Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Demokratik Değerlerin Eğitiminde Yöntem ve Zamanlama<br />
Değerlerin birey ya da toplum açısından önemli bir işlevi,<br />
ona bir bakış açısı vermesi, varlığı ve bulunduğu yer hakkında onu<br />
bilinçlendirmesidir. Çevresindeki olgu ve olaylara anlam vermede,<br />
önem atfetmede, değer biçmede, kendine konum belirlemede birey<br />
ve toplumu yönlendiren, eline ölçütler sunan özellikler, sahip olduğu<br />
değerler bütününden başka bir şey değildir.<br />
Tozlu’ya (1992, 52-53) göre farklı toplumların oluşması, birbirlerini<br />
etkilemesi, varlığını dünyanın her yerinde hissettirmesi, sahip<br />
olduğu değerlerin yüceliği ve benimsenmişlik düzeyi ile ilgilidir.<br />
Düşüncelerde oluşması nedeniyle insanı ve toplumu maddi gerçekliğin<br />
ötesine taşıma gücüne sahip olan değerler aynı zamanda bireyleri<br />
bilinçli olarak bir arada tutma, birlikte yaşatma, varlığını devam<br />
ettirme gücünü de barındırır. Bir taraftan toplumları birbirinden ayırırken<br />
diğer taraftan tüm insanların paylaştığı özelliklerin kaynağını<br />
oluşturması yönüyle de değerler birleştirici ve bütünleştirici bir güce<br />
sahiptir. Toplumsal değerler toplumları birbirinden farklılaştırırken<br />
evrensel değerler tüm insanlığı birleştiricidir.<br />
Değerleri bilimsel bir temele oturtma, bir bilim olarak görme<br />
çalışması sürecinde önce, onun kültürlere göre farklılaştığı dikkat<br />
çekmiş; ancak daha sonra, kimi filoz<strong>of</strong>larca evrensel bir değerler sistemi<br />
oluşturulabileceği düşüncesi benimsenmiştir. Örneğin Locke,<br />
ahlak sistemleri ne kadar farklı olursa olsun ahlakın kültürle ilişkili<br />
olmadığını, her kültürde üniversal değerlerin bulunabileceğini<br />
savunmuştur. H. Spencer de farklılıklar üzerinde çokça durmasına<br />
rağmen ortak değerler üzerine inşa edilecek bir ahlak ilminin kurulabileceğine<br />
inanmaktadır (Güngör, 2000, 21).<br />
Alkan’ın (2002, 69) ifadesiyle paylaşılacak ana fikir de, özgün<br />
bir toplum olmayı sağlayan ayrıntılar da değerlerden oluşmaktadır.<br />
Burada ana fikir, insan haklarına saygı, hoşgörü, özgürlük gibi evrensel<br />
değerleri ifade ederken ayrıntılar ise her bir toplumun tarihinden,<br />
coğrafyasından, inançlarından getirdiği gelenek ve görenekleri,<br />
ananevi özellikleri kapsamaktadır. Bu bütünlük içinde bakıldığında<br />
değerlerin, hem tüm insanlığı kuşatan hem de her bir toplumun insanlık<br />
içerisindeki konumunu belirleyen önemli bir öge olduğu anlaşılmaktadır.<br />
TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007 67