Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Demokratik Değerlerin Eğitiminde Yöntem ve Zamanlama<br />
4. Bireyin gelişim çağ ve özellikleri ile değer eğitimi yöntemleri<br />
arasında nasıl bir ilişki vardır<br />
Bu sorulara cevap bulmak üzere önce bir konu alanı olarak<br />
değerlerin özellikleri ele alınmış ve bu özelliklerle öğretim yöntemleri<br />
arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Daha sonra da bireyin gelişim<br />
yön ve özellikleri ile değer eğitimi yöntemleri arasındaki ilişkiler<br />
irdelenmiş, zamana bağlı olarak uygun yöntemler önerilmeye çalışılmıştır.<br />
Konu Alanı Olarak Değerler ve Öğretim Yöntemleri İle<br />
İlişkisi<br />
Değerler her şeyden önce insani özelliklerdir. Hatta Tozlu’ya<br />
(1992, 52) göre belki de insanı diğer varlıklardan ayıran en temel<br />
özellik onun değerler var edebilmesidir. Bireysel boyutta var edilen<br />
değerler, kendi içerisinde tutarlı ve akla uygun olması durumunda,<br />
zamanla topluma mal olmakta ve toplumsal bir özelliğe dönüşmektedir.<br />
Benimsenen bu özellikler bireyi ya da toplumu tanımada, tanımlamada,<br />
yönünü ve konumunu belirlemede, diğer toplumlardan<br />
ayırmada kullanılabilecek tutarlı, doğruluk miktarı yüksek özellikler<br />
durumuna dönüşür.<br />
Değerler konusunda geniş bir çalışma yapan Alport, Vernen ve<br />
Lindzey’den (1960) sonra değerler, estetik, teorik (veya ilmi), iktisadi,<br />
siyasi, sosyal ve dinî olmak üzere altı grupta ele alınmaya başlanmıştır.<br />
Güngör, bunlara bir de ahlaki değerleri eklemiştir. Rokeach’a<br />
(1973) göre ise değerler “gaye değerler” ve “vasıta değerler” olmak<br />
üzere ikiye ayrılır. Gaye değerlere eşitlik, aile güvenliği, sosyal itibar,<br />
ekonomik güç; vasıta değerlere ise nezaket, sorumluluk, çalışma,<br />
zekâ örnek olarak verilebilir (Akt. Güngör, 2000, 84-85). Tüm<br />
bu değer sistemleri ya da türleri birbiriyle iç içedir. Siyasi değerle<br />
sosyal ya da ekonomik değerler, gaye değerlerle vasıta değerler birbirini<br />
etkiler, tutum ya da davranışları birlikte oluştururlar. Her biri<br />
ayrı sistem olmakla birlikte aynı zamanda değerler sisteminin de birer<br />
çarkı gibidir.<br />
Değer kavramını tanımlamaya dönük yapılan çalışmalar incelendiğinde<br />
onun genel olarak şu özelliklere sahip olduğu anlaşıl-<br />
TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007 69