedefleyen<br />
ZOW İstanbul fuarı, yurt<br />
içi ve dışından yaklaşık<br />
250 firmanın katılımıyla<br />
gerçekleştiriliyor.<br />
Gözde Tüfekçi<br />
gozde@kaletasarimmerkezi.com<br />
Nefes Alan<br />
Duvarlar<br />
INAX’ın Türkiye temsilcisi<br />
Global Group’la anlaşan<br />
Çanakkale Seramik &<br />
<strong>Kale</strong>bodur, Japon devletinin,<br />
hastane gibi sterilizasyonu<br />
önemli olan mekanlar için<br />
Japonya’nın 800 yıllık<br />
seramik devi Inax’dan<br />
destek istemesiyle başlayan<br />
çalışmalar sonucunda icat<br />
edilen volkanik bazlı iç<br />
cephe kaplaması Ecocarat’ı<br />
showroomlarında tüketiciyle<br />
buluşturuyor. Sağlık için<br />
gerekli olan ortamı, nefes<br />
alan yapısıyla kötü kokuları<br />
yok ederek sağlayan<br />
Ecocarat, yapısında hiçbir<br />
kimyasal madde<br />
barındırmazken,<br />
kirlenmeme, leke, küf ve<br />
bakteri tutmama gibi<br />
özelliklerle mekanlara özel<br />
çözümler sunuyor.<br />
Küçük Üretim<br />
Sektörünün<br />
Dönüşümü<br />
İstanbul 2010 Avrupa Kültür<br />
Başkenti Ajansı, 30 <strong>Eylül</strong>’de<br />
“Küçük Üretim Sektörünün<br />
Dönüşümü” üzerine bir<br />
buluşma gerçekleştiriyor.<br />
Arhan Kayar’ın konuşmacı<br />
olarak katılacağı toplantıda,<br />
geleneksel yöntemlerle<br />
ikame eden üreticiler, şehrin<br />
dışına onumlandırılmaksızın<br />
nasıl ve ne şekilde, yaratıcı<br />
endüstriler alanına<br />
yönlendirilir sorularına<br />
cevap aranacak. Oluşumun,<br />
yerel bir kültürel kalkınma<br />
stratejisi olarak ele alınarak,<br />
2010 programı açısından da<br />
tartışılması hedefleniyor.<br />
Cersai Fuarı<br />
Botta’yı seçti<br />
2008 yılında 53 ülkeden<br />
katılımın gerçekleştiği ve<br />
100 bini aşkın ziyaretçiye ev<br />
sahipliği yapan, seramik<br />
dünyasının nabzını tutan<br />
Cersaie fuarı 29 <strong>Eylül</strong>-3 Ekim<br />
tarihleri arasında<br />
Bologna’da<br />
gerçekleştirilecek. Cersaie<br />
<strong>2009</strong> fuarının bu seneki<br />
posterini tasarlayan ünlü<br />
mimar Mario Botta, fuar için<br />
poster tasarlayan 10. mimar<br />
oldu. Seramiğin, toprak ve<br />
ateş kaynaklı doğal bir<br />
malzeme olmasına rağmen<br />
kullanım alanının çok sınırlı<br />
olmasından yola çıkan<br />
mimar, posterde seramikten<br />
ana rahmine benzer bir yapı<br />
oluşturarak kullanıcıya<br />
köklerini yeniden<br />
hatırlatmayı amaçlıyor.<br />
Bertrand<br />
Ivanoff Işık<br />
Enstalasyonu<br />
Fransız plastik sanatçı<br />
Bertrand Ivanoff’un İstanbul<br />
Fransız Kültür <strong>Merkezi</strong>'nin<br />
İstiklal Caddesi'ne bakan dış<br />
cephesi için tasarladığı<br />
"Rouge / Kırmızı" adlı ışık<br />
enstalasyonu bir ay boyunca<br />
kültür merkezinin<br />
duvarlarını renklendirdi.<br />
Sanatçının İznik<br />
çinilerindeki çiçek<br />
motiflerinden esinlenerek<br />
tasarladığı neon ışık<br />
enstalasyonu, yapının<br />
karakterine uygun motiflerin<br />
yansıtılmasıyla çağdaş bir<br />
yorum getirirken, çok<br />
kültürlü dünyasını kaçıranlar<br />
için son çağrıda bulunuyor.<br />
Etkinlik 30 <strong>Eylül</strong>’de<br />
sonlanıyor.<br />
21. Yüzyıla<br />
Şekil Verecek<br />
33 Marka<br />
Lüks segmentte ev ve köpek<br />
aksesuarları markası<br />
Gaia&Gino’nun yaratıcısı<br />
Gaye Çevikel, Wallpaper ve<br />
Courvoisier konyaklarının<br />
işbirliği ile düzenlenen “The<br />
Essence of the 21. Century”<br />
yarışmasının ilk etabında<br />
belirlenen 33 aday arasında<br />
yer almayı başardı. Dünyaca<br />
ünlü isimlerin yer aldığı<br />
listede, Facebook’un<br />
kurucusu Mark Zuckerberg’in<br />
yanısıra Twin Room’dan Milo<br />
Keller ve Julien Gallico gibi<br />
isimler de bulunuyor. Ekim<br />
ayında 33 isim arasından 10<br />
kişinin seçilerek 21. Yüzyıla<br />
şekil verenlerin belirleneceği<br />
yarışmanın jürisinde dünya<br />
ünlü modacımız Hüseyin<br />
Çağlayan da yer alıyor.<br />
Editör: Umut Kart Katkıda Bulunanlar: Erkan Aktuğ, Gözde Tüfekçi Sayfa <strong>Tasarım</strong>ı: Emre Senan <strong>Tasarım</strong> ve Danışmanlık; Emre Senan,<br />
Özge Güven Sayfa Düzeni: Taylan Polat Danışma Kurulu: Serhan Ada, Erdem Akan, İhsan Bilgin, Asiye Bodur, Füsun Curaoğlu,<br />
Yeşim Demir, Ömer Durmaz, Alpay Er, Cem Erciyes, Sertaç Ersayın, Hakan Ertem, Güran Gökyay, Korhan Gümüş, Gamze Güven,<br />
Gülay Hasdoğan, Tansel Korkmaz, Zeynep Bodur Okyay, Suha Özkan, Kuyaş Örs, Nevzat Sayın, Emre Senan Reklam Direktörü: Özer<br />
Topkaya Reklam Müdürü: Korhan Kesici Reklam Rezervasyon: Tayfun Elaldırsın Reklamlar için Tel: 0212 505 6486 Fax: 0212 505<br />
74 79 Doğan Medya Center 34204 İstanbul Radikal Sanat Tel: 0212 505 6494 Fax: 0212 505 69 61 sanat@radikal.com.tr,<br />
umut@kaletasarimmerkezi.com Radikal'in ücretsiz ekidir.