Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Rüştü YEŞİL / Davut AYDIN<br />
ile değer eğitimi verilemez. Elbette yasa ve yönetmeliklerde ya da<br />
eğitim programlarında belirli değerlerin yer alması değer eğitimi<br />
açısından önemlidir. Ancak bireylerin davranışlarını şekillendiren<br />
asıl belirleyici öge, benimsenmiş olan değerlerdir. İnsan davranışlarına,<br />
değerleri bilmekten ya da bilinen değerlerden çok, değerleri<br />
benimsemek ya da benimsenmiş değerler yön verir. Değerler eğitimi<br />
sürecinde benimseme ve adanmışlık, bilme ya da zorlanmaya göre<br />
daha belirleyicidir. Bireyler çoğu zaman yasa ve yönetmeliklerde<br />
yer aldığı için değil benimsedikleri için bazı değerlere sahip olurlar<br />
ve bunlara göre de davranışlar sergiler (Yeşil, 2002, 59).<br />
Değerlerin birey ve toplum açısından önemi ve işlevi, yapı ve<br />
özellikleri göz önüne alındığında değerler eğitimi zorunlu bir hal<br />
almaktadır. Hem bireyin davranışsal özellikleri hem de her toplum<br />
ya da sistemin varlıklarını koruma ve devam ettirme arzusu değerler<br />
eğitimini gerektirmektedir. Ancak burada önemli olan verilecek değer<br />
eğitiminin amacına hizmet etmesi ya da hedeflerine ulaşmasıdır.<br />
Bu da “nasıl bir değerler eğitimi” sorusunu ön plana çıkarmaktadır.<br />
2. Değerler Eğitiminde Yöntem<br />
Tüm eğitimcilerin üzerinde hemfikir olduğu düşüncelerden<br />
biri, eğitimin amaçlarına ulaşmasında, izlenilen yöntemin belirleyici<br />
bir etkiye sahip olduğudur. Yöntem, eğitim sürecine şekil ve renk<br />
veren, iklimi belirleyen, sürecin nasıllığını ifade eden temel ögedir.<br />
İmkanlar çerçevesinde, hedef ve konunun özelliklerine ve öğrenciye<br />
göre belirlenir (Yeşil, 2004, 2). Bu genel kabul, değer eğitiminde<br />
izlenecek yöntem ya da yöntemlerin belirli özellikleri taşıması gerektiğini<br />
ortaya koymaktadır.<br />
Değer eğitimi ile ilgili olarak farklı yaklaşımlar bulunmaktadır.<br />
Milli Eğitim Bakanlığı, yeni hazırladığı ilköğretim programında<br />
değer eğitimine dönük olarak başlıca (1) değer açıklamak, (2) ahlaki<br />
muhakeme, (3) değer analizi ve (4) gözlem yoluyla öğretim yaklaşımlarını<br />
önermektedir. Bunlardan “değer açıklamak”, bireylerin<br />
öncelikle sahip oldukları değerlerin yapı ve özelliklerinin farkında<br />
olmalarını sağlamak amacıyla yapılan bilgilendirme çalışmalarını<br />
içermektedir. “Ahlaki muhakeme”, öğrencilere farklı ahlaki ikilem-<br />
72 TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007