Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
Turkish Journal of Social Research - Eski Sayılar - Türkiye Sosyal ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Osmanlı’nın Son Döneminde Eğitim Uygulamalarında Yeralan Buluş...<br />
yöntemi hem de buluş yöntemi ile öğretilmesinin mümkün olduğu<br />
anlaşıldıktan sonra, hangi konuda hangi yöntemin uygulanması gerektiği<br />
belirlenmelidir. Bu yöntemlerin içeriği göz önüne alındığında<br />
fayda ve zararları kolaylıkla anlaşılabilir.<br />
Bundan sonraki bölümde ise Satı Bey anlatım yöntemi ile buluş<br />
yöntemini karşılaştırmakta ve bu konuda oldukça somut örnekler<br />
vermektedir.<br />
Anlatım yöntemi ile ders verilebilirken bir öğrenci sadece bir<br />
dinleyici durumundadır. Yalnız öğretmenin söylediği şeyleri dinlemek,<br />
anlamak sonra tekrar etmek, daha kısa bir tabirle, öğretmenin<br />
ifade ve yorumlarını taklit etmek şeklinde bir eş faaliyet gösterir.<br />
Buluş yöntemi ile ders verildiği sırada ise öğrenci derse aktif<br />
olarak katılır, “bir atıl ve lüzumsuz eşya” halinde kalmayarak “bir<br />
fail ve önemli şahsiyet” sıfatını kazanır. Yalnız ifade yeteneği ve yorum<br />
gücünü geliştirmek ve taklit etmek yolunda değil, öğretmenin<br />
soruları ile gösterdiği yoldan ilerlemek, doğrudan doğruya düşünmek,<br />
muhakeme ve keşiflerde bulunmak şeklinde faaliyet gösterir.<br />
Genellikle bir uzuv ne kadar bir faaliyet gösterirse, o kadar<br />
kuvvet kazanır, bundan dolayıdır ki: Hamalların baldırları, kayıkçıların<br />
bilekleri, demircilerin pazıları etli ve kuvvetli olur. Tabi ki<br />
bunun gibi, bir özellik ve beceri de ne kadar çok durumda faaliyet<br />
halinde olursa o derece gelişir. Buluş yöntemi, düşünmeyi daha çok<br />
faaliyete geçirdiği için çocuklarda düşünme kabiliyetinin sağlanmasına<br />
faydalı olur. Bu yöntem onları keşfettirmeye alıştırır, fikirlerine<br />
bir akıntı yönü ve “girişim gücü” verir.<br />
Gerçi anlatım yönteminde “düşünme” büsbütün atıl kalmaz, o<br />
da faaliyet gösterir. Fakat bu faaliyet sınırlı ve fuzuli olarak “taklit<br />
ve tekrar” tarzına ait kalır.<br />
Demek ki buluş yöntemi, zihni, düşünmeye ve keşfe alıştırmak,<br />
düşünceyi açık ve temiz bir hale getirmek bakımından anlatım<br />
yöntemine karşı, kıyas kabul etmeyecek derecede üstündür.<br />
Anlatım yöntemi ile ders işlenirken öğrenci yalnızca dersi<br />
dinlemekle sorumludur. Hâlbuki dinlemek, çok dikkat harcamayı<br />
gerektirir. Çocuklarda ise dikkat kabiliyeti o kadar olgunlaşmış de-<br />
TSA / Yıl: 11, S: 2, Ağustos 2007 149