kuruluş yeri seçimi ve ölçek sorunu - Ankara Üniversitesi Kitaplar ...
kuruluş yeri seçimi ve ölçek sorunu - Ankara Üniversitesi Kitaplar ...
kuruluş yeri seçimi ve ölçek sorunu - Ankara Üniversitesi Kitaplar ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
uçuşu mesafeyi <strong>ve</strong> Xij, Ai den B, ye sevkedilen ürün miktarını ifade etmek<br />
üzere<br />
M u = C. 2 dij. X,j<br />
l=ı<br />
dir. Tek konumlu sürekli <strong>kuruluş</strong> <strong>yeri</strong> modellerinde olduğu gibi, dy mesafesi,<br />
Aı <strong>ve</strong> Bj lerin koordinat değerleri cinsinden<br />
dij = V (yu — y«) 2 + (ya — y 2j ) "<br />
şeklinde yazılabilir. 160 Bu dy değeri taşıma maliyeti fonksiyonunda <strong>yeri</strong>ne<br />
konursa, Aı konumunda ortaya çıkacak taşıma maliyeti,<br />
olarak belirlenir.<br />
M ti = C. 2 Xij. V (yu - yu) 2 + (y a -<br />
ı=ı<br />
y 2J ) 2 "'<br />
Toplam maliyetin sabit maliyet unsuru ise, üretim seviyesinden bağımsız<br />
fakat işletme sayısı ile doğru orantılı olarak değişmektedir. Problemde<br />
işletmeler için kapasite sınırlamaları öngörülmediğinden, işletme<br />
sayısına ilişkin olarak —ikisi ekstrem <strong>ve</strong> biri ara durumları karakterize<br />
etmek üzere— üç durum ayırdedilebilir:<br />
i) Birinci ekstrem durumda, her talep merkezinde (Bj, j=l, 2, ..., n)<br />
bulunduğu talep merkezinin talep seviyesini (bj) karşılayacak kapasite<br />
büyüklüğünde bir işletme kurulmaktadır. Yani birinci ekstrem durumda<br />
kurulan işletme sayısı talep merkezleri sayısına (n) eşittir <strong>ve</strong> <strong>kuruluş</strong><br />
yerleri talep merkezleri olarak belirlenmektedir. Bu durum kısaca,<br />
m=n eşitliğiyle karakterize edilebilir.<br />
Buna göre birinci ekstrem durumda toplam taşıma maliyeti sıfır olmakta<br />
(<strong>ve</strong>ya mümkün olan asgari seviyeye indirilmektedir.) Zira her<br />
talep merkezinin talep seviyesi aym konumda bulunan —<strong>ve</strong> dolayısıyla<br />
aynı koordinat değerlerine sahip— bir işletme tarafından karşılanmaktadır.<br />
161 Buna karşılık işletme sayısı ile doğru orantılı olarak artan toplam<br />
sabit maliyetler,<br />
n. M,<br />
değeriyle en yüksek seviyeye çıkmaktadır.<br />
ii) İkinci ekstrem durum ise, birinci ekstrem durumun tamamen<br />
tersi niteliktedir. Bu durumda tüm talep merkezlerinin toplam talep se-<br />
160 Supra, s. 50.<br />
161 Talep merkezlerinin Cy,j, y 2j ) <strong>ve</strong> <strong>kuruluş</strong> yerlerinin (y u , y a ) koordinat değerlerinin<br />
eşit olması sonucunda, taşıma maliyeti fonksiyonunda dy değerleri —<strong>ve</strong><br />
dolayısıyla taşıma maliyeti— sıfır değerini alır.<br />
73