Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Sendikacılık, Ahilik ve Teori Z<br />
1985:44 ). Bu işlem, basit ve sıradanmış gibi görünmekle beraber<br />
özellikle sosyal hayatta yaptırım gücü ve etkisi oldukça yüksek bir<br />
uygulamadır. Bugün sıradan bir iş gibi anlaşılan bu uygulamayı dönemin<br />
toplumsal zihniyeti ile değerlendirmek gerekir. Zira “zihniyet,<br />
dünya ve dünya ilişkilerine doğru içten bir tavır alıştır” (Ülgener<br />
1983:19).<br />
3. Teori Z<br />
II.Dünya savaşından çok büyük beşeri ve ekonomik kayıplarla<br />
çıkan Japonya, günümüzde gerek teknolojisi, gerek çalışma biçimi<br />
ve gerekse de aile ve toplum yapısı itibariyle dikkat çekmekte ve<br />
çeşitli araştırmacılar, Japonya’ nın ya geleneksel, yahut da ekonomik<br />
ve teknolojik üstünlüğünün itici gücünü bulmaya çalışmaktadırlar.<br />
Örneğin Clark’ a göre Japon bilmecesinin anahtarı, bu ulusun –toplumlaşmayıp-<br />
bir topluluk (cemaat) olarak kalmayı nasılsa başarmış<br />
olması gerçeğinde saklıdır. Orada aranmalıdır. Başka bir deyişle,<br />
çağdaş Japonya –toplumlaşmamış- hızla büyüyen bir klan, kabile<br />
ya da aile düzeyinde kalmıştır. Japon biricikliğinin gizemi, büyüsü<br />
buradadır (Güvenç 1983:12).<br />
Ülkemizde de son yıllarda Japon modeli veya Japon yönetim<br />
biçimi adı altında çeşitli çalışmalar yapılmakta ve seminerler verilmektedir.<br />
Genel de “Japon Yönetim Sistemi” veya “Teori Z” diye<br />
isimlendirilen bu modelin ana hatlarını vermeden önce, Japon ailesinin<br />
ve toplumunun temel dinamiklerini yakalamak gerekir. Japonya,<br />
tarih boyunca oluşmuş homojen bir milli ve kültürel varlığa sahiptir.<br />
Kalkınma mucizesinin sosyolojik temelinde bu harç vardır. Japonya’<br />
da din, ahlaki formdan çok estetik formlara yakındır. İbadet güzel<br />
şeyler hissetmek ve değerlendirmek için yapılır (Eröz 1982:401-2)<br />
ve çok önemli bir başka dinamik de, Japonluk duygusunun, doğal<br />
hak ve özgürlüklerini bilen bir varlık değil, Japonya’ ya karşı bireyin<br />
görev ve sorumluluklarını bilmek (Güvenç 1983:336) olduğudur.<br />
Japon toplum ve insan yapısının temelinde; i..“amae” adı verilen,<br />
ana baba sevgisine, hoş görüsüne, desteğine duyulan güven ve<br />
gereksinim, ii..“on” adı verilen, “amae” ye karşı yüklendiği borçluluk<br />
ve şükran duygusu iii..“giri” olarak adlandırılan ve Türkçe’<br />
deki karşılığı namus, şeref ve haysiyet olarak nitelendirilebilecek<br />
TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007 97