"Dil gölgesi"nde bir Åair - ElazÄ±Ä Ä°zzetpaÅa Vakfı
"Dil gölgesi"nde bir Åair - ElazÄ±Ä Ä°zzetpaÅa Vakfı
"Dil gölgesi"nde bir Åair - ElazÄ±Ä Ä°zzetpaÅa Vakfı
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Turnadağı Savaşında mağlup ederek, bu ülkeyi sınırları<br />
içine katmıştı. Ancak Mısır Sultanı Gansu<br />
Gavri elçi gö<strong>nde</strong>rerek yapılan işgali protesto ediyordu.<br />
Türk hakanına, “Hutbelerde sultanımızın<br />
adı okunan memleketleri iade ediniz.” dediği<strong>nde</strong><br />
Yavuz da şöyle cevap verdi: “Sultanınıza söyleyin,<br />
hutbe ve sikkede adının muhafazasını bizim memleketimiz<br />
olan Anadolu’da değil, Mısır’da düşünsün.”<br />
Elçi başını yere eğip: “Ben bunları sultanıma<br />
nasıl söylerim, siz <strong>bir</strong> elçi gö<strong>nde</strong>rin de o söylesin.”<br />
deyince Yavuz da, “Elçiye lüzum yok, Mısır’a ben<br />
geliyorum.”dedi.<br />
1.5 Herkesin kendi sürahi ve<br />
sakisini getirmesi caiz değildir<br />
OTUZUNCU FASIL – İçki meclisi tertip edilmesine<br />
dair<br />
Hikâye: IV. Murat, içki yasağı getirmiş ama<br />
kendisi de hatırı sayılır <strong>bir</strong> içici olduğundan yasağı<br />
dinlememiş, yani kendi koyduğu yasayı – diğger<br />
büyüklerimizde görüldüğü gibi -ara sıra delmiştir.<br />
Mesela, şarapla dolu kadehi eline alıp mübarek dudaklarına<br />
götürüp <strong>bir</strong> iki yudumda boğazlarından<br />
midelerine yolcu eyleyip ağzını şapırdatıp kadehi<br />
masaya koyuncaya kadar geçen zaman zarfında<br />
içki yasağı kalkmıştır; bu asla hile-i şeriyeden sayılmaz.<br />
Hüküm: “Neşe ve eğlence olan <strong>bir</strong> hafta içi<strong>nde</strong><br />
1 gün veya 2 gün de umumi kabul vermek lazımdır<br />
ki, her kime âdet olmuş ise gelsin; kimseyi geri<br />
çevirmesinler. Onların huzura geliş günü olduğu<br />
kendilerine bildirilsin... Herkesin kendi sürahi ve<br />
sakisini getirmesi caiz değildir; asla âdet olmamıştır<br />
ve çok beğenilmemiştir. Çünkü, her devirde yiyecek,<br />
meze ve şarabı kendi evleri<strong>nde</strong>n meliklerin<br />
meclisine getirmezler; aksine, meliklerin ve padişahın<br />
sarayından kendi evlerine götürürlerdi. Çünkü,<br />
sultan cihanın aile reisi, cihandakiler de hep<br />
kendisinin çoluk çocuğudur.<br />
“Padişah şarabı sarhoş olmak için içmemeli; ne<br />
daima neşeli ne de <strong>bir</strong>den<strong>bir</strong>e asık suratlı olmalı.”<br />
Yorum: Kethüdanın meclise Fransız ve İtalyan<br />
mamulü şaraplar yerine El-aziz, Şarköy, Ürgüp<br />
mamullerini getirmeleri memleketin istifadesi babındandır.<br />
Ancak haram olduğundan içmek istemeyenlerin<br />
elleri<strong>nde</strong> kadehleri ile dolaşıp <strong>bir</strong> yudumluk<br />
gargarayı en yakın çiçek ya da nebat saksısına<br />
adabı ilen püskürtmeleri<strong>nde</strong> <strong>bir</strong> mahsur yoktur.<br />
1.6 Muaviye’den annesini istemek<br />
OTUZ DÖRDÜNCÜ FASIL- Yüksek makam<br />
sahiplerinin azarlanmalarına dair<br />
Hikâye: “Bir kabul resmi<strong>nde</strong> eski püskü elbiseli<br />
genç <strong>bir</strong> adam içeri girdi, selâm verdi. Muaviye’nin<br />
önü<strong>nde</strong> küstahça oturdu. ‘Muaviye, ben bugün mühim<br />
<strong>bir</strong> iş için huzuruna geldim. Eğer yerine getirirsen<br />
söyleyeyim; eğer yapmazsan bileyim.’ Muaviye,<br />
‘Mümkün olan her şeyi yerine getiririm.’dedi.<br />
Adam, ‘Bil ki ben yabancıyım; karım da yok. Senin<br />
<strong>bir</strong> annen vardır; kocası yoktur; onu bana ver ki, ben<br />
hanımlı o da kocalı olsun; sana bu işten sevap hâsıl<br />
olur.’dedi. Muaviye, ‘Sen genç <strong>bir</strong> adamsın; annem<br />
ise ihtiyar <strong>bir</strong> kadındır; ağzında <strong>bir</strong> tek dişi yoktur.<br />
Bu işe neden rağbet ediyorsun’dedi. Adam, ‘Onun<br />
sevgi konularında büyük hüneri olduğunu işittim;<br />
ben de bunun için istiyorum.’dedi. Muaviye cevap<br />
verdi, ‘Vallahi babam da onunla aynı sebepten evlenmişti<br />
ve kendisinin bundan başka <strong>bir</strong> hüneri de<br />
yoktu. Lakin bu sözü anneme de söyleyeyim; eğer<br />
o rağbet ederse, bu dellalığa be<strong>nde</strong>n daha uygun<br />
başka <strong>bir</strong> kimse yoktur.’dedi. Kızgınlık da göstermedi.<br />
Hüküm: “İnsanın mükemmelliği ve aklı, kızmamasındadır;<br />
sonra eğer kızarsa, kızgınlığının<br />
aklına değil, aklının kızgınlığına galip gelmesi lazımdır.<br />
Onlar <strong>bir</strong> yanlışlık ve hata yaptıkları zaman,<br />
açıktan açığa azarlanırsa haysiyet kırıcılık hâsıl<br />
olur. Bir kimse hata yapınca, ‘Şöyle şöyle yaptın,<br />
biz kendi yükselttiğmizi alçatmamak için seni affettik.<br />
Bundan sonra kendine dikkat et.’ demeleri<br />
daha uygun olur.<br />
Yorum: Hata küçükten af büyüktendir, velâkin<br />
kimi devlet büyükleri, azarlamak için fırsat kollar.<br />
Hz. Ali’nin kızdığı zaman kendisini tutan ve <strong>bir</strong> şey<br />
yapmayan kimseyi daha savaşçı olarak nitelendirmesi<br />
dünyadaki liderin kaçında görülür Muaviye,<br />
sabır ve tahammül göstermiş, neredeyse ‘al validemi<br />
götür!’ demeye getirmiş.<br />
1.7 Dünyanın iki büyüğü: ABD ve<br />
d’si’ düşmüş AB<br />
ELLİNCİ FASIL – Zulme uğrayanların işlerine<br />
cevap vermeye dair<br />
Hikâye: “Derler ki, Yezdgird Şehryâr, Müminlerin<br />
Emiri Ömer b. Hattab’ın katına şöyle<br />
<strong>bir</strong> mektup yazdı: ‘Bugün bütün dünyada bizim<br />
66<br />
eylül-ekim-kasım<br />
2010