Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Rüştü YEŞİL / Davut AYDIN<br />
olabildiğince gözlem ve deney yapma, yaşama, düşündürme, ortak<br />
araştırma ve inceleme yapma imkanı sağlayan etkinlikler düzenlenmelidir<br />
(Büyükkaragöz, 1989, 25; MEB, 2006, 55-58).<br />
Örneğin hoşgörü, sorumluluk, dayanışma, hak bilinci, uzlaşma,<br />
katılım gibi demokratik değerlerin öğrenilmesinin, davranışlarla<br />
gösterilmesinin en iyi, belki de tek yolu uygulamadan geçmektedir.<br />
Tutum ve davranışlar, önce örnek bireylerin davranışlarında<br />
gözlenip sonra da kendilerine uygulama imkanı verilerek bireylere<br />
kazandırılabilir (Lister, 1982, 11). Tibbits (1994, 364) demokratik<br />
değerlerin öğrencilere, okul kültürü içerisinde ve kendi kendilerine<br />
yaptıkları örgün öğrenme ve öğretme çalışmalarıyla kazandırılabileceğini<br />
belirtmektedir. Buna göre değer eğitimi de en ideal şekilde,<br />
hedef değerlerin yaşadığı, somut yansımalarının gözlendiği ortamlarda<br />
yaparak, yaşayarak ve gözlenerek öğrenilebilir. Eğitim ortamına<br />
değerlerin rengini vermesi, kokusunu katması, bu eğitimdeki<br />
başarıya önemli katkılar sağlar.<br />
Değerler eğitimi sürecinde model insan ya da grupların iyi örnek<br />
oluşturması, öğrenmenin somutlaşması ve kalıcılığının artması<br />
açısından önemlidir. Gözlem yoluyla öğrenme yaklaşımının temel<br />
yöntemlerinden biri, model alma yoluyla öğrenmedir (MEB, 2006,<br />
58). Ancak bireyin sürekli olarak bir bireyi model almadığı bilinmelidir.<br />
Bazen de birey bir grubu, grup ta bir başka grubu model<br />
olarak alabilir. Model alınan gruba sosyal psikolojide “referans grubu”<br />
denir. Birey referans grubunu belirlerken öncelikle kendisinin<br />
de içinde bulunduğu grubu seçme eğilimindedir. Ancak bu gruptan<br />
izole olmuşsa, varlığını hissettiremiyorsa, beğenmediği davranış kalıpları<br />
varsa başka bir grubu referans grubu olarak almaya başlar. Bir<br />
grubun referans grubu olarak alınmasını sağlayan etkenler arasında<br />
grubun sosyal bünye içindeki itibarı, üst tabakalarda bulunması<br />
sayılabilir (Güngör, 2000, 69). Değer eğitiminde bireyin bu model<br />
seçme yaklaşımı ve ölçütleri dikkate alınarak ona uygun model birey<br />
ya da gruplar oluşturulmalıdır. Bireyin bu gruplar içerisinde yer<br />
alması, görev alması, varlığını hissettirmesi için fırsat ve imkanlar<br />
sunulmalıdır.<br />
Değerler eğitiminin özellikle tutum ve davranış kazandırma<br />
76 TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007