kuruluş yeri seçimi ve ölçek sorunu - Ankara Üniversitesi Kitaplar ...
kuruluş yeri seçimi ve ölçek sorunu - Ankara Üniversitesi Kitaplar ...
kuruluş yeri seçimi ve ölçek sorunu - Ankara Üniversitesi Kitaplar ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
E. KURULUŞ YERİ VE ÖLÇEK BÜYÜKLÜĞÜNÜN EŞANLI<br />
(SİMÜLTANE) BELİRLENMESİ<br />
Kuruluş <strong>yeri</strong> <strong>ve</strong> <strong>ölçek</strong> büyüklüğünün eşanlı -{simültane) olarak matematiksel<br />
(nicel) bir model vasıtasıyla belirlenmesine, çalışmamızın birinci<br />
bölümünde ortaya konan çok konumlu <strong>kuruluş</strong> <strong>yeri</strong> modelleri esas<br />
alınabilir. Bunun için, çok konumlu <strong>kuruluş</strong> <strong>yeri</strong> modellerine farklı <strong>ölçek</strong><br />
büyüklüklerindeki <strong>ölçek</strong> ekonomilerini ifade eden <strong>ölçek</strong> eğrilerinin dahil<br />
edilmesi gerekir. Tabiatıyla <strong>ölçek</strong> eğrilerinin, amaç değişkeni belirleyen<br />
bir unsur olarak, modelin amaç fonksiyonunda yer alması gerekir. Ayrıca,<br />
<strong>ölçek</strong> eğrilerinin hangi şartlar altında geçerli olduğunu belirleyen çeşitli<br />
sınırlamalar da, sınırlayıcı şartlar olarak modelde yer almalıdır. 101<br />
Aşağıda, <strong>kuruluş</strong> <strong>yeri</strong> <strong>seçimi</strong>nin <strong>ve</strong> <strong>ölçek</strong> büyüklüğünün eşanlı belirlenmesi,<br />
çalışmamızın birinci bölümünde ortaya konan çok konumlu <strong>kuruluş</strong><br />
<strong>yeri</strong> modelleri çerçe<strong>ve</strong>sinde modelleştirilmeye çalışılacaktır.<br />
E l.<br />
ÖLÇEK EĞRİSİNİN MODELE DAHİL EDİLMESİ<br />
Belirli bir yerleştirme birimine ilişkin olarak belirli bir mümkün <strong>kuruluş</strong><br />
<strong>yeri</strong>ndeki ,(Ai) <strong>ölçek</strong> eğrisi (uzun dönem ortalama birim maliyet<br />
fonksiyonu)<br />
Bu konuda yapılan çalışmalar için bkz.: Bikics, A. : "Optimale Standort<strong>ve</strong>rteilung<br />
mit Hilfe der linearen Optimierung", Mathematische Methoden in der Operationsforschung,<br />
der.: B. Blumenthal, Berlin 1970, s. 131. Birman, I.J.: Lineare<br />
Optimierung in der Ökonomie, Berlin, 1971. Brede, H. <strong>ve</strong> Ossorio - Capella, C.:<br />
"Entscheidungsmodelle", Raumforschung und Raumordnung, Hanno<strong>ve</strong>r 1971,<br />
sütun 601. Bode, L.: "Zur Konzentration', Speziallisierung und Standortwahl<br />
bei der Produktion von Betonfertigteilen", Wirtschaftswissenschaft, 1966, s. 1683,<br />
Dudkin, L.M., Kossenko, T.A. <strong>ve</strong> Jussupow, M. Ch.: "Standort<strong>ve</strong>rteilung, Spezialisierung<br />
und Kooperation der industriellen Produktion als Problem der<br />
linearen Optimierung", Mathematische Methoden in der sowjetischen Wirtschaft,<br />
der.: W.S. Nemtschinow <strong>ve</strong> W.S. Dadajan, München-Wien 1966, s. 199. Gritzka,<br />
Ch.: İbid, München 1974. Hansmann, W.-K: İbid, 1963, s. 1400. Jacob, H.: İbid,<br />
Wiesbaden 1967, s. 233. Korda, B.: "Zur Problematik der Standort<strong>ve</strong>rteilung der<br />
Produktion", Mathematik und Wirtschaft, der.: F. Burkhardt, Berlin 1966, s. 7.<br />
Minz, L.E.: "Die Anwendung der statistischen und mathematischen Methoden<br />
auf das Standort<strong>ve</strong>rteilungsproblem der Produktivkrafte", Die Anwendung der<br />
Mathematik bei ökonomischen Untersuchungen, der.: W.S. Nemtshinow <strong>ve</strong> L.M.<br />
Kontrowitsch, München-Wien 1968, s. 266. Saikin, A.D. <strong>ve</strong> Petuchovv, R.M.: "Die<br />
Lösung einer Aufgabe zur Standort<strong>ve</strong>rteilung von Industriebetrieben durch die<br />
Methoden der Zufallsauswahl", Die Anwendung der Mathematik bei ökonomischen<br />
Untersuchungen, der.: W.S. Nemtshinow <strong>ve</strong> L.M. Kontrowitsch, München -<br />
Wien 1968, s. 369. Schâckel, U.: Die Lösung von Standortproblemen der Eisenund<br />
stahlindustrie mit Hilfe von Verfahren der mathematischen Programmierung,<br />
Diss., TU Clausthal 1971.<br />
235