Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Necati CEMALOĞLU<br />
(Hater ve Bass, 1988; Howell ve Avolio, 1993; Karip, 1998; Çelik<br />
1998; Stordeur vd., 2001).<br />
Koşullu Ödül: Lider ile izleyenler arasında yapılan bir müzakere<br />
ile karşılıklı olarak hedeflerin neler olduğu, gösterilmesi istenen<br />
performans ve bu performansın ölçütleri açıkça ifade edilir. İlk<br />
olarak izlenecek yol ve elde edilmek istenen amaçlar açıkça belirlenir.<br />
Lider astlarını istenen amaç yönünde harekete geçirebilmek için<br />
onları maddi ve/veya manevi ödül ile motive eder ve işlerin istendiği<br />
gibi sonuçlanmaması halinde de durumun gerektirdiği cezayı alacaklarını<br />
bildirir. Lider astlarının isteklerini ve ihtiyaçlarını bilmelidir.<br />
Sadece bu sayede astlarını, hedefe yöneltecek ödülleri belirleyebilir<br />
(Bass, 1985).<br />
İstisnalarla Yönetim: Serbest bırakıcı liderlik tarzından farklı<br />
olarak, istisnalarla yönetim modeli, liderlikten vazgeçmek anlamına<br />
gelmez. Etkileşimci liderliği belirleyen en önemli iki faktör ödül<br />
ve cezadır. Başarı karşılığında yönetici ödül aracını kullanır. Öte<br />
yandan performansta kabul edilemeyecek bir değişiklik ortaya çıktığında<br />
istisnalara göre yönetim geçerlidir. İstisnalara göre yönetim,<br />
düzeltici faaliyetin başlatılması anlamına gelir. İstisnalarla yönetim<br />
davranışını gösteren Iiderler, astlarına verdikleri görevin üstesinden<br />
gelebileceklerini, açıkça ifade etmeseler de, bir güvenleri vardır.<br />
Serbest bırakıcı liderlikte olduğu gibi, işler yolunda gittiği sürece<br />
müdahil olmamayı ve kenarda durmayı tercih ederler. Kısacası istisnalarla<br />
yönetim davranışı astlara kısmi güven, statükonun devamı,<br />
zayıf iletişim ve kendine güven duygusunda zayıflık şeklinde kendini<br />
gösterir (Bass, 1985).<br />
İstisnalarla Yönetim (aktif): Lider, kuralları hataları önlemek<br />
için uygular, hataların kayıtlarını tutar ve standartlardan meydana<br />
gelen sapmayı önlemek için astlarıyla konuşur (Karip, 1998, 449).<br />
İstisnalarla Yönetim (pasif): Lider, örgütsel sorunlar kronik<br />
hale gelene kadar olaylara müdahale etmez. “Bozulmamışsa tamir<br />
etme-dokunma” ilkesini katı bir biçimde uygular ve hata olmadan<br />
eylemde bulunmaz (Karip, 1998, 449).<br />
Laissez-faire Liderlik: Sözcük anlamından da anlaşılacağı<br />
üzere, iş görenlere sınırsız özgürlük alanı yaratan lider anlamına gel-<br />
170 TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007